Civiel recht overig
Erfrecht. Artikelen 4:15 en 4:16 BW en artikel 672 Rv. Geen vereenzelviging van het vermogen van de stichting…
Rechtbank Den Haag, 6 november 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:33111 · Rechtbank Den Haag · 6 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/civiel-recht/civiel-recht-overig/beschikking/ecli-nl-rbdha-2026-33111
Zaakgegevens
Op 6 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag uitspraak gedaan in een zaak over civiel recht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Leiden
- Datum uitspraak
- 6 november 2026
- Datum publicatie
- 10 november 2026
- Zaaknummer
- 10932134 EJ VERZ 24-80725
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Civiel recht overig
- Procedure
- BeschikkingBeschikkingEen beslissing van de rechter in een zaak die met een verzoekschrift is begonnen, zoals een echtscheiding of faillissement.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33111
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Erfrecht. Artikelen 4:15 en 4:16 BW en artikel 672 Rv. Geen vereenzelviging van het vermogen van de stichting met het vermogen van de overledene. Verzoek om nadere stukken van de stichting wordt daarom afgewezen. De kantonrechter stelt de geldvordering van verzoeker uit hoofde van de wettelijke verdeling vast en wijst het verzoek om te bevelen dat een notariële boedelbeschrijving moet worden opgemaakt af.
Uitspraak
Rechtbank DEN HAAG
Zittingsplaats Leiden
NAV/c
Zaaknr.: 10932134 EJ VERZ 24-80725
6 november 2026 (bij vervroeging)
Beschikking van de kantonrechter in de zaak van:
[verzoeker] ,
wonende te [woonplaats 1] ,
verzoeker,
hierna te noemen: [verzoeker] ,
gemachtigde: mr. T. Kool,
tegen
1 [verweerder 1] ,
wonende te [woonplaats 1] ,
hierna te noemen: de langstlevende,
gemachtigden: mrs. R.R. Zijdeman en J.L. Verbaken,
2. [verweerder 2] ,
wonende te [woonplaats 1] ,
hierna te noemen: [verweerder 2] ,
procederend in persoon,
3. [verweerder 3] ,
wonende te [woonplaats 2] ,
hierna te noemen: [verweerder 3] ,
procederend in persoon,
4. [verweerder 4] ,
wonende te [woonplaats 3] ,
hierna te noemen: [verweerder 4] ,
gemachtigden: mrs. R.R. Zijdeman en J.L. Verbaken,
5. [verweerder 5] ,
wonende te [woonplaats 4] ,
hierna te noemen: [verweerder 5] ,
gemachtigden: mrs. R.R. Zijdeman en J.L. Verbaken,
verweerders.
1 De procedure
De kantonrechter heeft kennis genomen van de volgende stukken:
-
het verzoekschrift met bijlagen (1 t/m 15), ontvangen op 12 februari 2024;
-
de schriftelijke reactie van [verweerder 5] , ontvangen op 9 april 2024;
-
het verweerschrift met bijlagen (I t/m XI) van de langstlevende, [verweerder 4] en [verweerder 5] ,
ontvangen op 9 september 2024.
Op 17 september 2024 heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden ten overstaan van mr. J.C. Sluymer, waarbij zijn verschenen [verzoeker] in persoon met mr. G.W.J. van Dijke, de langstlevende en [verweerder 4] in persoon met mrs. R.R. Zijdeman en J.L. Verbaken (mede namens [verweerder 5] ), alsmede [verweerder 2] in persoon. Daarbij zijn door [verzoeker] alsmede de langstlevende, [verweerder 4] en [verweerder 5] pleitnotities overgelegd. Van het (verder) verhandelde op de zitting zijn door de griffier aantekeningen gemaakt, die zich in het griffiedossier bevinden.
Na deze mondelinge behandeling heeft de kantonrechter nog kennis genomen van de volgende stukken:
-
de akte houdende uitlating met bijlagen (I t/m XII) van de langstlevende, [verweerder 4]
en [verweerder 5] ; -
de op 13 november 2024 door mr. R.R. Zijdeman toegezonden bijlage (X);
-
de antwoordakte met bijlagen (20 t/m 30) van [verzoeker] .
De zaak is vervolgens meermaals aangehouden zodat partijen de mogelijkheid van een minnelijke regeling konden onderzoeken. Nadat (de gemachtigden van) partijen hebben laten weten dat zij geen overeenstemming hebben bereikt, heeft de thans betrokken kantonrechter mr. M.S. Vonck een datum voor een voortzetting van de mondelinge behandeling bepaald.
Op 13 oktober 2026 heeft de voortgezette mondelinge behandeling plaatsgevonden waarbij zijn verschenen [verzoeker] in persoon met mr. T. Kool, de langstlevende en [verweerder 4] in persoon met mrs. R.R. Zijdeman en J.L. Verbaken (mede namens [verweerder 5] ), en [verweerder 2] en [verweerder 3] in persoon. Van het verhandelde op de zitting zijn door de griffier aantekeningen gemaakt, die zich in het griffiedossier bevinden. Voorafgaand aan de zitting heeft mr. R.R. Zijdeman nog bijlagen (35 en 36) overgelegd en heeft mr. T. Kool nog bijlagen (31 t/m 34) overgelegd.
Ten slotte is de datum van de beschikking bepaald.
2 De feiten
Op [dag] 2014 is in [plaats] overleden: [de overledene] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1944 (hierna te noemen: de overledene). De laatste woonplaats was [plaats] .
Ten tijde van zijn overlijden was de overledene gehuwd met de langstlevende. Uit dit huwelijk zijn vijf kinderen geboren, te weten: [verweerder 2] , [verweerder 3] , [verweerder 4] , [verweerder 5] en [verzoeker] .
Uit de verklaring van erfrecht blijkt dat de overledene niet bij testament over zijn nalatenschap heeft beschikt. Als gevolg daarvan zijn de kinderen van de overledene samen met de langstlevende de erfgenamen en is de wettelijke verdeling (zoals bedoeld in artikel 4:13 BW) van toepassing op de nalatenschap.
De overledene was tijdens een groot deel van zijn leven betrokken bij de Stichting [stichting] (hierna ook te noemen: de Stichting). Vanaf de oprichting van de Stichting op 15 februari 1972 heeft hij een bestuursfunctie vervuld.
[verzoeker] heeft verweerders bij brief van 15 november 2023 verzocht te laten weten of zij bereid zijn mee te werken aan een onderlinge vastlegging van de geldvordering(en) uit hoofde van de wettelijke verdeling in de nalatenschap van de overledene. Dat is niet gelukt.
3. Het geschil
[verzoeker] verzoekt de kantonrechter om bij beschikking, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:
-
verweerders te verplichten tot het verstrekken van de in het verzoekschrift onder
randnummers 15 en 17 genoemde stukken/informatie en verweerders, voor zover
zij die stukken niet onder zich hebben, te verplichten om hun medewerking te
verlenen aan het verzoeken en verkrijgen van informatie/stukken van derde-
instanties, op straffe van een dwangsom van € 500,00 per keer dat één van hen die
medewerking niet verleent binnen vijf dagen nadat daarom door [verzoeker] of de
betreffende derde-instantie is verzocht, -
te bevelen dat in de nalatenschap van de overledene een boedelbeschrijving wordt
opgemaakt door een door de kantonrechter aan te wijzen notaris, en verweerders te
verplichten om hun medewerking te verlenen aan het opstellen/de totstandkoming
van die boedelbeschrijving, op straffe van een dwangsom van € 500,00 per keer dat
één van hen die medewerking niet verleent binnen vijf dagen nadat daarom door
[verzoeker] ofwel de aan te wijzen notaris is verzocht, -
de geldvorderingen uit hoofde van de wettelijke verdeling in de nalatenschap van
de overledene in goede justitie vast te stellen,
een en ander kosten rechtens.
[verzoeker] legt aan zijn verzoek het volgende ten grondslag. Partijen hebben geen overeenstemming bereikt over de omvang van de geldvorderingen uit hoofde van de wettelijke verdeling. Om te komen tot een volledige boedelbeschrijving is er meer informatie nodig. Partijen hebben over en weer recht op inzage in en afschrift van alle bescheiden en andere gegevensdragers die nodig zijn om de geldvorderingen vast te stellen, maar de door [verzoeker] gevraagde stukken die zien op de Stichting en of al dan niet sprake is van vereenzelviging zijn nog niet aan hem verstrekt. Er moet (daarna) een notariële boedelbeschrijving worden opgesteld. Om te voorkomen dat medewerking aan de informatievoorziening en het verstrekken en opvragen van stukken uitblijft, moet aan de veroordelingen een dwangsom worden verbonden.
De langstlevende, [verweerder 4] en [verweerder 5] verweren zich tegen het verzoek en stellen dat de verzoeken (gedeeltelijk) moeten worden afgewezen.
Op de stellingen van partijen wordt hierna – voor zover relevant – nader ingegaan.
4 De beoordeling
Is er sprake van vereenzelviging van het vermogen van de Stichting met het vermogen van de overledene?
De Hoge Raad heeft over het leerstuk van de vereenzelviging van twee personen of rechtspersonen geoordeeld dat vereenzelviging slechts in uitzonderlijke omstandigheden kan worden aangenomen. De kantonrechter is van oordeel dat daar in dit geval geen sprake van is en dat het vermogen van de Stichting niet kan worden vereenzelvigd met het vermogen van de overledene. Daartoe is het volgende redengevend.
De overledene was vanaf de oprichting in 1972 bij de Stichting in loondienst. De doelstelling van de Stichting was bij de oprichting in 1972:
“het bieden en bevorderen van mogelijkheden voor studie en discussie, voor personen en groepen die niet (alleen) beroepsmatig geïnteresseerd zijn in allerlei maatschappelijke-, natuurlijke- en bovennatuurlijke verschijnselen, teneinde een beter inzicht tot stand te brengen ten aanzien van bovengenoemde verschijnselen”.
De activiteiten die in de Stichting hebben plaatsgevonden, voornamelijk het exploiteren van in totaal drie bioscopen, passen allereerst binnen de doelstelling van de Stichting. Die activiteiten zijn al geruime tijd voor het overlijden van de overledene – in ieder geval vanaf februari 1981 – aangevangen. Uit het overgelegde uittreksel van de Kamer van Koophandel blijkt verder dat de overledene steeds samen met derden het bestuur vormde van de Stichting en het bestuur gezamenlijk bevoegd was. Alleen in het jaar 2012 heeft de overledene, door het overlijden van de mede-voorzitter op 29 maart 2011 en het uittreden van de penningmeester per 1 januari 2012, het bestuur van de Stichting alleen gevormd. Per 1 januari 2013 heeft de overledene vier nieuwe bestuurders benoemd, namelijk: de heer [naam 1] , de heer [naam 2] , de heer [naam 3] en de heer [naam 4] . De in het uittreksel van de Kamer van Koophandel opgenomen (gezamenlijke) bevoegdheid van het bestuur van de Stichting staat ook als zodanig genoemd in de statuten. Niet gebleken is dat de Stichting vóór het overlijden van de overledene is gebruikt met het doel om gelden aan het vermogen van de overledene te onttrekken en ten gunste van slechts een deel van de kinderen te laten komen. Dat de Stichting door de inzet en inspanningen van de overledene een behoorlijk eigen vermogen heeft opgebouwd, is op zichzelf genomen onvoldoende om aan te nemen dat er sprake is van vereenzelviging.
De kantonrechter begrijpt dat (in ieder geval) bij [verzoeker] vragen zijn gerezen over de gang van zaken met betrekking tot de overname van de activiteiten van de Stichting door [bedrijf 1] B.V., waarvan zijn broer [verweerder 4] voor 50% middellijk bestuurder is. Hoe een en ander in dat kader is verlopen, is voor de beantwoording van de vraag of sprake is van vereenzelviging niet relevant. Die handelingen, door anderen dan de overledene verricht, hebben plaatsgevonden ná het overlijden. Reeds om die reden kan niet geconcludeerd worden dat het de overledene was die daarmee gelden aan zijn vermogen heeft onttrokken met het oogmerk om deze ten gunste van slechts een deel van zijn kinderen te laten komen. Een en ander nog daargelaten dat de omvang van de nalatenschap van de overledene wordt bepaald door het tijdstip onmiddellijk na het overlijden van de overledene en er vier overgebleven bestuurders – die geen van allen in familierechtelijke betrekking staan tot de overledene en partijen – aan de overname moeten hebben meegewerkt. Er is bovendien geen enkele aanwijzing dat deze overname van de activiteiten om niet heeft plaatsgevonden, waarover de langstlevende tijdens de voortgezette mondelinge behandeling heeft verklaard dat ‘ [verweerder 4] zichzelf heeft ingekocht voor een groot bedrag’. De kantonrechter concludeert op grond van het voorgaande dan ook dat er geen sprake is van vereenzelviging, zodat het verzoek om nadere stukken van de Stichting te overleggen zal worden afgewezen.
Wat was de waarde van de woning aan de [adres 1] en het pand aan de [adres 2] op het moment van het overlijden van de overledene?
De kantonrechter is van oordeel dat bij het vaststellen van de geldvordering(en) van de kinderen uit hoofde van de wettelijke verdeling in beginsel moet worden uitgegaan van de waarde van de onroerende zaken in het economisch verkeer, tenzij er redenen zijn hiervan af te wijken.
De langstlevende, [verweerder 4] en [verweerder 5] voeren aan dat uiteindelijk opdracht is gegeven voor het taxeren van de woning aan de [adres 1] . De woning is op 4 oktober 2024 getaxeerd door de heer [naam 5] van [bedrijf 2] B.V. te [plaats] . De makelaar heeft de economische waarde – dat wil zeggen: de onderhandse verkoopwaarde vrij van huur en gebruik – per 9 februari 2014 vastgesteld op € 378.000,00. [verzoeker] betwist de getaxeerde waarde. Hij voert aan dat ten onrechte het aangrenzende perceel dat eigendom is van de Stichting buiten beschouwing is gelaten, terwijl dit een waardeverhogend aspect is, omdat dat perceel voortdurend ter beschikking wordt gesteld door de Stichting en er geen zicht is op wijziging van dit gebruik. De kantonrechter stelt vast dat de getaxeerde waarde in de buurt komt van de door verweerder ingediende inschatting van Brainbay van de woningwaarde (van € 381.769,00 per februari 2014). Om te kunnen vaststellen of, en zo ja hoeveel, het (ongewijzigde gebruik van het) aangrenzende perceel invloed heeft op de waarde van de woning zou een nadere taxatie moeten worden uitgevoerd met alle kosten van dien. Dit terwijl de langstlevende, [verweerder 4] en [verweerder 5] onweersproken hebben gesteld dat het niet waarschijnlijk is dat die taxatie zal resulteren in een taxatiewaarde die hoger is dan de op het moment van overlijden geldende WOZ-waarde van € 467.000,00. Nu de langstlevende, [verweerder 4] en [verweerder 5] ermee hebben ingestemd bij het vaststellen van de geldvordering(en) daar vanuit te gaan, zal de kantonrechter de waarde van de woning per 9 februari 2014 vaststellen op € 467.000,00.
De langstlevende, [verweerder 4] en [verweerder 5] voeren aan dat in mei 2023 opdracht is gegeven voor het taxeren van het pand aan de [adres 2] . Het pand is op 16 mei 2023 getaxeerd door [naam 6] en [naam 7] , beiden als Register-Taxateur werkzaam bij Basis Taxaties & Consultancy B.V. te Leiden. Zij hebben de marktwaarde van het pand per 9 februari 2014 vastgesteld op € 1.185.000,00. [verzoeker] betwist de getaxeerde waarde. Hij voert aan dat de taxatie ten onrechte is gebaseerd op een verhuurde staat van het pand en dat is uitgegaan van een onjuist oppervlakte. Anders dan [verzoeker] aanvoert, is de taxatie niet gebaseerd op een verhuurde staat van het pand. Volgens het taxatierapport wordt onder het begrip marktwaarde namelijk verstaan:
“het geschatte bedrag waartegen vastgoed zou worden overgedragen op de waardepeildatum tussen een bereidwillige koper en bereidwillige verkoper in een zakelijke transactie, na behoorlijke marketing en waarbij de partijen zouden hebben gehandeld met kennis van zaken, prudent en niet onder dwang”.
Verder heeft één van de taxateurs in zijn e-mailbericht van 2 oktober 2024 toegelicht hoe zij het verhuurbare vloeroppervlakte van het pand hebben vastgesteld. In dat e-mailbericht heeft hij ook toegelicht waar de andere grootheden (vermoedelijk) betrekking op hebben, namelijk de oppervlakte van het kadastrale perceel en de gebouwoppervlakte die in het verleden door de gemeente Leiden is vastgesteld. De kantonrechter heeft, mede gelet op de toelichting van één van de betreffende taxateurs, geen redenen om te twijfelen aan de juistheid van de in het taxatierapport vermelde verhuurbare vloeroppervlakte. [verzoeker] heeft verder opgemerkt dat de bijzondere geschiedenis van het pand, dat in Leiden ook wel ‘het Tuschinski van Leiden’ wordt genoemd, buiten beschouwing is gelaten in de taxatie. De kantonrechter is van oordeel dat, alhoewel uit het taxatierapport inderdaad niet uitdrukkelijk volgt dat acht is geslagen op de geschiedenis van het pand, [verzoeker] niet aannemelijk heeft gemaakt dat die geschiedenis moet resulteren in een (significant) hogere taxatiewaarde. Een taxateur houdt bij het bepalen van de waarde van een pand namelijk altijd rekening met alle relevante factoren, waaronder bouwkundige, juridische, historische en marktgerichte factoren. Aangezien de langstlevende, [verweerder 4] en [verweerder 5] ermee hebben ingestemd om bij het vaststellen van de geldvordering(en) uit te gaan van de op het moment van overlijden geldende WOZ-waarde van € 1.218.000,00, zal de kantonrechter de waarde van het pand per 9 februari 2014 vaststellen op dat bedrag.
Wat is (dus) de omvang van de nalatenschap van de overledene?
De nalatenschap van de overledene bestaat uit de onverdeelde helft van de door zijn overlijden ontbonden huwelijksgoederengemeenschap met de langstlevende. Op basis van de overgelegde stukken en de in deze beschikking vastgestelde waarde van zowel de woning als het pand, stelt de kantonrechter vast dat de ontbonden huwelijksgoederengemeenschap als volgt is samengesteld:
|
Activa |
Passiva |
||
|
Woning [adres 1] |
€ 467.000,00 |
Lening [adres 1] |
€ 34.211,00 |
|
Pand [adres 2] |
€ 1.218.000,00 |
Lening Stichting [stichting] |
€ 931.013,00 |
|
ING rekening … [rekeningnummer 1] |
€ 14.751,00 |
IB 2013 |
€ 12.731,00 |
|
ING rekening … [rekeningnummer 2] |
€ 31.568,00 |
IB 2014 |
€ 12.000,00 |
|
Vordering op [verweerder 4] |
€ 143.000,00 |
||
|
Vordering op [verzoeker] |
€ 207.000,00 |
||
|
Totaal |
€ 2.081.319,00 |
Totaal |
€ 989.955,00 |
Niet is gesteld of gebleken dat het vermogen van de overledene en de langstlevende uit meer of andere vermogensbestandsdelen bestaat dan de vermogensbestandsdelen zoals vermeld in het bovenstaande overzicht. De kantonrechter stelt vast dat de omvang van de nalatenschap dus € 537.791,00 ((€1.091.364,00/2) – uitvaartkosten van € 7.891,00) bedraagt. Het erfdeel van [verzoeker] bedraagt 1/6e deel van de nalatenschap. Dat komt dus neer op een bedrag van € 89.631,83. De kantonrechter zal de geldvordering van [verzoeker] dan ook vaststellen op dit bedrag.
Is het verzoek om inzage en informatie toewijsbaar?
De bij de langstlevende, [verweerder 4] en [verweerder 5] in bezit zijnde stukken, voor zover deze betrekking hebben op de nalatenschap van de overledene, zijn reeds aan [verzoeker] verstrekt. [verzoeker] heeft niet gesteld, en dat is ook niet gebleken, dat [verweerder 2] en/of [verweerder 3] stukken in hun bezit hebben die [verzoeker] niet heeft. De kantonrechter is dan ook van oordeel dat [verzoeker] geen belang meer heeft bij toewijzing van dit verzoek, zodat dit verzoek wordt afgewezen.
Is het verzoek om te bevelen dat een boedelbeschrijving moet worden opgemaakt door een notaris toewijsbaar?
De kantonrechter heeft de geldvordering van [verzoeker] uit hoofde van de wettelijke verdeling kunnen vaststellen. [verzoeker] heeft niet toegelicht waarom hij desondanks recht en belang heeft bij het opmaken van een notariële boedelbeschrijving van de nalatenschap. De kantonrechter ziet daartoe ook geen noodzaak. Ook dit verzoek wordt daarom afgewezen.
Proceskosten
In familiezaken is het gebruikelijk om de proceskosten te compenseren vanwege de relatie tussen partijen. De kantonrechter ziet geen aanleiding om hiervan in deze zaak af te wijken.
5 De beslissing
De kantonrechter:
stelt de geldvordering van [verzoeker] uit de nalatenschap van de overledene vast op € 89.631,83;
compenseert de proceskosten, in die zin dat ieder de eigen proceskosten draagt;
wijst af het meer of anders verzochte.
Deze beschikking is gegeven door mr. M.S. Vonck, kantonrechter, en bij vervroeging uitgesproken ter openbare terechtzitting van 6 november 2026.