Strafrecht overig
Conclusie AG. Aanhoudingsverzoek voorafgaand aan de terechtzitting in hoger beroep door verdachte op de grond…
Parket bij de Hoge Raad, 10 november 2026
ECLI:NL:PHR:2026:1068 · Parket bij de Hoge Raad · 10 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/parket-bij-de-hoge-raad/strafrecht/strafrecht-overig/ecli-nl-phr-2026-1068
Zaakgegevens
Op 10 november 2026 heeft het Parket bij de Hoge Raad een conclusie genomen in een zaak over strafrecht.
- Instantie
- Parket bij de Hoge RaadParket bij de Hoge RaadHet onafhankelijke parket van de procureur-generaal en de advocaten-generaal, die de Hoge Raad adviseren in conclusies.Meer uitleg
- Datum uitspraak
- 10 november 2026
- Datum publicatie
- 4 november 2026
- Zaaknummer
- 25/00410
- Rechtsgebied
- Strafrecht » Strafrecht overig
- ECLI
- ECLI:NL:PHR:2026:1068
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Conclusie AG. Aanhoudingsverzoek voorafgaand aan de terechtzitting in hoger beroep door verdachte op de grond dat hij zich van rechtsbijstand wil voorzien. Verzoek is volgens het hof “kennelijk niet langer gehandhaafd”. De AG meent dat het hof heeft verzuimd op de terechtzitting te beslissen op door de verdachte gedane verzoek tot aanhouding. Middel slaagt. Conclusie strekt tot vernietiging en terugwijzing.
Conclusie
PROCUREUR-GENERAAL
BIJ DE
HOGE RAAD DER NEDERLANDEN
Nummer 25/00410
Zitting 10 november 2026
CONCLUSIE
P.T.C. van Kampen
In de zaak
[verdachte] ,
geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1977,
hierna: de verdachte
1 Inleiding
De verdachte is bij arrest van 6 februari 2025 door het gerechtshof Den Haag (rolnr. 22-002401-24) niet-ontvankelijk verklaard in het namens hem ingestelde hoger beroep tegen het vonnis van de politierechter in de rechtbank Rotterdam van 28 juni 2024.
Het cassatieberoep is ingesteld namens de verdachte. E.A. Blok en J. Vermaat, beiden advocaat, hebben een middel van cassatie voorgesteld.
2 Het middel
Het middel bevat de klacht dat het hof heeft verzuimd op de terechtzitting te beslissen op het door de verdachte gedane verzoek tot aanhouding van de behandeling van zijn zaak.
Uit het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep van 6 februari 2025 blijkt het volgende:
“De voorzitter stelt vast dat de dagvaarding om in hoger beroep te verschijnen blijkens de daarvan opgemaakte akte op correcte wijze is betekend. Het hof verleent verstek tegen de niet-verschenen verdachte.
De voorzitter deelt mede dat de verdachte heden om 09:00 uur was opgeroepen om ter zitting te verschijnen. Om 09:00 uur heeft de bode desgevraagd aangegeven dat de verdachte zich niet bij de bode had gemeld. Hierop is de zaak - in afwachting van het alsnog verschijnen van de verdachte - 15 minuten later aangevangen.
De voorzitter maakt melding van:
- een e-mail van de verdachte aan de strafgriffie van het hof van 21 januari 2025, inhoudende een verzoek om de behandeling van zijn strafzaak van heden aan te houden, omdat hij zich van rechtsbijstand wil voorzien, en
-een e-mail namens het hof van 22 januari 2025 aan de verdachte, waarin wordt aangegeven dat het hof eerst ter zitting van heden een beslissing op het verzoek zal nemen. Voorts wordt in deze e-mail aangegeven dat uit het dossier volgt dat de advocaat die de verdachte in eerste aanleg bijstond, reeds op 20 november 2024 aan de griffie van het hof heeft laten weten niet meer de advocaat van de verdachte te zijn, de oproep voor deze zitting op 8 januari 2025 naar het adres van de verdachte is gestuurd en de advocaat-generaal het hof heeft laten weten niet op voorhand in te stemmen met aanhouding van de zaak, nu het verzoek niet verder is toegelicht en er nog ongeveer twee weken zijn voor de verdachte om een alsnog een advocaat te zoeken.
Desgevraagd verzet de advocaat-generaal zich tegen het aanhouden van de behandeling van de zaak wegens onvoldoende onderbouwing.
De advocaat-generaal voert hierna het woord en draagt de schriftelijke vordering voor.
De advocaat-generaal vordert dat de verdachte in het hoger beroep niet-ontvankelijk zal worden verklaard, nu de verdachte niet is verschenen en er geen schriftuur met grieven tegen het vonnis is ingediend.
Het hof onderbreekt het onderzoek voor beraad.
Na beraad en hervatting van het onderzoek deelt de voorzitter mede dat het hof constateert dat het schriftelijke gedane aanhoudingsverzoek van de verdachte van 21 januari 2025 ter terechtzitting van heden niet door de verdachte dan wel een bepaaldelijk gevolmachtigde raadsman is herhaald. Het hof gaat er bij deze stand van zaken vanuit dat het verzoek kennelijk niet langer is gehandhaafd.
De voorzitter sluit daarop het onderzoek, waarna het hof – na kort onderling beraad – terstond uitspraak doet.”
Het bij verstek gewezen arrest van 6 februari 2025 vermeldt omtrent de ontvankelijkheid van de verdachte in het hoger beroep:
“De verdachte heeft geen schriftuur met grieven tegen het vonnis ingediend. Evenmin heeft hij ter terechtzitting in hoger beroep mondeling bezwaren tegen het vonnis opgegeven. Het hof ziet ambtshalve geen redenen voor een inhoudelijke behandeling van de zaak in hoger beroep. Daarom zal de verdachte, gelet op het bepaalde in artikel 416, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering, niet ontvankelijk worden verklaard in het hoger beroep.
BESLISSING
Het hof:
Verklaart de verdachte niet-ontvankelijk in het hoger beroep.”
In het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep van 6 februari 2025 is voorts onderaan de pagina aangetekend:
“ Opmerking griffier :
Om 10:16 uur heeft de bode het hof medegedeeld dat de verdachte zich zojuist bij de balie had gemeld. Hierop heeft de voorzitter aan de bode medegedeeld dat het hof reeds uitspraak had gedaan.”
Een verzoek om aanhouding van het onderzoek ter terechtzitting kan ter terechtzitting worden gedaan door de verdachte of diens op de voet van art. 279 Sv gemachtigde raadsman. Wanneer het verzoek om aanhouding al voor de terechtzitting wordt gedaan, kan om praktische redenen (door de voorzitter van) het gerecht ook al voor de zitting aan degene die om aanhouding verzoekt, worden kenbaar gemaakt hoe het voorlopige oordeel van het gerecht omtrent het verzoek luidt. De uiteindelijke beslissing dient evenwel steeds – nadat het openbaar ministerie omtrent het verzoek is gehoord – op de terechtzitting te worden genomen en in het proces-verbaal van die terechtzitting te worden vastgelegd, zo volgt uit de jurisprudentie van de Hoge Raad. Een verzuim op een dergelijk verzoek een beslissing te nemen, heeft op grond van art. (415 jº) 328 jº 330 Sv nietigheid van het onderzoek en de naar aanleiding daarvan gegeven uitspraak tot gevolg.
In het onderhavige geval heeft het hof, nadat de verdachte noch een gemachtigd raadsman ter zitting verscheen, geoordeeld dat het aanhoudingsverzoek kennelijk niet werd gehandhaafd en daarop (om die reden) geen beslissing genomen.
De stellers van het middel menen evenwel dat de verdachte uit de email van het hof heeft kunnen en mogen afleiden dat het hof ter zitting sowieso op het aanhoudingsverzoek zou reageren en dat het hof deze reactie niet afhankelijk heeft gemaakt van enige voorwaarde, zoals zijn aanwezigheid ter zitting. Een en ander klemt volgens de stellers van het middel temeer nu het aanhoudingsverzoek verband hield met het recht op rechtsbijstand.
Hoewel ik de stellers van het middel onmiddellijk wil toegeven dat er redenen kunnen zijn om zelfstandig door de verdachte gedane verzoeken waarin wordt verzocht om aanhouding van de behandeling van de zaak in verband met het recht op rechtsbijstand met enige welwillendheid in overweging te nemen, meen ik dat de verdachte in de onderhavige zaak uit de mail van het hof niet zonder meer heeft kunnen afleiden dat het hof ter zitting op het aanhoudingsverzoek zou beslissen, onafhankelijk van de vraag of de verdachte daarbij aanwezig zou zijn. Blijkens de mail van de voorzitter van het hof van 22 januari 2025 is in die mail immers niet alleen aangegeven dat eerst op de zitting op het verzoek zou worden beslist, maar ook dat "uit het dossier volgt dat de advocaat die de verdachte in eerste aanleg bijstond, reeds op 20 november 2024 aan de griffie van het hof heeft laten weten niet meer de advocaat van de verdachte te zijn, de oproep voor deze zitting op 8 januari 2025 naar het adres van de verdachte is gestuurd en de advocaat-generaal het hof heeft laten weten niet op voorhand in te stemmen met aanhouding van de zaak, nu het verzoek niet verder is toegelicht en er nog ongeveer twee weken zijn voor de verdachte om […] alsnog een advocaat te zoeken.” Uit het feit dat de verdachte op 6 februari 2025 daadwerkelijk naar het hof Den Haag is afgereisd – en aldaar ook (zij het te laat) is gearriveerd – volgt voorts dat de verdachte dat kennelijk ook niet uit de reactie op zijn verzoek heeft afgeleid.
Maar wat daar ook van zij: het oordeel van het hof dat het verzoek om aanhouding vanwege het ontbreken van rechtsbijstand kennelijk niet werd gehandhaafd, nu de verdachte noch een gemachtigd raadsman verscheen, komt mij als zodanig niet begrijpelijk voor. Zou inderdaad een gemachtigd raadsman zijn verschenen (die geen verzoek om aanhouding (meer) deed), dan was dat een logische conclusie geweest. Maar juist in de afwezigheid van een dergelijk raadsman (en de verdachte) ter terechtzitting ligt mijns inziens besloten dat het verzoek juist wel werd gehandhaafd.
Daarbij komt dat uit de rechtspraak van de Hoge Raad eenduidig volgt dat op verzoeken tot aanhouding die voorafgaand aan de zitting worden gedaan, (hoe dan ook) ter terechtzitting een uitdrukkelijk en gemotiveerde beslissing moet worden genomen die in het proces-verbaal van de zitting moet worden opgenomen, ook als die verzoeken aldaar formeel niet zijn herhaald (vanwege de afwezigheid van een raadsman en/of een verdachte). Dat geldt ook voor verzoeken om aanhouding van de behandeling van de zaak vanwege verhindering van de raadsman van een verdachte. Met die jurisprudentie is – meen ik – niet verenigbaar dat het hof in dit geval het eerder gedane verzoek om aanhouding vanwege het ontbreken van rechtsbijstand volledig onbesproken heeft gelaten.
Ik meen dan ook dat het middel dient te slagen.
3 Afronding
4. Het middel slaagt.
5. Ambtshalve heb ik geen gronden aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden uitspraak aanleiding behoren te geven.
6. Deze conclusie strekt tot vernietiging van het bestreden arrest en tot terugwijzing naar het hof Den Haag om aldaar op het bestaande hoger beroep opnieuw te worden berecht en afgedaan.
De Procureur-Generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden
AG