Ondernemingsrecht, bestuurdersaansprakelijkheid. Omvang schadevergoeding, matiging contractuele boete, art…

(i) Beheer was bestuurder van [A] B.V. (hierna ook: [A] ). De bestuurders zijn middellijk bestuurders van Beheer.

(ii) De Gemeente heeft in 2011 na een prijsvraag een stuk grond aan [A] verkocht om daarop woningen te bouwen volgens het duurzame ‘cradle-to-cradle’-principe. De koopprijs was € 455.000,-- exclusief btw. Levering vond plaats in 2012.

(iii) Art. 13 lid 1 van de koopovereenkomst bepaalt dat het koper niet is toegestaan om rechten en verplichtingen uit de koopovereenkomst over te dragen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de Gemeente. Bij overtreding van dit verbod verbeurt de overtredende partij jegens de Gemeente een boete van € 250.000,.

(iv) [A] heeft twee percelen van de verkochte grond met toestemming van de Gemeente overgedragen aan derden.

(v) Op 20 februari 2018 heeft [A] de Gemeente geschreven:

“(...) Betreft: wijziging overeenkomst 2011 ontwikkeling […] tussen de gemeente en [A] BV te […]

Geacht college van Burgemeester en Wethouders,

In 2011 hebben de Gemeente […] en [A] BV een koopovereenkomst gesloten met betrekking tot de locatie […]. Op 9 november 2012 zijn de gronden in eigendom gekomen van [A] BV. De overeenkomst is gebaseerd op de prijsvraag die [A] BV destijds heeft gewonnen.

Na enkele jaren het oorspronkelijk plan zonder succes in de verkoop te hebben gehad, is in onderling overleg met Gemeente geconcludeerd dat het huidige plan niet levensvatbaar is.

Derhalve is vanaf 2014 veelvuldig overleg met u als Gemeente gevoerd om tot een alternatief plan te komen, wat ook financieel haalbaar is. Met instemming van u als Gemeente zijn het schoolgebouw en de andere woning inmiddels verkocht (in 2015 resp. in 2017) en resteert nu nog ongeveer 1.330 m2 bouwgrond.

Een lokale ondernemer ziet kans om nieuwbouwwoningen te realiseren op de bouwgrond en heeft [A] BV verzocht of zij bereid is de (overgebleven) grond aan haar te verkopen.

[A] BV is bereid deze grond aan de ondernemer te verkopen mits de Gemeente bereid is toestemming te geven voor de overdracht ingevolge artikel 13.1 van de koopovereenkomst.

[…]

Ik verneem graag of u met bovenstaande kunt instemmen en medewerking verleent aan de verdere uitwerking/verkoop van de bouwgrond.”

(vi) Op 16 april 2016 hebben de Gemeente, [A] en HMH Ontwikkeling B.V. (hierna: HMH) gesproken over de verkoop van de resterende grond (hierna: het perceel) door [A] aan HMH.

(vii) In een e-mail van 5 juli 2018 heeft [A] aan de Gemeente onder meer geschreven:

“We hebben op 16 april een gesprek gehad bij u op het gemeentehuis m.b.t. de voorgenomen verkoop van de gronden […] aan de heer […] dan wel een door hem aan te wijzen “nader te noemen meester”

Onderling is daar overeenstemming bereikt

We hebben aan u als Gemeente verzocht of er van uw kant bezw[a]ren cq. voorwaarden zijn aan deze verkoop

U zou daar op korte termijn bij mij op terugkomen

Aangezien wij niets meer van u hebben vernomen [en er] inmiddels een aantal positieve gesprekken hebben plaatsgehad tussen koper en de Gemeente, ga ik er van uit dat er van u[w] kant geen voorwaarden/problemen zijn

Mocht het anders zijn, verneem ik graag [per] omgaande van u”

(viii) Op 23 november 2018 heeft [A] het perceel overgedragen aan HMH. De koopprijs bedroeg € 235.950,-- inclusief btw (€ 195.000,-- exclusief btw). Voor deze overdracht had de Gemeente geen schriftelijke toestemming gegeven.

(ix) [A] is direct na de overdracht van het perceel ontbonden. De liquidatie van [A] is op 28 november 2018 beëindigd wegens het ontbreken van bekende baten.

(x) De door [A] voor het perceel ontvangen netto koopprijs is ten goede gekomen aan Beheer.

De rechtbank heeft de vordering toegewezen tot een bedrag van € 195.000,--. Het hof heeft het vonnis deels vernietigd en heeft de vordering toegewezen tot een bedrag van € 250.000,-‑. Daaraan heeft het hof – voor zover hier van belang – het volgende ten grondslag gelegd.

Beheer c.s. hebben een beroep gedaan op matiging. Het gaat er volgens hen in art. 13 van de koopovereenkomst met name om dat de Gemeente aan [A] voorwaarden kan opleggen voor de overdracht, zodat de overeenkomst wordt nagekomen door degene aan wie de rechten en plichten uit de overeenkomst zijn overgedragen. Zij betogen dat de redelijkheid en de billijkheid klaarblijkelijk eisen dat het boetebedrag wordt gematigd tot nihil. Wat daar ook van zij, de Gemeente kan als gevolg van matiging van de boete niet minder worden toegekend dan de schadevergoeding op grond van de wet. Nu de Gemeente heeft onderbouwd dat haar schade bestaat uit € 757.000,-- verminderd met € 455.000,-- en dat ter ondervanging daarvan het boetebedrag in de overeenkomst is opgenomen, terwijl de Gemeente naast het boetebedrag geen andere schadevergoeding vordert, kan de boete niet worden gematigd. Daarbij wordt in aanmerking genomen dat Beheer jegens de Gemeente onrechtmatig heeft gehandeld door de schuld aan Beheer af te lossen. (rov. 9.8.14)