Week van de Rechtspraak trekt duizenden bezoekers

Lokale initiatieven

Vorig jaar werd voor het eerst de Dag van de Rechtspraak gehouden, waarop mensen die binnen de rechtspraak werken zich bezighouden met een actueel thema. Daar is dit keer een week vol lokale initiatieven aan gekoppeld. Rechtbanken en gerechtshoven in het hele land organiseerden activiteiten voor bewoners van hun arrondissement. Zij konden bijvoorbeeld nagespeelde rechtszaken bijwonen, rechters bestoken met vragen, in een cel of arrestantenbus zitten en zich in toga laten fotograferen, maar ook twitteren en chatten met rechters.

Advocaat met kleinzoon

De rechtbank Amsterdam gaf gastlessen op het Spinoza Lyceum en nodigde buurtbewoners uit om een avond langs te komen. Zij konden zittingen bijwonen, een rondleiding krijgen en met rechters praten. Ruim 200 mensen kwamen langs. Een oud-advocaat nam zijn kleinzoon mee, een architect wilde weten hoe verdachten van het cellenblok naar de rechtszaal worden geleid en een kunstminnende buurman bewonderde de onlangs tot monument bestempelde E-toren van de rechtbank.

Digitale zaal

Rechtbank Overijssel liet tijdens een open avond in Almelo demonstreerde op een open avond de nieuwste aanwinst: een digitale zittingszaal, waarin drie strafzaken werden nagespeeld. Het nieuwe gerechtsgebouw in Zwolle trok tijdens de Open Monumentendag 1800 bezoekers en ook de kantonlocatie in Deventer was open. Zo’n mix van oud en nieuw was ook te vinden bij de rechtbank Gelderland en het hof Arnhem Leeuwarden (totaal 1250 gasten): rechters hielden twitterspreekuur en spraken met scholieren en studenten, terwijl op monumentendag nog één keer de voormalige kantonlocaties Groenlo en Terborg open gingen. Drommen mensen kwamen langs om zich te laten voorlichten over het cultureel erfgoed of een eeuwenoude zitting bij te wonen, nagespeeld door plaatselijke acteurs. Bezoekers van het Arnhemse paleis van justitie verbaasden zich intussen over de soberheid van de – hedendaagse – cellen.

Rechtspraakwandelingen

De Hoge Raad zag ook een mooie kans in het combineren van het monumentenweekend en de eigen open dag. Duizend mensen bezochten het fraaie Haagse stadspaleis waarin het hoogste rechtscollege gevestigd is en maakten en passant kennis met het werk dat daar wordt gedaan. De rechtbank Noord-Holland kreeg ruim 1300 bezoekers in de locaties Jansstraat in Haarlem en Grote Oost in Hoorn, maar had daarnaast veel succes met historische rechtspraakwandelingen in Alkmaar, Haarlem en Hoorn, met aansluitend een ontvangst in de verschillende rechtbanken.

Moordspel

De rechtbanken Midden-Nederland (1600 bezoekers) en Limburg (30) trokken op met partners uit de strafrechtketen bij het organiseren van een open dag en debat met burgers. De rechtbank Den Haag richtte zich, samen met het Haagse gerechtshof en het College van Beroep voor het bedrijfsleven, vooral op scholieren. Ook de rechtbank Zeeland-West-Brabant (2825 bezoekers in Breda, Middelburg en Tilburg) had speciale attracties voor die groep in huis. Terwijl hun ouders bijvoorbeeld het zeer gevarieerd zittingsprogramma bijwoonden, konden de jongeren een moordspel op internet spelen en een lasergame waarbij ze de beveiliging moesten omzeilen.

Bezoekers in de rechtbank Midden-Nederland, locatie Utrecht

De rechtbank Oost-Brabant en hof ’s Hertogenbosch kozen voor heel andere groepen: rechters gingen daar in gesprek met regionale journalisten over de ethiek van hun vak en met vrijwilligers van Slachtofferhulp. Het grote publiek werd uitgenodigd om te chatten met een rechter en gedurende de week verschenen vier columns van rechters in Brabants Dagblad.

450 rechters

Op de Dag van de Rechtspraak, donderdag 12 september, kregen rechters en raadsheren uit het hele land zelf een programma aangeboden. Ook daar kwamen veel mensen op af: 450 rechters hielden zich in de Passenger Terminal in Amsterdam een dag lang bezig met kwaliteit in de rechtspraak. Paul Schnabel (voormalig directeur Sociaal en Cultureel Planbureau) wijdde er de jaarlijkse rechtspraaklezing aan, waarna de deelnemers in workshops en ‘wandelgangdiscussies’ alle mogelijke facetten van dat onderwerp bespraken.