Strafrecht overig

Conclusie AG. Niet-ontvankelijkverklaring verdachte in appel a.b.i. 416 lid 2 Sv. Middel klaagt dat hof heeft…

Parket bij de Hoge Raad, 27 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 27 oktober 2026 heeft het Parket bij de Hoge Raad een conclusie genomen in een zaak over strafrecht.

Instantie
Parket bij de Hoge Raad
Datum uitspraak
27 oktober 2026
Datum publicatie
21 september 2026
Zaaknummer
25/02267
ECLI
ECLI:NL:PHR:2026:897
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Conclusie AG. Niet-ontvankelijkverklaring verdachte in appel a.b.i. 416 lid 2 Sv. Middel klaagt dat hof heeft nagelaten zaak terug te wijzen naar de rechtbank vanwege onterechte verstekverlening in eerste aanleg. AG: ingevolge art. 422 Sv komt vraag naar geldigheid dagvaarding in eerste aanleg pas aan de orde na vraag of het hoger beroep ontvankelijk is. Middel klaagt niet over laatstgenoemde oordeel en kan daarom niet tot cassatie leiden. De conclusie strekt tot verwerping van het beroep.

Conclusie

PROCUREUR-GENERAAL

BIJ DE

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

Nummer 25/02267

Zitting 27 oktober 2026

CONCLUSIE

D.J.M.W. Paridaens

In de zaak

[verdachte],

geboren op [geboortedatum] 1989,

hierna: de verdachte.

1 Inleiding

1.1

De verdachte is bij arrest van 10 juni 2025 door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden niet-ontvankelijk verklaard in het hoger beroep.

1.2

Namens de verdachte heeft P.M. Langereis, advocaat in Zoetermeer, één middel van cassatie voorgesteld.

2 Het middel

2.1

Het middel klaagt dat het hof heeft nagelaten om de uitspraak van de rechtbank te vernietigen en de zaak terug te wijzen, nu door de rechtbank ten onrechte verstek zou zijn verleend vanwege een gebrek bij de betekening van de dagvaarding.

2.2

Het hof heeft ter terechtzitting in hoger beroep naar aanleiding van de mededeling van de raadsvrouw dat zij enkel door de verdachte is gemachtigd om verweer te voeren over de betekening van de dagvaarding in eerste aanleg, de zaak vooraleerst behandeld op tegenspraak. Naar aanleiding van het door de raadsvrouw gevoerde verweer heeft het hof geoordeeld dat de uitreiking van de dagvaarding in eerste aanleg rechtsgeldig is geschied en dat de zaak daarom zal worden behandeld in hoger beroep en niet zal worden teruggewezen. Vervolgens heeft het hof geoordeeld dat ook de betekening in hoger beroep geldig is en, nu de raadsvrouw niet gemachtigd is om inhoudelijk verweer te voeren, aan de niet verschenen verdachte verstek verleend, waarna het hof de verdachte met toepassing van art. 416 lid 2 van het Wetboek van Strafvordering (hierna: Sv) niet-ontvankelijk in het hoger beroep heeft verklaard, nu de verdachte geen bezwaren tegen het vonnis heeft opgegeven en het hof ook zelf geen redenen ziet die een inhoudelijke behandeling van de zaak noodzakelijk maken.

2.3

Voor de beoordeling van het middel zijn de volgende wettelijke bepalingen van belang:

- art. 416 lid 2 Sv

“Indien de verdachte geen schriftuur houdende grieven heeft ingediend noch mondeling bezwaren tegen het vonnis opgeeft, kan het door de verdachte ingestelde hoger beroep zonder onderzoek van de zaak zelf niet-ontvankelijk worden verklaard.”

- art. 422 Sv

“1. Na sluiting van het onderzoek op de terechtzitting in hoger beroep stelt het gerechtshof naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting vast of de uitreiking van de dagvaarding of oproeping in hoger beroep geldig is alsmede of het hoger beroep is ingesteld overeenkomstig de eisen die dit wetboek daaraan stelt.

2. Indien de uitreiking van de dagvaarding of oproeping in hoger beroep geldig is en het hoger beroep overeenkomstig de eisen van dit wetboek is ingesteld, geschiedt de beraadslaging in hoger beroep, bedoeld in de artikelen 348 en 350, naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in hoger beroep. De beraadslaging geschiedt voorts naar aanleiding van het onderzoek in eerste aanleg, zoals dit volgens het proces-verbaal van die terechtzitting heeft plaatsgehad, tenzij artikel 378a of artikel 395a in eerste aanleg is toegepast.”

- art. 422a lid 1 Sv

“Indien het gerechtshof van oordeel is dat de dagvaarding in eerste aanleg op een andere grond dan wegens een aan de telastlegging klevend gebrek nietig had behoren te worden verklaard, doet het gerechtshof de zaak zelf af, tenzij terugwijzing naar dezelfde rechtbank door de advocaat-generaal of de verdachte ter terechtzitting is verlangd. Terugwijzing vindt ook zonder uitdrukkelijk gebleken verlangen van de verdachte plaats indien de verdachte niet ter terechtzitting aanwezig is en de dagvaarding om op de terechtzitting in hoger beroep te verschijnen of de aanzegging of oproeping voor de nadere terechtzitting aan de verdachte niet in persoon is gedaan of betekend en zich geen andere omstandigheid heeft voorgedaan waaruit voortvloeit dat de dag van de terechtzitting of van de nadere terechtzitting de verdachte tevoren bekend was.”

2.4

Ingevolge art. 422a lid 1 Sv komt het hof pas toe aan de vraag of wegens een betekeningsgebrek terugwijzing naar de rechtbank moet volgen, na de beraadslaging als bedoeld in art. 422 Sv. Ingevolge art. 422 Sv komt het hof pas aan de beraadslaging als bedoeld in de art. 348 en 350 Sv toe als aan het vereiste is voldaan dat “het hoger beroep is ingesteld overeenkomstig de eisen die dit wetboek daaraan stelt.” Uit dit laatste volgt volgens de Hoge Raad dat de vraag naar de geldigheid van de inleidende dagvaarding pas aan de orde komt wanneer de vraag naar de ontvankelijkheid van het hoger beroep bevestigend is beantwoord. Daarvan is geen sprake in het geval art. 416 lid 2 Sv wordt toegepast.

2.5

Uit het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep volgt dat het hof naar aanleiding van het verweer van de ‘beperkt gemachtigde’ raadsvrouw eerst heeft geoordeeld over de wijze van betekening in eerste aanleg en naar aanleiding daarvan heeft beslist dat de zaak niet naar de rechtbank zou worden teruggewezen. Vervolgens heeft het hof het door de verdachte ingestelde hoger beroep op grond van art. 416 lid 2 Sv niet-ontvankelijk verklaard. Daarmee is het hof afgeweken van de wettelijk voorgeschreven volgorde van beslissingen in hoger beroep.

2.6

Het middel klaagt – zoals al aangegeven – dat het hof heeft nagelaten om de uitspraak van de rechtbank te vernietigen en de zaak terug te wijzen, nu door de rechtbank ten onrechte verstek zou zijn verleend vanwege een gebrek bij de betekening van de dagvaarding. Nu het middel niet tevens klaagt over de beslissing tot niet-ontvankelijkheid van het hoger beroep, kan het niet tot cassatie leiden, omdat ook als het middel terecht zou zijn voorgesteld, dit die beslissing niet aantast.

3 Slotsom

3.1

Het middel faalt en kan worden afgedaan met de aan art. 81 lid 1 RO ontleende motivering.

3.2

Ambtshalve heb ik geen grond aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden uitspraak aanleiding behoort te geven.

3.3

Deze conclusie strekt tot verwerping van het beroep.

De procureur-generaal

bij de Hoge Raad der Nederlanden

AG

Parketnummer: 21-000870-24. HR 14 juni 2016, ECLI:NL:HR:2016:1199, r.o. 2.4 en HR 25 januari 2022, ECLI:NL:HR:2022:64, NJ 2022/107 m.nt. N. Jörg.