Kennelijk onredelijk ontslag; in strijd met CAO, geen overleg met vakbonden over reorganisatie…

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND

Afdeling privaatrecht

1. [eisende partij sub 1], [wonende te plaats],

2. [eisende partij sub 2], [wonende te plaats],

3. [eisende partij sub 3], [wonende te plaats],

4. [eisende partij sub 4], [wonende te plaats],

5. [eisende partij sub 5], [wonende te plaats],

6. [eisende partij sub 6], [wonende te plaats],

7. [eisende partij sub 7], [wonende te plaats],

8. [eisende partij sub 8], [wonende te plaats],

9. [eisende partij sub 9], [wonende te plaats],

10. [eisende partij sub 10], [wonende te plaats],

11. [eisende partij sub 11], [wonende te plaats],

12. [eisende partij sub 12], [wonende te plaats],

13. [eisende partij sub 13] [wonende te plaats],

de besloten vennootschap Vlaar Groningen B.V.,

PROCESGANG

A. dat de kantonrechter voor recht verklaart dat de opzegging van de arbeidsovereenkomsten van eisers gezamenlijk dan wel per eiser afzonderlijk kennelijk onredelijk is te achten;

primair

het voldoen van een vergoeding conform, althans afgeleid van, de schadeberekening opgesteld met de systematiek van Hoelangwerkeloos, zoals overgelegd onder productie 10, althans;

OVERWEGINGEN

De feiten

1. [eiseressen] zijn in dienst geweest bij Vlaar. Op de arbeidsovereenkomsten die in dat kader zijn gesloten was de CAO Grafimedia (hierna: de CAO) van toepassing.

2. Bij brief van 27 september 2013 heeft Vlaar aan FNV Kiem (t.a.v. de heer [naam]) onder meer het volgende medegedeeld:

3. Vlaar heeft het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV) op 27 september 2013 toestemming gevraagd om de arbeidsovereenkomsten met [eiseressen] wegens een reorganisatie op te zeggen.

4. Op 16 oktober 2013 heeft er een overleg plaatsgevonden tussen [naam] namens Vlaar en [naam] (hierna: [medewerker van FNV]) en [naam] namens FNV Kiem.

5. Het UWV heeft Vlaar bij beslissingen van 28 oktober 2013 toestemming verleend om de arbeidsovereenkomsten met [eiseressen] op te zeggen, waarna Vlaar die arbeidsovereenkomsten tegen 1 februari 2014 heeft opgezegd.

Het geschil

De beoordeling

7. De kantonrechter zal hierna, voor zover van belang voor de uitkomst van deze zaak, nader ingaan op wat partijen ter onderbouwing van hun stellingen hebben aangevoerd en aan stukken hebben overgelegd.

8. Het gaat in deze zaak om een collectief ontslag als gevolg van een reorganisatie. Het UWV heeft toestemming gegeven voor dit collectieve ontslag. De kantonrechter ziet in wat [eiseressen] hebben aangevoerd geen aanleiding om te tornen aan de beslissing van het UWV. [eiseressen] zijn een andere mening toegedaan dan het UWV, stellende dat Vlaar ook andere – voor hen gunstiger – keuzes had kunnen maken, maar dat is onvoldoende om te komen tot het oordeel dat sprake is van een onredelijke beslissing van het UWV om goedkeuring te verlenen aan het collectieve ontslag. Het aan [eiseressen] gegeven ontslag is in zoverre dus niet kennelijk onredelijk in de zin van artikel 7:681 BW.

9. Vervolgens ligt de vraag voor of, mede in aanmerking genomen de voor [eiseressen] getroffen voorzieningen en de voor hen bestaande mogelijkheden om ander passend werk te vinden, de gevolgen van de opzegging voor hen te ernstig zijn in vergelijking met het belang van de werkgever bij de opzegging. Dit wordt ook wel het gevolgencriterium genoemd.

10. [eiseressen] hebben in dat verband onder meer aangevoerd dat Vlaar heeft gehandeld in strijd met de CAO omdat er voorafgaande aan de reorganisatie geen overleg heeft plaatsgevonden met de vakbonden over een sociaal plan. Vlaar heeft dit betwist, volgens haar heeft zij voldaan aan de verplichtingen die voortvloeien uit de CAO.

11. De kantonrechter overweegt hierover als volgt.

12. Artikel 9B.2. van de CAO, zoals die gold vanaf 1 april 2012, luidt als volgt:

“Onverlet hetgeen hierover is bepaald in de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) is de werkgever verplicht de werknemersorganisaties, die partij zijn bij deze cao, tijdig d.w.z. voordat tot uitvoering van een plan tot reorganisatie wordt overgegaan [onderstreping kantonrechter], in kennis te stellen van een plan tot reorganisatie met als doel overleg te hebben over een sociaal plan. De werknemersorganisaties zijn tot geheimhouding van de verkregen gegevens verplicht tot partijen in onderling overleg hebben vastgesteld dat deze verplichting kan worden opgeheven.”

13. De kantonrechter stelt vast dat Vlaar de vakbonden op 27 september 2013 op de hoogte heeft gebracht van haar reorganisatieplan en dat zij op diezelfde dag al bij het UWV ontslagvergunningen heeft aangevraagd voor [eiseressen] ter uitvoering van dat plan. Vlaar is dus tot uitvoering van haar plan tot reorganisatie overgegaan zonder daarover eerst met de vakbonden overleg te hebben gevoerd.

14. Naar het oordeel van de kantonrechter heeft Vlaar daarmee gehandeld in strijd met de CAO. Het aan [eiseressen] gegeven ontslag is om die reden als kennelijk onredelijk aan te merken.

15. Dit klemt temeer omdat [eiseressen] zonder uitzondering (oudere) werknemers zijn die geruime tijd bij Vlaar in dienst zijn geweest en die vanwege hun eenzijdige arbeidsverleden, mede gezien hun (lage) opleidingsniveau, een moeilijke positie op de arbeidsmarkt hebben. Vlaar heeft weliswaar in het kader van de reorganisatie alsnog scholing aangeboden, maar onvoldoende is komen vast te staan dat zij daaraan ook reeds eerder aandacht heeft besteed, laat staan dat er voordat zij tot reorganisatie overging scholing is aangeboden met als doel [eiseressen] een betere positie op de arbeidsmarkt te bezorgen.

16. Uit de voorgaande overwegingen vloeit voort dat [eiseressen] recht hebben op een schadevergoeding. De hoogte van deze vergoeding wordt bepaald door de financiële positie van Vlaar. Vlaar heeft in de procedure bij het UWV gesteld met de reorganisatie een besparing te kunnen bereiken van afgerond € 650.000,00. De kantonrechter acht het redelijk dat [eiseressen] daar (eenmalig) een deel van ontvangen. Wanneer dat deel wordt bepaald op basis van de reorganisatie-, fusie en liquidatieregeling (RFR-regeling) zoals was opgenomen in de CAO geldend tot 1 april 2012, kost dat Vlaar in totaal € 122.537,00 zoals volgens [eiseressen] blijkt – en door Vlaar niet is weersproken – uit het eerste blad van productie 11 bij de dagvaarding. Het toekennen van die vergoeding doet naar het oordeel van de kantonrechter recht aan [eiseressen] en houdt rekening met de financiële positie van Vlaar. De kantonrechter zal daarom aan [eiseressen] schadevergoedingen toekennen op basis van de RFR-regeling zoals berekend in genoemde productie 11. De daarover gevorderde en niet afzonderlijk betwiste wettelijke rente zal eveneens worden toegewezen, en wel vanaf twee weken na betekening van dit vonnis.

17. Omdat Vlaar grotendeels in het ongelijk wordt gesteld, zal zij worden veroordeeld in de kosten van deze procedure.

18. [eiseressen] hebben in deze procedure drie e-mailberichten overgelegd van [medewerker van FNV], waaruit moet blijken dat er geen (reëel) overleg met de vakbonden heeft plaatsgevonden over een sociaal plan. Deze e-mailberichten dateren van 24 maart 2014, 16 december 2014 en 29 januari 2015.

19. In het e-mailbericht van 24 maart 2014 staat onder meer:

“Naar aanleiding van de aan mijn collega [naam] gerichte brief van Vlaar heb ik met bedrijfsdirecteur mevrouw [naam] contact opgenomen teneinde het overleg voor een Sociaal plan te starten. Tijdens dat overleg werd mij duidelijk dat zij geen toezeggingen over een Sociaal plan kon doen omdat zij daartoe niet bevoegd was. Ik heb daarom contact opgenomen met de directie in de hoofdvestiging te Krommenie om aldaar te proberen een Sociaal plan af te spreken. Helaas was de directie niet in beweging te krijgen en wilde men niet [de kantonrechter leest: niets] doen dat de cao-verplichting oversteeg. Nimmer heb ik de indruk gehad dat men serieus met ons, ik was tijdens beide verzoeken vergezeld van kaderlid [naam], met ons wenste te onderhandelen. Er is dus, in tegenstelling van wat mevrouw [naam] in haar brief beweerd, in het geheel geen Sociaal plan afgesloten. Het Van werk naar werk traject dat zij noemt is namelijk geen Sociaal plan doch een cao-recht van de werknemers en daarmee een op de werkgeefster rustende verplichting.”

20. Het overleg waarnaar [medewerker van FNV] in zijn e-mail van 24 maart 2014 verwijst heeft plaatsgevonden op 16 oktober 2013. Vlaar heeft een verslag van dat overleg in het geding gebracht. In zijn e-mail van 16 december 2014 heeft [medewerker van FNV] onder meer meegedeeld dat hij dit verslag niet kent en dat dit verslag kennelijk eenzijdig door Vlaar is opgesteld, maar dat dat de inhoud wel de strekking van het gesprek dekt. Verder staat in de e-mail van 16 december 2014 onder meer:

“Er was door de werkgeefster wel -eenzijdig- een Sociaal plan opgesteld. Dat is echter niet de bedoeling van hoofdstuk 9B Grafimedia cao. De bedoeling van dat hoofdstuk en meer specifiek van 9B.2., is dat de werkgeefster verplicht is ons tijdig in te lichten over voorgenomen reorganisaties met als doel het overleg tot het tot stand komen van een Sociaal plan te voeren. (…) Dit is door werkgeefster nagelaten en het initiatief hiertoe is van mij uitgegaan.

Erkend kan worden dat er uitvoerig overleg is gevoerd al was het initiatief, zoals hiervoor al aangegeven, van FNV KIEM uitgegaan, daar waar op grond van de van toepassing zijnde Grafimedia cao dit door werkgeefster geïnitieerd had moeten worden. Een flagrante schending van de cao door nota bene een lid van het KVGO.”

21. In zijn e-mail van 29 januari 2015 heeft [medewerker van FNV] onder meer meegedeeld:

“Er is door mij met de directie van Vlaar geen enkele afspraak gemaakt. Gemaakte afspraken worden schriftelijk in een Sociaal plan vastgelegd en aan de leden ter instemming voorgelegd. Bovendien is een Sociaal plan slechts de bij cao afgesproken outplacement regeling (C3) en de toezegging daar waar opportuun een scholingsbudget dermate mager dat het volstrekt onvoldoende is om er afspraken over te maken en aan de leden voor te leggen. Dat de directie dat voorstel heeft gedaan, om daar waar opportuun scholing aan te bieden, maakt het nog geen afspraak. Ik heb het voorstel namelijk bij gebreke van een aanvullingsregeling volstrekt onvoldoende gevonden om überhaupt afspraken te maken.”

22. De kantonrechter stelt voorop dat in artikel 9B.2. van de CAO slechts staat vermeld dat de werkgever de vakbonden tijdig in kennis stelt van een plan tot reorganisatie, met als doel overleg te hebben over een sociaal plan. Anders dan door [eiseressen] – bij monde van [medewerker van FNV] – bepleit staat in dat artikel niet dat dit overleg ook moet leiden tot een sociaal plan waarmee de vakbonden kunnen instemmen.

23. Uit de hiervoor geschetste feitelijke gang van zaken kan de kantonrechter geen andere conclusie trekken dan dat Vlaar de vakbonden tijdig – want voordat tot reorganisatie werd overgegaan – in kennis heeft gesteld van de geplande reorganisatie, namelijk bij brief van 27 september 2013. De stelling van [medewerker van FNV] dat het initiatief van hem zou zijn uitgegaan kan de kantonrechter dan ook niet volgen. In de brief van 27 september 2013 heeft Vlaar FNV Kiem uitgenodigd tot overleg over een sociaal plan. Dit overleg heeft vervolgens plaatsgevonden, maar heeft niet geleid tot een sociaal plan waar FNV Kiem mee in kan stemmen. Dat laat onverlet dat er wel overleg heeft plaatsgevonden als bedoeld in artikel 9B.2 van de CAO. Van een schending van de CAO is dan ook geen sprake. Ook in zoverre is er dus geen reden om te oordelen dat het aan [eiseressen] gegeven ontslag kennelijk onredelijk is.

24. Daarmee resteert de vraag of de door [eiseressen] in productie 9 bij de dagvaarding aangevoerde persoonlijke omstandigheden maken dat het aan hen gegeven ontslag als kennelijk onredelijk moet worden aangemerkt. Naar het oordeel van de kantonrechter dient deze vraag ontkennend te worden beantwoord. Aan dat oordeel liggen de volgende overwegingen ten grondslag.

BESLISSING

A. verklaart voor recht dat de opzeggingen van de arbeidsovereenkomsten van [eiseressen] kennelijk onredelijk zijn te achten;

veroordeelt Vlaar tot betaling van een schadevergoeding van:

• € 3.290,00 bruto aan [eisende partij sub 1];

• € 6.233,00 bruto aan [eisende partij sub 2];

• € 5.758,00 bruto aan [eisende partij sub 3];

• € 13.149,00 bruto aan [eisende partij sub 4];

• € 14.488,00 bruto aan [eisende partij sub 5];

• € 7.829,00 bruto aan [eisende partij sub 6];

• € 4.268,00 bruto aan [eisende partij sub 7];

• € 11.843,00 bruto aan [eisende partij sub 8];

• € 4.257,00 bruto aan [eisende partij sub 9];

• € 11.813,00 bruto aan [eisende partij sub 10];

• € 4.031,00 bruto aan [eisende partij sub 11];

• € 13.345,00 bruto aan [eisende partij sub 12];

• € 22.233,00 bruto aan [eisende partij sub 13];

veroordeelt Vlaar tot betaling van de wettelijke rente over de onder B genoemde bedragen aan de respectievelijke eisers vanaf twee weken na betekening van dit vonnis tot aan de dag der algehele voldoening;

veroordeelt Vlaar in de kosten van het geding, aan de zijde van [eiseressen] tot aan deze uitspraak vastgesteld op € 77,00 aan griffierecht, € 93,80 aan explootkosten en € 300,00 voor salaris van de gemachtigde;

verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;

wijst af het meer of anders gevorderde.