NOS-chef Gelauff: ‘Media en Rechtspraak hebben elkaar nodig’

Regie

"Als er breaking news is over een grote rechtszaak, gaat dat niet vanzelf weg", waarschuwt NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff een gezelschap van rechters en andere medewerkers van de rechtbank Oost-Brabant. "Als je niks doet, heb je een probleem. Je moet de regie nemen, je eigen verhaal vertellen." De boodschap van Gelauff is helder en consequent: de Rechtspraak dient de samenleving en die is gebaat bij openheid en uitleg over vonnissen. Gelauff is vandaag uitgenodigd bij de reeks 'BuitensteBinnen', waarin de rechtbank Oost-Brabant buitenstaanders regelmatig vraagt om een prikkelende spiegel voor te houden.

Dichtbij je publiek

"Herkent u dat?", vraagt Gelauff de zaal als hij beschrijft hoe het NOS-journaal zoekt naar de juiste toon om het grote publiek met succes te bereiken. Veel rechters in de zaal knikken instemmend, zij doen de laatste jaren bewust meer moeite om hun vonnissen uit te leggen: zowel aan de betrokken partijen als aan de samenleving.
Gelauff legt de moderne mediawetten uit: het moet beeldend zijn, afwisselend en persoonlijk. Daarom zijn de Journaal-presentatoren gaan staan en lopen, legt hij uit. Daarmee verklein je de afstand tot de kijker. De zaal ervaart meteen hoe, als op een groot scherm presentator Rob Trip verschijnt die met het Journaaldecor als achtergrond het Bossche gezelschap persoonlijk toespreekt.

Samenvatting

"Rechtspreken is een publieke taak, net zoals de media de taak hebben het grote publiek te informeren" stelt Gelauff. Rechters lezen in grote zaken steeds vaker op de zitting publieksvriendelijke samenvattingen voor, geeft iemand als voorbeeld. "Dat maakt zeker uit", vindt Gelauff. "En wees slim. Breng een persbericht over een grote zaak niet om half 9 's avonds uit, maar om half 8. Dat scheelt 2,5 miljoen Journaal-kijkers."

Camera's

Camera's in de rechtszaal, een nieuwe ontwikkeling die nog altijd veel stof doet opwaaien in de Rechtspraak. "Media kunnen er de stukjes uit lichten die zij van belang vinden, maar dat levert soms een verknipt beeld op", aldus een van de toehoorders. "Tja, de Rechtspraak is nu eenmaal openbaar", stelt Gelauff nuchter vast. "Andersom hebben wij soms te maken met voor ons hinderlijke beperkingen.”

Gedeeld belang

"Maar is het mogelijk een weloverwogen vonnis in een soundbite van 20 seconden te persen?", vraagt iemand. "Dat is niet alleen voor jullie maar ook voor de politiek en andere maatschappelijke sectoren de uitdaging. Het is nu eenmaal zo, probeer er zo goed mogelijk mee om te gaan." Hij eindigt met een welgemeende handreiking: "We hebben elkaar nodig, de Rechtspraak en de media. Jullie zijn de deskundigen, jullie helpen ons het verhaal te vertellen. Wij helpen jullie dat verhaal vorm te geven. We hebben een groot gedeeld belang."