Omgevingsrecht
In het besluit van 18 september 2024 heeft het college van burgemeester en wethouders van Ooststellingwerf…
Raad van State, 4 november 2026
ECLI:NL:RVS:2026:6474 · Raad van State · 4 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/raad-van-state/bestuursrecht/omgevingsrecht/voorlopige-voorziening-bodemzaak/ecli-nl-rvs-2026-6474
Zaakgegevens
Op 4 november 2026 heeft de Raad van State in een voorlopige voorziening en de bodemzaak uitspraak gedaan in een zaak over omgevingsrecht.
- Instantie
- Raad van StateRaad van StateDe hoogste algemene bestuursrechter, onder meer voor omgevingsrecht en vreemdelingenzaken.Meer uitleg
- Datum uitspraak
- 4 november 2026
- Datum publicatie
- 4 november 2026
- Zaaknummer
- 202602826/1/R3 en 202602826/2/R3
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Omgevingsrecht
- Procedure
- Voorlopige voorziening+bodemzaakVoorlopige voorziening en bodemzaak (kortsluiting)De voorzieningenrechter beslist niet alleen over een tijdelijke maatregel, maar meteen ook definitief over de zaak zelf.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RVS:2026:6474
Samenvatting
In het besluit van 18 september 2024 heeft het college van burgemeester en wethouders van Ooststellingwerf een omgevingsvergunning verleend voor de bouw van zeven appartementen op een bestaande parkeerkelder op de locatie Vaart Zz 51C t/m H en 51J in Appelscha (het perceel). Op het perceel is, voor zover hier van belang, de beheersverordening "Appelscha 2014" van toepassing. Deze beheersverordening maakt op grond van artikel 4.6, eerste lid, aanhef en onder l, van de Invoeringswet Omgevingswet deel uit van het tijdelijk deel van het omgevingsplan van de gemeente Ooststellingwerf als bedoeld in artikel 22.1 van de Omgevingswet (Ow).
Uitspraak
202602826/1/R3 en 202602826/2/R3.
Datum uitspraak: 4 november 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op een verzoek om het treffen van een voorlopige voorziening (artikel 8:81 van de Algemene wet bestuursrecht (de Awb)) en, met toepassing van artikel 8:86 van die wet, op het hoger beroep van:
[appellant] en anderen, allen wonend in Appelscha, gemeente Ooststellingwerf,
appellanten,
tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland van 29 juli 2026 in zaak nr. 25/1483 in het geding tussen:
[appellant] en anderen
en
het college van burgemeester en wethouders van Ooststellingwerf.
Procesverloop
In het besluit van 18 september 2024 heeft het college een omgevingsvergunning verleend voor de bouw van zeven appartementen op een bestaande parkeerkelder op de locatie Vaart Zz 51C t/m H en 51J in Appelscha (het perceel).
In het besluit op bezwaar van 11 maart 2025 heeft het college de omgevingsvergunning met aanvullende motivering in stand gelaten.
In de uitspraak van 29 juli 2026 heeft de rechtbank het door [appellant] en anderen daartegen ingestelde beroep ongegrond verklaard.
Tegen deze uitspraak hebben [appellant] en anderen hoger beroep ingesteld. Ook hebben zij de voorzieningenrechter van de Afdeling verzocht een voorlopige voorziening te treffen.
[appellant] en anderen hebben nadere stukken ingediend.
De voorzieningenrechter heeft het verzoek behandeld op de zitting van 22 oktober 2026, waar [appellant] en anderen, bij monde van [appellant A] en [appellant B], bijgestaan door C. Zeldenrust, rechtsbijstandverlener in Bolsward, en het college, vertegenwoordigd door J.T. van Bergen, zijn verschenen. Ook is op zitting, T&R Ontwikkeling en Beheer B.V., vertegenwoordigd door [gemachtigde], gehoord.
Overwegingen
Onmiddellijk uitspraak in de hoofdzaak
1. In dit geval kan nader onderzoek redelijkerwijs niet bijdragen aan de beoordeling van de zaak en bestaat ook overigens geen beletsel om met toepassing van artikel 8:86, eerste lid, van de Awb onmiddellijk uitspraak te doen in de hoofdzaak.
Inleiding
2. Op 26 april 2024 heeft initiatiefnemer een aanvraag om omgevingsvergunning ingediend voor de bouw van een appartementencomplex met twee bouwlagen. De appartementen worden gebouwd op een bestaande parkeerkelder die hoort bij het winkelcentrum Appelscha, waar ook al bestaande appartementen bij horen.
3. Op het perceel is, voor zover hier van belang, de beheersverordening "Appelscha 2014" van toepassing. Deze beheersverordening maakt op grond van artikel 4.6, eerste lid, aanhef en onder l, van de Invoeringswet Omgevingswet deel uit van het tijdelijk deel van het omgevingsplan van de gemeente Ooststellingwerf als bedoeld in artikel 22.1 van de Omgevingswet (Ow). Voor de leesbaarheid van de uitspraak zal de voorzieningenrechter in het vervolg van de uitspraak nog steeds spreken over de beheersverordening.
Op grond van de beheersverordening zijn alleen bouwwerken toegestaan die ten tijde van de vaststelling van de beheersverordening aanwezig waren of op grond van een verleende omgevingsvergunning gebouwd konden worden. Verder mogen de gronden en bouwwerken alleen worden gebruikt overeenkomstig het bestaande gebruik.
4. Volgens het college is het bouwplan in strijd met de beheersverordening, maar is er wel sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Daarom heeft het college een omgevingsvergunning verleend voor een omgevingsplanactiviteit als bedoeld in artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Ow.
5. [appellant] en anderen wonen aan de [locatie 1], [locatie 2], [locatie 3] en [locatie 4] in Appelscha. Hun achtertuinen zijn gericht naar de parkeerkelder waarop het appartementencomplex komt.
Toetsingskader
6. Met artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Ow, gelezen in combinatie met de begripsomschrijving van de 'buitenplanse omgevingsplanactiviteit' in de bijlage van de Ow, beschikt het college over de bevoegdheid om op grondslag van een aanvraag een omgevingsvergunning te verlenen voor een activiteit die in strijd is met het omgevingsplan en die niet met toepassing van de beoordelingsregels van het omgevingsplan kan worden verleend. Het college kan de omgevingsvergunning, gelet op artikel 8.0a, tweede lid, van het Besluit kwaliteit leefomgeving, alleen verlenen met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
Bij de beoordeling van de aanvraag weegt het college de betrokken belangen af. De Afdeling oordeelt niet zelf of met het besluit over de omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De Afdeling beoordeelt aan de hand van de beroepsgronden of dat besluit in overeenstemming is met het recht. Daarbij kan, binnen het kader van de evenwichtige toedeling van functies aan locaties, aan de orde komen of de nadelige gevolgen van het besluit onevenredig zijn in verhouding tot de met het besluit te dienen doelen.
Beoordeling van het hoger beroep
Bouwhoogte
7. [appellant] en anderen betogen dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat het college op juiste wijze de bouwhoogte van de appartementen heeft bepaald. Zij voeren aan dat er niet gemeten mag worden vanaf het dak van de bestaande parkeerkelder, maar dat er gemeten moest worden vanaf een lager peil aan de achterzijde van het te bouwen complex.
7.1. De voorzieningenrechter ziet in wat [appellant] en anderen aanvoeren geen aanleiding voor het oordeel dat het college de omgevingsvergunning niet had mogen verlenen omdat de bouwhoogte op onjuiste wijze zou zijn bepaald.
Uit de tekeningen bij de omgevingsvergunning blijkt dat de appartementen maximaal 6,34 m hoog zullen worden vanaf de bovenzijde van de parkeerkelder. Ook was bij het college bekend hoe hoog de parkeerkelder is ten opzichte van het terrein. Met de rechtbank overweegt de voorzieningenrechter dat het college de gevolgen van het bouwplan op grond van deze informatie voldoende heeft kunnen beoordelen.
Het betoog slaagt niet.
7.2. Zoals op de zitting met partijen besproken, zal de voorzieningenrechter in deze uitspraak ervan uitgaan dat het appartementencomplex in totaal, dus inclusief de parkeerkelder, niet hoger dan 7,70 m zal worden.
Het gebruik van de appartementen
8. [appellant] en anderen betogen dat de rechtbank ten onrechte belangrijke feiten niet heeft betrokken in haar beoordeling van het toegestane gebruik van de omgevingsvergunning. [appellant] en anderen voeren aan dat onvoldoende duidelijk is wat het toegestane gebruik is. Zij wijzen erop dat bestaande appartementen bij het winkelcentrum voor een deel gebruikt worden voor intensieve zorgverlening die de grens van reguliere bewoning overschrijdt. Zij ondervinden daar overlast van en vrezen dat de nieuwe appartementen ook gebruikt zullen worden voor een zelfde vorm van zorgverlening.
8.1. De voorzieningenrechter overweegt met de rechtbank dat uit de omgevingsvergunning voldoende duidelijk blijkt dat de appartementen zijn bedoeld voor zelfstandige bewoning en niet voor intensieve zorg. Daarbij betrekt de voorzieningenrechter dat uit de bouwtekeningen blijkt dat de appartementen een oppervlakte tussen de 69,5 m² en 74,5 m² hebben en ieder beschikken over twee slaapkamers, een eigen badkamer en toilet, en een eigen woonkamer met keuken.
In het geval dat de appartementen gebruikt worden voor dusdanig intensieve zorg dat dit niet langer past binnen zelfstandige bewoning, dan is dat een kwestie van handhaving.
Het betoog slaagt niet.
Woon- en leefklimaat
9. [appellant] en anderen betogen dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat het college zich op het standpunt heeft kunnen stellen dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Zij voeren aan dat het bouwplan leidt tot een onevenredige verslechtering van hun woon- en leefklimaat in de vorm van aantasting van hun privacy en geluid- en lichtoverlast. Volgens [appellant] en anderen is Appelscha niet te vergelijken met grotere stedelijke omgevingen waar sprake van is in de door de rechtbank genoemde uitspraken. Appelscha heeft volgens hen een dorps, landelijk en open karakter, en geen stedelijk karakter. Daarnaast voeren zij aan dat de terrassen die de appartementen zullen krijgen nog dichterbij hun woningen zullen komen.
9.1. De voorzieningenrechter stelt vast, zoals met partijen op de zitting besproken, dat de kortste afstand tussen de gevel van de nieuwe appartementen en de percelen van [appellant] en anderen ongeveer 10 m is. De kortste afstand tussen de terrassen die op de begane grond van het appartementencomplex komen en de percelen van [appellant] en anderen is ongeveer 8 m. De kortste afstand tussen de gevel van de nieuwe appartementen en de woningen van [appellant] en anderen, is ongeveer 20 à 25 m, waarbij op de percelen van [appellant] en anderen ook nog bouwwerken staan gelegen tussen de gevel van de nieuwe appartementen en de woningen van [appellant] en anderen.
9.2. De rechtbank is gemotiveerd op deze beroepsgrond van [appellant] en anderen ingegaan. De voorzieningenrechter kan zich vinden in de overwegingen en het oordeel van de rechtbank onder 15.2 van haar uitspraak. De voorzieningenrechter overweegt daarbij nog het volgende.
Het feit dat de rechtbank naar uitspraken heeft verwezen waarin sprake was van een meer verstedelijkte omgeving dan Appelscha, geeft geen aanleiding voor een ander oordeel. Zoals ook door de rechtbank overwogen, ligt het perceel in het dorpscentrum waar sprake is van bebouwing met vergelijkbare bouwhoogtes, verschillende functies en ook vergelijkbare afstanden tussen gevels van woningen. De voorzieningenrechter ziet in de door [appellant] en anderen op de zitting genoemde uitspraak geen aanleiding voor een ander oordeel, alleen al omdat de feitelijke situatie niet vergelijkbaar is.
Het betoog slaagt niet.
Inrichtingsplan
10. [appellant] en anderen betogen dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat het inrichtingsplan geen onderdeel is van de omgevingsvergunning. Zij voeren aan dat het college enerzijds het inrichtingsplan gebruikt als argument voor een positieve invloed op het woon- en leefklimaat, maar anderzijds stelt dat het inrichtingsplan geen onderdeel is van de omgevingsvergunning.
10.1. De voorzieningenrechter kan zich vinden in de overwegingen en het oordeel van de rechtbank onder 5 van haar uitspraak. Met de rechtbank overweegt de voorzieningenrechter dat het inrichtingsplan geen onderdeel is van de omgevingsvergunning. Ook stelt de voorzieningenrechter vast dat het college bij de rechtbank heeft aangegeven dat de uitvoering van het inrichtingsplan niet noodzakelijk is voor de aanvaardbaarheid van het bouwplan. Daarom ziet de voorzieningenrechter in wat [appellant] en anderen hierover aanvoeren, geen aanleiding voor het oordeel dat de omgevingsvergunning vanwege onduidelijkheid over het inrichtingsplan niet verleend had mogen worden.
Het betoog slaagt niet.
Behoefte aan de woningen
11. [appellant] en anderen voeren aan dat de (kwalitatieve) behoefte aan de appartementen onvoldoende is onderbouwd. Zij hebben dit niet eerder aangevoerd. In het omgevingsrecht kunnen beroepsgronden niet voor het eerst in hoger beroep worden aangevoerd. Een uitzondering wordt gemaakt als uitgesloten is dat andere belanghebbenden daardoor worden benadeeld. Die uitzondering doet zich bij deze beroepsgrond niet voor. De voorzieningenrechter zal deze beroepsgrond dus niet inhoudelijk bespreken.
Conclusie
12. Het hoger beroep is ongegrond. De voorzieningenrechter bevestigt de uitspraak van de rechtbank.
13. Gelet hierop bestaat aanleiding het verzoek om het treffen van een voorlopige voorziening af te wijzen.
14. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Beslissing
De voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
I. bevestigt de aangevallen uitspraak;
II. wijst het verzoek af.
Aldus vastgesteld door mr. A. ten Veen, voorzieningenrechter, in tegenwoordigheid van mr. F.R. Schadd, griffier.
w.g. Ten Veen
voorzieningenrechter
w.g. Schadd
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 4 november 2026