Strafrecht overig

Conclusie AG. Poging zware mishandeling door verstrekken van xtc-pil aan elfjarig zoontje. Cassatiemiddel…

Parket bij de Hoge Raad, 17 november 2026

Zaakgegevens

Op 17 november 2026 heeft het Parket bij de Hoge Raad een conclusie genomen in een zaak over strafrecht.

Instantie
Parket bij de Hoge Raad
Datum uitspraak
17 november 2026
Datum publicatie
10 november 2026
Zaaknummer
25/00868
ECLI
ECLI:NL:PHR:2026:1083
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Conclusie AG. Poging zware mishandeling door verstrekken van xtc-pil aan elfjarig zoontje. Cassatiemiddel stelt de vraag aan de orde of hof als feit van algemene bekendheid heeft kunnen aannemen dat MDMA (bestanddeel van xtc) schadelijk is voor de gezondheid. AG meent van wel en is verder van oordeel dat het hof tot het oordeel heeft kunnen komen dat de vastgestelde gedragingen een aanmerkelijke kans op zwaar lichamelijk letsel opleveren. De conclusie strekt tot verwerping van het beroep.

Conclusie

PROCUREUR-GENERAAL

BIJ DE

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

Nummer 25/00868

Zitting 17 november 2026

CONCLUSIE

P.T.C. van Kampen

In de zaak

[verdachte] ,

geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1983,

hierna: de verdachte.

1 Inleiding

1.1

Het gerechtshof ’s-Hertogenbosch heeft bij arrest van 26 februari 2025 (parketnr. 20-002853-23) het vonnis van de rechtbank onder aanvulling en verbetering van de gronden bevestigd met uitzondering van de opgelegde straf en de beslissingen op de vorderingen van de benadeelde partijen en heeft de verdachte – in zoverre opnieuw rechtdoende – wegens 1. primair “poging tot zware mishandeling, meermalen gepleegd”, 2. “opzettelijk handelen in strijd met het in artikel 2, onder C, van de Opiumwet gegeven verbod, meermalen gepleegd” en 3. “om een feit, bedoeld in het vierde lid van artikel 10 van de Opiumwet, voor te bereiden of te bevorderen, stoffen voorhanden hebben, waarvan hij weet of ernstige reden heeft om te vermoeden dat zij bestemd zijn tot het plegen van dat feit”, veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 12 maanden, waarvan 8 maanden voorwaardelijk met aftrek van voorarrest en een proeftijd van twee jaren, aan welke proeftijd het hof bijzondere voorwaarden heeft verbonden, welke dadelijk uitvoerbaar zijn verklaard. Het hof heeft voorts beslist op de vorderingen van de benadeelde partijen en te dier zake de schadevergoedingsmaatregel opgelegd, een en ander zoals nader in het arrest omschreven

1.2

Namens de verdachte heeft J.J.J. van Rijsbergen, advocaat, één middel van cassatie voorgesteld.

2 Het middel van cassatie

2.1

Het middel richt zich tegen de onder 1 primair bewezenverklaarde poging tot zware mishandeling, meermalen gepleegd, en bevat de klacht dat het bewezenverklaarde niet uit de bewijsvoering kan volgen.

2.2

Ten laste van de verdachte is onder 1 primair bewezenverklaard dat hij:

“in de periode van 01 augustus 2022 tot en met 04 februari 2023 in Nederland, ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om aan zijn kind, over wie hij het gezag uitoefende, te weten [slachtoffer] , opzettelijk zwaar lichamelijk letsel toe te brengen, die [slachtoffer] meermalen een xtc-pil, bevattende MDMA, heeft aangeboden en laten innemen, terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid.”

2.3

De bewezenverklaring van dit feit steunt op de volgende door het hof gebruikte bewijsmiddelen:

“1. Het proces-verbaal van aangifte door [aangever] , pagina 22 tot en met 24, inhoudende, zakelijk weergegeven:

Ik doe aangifte namens het [slachtoffer] , geboren op [geboortedatum] 2011 te [plaats] . Ik werd op 5 februari 2023 vroeg gebeld door een vriendin van [verdachte] . Dat is [getuige] . Zij vertelde dat [verdachte] , mijn ex en de vader van [slachtoffer] , XTC zou hebben gegeven aan onze zoon. Op 6 februari 2023 zijn [slachtoffer] en ik door de huisarts naar de huisartsenpost in [plaats] gestuurd. Ze hebben een drugstest uitgevoerd door middel van urine. Ik werd ‘s avonds door een arts gebeld. De arts vertelde dat uit de test duidelijk naar voren kwam dat er sporen van XTC terug te vinden waren en dat het duidelijk niet zomaar om een kruimeltje ging. Ik zei tegen [slachtoffer] ik wil heel graag dat je eerlijk bent tegen mama en je hoeft niet bang te zijn dat ik boos word. Toen brak hij, hij moest huilen. Hij vertelde mij dat hij een XTC pil van zijn vader had gekregen. Hij vertelde ook dat hij dat hij deze had genomen. Hij zei dat het met oud en nieuw ook al een keer gebeurd was. [slachtoffer] heeft ADHD, dat is ook vastgesteld. Hij gebruikt hier medicijnen voor. Dat is van het merk Elvans, het hoofdbestanddeel is lisdexamfetamine.

2. Het proces-verbaal verhoor [getuige] , pagina 9 en 10, inhoudende, zakelijk weergegeven:

Ik zat zaterdag 04 februari 2023, om 23.00 uur, bij [verdachte] en [slachtoffer] in de auto van [verdachte] bij mij in de straat. Ik zag dat [verdachte] uit zijn dashboard een klein gripzakje met hierin 4,5 Dior XTC Pil met 200 mg werkzame stof (de rechtbank begrijpt: pakte). Ik wist dat dit was, omdat ik een halfjaar geleden er ook zo eentje in heb genomen. Vandaar dat ik dit gelijk herkende. Ik zag dat [verdachte] de halve pil pakte en deze aan [slachtoffer] gaf. Ik zag dat [slachtoffer] deze in zijn mond stopte en op at. Ik vroeg aan [verdachte] hoe hij dit kon geven aan [slachtoffer] . [verdachte] zei dat hij dit vaker aan [slachtoffer] gaf.

3. De patiëntenkaart van 6 februari 2023 van Het Huisartsenteam [A] , pagina 20, inhoudende, zakelijk weergegeven:

Naam : [slachtoffer]

Adres : [a-straat 1] [plaats]

Datum uitslag Memo Mat. Bijz. Bepaling Uitslag

06-02-2023 XTC U XTC (MDMA) in urine 869.01

4. Het proces-verbaal forensisch onderzoek persoon van [verbalisant] , pagina 75 en 76, inhoudende, zakelijk weergegeven:

Op 11 februari 2023 is door mij van [slachtoffer] , geboren op [geboortedatum] 2011, een tweetal haarmonsters veiliggesteld. Door mij is een representatief haarmonster uit de kruin geknipt en een tweede pluk van het achterhoofd.

Spoornummer: PL2000-2023032479-143083

SIN : AAQG3473NL

Spoornummer: PL2000-2023032479-143084

SIN : AAQG3474NL

5. Verkort rapport van 14 april 2023 door [deskundige 1] , apotheker-toxicoloog van het NFI, pagina 77 en 78, inhoudende, zakelijk weergegeven:

Te onderzoeken materiaal

Op 1 maart 2023 is van Politie Eenheid Zeeland-West-Brabant het onderstaande hoofdhaar van [slachtoffer] ontvangen op de afdeling Toxicologie van het NFI:

SIN Omschrijving

AAQG3473NL Hoofdhaar kruin (ongeveer 5 cm)

AAQG3474NL Haar achterhoofd (ongeveer 3-4 cm) (...)

Vraagstelling

Zijn er in het hoofdhaar amfetaminen, met name MDMA (XTC), aantoonbaar?

Resultaten en conclusie

De resultaten, interpretatie en conclusie van het toxicologisch onderzoek in hoofdharen staan beschreven in het bijgevoegde rapport van [deskundige 2] (d.d. 30 maart 2023). Samengevat stelt [deskundige 2] dat de resultaten wijzen op herhaalde blootstelling aan amfetamine en MDMA gedurende de hele periode (ongeveer half augustus 2022 tot en met half januari 2023) waarop de haartest betrekking had.

Bijwerkingen van amfetaminen zijn verminderde eetlust, gewichtsafname, slaapstoornissen, angst, agitatie, stijging hartslag en bloeddruk en bij langdurig gebruik (lichte) groeivertraging bij kinderen.

Chronisch gebruik van amfetaminen kan aanleiding geven tot onder andere hallucinaties, wanen en psychoses. Misbruik van amfetaminen kan leiden tot schade aan vele organen (onder andere hersenbloedingen, hartschade, nierschade). Bij combinatie van amfetaminen zoals methylfenidaat, amfetamine en MDMA neemt de kans op bovengenoemde bijwerkingen naar verwachting toe.

7. Het proces-verbaal van verhoor verdachte, pagina 120 tot en met 129, inhoudende, zakelijk weergeven:

p. 124

Ik heb een kind: mijn zoontje [slachtoffer] . Zijn moeder en ik hebben beiden het gezag.

- De verklaring van de verdachte, afgelegd ter terechtzitting in hoger beroep d.d. 12 februari 2025, voor zover inhoudende:

‘Ik heb [slachtoffer] meerdere keren XTC gegeven. Ik zag er toentertijd de ernst niet van in, aangezien hij vanwege zijn ADHD, in het kader van medicatie, ook amfetamine kreeg. Nadat [slachtoffer] een xtc-pil had ingenomen, kreeg ik een heel ander kind te zien: er kwam dan zoveel liefde bij hem naar boven. Ik had de verdovende middelen niet in huis moeten hebben’.”

2.4

De door het hof overgenomen bewijsoverwegingen van de rechtbank luiden ten aanzien van het onder 1 primair bewezenverklaarde als volgt:

“Naar het oordeel van de rechtbank kan wettig en overtuigend bewezen worden dat verdachte in de ten laste gelegde pleegperiode meermalen heeft geprobeerd [slachtoffer] zwaar lichamelijk letsel toe te brengen, zoals onder 4.4 weergegeven. De rechtbank legt deze conclusie hierna uit.

[getuige] heeft gezien dat verdachte in de avond van 4 februari 2023 een halve xtc-pil van 200 milligram aan [slachtoffer] heeft gegeven, toen zij bij verdachte en [slachtoffer] in de auto van verdachte zat. [slachtoffer] stak de halve pil in zijn mond en at die op. Verdachte zei dat hij dat vaker deed. De rechtbank ziet geen reden om aan de betrouwbaarheid van deze getuigenverklaring te twijfelen. Allereerst heeft [getuige] genuanceerd over verdachte verklaard. In haar aanvullende verklaring zegt zij dat verdachte in feite een goede jongen is, maar met het geven van de xtc-pil aan [slachtoffer] is hij voor haar te ver gegaan. Haar verklaring over het aan [slachtoffer] geven van de (halve) xtc-pil door verdachte en zijn mededeling dat hij dat vaker deed, wordt bovendien bevestigd door andere bewijsmiddelen.

Op 6 februari 2023 heeft [slachtoffer] zijn moeder verteld dat hij een xtc-pil had gekregen van verdachte en die ook ingenomen had en dat dit ook met oud en nieuw was gebeurd. Bij onderzoek van de op 6 februari 2023 afgenomen urine van [slachtoffer] werd MDMA aangetroffen.

Bij onderzoek van het op 11 februari 2023 afgenomen hoofdhaar van [slachtoffer] is vervolgens gemotiveerd geconcludeerd dat [slachtoffer] over een langere periode MDMA heeft binnengekregen. Daarom kan naar het oordeel van de rechtbank wettig en overtuigend worden bewezen dat verdachte aan [slachtoffer] op meerdere tijdstippen in de tenlastegelegde pleegperiode een xtc-pil heeft gegeven, vaker dan de twee door [slachtoffer] zelf benoemde momenten. Het benoemen van slechts twee momenten door [slachtoffer] past volgens de rechtbank bij zijn behoefte om verdachte, zijn vader, in bescherming te nemen.

Van het ten laste gelegde geven van amfetamine zal verdachte worden vrijgesproken. De moeder van [slachtoffer] heeft verklaard dat [slachtoffer] medicatie van het merk Elvans slikte tegen zijn ADHD waarvan hoofdbestanddeel lisdexamfetamine is. In het rapport staat dat bij gebruik van dexamfetamine met het haaronderzoek amfetamine wordt gemeten. Niet kan worden bewezen dat de amfetamine anders dan door de voorgeschreven medicatie in het lichaam van [slachtoffer] is gekomen. Het toedienen van voorgeschreven medicijnen kan niet worden aangemerkt als uitvoeringshandeling van een of meer strafbare pogingen zware mishandeling.

Met het geven en laten innemen van xtc-pillen naast de voorgeschreven ADHD-medicatie is naar het oordeel van de rechtbank steeds een aanmerkelijke kans ontstaan op zwaar lichamelijk letsel bij [slachtoffer] . Uit het toxicologisch rapport volgt dat bij een combinatie van MDMA met de door [slachtoffer] gebruikte ADHD-medicatie de kans op schadelijke bijwerkingen toeneemt. Het rapport noemt als bijwerkingen vanuit de ADHD-medicatie verminderde eetlust, gewichtsafname, slaapstoornissen, angst, agitatie, stijging van de hartslag en bloeddruk en bij langdurig gebruik (lichte) groeivertraging bij kinderen. Langdurig gebruik kan zelfs aanleiding zijn tot onder andere hallucinaties, wanen en psychoses. Amfetaminegebruik kan leiden tot schade aan vele organen (onder andere hersenbloedingen, hartschade en nierschade). Door MDMA te gebruiken naast amfetamine neemt de kans op al die bijwerkingen naar verwachting toe.

Verdachte heeft naar het oordeel van de rechtbank geen vol opzet gehad op het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel bij [slachtoffer] . Verdachte wist echter dat [slachtoffer] ADHD-medicatie gebruikte en het is algemeen bekend dat gebruik van harddrugs zoals MDMA schadelijk is voor de gezondheid, zeker als dat met enige regelmaat gebeurt. De harddrugsverslaafde verdachte wist dit ook. Door het geven van de xtc-pillen aan de pas elfjarige [slachtoffer] en die door [slachtoffer] daadwerkelijk laten innemen, heeft verdachte willens en wetens de aanmerkelijke kans op zwaar lichamelijk letsel bij [slachtoffer] aanvaard. Juridisch vertaald had verdachte daar voorwaardelijk opzet op. Gelukkig is er niet daadwerkelijk zwaar lichamelijk letsel bij [slachtoffer] ontstaan en is het daarom bij pogingen gebleven.”

Juridisch kader

2.5

Voorwaardelijk opzet op een bepaald gevolg is aanwezig wanneer de verdachte bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat dit gevolg zal intreden. De beantwoording van de vraag of een gedraging de aanmerkelijke kans op een bepaald gevolg in het leven roept, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval, waarbij betekenis toekomt aan de aard van de gedraging en de omstandigheden waaronder deze is verricht. Er is geen grond de inhoud van het begrip 'aanmerkelijke kans' afhankelijk te stellen van de aard van het gevolg. Het moet gaan om een kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te achten. Daaronder moet worden verstaan de in de gegeven omstandigheden reële, niet onwaarschijnlijke mogelijkheid, hetgeen (in oudere rechtspraak) ook wel tot uitdrukking is gebracht met de woorden “de geenszins als denkbeeldig te verwaarlozen kans”. Algemene regels over de exacte grootte van de kans die in het algemeen of voor een bepaald type delict minimaal vereist zou zijn, kunnen niet worden gegeven en evenmin kan deze kans in een percentage worden uitgedrukt.

2.6

Het Wetboek van Strafrecht bevat geen definitie of omschrijving van zwaar lichamelijk letsel. Art. 82 Sr – dat inhoudt dat onder zwaar lichamelijk letsel wordt begrepen “ziekte die geen uitzicht op volkomen genezing overlaat, voortdurende ongeschiktheid tot uitoefening van zijn ambts- of beroepsbezigheden, en afdrijving of dood van de vrucht van een vrouw” (lid 1), alsmede “storing van de verstandelijke vermogens die langer dan vier weken geduurd heeft” (lid 2) – geeft wel invulling aan dat begrip, maar uit de wetsgeschiedenis volgt dat niet is beoogd in art 82 Sr een limitatieve opsomming te geven. In zijn overzichtsarrest uit juli 2018 overwoog de Hoge Raad in dat verband (voor zover hier relevant):

“2.3. In lijn met de wetsgeschiedenis is in de rechtspraak van de Hoge Raad vooropgesteld dat art. 82 Sr de rechter de vrijheid laat om ook buiten de hiervoor onder 2.2 aangeduide gevallen het lichamelijk letsel als zwaar te beschouwen wanneer dat voldoende belangrijk is om naar normaal spraakgebruik als zodanig te worden aangeduid. Gelet op de uiteenlopende vormen waarin lichamelijk letsel zich kan voordoen, kan bezwaarlijk precies worden aangegeven wanneer dat letsel als zwaar lichamelijk letsel geldt.

2.4.

Als algemene gezichtspunten voor de beantwoording van de vraag of van zwaar lichamelijk letsel sprake is, kunnen in elk geval worden aangemerkt de aard van het letsel, de eventuele noodzaak en aard van medisch ingrijpen en het uitzicht op (volledig) herstel. (Vgl. onder meer HR 16 mei 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA5802, NJ 2000/510.) De beoordeling kan ook op een combinatie van deze gezichtspunten worden gebaseerd. Bij een veelvoud van verwondingen kan in voorkomende gevallen de beoordeling worden betrokken op de verwondingen in hun totaliteit (vgl. HR 15 oktober 2002, ECLI:NL:HR:2002:AE5618).

De vaststelling aan de hand van deze gezichtspunten of sprake is van zwaar lichamelijk letsel, zal vaak worden gegrond op gegevens van medische aard. In evidente gevallen kan bij die vaststelling ook in aanmerking worden genomen hetgeen algemene ervaringsregels omtrent die gezichtspunten leren.

2.5.

Wat de aard van het letsel betreft, kan uit de onder 2.2 genoemde wetsgeschiedenis worden afgeleid dat, buiten de in art. 82 Sr genoemde gevallen, ook het verlies van het gebruik van een zintuig, verminking en verlamming als zwaar lichamelijk letsel zijn te beschouwen. Van zodanig letsel kan eveneens sprake zijn bij ernstige lichamelijke schade aan de gezondheid, bijvoorbeeld vanwege een inwendige biochemische ontregeling die haar oorsprong vindt in het achterwege laten van het gebruik van voor de gezondheid onontbeerlijke geneesmiddelen of vanwege een besmetting van een persoon met een bacterie of virus, zoals het HIV-virus (vgl. HR 1 maart 1983, ECLI:NL:HR:1983:AB7540, NJ 1983/497, respectievelijk HR 25 maart 2003, ECLI:NL:HR:2003:AE9049, NJ 2003/552).

Psychische gevolgen die niet zonder meer zijn aan te merken als een (ver)storing van de verstandelijke vermogens zoals bedoeld in art. 82, tweede lid, Sr, kunnen echter niet worden aangemerkt als "zwaar lichamelijk letsel" (vgl. met betrekking tot thans art. 248, zevende lid, Sr, HR 19 februari 2013, ECLI:NL:HR:2013:BX9407, NJ 2013/436).

[…]

2.8.

De beantwoording van de vraag of letsel als "zwaar lichamelijk letsel" moet worden aangemerkt, is buiten de hiervoor onder 2.2 aangeduide gevallen in belangrijke mate voorbehouden aan de rechter die over de feiten oordeelt. Zijn oordeel dienaangaande kan in cassatie slechts in beperkte mate worden getoetst. Indien echter uit de bestreden beslissing niets blijkt omtrent de aard van het letsel, de eventuele noodzaak en aard van medisch ingrijpen en het uitzicht op (volledig) herstel zal dat aanleiding kunnen geven tot cassatie.”

Bespreking van het middel

2.7

Het middel klaagt dat de door het hof bevestigde bewijsredenering er ten onrechte van uit lijkt te gaan dat het een feit van algemene bekendheid is dat het een- of meermalig innemen van xtc een aanmerkelijke kans oplevert op zwaar lichamelijk letsel. De steller van het middel wijst ter onderbouwing van deze klacht op een rapport van de Staatscommissie MDMA uit 2024, waaruit zou volgen dat bezwaarlijk kan worden geconcludeerd dat xtc schadelijk is voor de gezondheid, laat staan dermate schadelijk dat het al dan niet meermalen innemen van xtc een aanmerkelijke kans op zwaar lichamelijk letsel oplevert. Gelet hierop zou uit de bewijsvoering moeten volgen dat sprake is (geweest) van een aanmerkelijke kans op zwaar lichamelijk letsel, terwijl zulks volgens de steller van het middel niet het geval is.

2.8

Voor zover het hof die kans heeft willen baseren op het vijfde bewijsmiddel, geldt volgens de steller van het middel dat uit dat bewijsmiddel niet volgt dat er gezondheidsrisico’s verbonden zijn aan het zelfstandige gebruik van MDMA (zijnde een bestanddeel van xtc); het gebruik ervan zou (naar verwachting) slechts invloed hebben op de bijwerkingen van amfetaminegebruik (in het kader van de aan het slachtoffer voorgeschreven ADHD-medicatie). Voorts zouden die bijwerkingen niet zonder meer kunnen worden aangemerkt als zwaar lichamelijk letsel. In het middel wordt ten aanzien van de in dit bewijsmiddel beschreven ernstigere bijwerkingen van amfetamine bij chronisch gebruik verder geklaagd dat uit de bewijsvoering niet blijkt dat sprake was van chronisch gebruik van amfetamine, er geen verwachtingskans wordt gekoppeld aan de uitspraak dat de bijwerkingen door amfetaminegebruik bij het gebruik van MDMA ‘naar verwachting’ toenemen en evenmin blijkt dat deze uitspraak wetenschappelijk is onderbouwd.

2.9

Het hof heeft – met de rechtbank – geoordeeld dat met het door de verdachte geven en laten innemen van xtc-pillen naast de voorgeschreven ADHD-medicatie steeds een aanmerkelijke kans is ontstaan op zwaar lichamelijk letsel bij zijn elfjarige zoontje. Dat oordeel heeft het hof blijkens de bevestigde bewijsoverwegingen van de rechtbank gebaseerd op het toxicologisch rapport, waaruit volgt dat bijwerkingen van amfetaminen (die voorkomen in ADHD-medicatie) bestaan uit verminderde eetlust, gewichtsafname, slaapstoornissen, angst, agitatie, stijging van de hartslag en bloeddruk en dat bij langdurig gebruik (lichte) groeivertraging bij kinderen kan ontstaan. Verder volgt uit de bewijsvoering dat amfetaminegebruik kan leiden tot schade aan vele organen, onder andere hersenbloedingen, hartschade en nierschade. Uit de bewijsvoering volgt voorts dat de kans op die bijwerkingen naar verwachting toeneemt indien het gebruik van amfetaminen wordt gecombineerd met MDMA (een bestanddeel van xtc).

2.10

Uit de door het hof overgenomen bewijsoverwegingen van de rechtbank blijkt dat de verdachte wist dat zijn zoontje ADHD-medicatie gebruikte en dat algemeen bekend is dat gebruik van harddrugs zoals MDMA schadelijk is voor de gezondheid, zeker als dat met enige regelmaat gebeurt, hetgeen de verdachte (als harddrugsverslaafde) ook wist. Het hof heeft vervolgens geoordeeld dat de verdachte door het geven van de xtc-pillen aan zijn zoontje en die daadwerkelijk door hem laten innemen, willens en wetens de aanmerkelijke kans op zwaar lichamelijk letsel heeft aanvaard.

2.11

Ter terechtzitting in eerste aanleg noch in hoger beroep is op dit punt verweer gevoerd.

2.12

De steller van het middel voert in de eerste plaats aan dat het hof de schadelijkheid van MDMA ten onrechte heeft aangemerkt als feit van algemene bekendheid. Ik meen evenwel dat die klacht zich richt tegen een overweging ten overvloede, gelet op hetgeen het hof door de bevestiging van de bewijsoverwegingen van de rechtbank daaraan voorafgaand heeft overwogen. Reeds op die grond faalt het middel.

2.13

Ik merk in dat kader – ten overvloede – nog op dat het oordeel van het hof dat het een feit van algemene bekendheid is dat MDMA schadelijk is voor de gezondheid, mijns inziens niet onbegrijpelijk is. De steller van het middel baseert zijn tegenovergestelde standpunt op een rapport van de Staatscommissie MDMA, waaruit volgens hem zou volgen dat bezwaarlijk kan worden geconcludeerd dat xtc schadelijk is voor de gezondheid. De passages uit de samenvatting van dat rapport waarop de steller van het middel een beroep doet, luiden als volgt:

“‘Hoofdstuk 2 beschrijft de werking en de effecten van MDMA en het recreatieve gebruik van ecstasy. MDMA is nauwelijks verslavend, wat het een totaal ander middel maakt dan bijvoorbeeld alcohol of cocaïne. MDMA vergroot de sociale verbondenheid die gebruikers ervaren, het vermogen intense prikkels te verwerken en het vergroot het uithoudingsvermogen. Jaarlijks gebruiken ruim een half miljoen Nederlanders incidenteel MDMA. Nog nooit eerder was dat aantal in Nederland zo hoog. Ook is dat in vergelijking met andere landen een relatief groot aantal gebruikers.

Vergeleken met het gebruik van diverse andere middelen is gebruik van ecstasy relatief minder risicovol. Onderzoek laat zien dat MDMA-gebruik niet leidt tot verminderde cognitieve capaciteiten op korte termijn. Studies naar de langetermijneffecten blijken lastig uitvoerbaar, omdat frequente MDMA-gebruikers vaak ook andere middelen gebruiken. Een gemiddelde ecstasypil in Nederland bevat momenteel echter veel MDMA: een hoeveelheid die het middel schadelijker maakt dan nodig is. De schadelijkheid van ecstasy verschilt sterk per setting en per persoon. Risicovol is bijvoorbeeld het gebruik in een warme ruime waar de gebruiker langdurig danst of ook andere middelen gebruikt. Dit kan leiden tot oververhitting en in sommige gevallen zelfs tot orgaan falen en overlijden. Dergelijke zeldzame complicaties zijn nog onvoldoende onderzocht. Daarnaast ontbreken cijfers over het exacte aantal ecstasydoden in Nederland, omdat autopsies in Nederland uitzonderlijk zeldzaam zijn en het Nederlandse sterfteregister te weinig onderscheid maakt tussen verschillende druggerelateerde overlijdens. .

[…]

Hoofdstuk 4 constateert dat er een politiek debat wordt gevoerd over regulering van drugs. De staatscommissie ziet daarin vaak oneigenlijke argumenten voorbijkomen. Alhoewel de deelnemers het over veel problemen eens zijn, worden er oplossingen voorgesteld die niet toereikend zijn. De staatscommissie roept op om het debat op basis van feiten en wetenschappelijke inzichten te voeren.

De gezondheidseffecten zijn in vergelijking met andere verboden middelen op Lijst I niet ernstig en lijken verplaatsing naar Lijst II te legitimeren. Los van de discussie over de gezondheidseffecten stelt de staatscommissie echter dat het debat over MDMA in zekere zin gegijzeld wordt door de criminaliteit. Totdat de zekerheid gegeven is dat de georganiseerde criminaliteit wordt teruggedrongen en de mogelijkheden tot regulering concreet zijn uitgewerkt, is het onverstandig om op dit moment MDMA uit de Opiumwet te schrappen of te verplaatsen naar Lijst II. Lijst I van de Opiumwet is op dit moment het enige wettelijke kader dat politie en justitie adequate handvatten biedt om drugscriminaliteit te bestrijden. De staatscommissie adviseert daarom om onder de huidige omstandigheden de plaatsing van MDMA op Lijst I van de Opiumwet te handhaven.”

2.14

Uit die hierboven weergegeven passages volgt mijns inziens geenszins dat xtc niet schadelijk is voor de gezondheid, laat staan dat daaruit volgt dat het laten innemen van een xtc-pil door een elfjarige die ADHD-medicatie (bevattende amfetamine) gebruikt, geen aanmerkelijke kans op zwaar lichamelijk letsel met zich brengt.

2.15

Uit de samenvatting van het rapport volgt slechts dat het gebruik van xtc vergeleken met andere middelen “relatief minder risicovol” is, hetgeen mijns inziens minst genomen indiceert dat ook de staatscommissie MDMA van oordeel is dat het gebruik van MDMA wel degelijk ‘risicovol’ is, waarbij ik zekerheidshalve aanteken te vermoeden dat de staatscommissie zich niet heeft beziggehouden met het gebruik van MDMA door elfjarigen. Uit voornoemde samenvatting volgt daarnaast dat studies naar langetermijneffecten lastig uitvoerbaar blijken omdat frequente MDMA-gebruikers vaak ook andere middelen gebruiken. Verder volgt uit (de samenvatting van) het rapport dat een gemiddelde ecstasypil in Nederland momenteel veel MDMA bevat, die het middel ‘schadelijker’ maakt dan nodig is, alsmede dat de ‘schadelijkheid’ sterk per setting en persoon verschilt. Als voorbeeld wordt erop gewezen dat het gebruik in een warme ruime waar de gebruiker langdurig danst of ook andere middelen gebruikt, kan leiden tot oververhitting en in sommige gevallen zelfs tot orgaanfalen en overlijden. Met betrekking tot het verplaatsen van xtc van lijst I naar lijst II (van de Opiumwet) volgt uit het rapport dat de gezondheidseffecten van xtc “in vergelijking met andere verboden middelen op lijst I” niet ‘ernstig’ zijn en verplaatsing naar lijst II lijken te legitimeren. In dat verband merk ik zekerheidshalve op dat ook lijst II middelen bevat die verboden zijn vanwege hun risicovolle aard. Die risico’s zijn weliswaar minder groot dan bij de harddrugs op lijst I, maar dat het gebruik van de (soft)drugs op lijst II als zodanig risico’s met zich brengt, staat mijns inziens buiten kijf – nog los van het feit dat de beoordeling van dergelijke risico’s zich in de regel concentreert op het gebruik van dergelijke middelen door volwassenen, in (als het goed is) het volle begrip wat het effect van dergelijke middelen is of kan zijn.

2.16

Aldus heeft het hof mijns inziens niet onbegrijpelijk kunnen oordelen dat het een feit van algemene bekendheid is dat MDMA schadelijk is voor de gezondheid.

2.17

De steller van het middel klaagt verder dat uit de bewijsvoering – in het bijzonder het vijfde bewijsmiddel – niet kan volgen dat er gezondheidsrisico’s verbonden zijn aan “het zelfstandige gebruik van MDMA” (zijnde een bestanddeel van xtc); het gebruik ervan zou slechts invloed hebben op de bijwerkingen van amfetaminegebruik (in het kader van de aan het elfjarige zoontje van de verdachte voorgeschreven ADHD-medicatie). Ten aanzien van dat laatste concludeert de steller van het middel dat dergelijke bijwerkingen “niet zonder meer” als zwaar lichamelijk letsel kunnen worden aangemerkt, gelet op het jurisprudentiële kader van de Hoge Raad. Ik volg de steller van het middel daarin niet. Uit dat – hiervoor weergegeven – jurisprudentiële kader volgt dat art. 82 Sr de rechter de vrijheid laat om ook buiten de in dat artikel genoemde gevallen het lichamelijk letsel als zwaar te beschouwen “wanneer dat voldoende belangrijk is om naar normaal spraakgebruik als zodanig te worden geduid”. Uit dat kader volgt voorts dat het oordeel van de feitenrechter dienaangaande in cassatie slechts in beperkte mate kan worden getoetst. Indien uit de bestreden beslissing niets blijkt van de aard van het letsel, de eventuele noodzaak en aard van medisch ingrijpen en het uitzocht op (volledig) herstel, kan dat aanleiding geven tot cassatie.

2.18

In het onderhavige geval heeft het hof, zoals opgemerkt, nader gemotiveerd waarom in dit geval naar het oordeel van het hof (en de rechtbank) sprake was van poging tot het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel en daarbij onder meer gewezen op het feit dat de verdachte bekend was met het gebruik van voorgeschreven ADHD-mediatie door zijn zoontje (waarin, naar de verdachte blijkens die ter zitting in hoger beroep afgelegde verklaring bekend was, amfetamine aanwezig was) en als harddrugsverslaafde voorts bekend was met de gevaren van het gebruik van harddrugs zoals MDMA. Anders dan de steller van het middel meent, heeft het hof op grond van zijn bewijsvoering daarmee ook kunnen oordelen dat zijn zoontje chronisch amfetaminen gebruikte. Het hof heeft mede op basis van die vaststelling tot het niet onbegrijpelijke oordeel kunnen komen dat met het meerdere malen laten innemen van xtc-pillen naast de door zijn zoontje gebruikte medicatie bevattende amfetaminen, een aanmerkelijke kans heeft bestaan dat zijn zoontje als gevolg daarvan zwaar lichamelijk letsel zou oplopen, nu uit het vijfde bewijsmiddel volgt dat de kans op de bijwerkingen naar verwachting toeneemt door het gebruik van MDMA naast de ADHD-medicatie.

2.19

Voor een bewezenverklaring van poging tot het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel is niet vereist dat een verwachtingskans wordt gekoppeld aan de uitspraak dat de bijwerkingen door amfetaminegebruik bij het gebruik van MDMA ‘naar verwachting’ toeneemt; voldoende is dat uit de bewijsvoering kan blijken dat het gaat een in de gegeven omstandigheden reële, niet onwaarschijnlijke mogelijkheid.

2.20

Voor zover de steller van het middel meent dat de uitspraak van de apotheker-toxicoloog over de verwachte toename van de kans op bijwerkingen als gevolg van combinatie-gebruik van MDMA en amfetaminen niet wetenschappelijk onderbouwd is, gaat hij eraan voorbij dat het hof niet gehouden is om de wetenschappelijke onderbouwing van een rapport van een deskundige – in dit geval een apotheker-toxicoloog, die gespecialiseerd is in de werking, de schadelijke effecten en de kinetiek van onder meer drugs op het menselijk lichaam – in zijn bewijsconstructie weer te geven. Anders gezegd: het hof heeft zich op het rapport en de daarin vervatte uitspraken kunnen baseren en heeft dat aan zijn bewezenverklaring ten grondslag kunnen leggen.

2.21

Het middel faalt in al zijn onderdelen.

3 Slotsom

3.1

Het middel faalt en kan worden afgedaan met de aan art. 81 lid 1 RO ontleende motivering.

3.2

Ambtshalve heb ik geen grond aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden uitspraak aanleiding behoort te geven.

3.3

Deze conclusie strekt tot verwerping van het beroep.

De procureur-generaal

bij de Hoge Raad der Nederlanden

AG

Het door de rechtbank als bewijsmiddel 6 gebezigde bewijsmiddel is blijkens het arrest van het hof d.d. 26 februari 2025 door het hof geschrapt. De overige door de rechtbank gebezigde bewijsmiddelen zijn door het hof aangevuld met de verklaring van de verdachte, afgelegd ter terechtzitting in hoger beroep d.d. 12 februari 2025. HR 25 maart 2003, ECLI:NL:HR:2003:AE9049, NJ 2003/552 m.nt. Y. Buruma. HR 21 april 2026, ECLI:NL:HR:2026:689, rov. 2.3.2 (met verwijzing naar HR 9 november 1954, ECLI:NL:HR:1954:1) . HR 21 april 2026, ECLI:NL:HR:2026:689, rov. 2.3.2. HR 3 juli 2018, ECLI:NL:HR:2018:1051, NJ 2020/200 m.nt. H.D. Wolswijk. Zie meer recent o.a. HR 7 oktober 2025, ECLI:NL:HR:2025:1493, NJ 2026/150 m.nt. H.D. Wolswijk, rov. 2.3; HR 17 mei 2022, ECLI:NL:HR:2022:571, NJ 2022/317 m.nt. H.D. Wolswijk, rov. 2.3. Staatscommissie MDMA, Voorbij de extase. Den Haag 2024.