Art. 81 lid 1 RO. Appelprocesrecht; Pilotreglement gerechtshof Amsterdam. Niet-ontvankelijkheid hoger beroep…

Volgens de Gemeente heeft [eiser] geen cassatieberoep ingesteld tegen de “als tussenarrest aan te merken rolbeschikking” van 7 juni 2016.

Hoewel in de cassatiedagvaarding slechts wordt aangezegd dat beroep in cassatie wordt ingesteld tegen het arrest van het gerechtshof Amsterdam van 28 juni 2016, blijkt uit de eerste paragraaf van het cassatiemiddel dat tevens wordt geklaagd over de rolbeschikking van 7 juni 2016. Ik beschouw het cassatieberoep dan ook als ingesteld tegen beide beslissingen.

Kern van het cassatiemiddel is – zakelijk weergegeven – de klacht dat het hof ten onrechte verval van het recht om van grieven te dienen heeft verleend en [eiser] vervolgens wegens het niet dienen van grieven niet-ontvankelijk heeft verklaard omdat het hof daarbij niet het belang van het voorkomen van onredelijke vertraging van het geding heeft afgewogen tegen de ernst van het verzuim en de gevolgen die strikte naleving van het reglement zou hebben voor de procesvoering van [eiser]. Indien het hof deze afweging wel heeft gemaakt, blijkt daarvan niet uit het arrest, aldus de tweede klacht.

Ik bespreek de klachten gezamenlijk.

In het onderhavige geval heeft de rolraadsheer aan deze rechtspraak toepassing gegeven en heeft hij [eiser], na het ongebruikt voorbij laten gaan van de in het pilotreglement genoemde termijn van zes weken voor het nemen van een memorie van grieven, nog een termijn van veertien dagen gegeven. Daarin ligt besloten dat de rolraadsheer aan de hand van de goede procesorde het belang van het voorkomen van onredelijke vertraging van het geding heeft afgewogen tegen de ernst van het verzuim en de gevolgen die strikte naleving van het reglement zou hebben voor de procesvoering van [eiser]. Vervolgens heeft deze de extra termijn ongebruikt voorbij laten gaan, waarna de rolraadsheer het – aangekondigde – verval van het recht om alsnog een memorie van grieven te nemen heeft toegepast. Dat het hof [eiser] vervolgens niet-ontvankelijk heeft verklaard, is een onontkoombaar gevolg van het niet dienen van grieven. Voor zover de kernklacht al niet faalt reeds wegens gebrek aan feitelijke grondslag, kan deze niet tot cassatie leiden omdat de rolraadsheer en het hof een juiste beslissing hebben genomen.

Nu [eiser] in hoger beroep geen nadere feiten of omstandigheden heeft aangevoerd, was het hof ook niet gehouden zijn beslissing van een nadere motivering te voorzien.

In zijn cassatiedagvaarding (onder 5-7) heeft [eiser] erop gewezen dat hij (weliswaar) voor de tweede keer heeft verzuimd om van grieven te dienen en geen uitstel voor het nemen van grieven heeft verzocht alsmede dat dit tweede verzuim zwaarder moet wegen dan het eerste verzuim waarover de Hoge Raad in de arresten van 17 april 2015, 8 april 2016 en 8 juli 2016 had te oordelen, maar dat het belang waarin hij wordt getroffen eveneens zwaar moet wegen. [eiser] heeft in dit verband opgemerkt:

(i) dat tussen het eindvonnis van de rechtbank en het eindarrest van het hof ruim vijf maanden is verstreken,

(ii) dat geen comparitie na aanbrengen heeft plaatsgevonden,

(iii) dat het hof drie weken nodig heeft gehad om arrest te wijzen, en

(iv) dat de pilotreglementen van de gerechtshoven Amsterdam en ’s-Hertogenbosch inmiddels niet meer van kracht zijn en dat in het op 1 september 2016 in werking getreden aangepaste Landelijk procesreglement voor civiele dagvaardingszaken bij de gerechtshoven (hierna: Landelijk procesreglement) is bepaald dat na een eerste termijn van zes weken voor memorie van grieven ambtshalve een laatste termijn van vier weken wordt verleend. Op basis van het thans geldende Landelijke procesreglement zou [eiser] tien weken “uitstel” voor het nemen van grieven hebben gekregen, terwijl hij nu maar acht weken “uitstel” had.

In zijn schriftelijke toelichting (onder 2-4) heeft [eiser] er, voor zover thans van belang, voorts op gewezen:

(v) dat diens advocaat over het hoofd heeft gezien dat het pilotreglement van toepassing was en dat in het digitale procesjournaal niet was vermeld dat het pilotreglement van toepassing was,

(vi) dat het hof in de onmogelijkheid verkeerde om een belangenafweging deugdelijk te maken, en

(vii) dat hij flink is benadeeld, waarbij hij wijst op de proceskostenveroordeling, het in gezag van gewijsde gaan van het vonnis van de rechtbank en (een beroep van de Gemeente op) verjaring van (een deel van) zijn vorderingen.

Ten aanzien van de onder 2.6 genoemde stellingen merk ik het volgende op.

Het tijdsverloop in deze zaak is niet uitzonderlijk. [eiser] heeft na ruim twee maanden appel ingesteld en heeft de zaak op de rol van ruim anderhalve week later aangebracht. In de zaak die heeft geleid tot een van de hiervoor reeds aangehaalde arresten van 4 maart 2016 bedroeg de periode tussen het eindvonnis van de rechtbank (van 24 september 2014) en het eindarrest van het hof (van 24 februari 2015) 21 weken en 5 dagen; in het onderhavige geval is dat 22 weken en 5 dagen. Voorts heeft in de hiervoor aangehaalde zaken over het pilotreglement, voor zover ik dat kan overzien, in geen van de gevallen een comparitie na aanbrengen plaatsgevonden. Dat het hof verder drie weken “nodig heeft gehad” voor het arrest, is evenmin ongebruikelijk.

De omstandigheid dat het huidige Landelijk procesreglement een langere termijn kent – overigens minder lang dan de ten tijde van deze zaak geldende versie –, legt evenmin gewicht in de schaal omdat op de onderhavige zaak nu juist het pilotreglement van het gerechtshof Amsterdam van toepassing is. Het is bovendien niet uitgesloten dat (de advocaat van) [eiser] bij een verzoek tot uitstel van bijvoorbeeld veertien dagen feitelijk dezelfde lengte van de termijn ter beschikking had gehad.

Zoals hiervoor vermeld, heeft de jurisprudentie van de Hoge Raad over het pilotreglement (mede) betrekking op het geval waarin een partij noch diens advocaat op de hoogte is van de toepasselijkheid van dat reglement en heeft het hof door het verlenen van een extra termijn van twee weken aan deze rechtspraak gevolg gegeven waarin een belangenafweging ligt besloten.

Dat de appellant door het verlenen van akte niet-dienen met als onvermijdelijk vervolg niet-ontvankelijkverklaring (zwaar) wordt benadeeld, zoals tot slot wordt gesteld, rechtvaardigt op zichzelf niet dat de voorgeschreven belangenafweging anders moet uitvallen. [eiser] werd in de procedure bij het hof vertegenwoordigd door een advocaat die op grond van zijn deskundigheid en kennis zonder meer geacht wordt op de hoogte te zijn van de in de desbetreffende procedure geldende termijnen en van de verstrekkende gevolgen die verbonden zijn aan overschrijding daarvan. Deze advocaat had voorts het roljournaal moeten raadplegen waarin was opgenomen dat de termijn voor het nemen van een memorie van grieven met twee weken was verlengd met de aantekening dat bij niet dienen verval zal worden verleend (zie hiervoor onder 1.5).

Ook de door [eiser] gestelde omstandigheden die onder 2.7 zijn opgenomen, doen op grond van het voorgaande niet af aan de juistheid van het bestreden oordeel.

Het middel faalt derhalve in zijn geheel.