Conclusie AG. Beklag ex art. 552a Sv tegen beslag ex art. 94 Sv op telefoon. Middel klaagt over oordeel…

PROCUREUR-GENERAAL

BIJ DE

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

Nummer 25/02004 B

Zitting 7 juli 2026

CONCLUSIE

M.E. van Wees

In de zaak

[klager],

geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 2006,

hierna: de klager.

1.1

De rechtbank Rotterdam (RK 24/023674) heeft bij beschikking van 8 januari 2025 het klaagschrift van klager ex art. 552a Sv, strekkende tot opheffing van het klassiek beslag ex art. 94 Sv op een telefoon, gegrond verklaard onder de voorwaarde dat het verboden materiaal van de telefoon kan worden en wordt verwijderd.

1.2

Het cassatieberoep is ingesteld namens de klager en N. Talhaoui, advocaat in Rotterdam, heeft één middel van cassatie voorgesteld.

2.1

In het middel wordt geklaagd dat het oordeel van de rechtbank, inhoudende dat het beklag gegrond is maar dat geen onvoorwaardelijke last tot teruggave wordt gegeven, blijk geeft van een onjuiste rechtsopvatting, althans onvoldoende met redenen is omkleed.

2.2

De bestreden beschikking houdt, voor zover voor de beoordeling van het middel van belang, het volgende in:

2.3

Bij de beoordeling van het middel stel ik voorop dat in geval van een beklag van een beslagene tegen een op de voet van art. 94 Sv gelegd beslag, de rechter dient te beoordelen a. of het belang van strafvordering het voortduren van het beslag vordert, en zo neen, b. de teruggave van het inbeslaggenomen voorwerp dient te gelasten aan de beslagene, tenzij een ander redelijkerwijs als rechthebbende ten aanzien van dat voorwerp moet worden beschouwd. Het belang van strafvordering verzet zich tegen teruggave indien het veiligstellen van de belangen waarvoor art. 94 Sv de inbeslagneming toelaat, het voortduren van het beslag nodig maakt. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer het inbeslaggenomene kan dienen om de waarheid aan de dag te brengen of om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen. Voorts verzet het door art. 94 Sv beschermde belang van strafvordering zich tegen teruggave indien niet hoogst onwaarschijnlijk is dat de strafrechter, later oordelend, de verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer zal bevelen, al dan niet naar aanleiding van een afzonderlijke vordering daartoe als bedoeld in art. 36b, eerste lid onder 4°, Sr in verbinding met art. 552f Sv.

2.4

In het geval de rechter het beklag gegrond acht, dient het op grond van art. 552a lid 10 Sv de “daarmede overeenkomende last” te geven. Bij een gegrondverklaring van het beklag strekkende tot opheffing van het beslag betreft dat een last tot teruggave. Een dergelijke teruggave dient dan te zijn gericht aan de klager, nu de wet voor wat betreft de beklagprocedure van art. 552a Sv niet de mogelijkheid kent van een last tot teruggave van inbeslaggenomen voorwerpen aan een ander dan degene die een klaagschrift strekkende tot teruggave heeft ingediend. Aan een dergelijke teruggave kunnen geen voorwaarden worden verbonden. De Hoge Raad overwoog in dit verband op 2 november 2021 “dat de wet niet voorziet in de mogelijkheid dat de rechter die oordeelt over een klaagschrift als bedoeld in artikel 552a lid 1 Sv voorwaarden verbindt aan de teruggave van een inbeslaggenomen voorwerp”.

2.5

Gelet hierop is het middel terecht voorgesteld. In het geval de rechter van oordeel is dat het belang van strafvordering zich (nog) verzet tegen teruggave van het inbeslaggenomen voorwerp, dan dient hij het klaagschrift waarin de teruggave van dat voorwerp wordt verzocht ongegrond te verklaren. Is daarvan geen sprake (meer), dan dient teruggave te worden gelast en mogen aan deze teruggave geen voorwaarden worden verbonden. De rechtbank heeft dit miskend.

2.6

Het voorgaande zou moeten leiden tot vernietiging van de bestreden beschikking en terugwijzing naar de rechtbank. Ik heb mij echter afgevraagd of de klager belang bij cassatie heeft omdat de beslissing van de rechtbank mogelijk in het voordeel is van de klager. In dat verband merk ik het volgende op.

2.7

In de bestreden beschikking is overwogen dat op de telefoon kinderpornografisch materiaal is aangetroffen, onder welke omstandigheden naar het oordeel van de rechtbank de telefoon (logischerwijs) niet kan worden teruggegeven aan de klager. De rechtbank laat het echter niet bij deze negatieve uitkomst voor de klager. Zij overweegt dat door het afdoen van de strafzaak jegens klager middels een sepot geen zittingsrechter meer naar het beslag zal kunnen kijken, als gevolg waarvan de rechtbank de officier van justitie vraagt om bij de politie na te gaan of het verboden materiaal van de telefoon kan worden verwijderd. In het geval dit mogelijk is, is naar het oordeel van de rechtbank het beklag gegrond en kan de telefoon aan klager worden teruggegeven. Is dit (technisch) niet mogelijk, dan acht de rechtbank het beklag ongegrond en kan de telefoon niet worden teruggegeven aan klager. De klager heeft daarmee dus nog een kans dat hij zijn telefoon terugkrijgt.

2.8

Tegelijkertijd is de klager in zijn rechtspositie niet geschaad. Bij het onherroepelijk worden van de besteden beschikking zal het onderzoeken van de mogelijkheid van het verwijderen van het kinderpornografisch materiaal van de telefoon van klager en het opvolging geven aan een voor de klager positieve uitkomst van dat onderzoek, inhoudende dat het materiaal daadwerkelijk wordt verwijderd, erin moeten resulteren dat de telefoon aan de klager wordt teruggegeven. Mocht het uitvoeren van dit onderzoek een voor klager negatieve uitkomst hebben en dus inhouden dat het verwijderen (technisch) niet mogelijk is, dan blijft het beslag op de telefoon voortduren en zal de klager een nieuw klaagschrift ex art. 552a Sv bij de rechtbank kunnen indienen. De mogelijkheid bestaat dan dat het openbaar ministerie bij een voor de klager negatieve uitkomst van voornoemd onderzoek besluit een vordering tot onttrekking aan het verkeer als bedoeld in art. 552f Sv in te dienen, welke vordering dan idealiter gelijktijdig met het klaagschrift ex art. 552a Sv wordt behandeld door de rechtbank. Bij de behandeling van deze vordering kan hetgeen de Hoge Raad in zijn arresten van 2 december 2025 heeft uiteengezet van belang zijn. Deze rechtspraak heeft als uitgangspunt dat in een geval als dit het voorwerp niet wordt teruggegeven, waarbij wel moet worden afgewogen of aan de beslagene een vergoeding wordt gegeven of bepaalde bestanden worden verstrekt die zich op de gegevensdrager bevinden.

2.9

Het voorgaande afwegende meen ik dat moet worden overgegaan tot vernietiging van de bestreden beschikking en terugwijzing van de zaak naar de rechtbank. Ik acht daarvoor doorslaggevend dat het gelet op het instellen van cassatieberoep klaarblijkelijk de bedoeling van de klager is geweest de beschikking, en daarmee het voortduren van het beslag en het uitblijven van een last tot teruggave, opnieuw voor te leggen aan de rechtbank en verwerping van het cassatieberoep zou maken dat, bij inactiviteit van het openbaar ministerie en de politie, het afhankelijk van het initiatief van de klager zou zijn om een nieuw oordeel van de beklagrechter te krijgen.

3.1

Het middel slaagt.

3.2

Ambtshalve heb ik geen gronden aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden beschikking aanleiding behoren te geven.

3.3

Deze conclusie strekt tot vernietiging van de bestreden beschikking en terugwijzing van de zaak naar de rechtbank Rotterdam teneinde op het bestaande beklag opnieuw te worden beoordeeld en afgedaan.