Hoger beroep in kort geding; 6:248 BW, 3:10 Wft. 5 Wwft; Kan de bank in verband met verdenking van…

afdeling civiel recht en belastingrecht, team I

zaaknummer : 200.199.174/01

zaak- en rolnummer rechtbank Amsterdam : 5144199 KK EXPL 16-756

arrest van de meervoudige burgerlijke kamer van 25 juli 2017

inzake

[appellant],

wonend te [woonplaats],

appellant,

advocaat: onttrokken

tegen

DE STAAT DER NEDERLANDEN (Ministerie van Veiligheid en Justitie),

zetelend te Den Haag,

geïntimeerde,

advocaat: mr. W. Heemskerk.

Partijen worden hierna [appellant] en de Staat genoemd.

[appellant] is bij dagvaarding van 30 augustus 2016 in hoger beroep gekomen van het vonnis van de voorzieningenrechter in de rechtbank Amsterdam, sector kanton (hierna: de kantonrechter), van 9 augustus 2016 onder bovengenoemd zaak- en rolnummer gewezen tussen de Staat als opposant en [appellant] als geopposeerde.

Partijen hebben daarna de volgende stukken ingediend:

[appellant] heeft geconcludeerd tot vernietiging van het bestreden (verzet)vonnis van 9 augustus 2016 (hierna: het bestreden vonnis) en bekrachtiging van het (verstek)vonnis van 29 december 2015 (hierna: het verstekvonnis), met – uitvoerbaar bij voorraad – beslissing over de proceskosten. De Staat heeft geconcludeerd tot bekrachtiging van het bestreden vonnis en - uitvoerbaar bij voorraad – veroordeling van [appellant] tot (terug)betaling van het ingevolge het verstekvonnis door de Staat aan [appellant] betaalde bedrag van € 5.074,43, vermeerderd met rente, met beslissing over de proceskosten met rente en nakosten.

De kantonrechter heeft in het vonnis onder rechtsoverweging 1 de feiten opgesomd die zij bij de beoordeling van de zaak tot uitgangspunt heeft genomen. Deze feiten zijn niet in geschil en dienen derhalve ook het hof als uitgangspunt. De feiten komen neer op het volgende.

Op 9 juli 2014 heeft een doorzoeking van de woonruimte van [appellant] plaats­ gevonden. Daarbij is strafrechtelijk beslag gelegd op zeventien paar schoenen voor een (geschatte) waarde van € 5.254,95 en een geldbedrag van € 899,41 (hierna: de goederen en het geldbedrag).

[appellant] heeft op 23 juli 2014 op grond van artikel 552a Wetboek van Strafvordering (hierna: Sv) een klaagschrift ingediend, teneinde de goederen en het geldbedrag terug te ontvangen. De rechtbank Amsterdam heeft het klaagschrift ongegrond verklaard, met dien verstande dat het beklag met ingang van 1 mei 2015 gegrond diende te worden verklaard, indien [appellant] niet vóór 1 mei 2015 ter zake van de verdenking, waarvoor de huiszoeking had plaatsgevonden (handel in softdrugs vanuit de woonruimte), zou zijn gedagvaard.

Op 30 april 2015 is [appellant] gedagvaard voor overtreding van de Opiumwet. Bij vonnis van 1 juni 2015 heeft de politierechter te Amsterdam de dagvaarding nietig verklaard. [appellant] is opnieuw gedagvaard voor de zitting van de politierechter te Amsterdam van 19 april 2016.

Bij dagvaarding van 2 december 2015 heeft [appellant] bij voorziening gevorderd - kort gezegd - veroordeling van de Staat tot teruggave van de in beslag genomen goederen en het geldbedrag, op straffe van een dwangsom. De dagvaarding van [appellant] is betekend aan de Staat (Openbaar Ministerie) per exploot aan het parket van de Hoofdofficier van Justitie bij de rechtbank Amsterdam (hierna: de Hoofdofficier van Jusititie) per adres Parnassusweg 220 te Amsterdam.

De vordering van [appellant] is door de kantonrechter te Amsterdam mondeling behandeld ter terechtzitting van 21 december 2015. De Staat is niet verschenen, noch heeft anderszins gereageerd. Bij vonnis van 29 december 2015 heeft de kantonrechter de vordering van [appellant] bij verstek toegewezen, waarbij de gevorderde dwangsom (op teruggave van de schoenen) is gemaximeerd op € 5.000,00. De Staat is in de proceskosten veroordeeld.

Het verstekvonnis is op 7 januari 2016 door [appellant] aan de Staat betekend aan het parket van de Hoofdofficier van Justitie.

Bij vonnis van de politierechter van 19 april 2016 (hierna: het vonnis van de politierechter) is [appellant] veroordeeld voor overtreding van de Opiumwet en voor (kort gezegd) witwassen, waarbij de in beslag genomen goederen en het geldbedrag verbeurd zijn verklaard. Op 26 april 2016 heeft [appellant] tegen het vonnis van de politierechter van 19 april 2016 beroep ingesteld. Dat beroep loopt nog.

Op 29 april 2016 is het verstekvonnis opnieuw aan de Staat betekend, nu bij exploot aan het parket van de Procureur-Generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden (hierna: het parket van de Procureur-Generaal bij de Hoge Raad) per adres Korte Voorhout 8 te Den Haag.

Op 19 mei 2016 heeft de Staat de onderliggende stukken van de zaak van de deurwaarder of [appellant] ontvangen.

Op 23 mei 2016 heeft De Staat het maximaal aan dwangsommen te verbeuren bedrag van € 5.000,00 vermeerderd met de explootkosten van € 74,43 via de deurwaarder aan [appellant] voldaan.

[appellant] heeft in eerste aanleg het verweer gevoerd dat de Staat niet-ontvankelijk moet worden verklaard omdat de betekeningen door [appellant] aan de Staat van de inleidende dagvaarding (van 2 december 2015) en het verstekvonnis aan het parket van de Hoofdofficier van Jusititie als rechtsgeldig moeten worden beschouwd omdat het OM geldt als materiële procespartij van [appellant] in de onderhavige procedure. Nu het verstekvonnis derhalve al op 7 januari 2016 (via het parket van de Hoofdofficier van Justitie) aan de Staat is betekend, is de verzetdagvaarding van 27 mei 2017 te laat uitgebracht. Bovendien heeft [appellant] uit de betaling van de dwangsommen door de Staat mogen afleiden dat hij in het verstekvonnis berustte. Voorts brengt de nietigheid van de door het OM uitgebrachte dagvaarding van 30 april 2015 in de strafrechtelijke procedure (zie rechtsoverweging 2.4) met zich dat de Staat de goederen en het geldbedrag aan [appellant] moet teruggeven. Daarbij heeft [appellant] tegen het vonnis van de politierechter hoger beroep ingesteld, zodat de verbeurdverklaring geen formele rechtskracht heeft gekregen, aldus nog steeds [appellant].

De kantonrechter heeft het verstekvonnis vernietigd en de vorderingen van [appellant] (tot teruggave van de goederen en het geldbedrag) afgewezen, onder veroordeling van [appellant] in de proceskosten. Daartoe heeft zij overwogen dat het verzet tijdig is ingesteld, nu artikel 48 Rv voorschrijft dat een exploot voor de Staat moet worden betekend aan het parket van de Procureur-Generaal bij de Hoge Raad. Nu een rechtsgeldige betekening eerst heeft plaatsgevonden op 29 april 2016, heeft de Staat op 27 mei 2016 tijdig verzet ingesteld. De betaling door de Staat van de dwangsommen mocht door [appellant] niet worden opgevat als een berusting in het verstekvonnis, omdat het voldoen aan een vonnis niet zonder meer impliceert dat in dit vonnis wordt berust, temeer daar de Staat heeft aangevoerd bij de betaling aan de deurwaarder te hebben aangekondigd in verzet te zullen gaan. Nu de goederen en het geldbedrag ingevolge het vonnis van de politierechter verbeurd zijn verklaard, kan de Staat niet meer aan het vonnis voldoen omdat verbeurdverklaarde goederen niet aan de oorspronkelijke eigenaar mogen worden geretourneerd, aldus nog steeds de kantonrechter.

Het falen van de grieven brengt met zich dat het bestreden vonnis in beginsel moet worden bekrachtigd.

Het hof:

stelt [appellant] in de gelegenheid om ter rolle van 22 augustus 2017 een akte te nemen als hiervoor onder rechtsoverweging 3.5 bedoeld;

houdt iedere verdere beslissing aan.

Dit arrest is gewezen door mrs. L.R. van Harinxma thoe Slooten, J.C. Toorman en C.C. Meijer en door de rolraadsheer in het openbaar uitgesproken op 25 juli 2017.