Afwijzing aanvraag cultuursubsidie. Deskundigenadvies. Hoor en wederhoor. Beroep gegrond omdat het gevolgde…

en

het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Rotterdam (het college)

(gemachtigden: mr. Z.L. Zandee en mr. I.M. van der Heijden).

In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiseres tegen de afwijzing van haar subsidieaanvraag.

Het college heeft deze aanvraag met het besluit van 31 december 2020 afgewezen. Met het bestreden besluit van 7 september 2021 op het bezwaar van eiseres is het college bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.

Het college heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

De rechtbank heeft het beroep op 6 december 2022 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigden van eiseres, vergezeld van [naam 1] (directeur), [naam 2] en [naam 3] en de gemachtigden van het college, vergezeld van [naam 4].

Het cultuurbeleid en daarmee samenhangende subsidies van het college is vormgegeven in een cyclus van vier jaar. In de Uitgangspuntennota ‘Stad in transitie, cultuur in verandering’ van mei 2019 (Uitgangspuntennota) zijn de uitgangspunten voor het cultuurbeleid voor de periode 2021-2024 vastgelegd. Aan de hand hiervan konden culturele instellingen een aanvraag doen om in het cultuurplan 2021-2024 te worden opgenomen. Opname in het cultuurplan geeft de garantie van een jaarlijkse subsidie voor een periode van vier jaar. Het college heeft de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur (RRKC) op 1 oktober 2019 gevraagd te adviseren over de in het kader van het cultuurplan aangevraagde subsidies. De RRKC beoordeelt de aanvraag langs de lijn van de Uitgangspuntennota en op de punten zoals door het college in de aanvraag verzocht. Binnen de RRKC vinden drie procedurestappen plaats. De eerste stap is de beoordeling door de disciplinecommissie. De tweede stap is de beoordeling door de commissie integraal en de derde en laatste stap is de vaststelling van het cultuurplanadvies door de RRKC. De RRKC beoordeelt de subsidieaanvragen integraal en in samenhang en brengt daarbij ook een verdeeladvies uit. Het college zendt het cultuurplanadvies met het verdelingsvoorstel naar de gemeenteraad. De gemeenteraad bespreekt het cultuurplanadvies en stelt het verdelingsvoorstel vast. Daarna besluit het college over de individuele aanvragen.

Eiseres is opgericht in 1994 en heeft als statutair doel ‘het organiseren, produceren en initiëren van jazzconcerten in Rotterdam, zomede al hetgeen met het vorenstaande in de ruimste zin verband houdt’. Vanaf 2006 is eiseres in het cultuurplan van Rotterdam opgenomen en ontvangt zij (meerjarig) subsidie van het college. Eiseres is in het cultuurplan 2017-2020 opgenomen met een jaarlijkse subsidie van € 210.000,-. In januari 2020 heeft eiseres voor de periode 2021-2024 een subsidie aangevraagd van € 205.000,- per jaar. Bij de aanvraag heeft eiseres een beleidsplan gevoegd voor de periode 2021-2024. Daarin is tot uitdrukking gebracht dat de koers van eiseres wordt verlegd naar talentontwikkeling. Dit was reeds door eiseres in het monitorgesprek met de RRKC in 2019 aangekondigd. De RRKC heeft op 17 juni 2020 een negatief advies over de aanvraag van eiseres uitgebracht. Het verdelingsvoorstel is op 26 november 2020 door de gemeenteraad vastgesteld. Het college heeft de subsidieaanvraag van eiseres onder verwijzing naar het advies van de RRKC op 31 december 2020 afgewezen.

De Algemene Bezwaarschriftencommissie heeft op 3 mei 2021 geadviseerd het bezwaar gegrond te verklaren wegens procedurele gebreken bestaande uit een schending van de plicht tot hoor en wederhoor en de keuze voor de verkeerde disciplinecommissie van de RRKC. Bij het bestreden besluit heeft het college, in afwijking van het advies van de Algemene Bezwaarschriftencommissie, het bezwaar ongegrond verklaard. Het college stelt zich in het bestreden besluit op het standpunt dat er een zorgvuldige en afgewogen adviserings- en besluitvormingsprocedure is gevolgd, met meerdere hoor- en wederhoormomenten. Volgens het college maakt het advies van de RRKC voldoende inzichtelijk waarop het oordeel van de deskundigencommissie berust en heeft de RRKC de eerste beoordeling door de disciplinecommissie muziek kunnen laten verrichten.

De rechtbank beoordeelt of het college gelet op de geldende regels en het advies van de RRKC de subsidieaanvraag in redelijkheid heeft kunnen afwijzen. Zij doet dat aan de hand van de beroepsgronden van eiseres.

Op grond van artikel 3:9 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) geldt dat als een besluit berust op een onderzoek naar feiten en gedragingen dat door een adviseur is verricht, het bestuursorgaan zich ervan dient te vergewissen dat dit onderzoek op zorgvuldige wijze heeft plaatsgevonden.

Eiseres voert aan dat zij gedurende het proces, en met name in de fase van de advisering, onvoldoende is gehoord. Gelet op het grote belang dat het college aan het advies van de RRKC toekent, had aan eiseres op zijn minst voorafgaand aan het uitbrengen van het negatieve advies de gelegenheid moeten worden geboden om haar standpunt naar voren te brengen.

Het college stelt zich op het standpunt dat het beginsel van hoor en wederhoor niet is geschonden. Eiseres heeft volgens het college vier gelegenheden gehad om inbreng te leveren en te reageren, waarvan bij drie gelegenheden onjuistheden in het advies onder de aandacht konden worden gebracht. Daarmee heeft eiseres volgens het college meer dan gebruikelijk de ruimte gekregen voor inspraak.

Eiseres voert aan dat het college het advies van de RRKC niet aan het bestreden besluit ten grondslag had mogen leggen. Daartoe stelt eiseres dat de aanvraag ten onrechte alleen door de disciplinecommissie muziek is beoordeeld, terwijl de aanvraag (ook) had moeten worden beoordeeld door de disciplinecommissie talentontwikkeling. Verder stelt eiseres dat het advies van de RRKC onvoldoende is gemotiveerd en op diverse punten onjuistheden bevat. Het college heeft volgens eiseres in strijd gehandeld met het zorgvuldigheidsbeginsel, door ondanks gefundeerde kritiek, het advies van de RRKC zonder aanvullend onderzoek aan het bestreden besluiten ten grondslag te leggen.

Het college stelt zich op het standpunt dat in de disciplinecommissie muziek voldoende expertise aanwezig was om de aanvraag van eiseres op het punt van talentontwikkeling te kunnen beoordelen. In deze commissie hebben drie van de zeven leden talentontwikkeling in hun portefeuille. Een inhoudelijke beoordeling van het aspect talentontwikkeling was niet aan de orde, omdat de kwaliteit van de aanvraag zonder meer onvoldoende was. Gelet daarop werd co-advisering door de commissie talentontwikkeling niet noodzakelijk geacht. Het college stelt dat, wat er ook zij van bepaalde duidingen in het advies van de RRKC, deze niet zien op de dragende overwegingen van het advies.

De rechtbank stelt voorop dat als een bestuursorgaan zich bij zijn besluitvorming laat adviseren door een deskundige, als algemeen uitgangspunt geldt dat het bestuursorgaan op het advies van de deskundige mag afgaan, nadat het is nagegaan of dit advies op zorgvuldige wijze tot stand is gekomen, de redenering daarin begrijpelijk is en de getrokken conclusies daarop aansluiten. Deze verplichting is neergelegd in artikel 3:9 van de Awb voor de wettelijke adviseur en volgt uit artikel 3:2 van de Awb voor andere adviseurs. Als een partij concrete aanknopingspunten voor twijfel aan de zorgvuldigheid van de totstandkoming van het advies, de begrijpelijkheid van de in het advies gevolgde redenering of het aansluiten van de conclusies daarop naar voren heeft gebracht, mag het bestuursorgaan niet zonder nadere motivering op het advies afgaan. Zo nodig vraagt het orgaan de adviseur een reactie op wat de betrokkene over het advies heeft aangevoerd. Bij adviezen op het gebied van (kunst)subsidies gaat het erom gaat dat aan de subsidieaanvrager in voldoende mate inzicht wordt verschaft in de gedachtegang die aan het gevolgde advies ten grondslag ligt.

De rechtbank is van oordeel dat het enkele feit dat de eerste beoordeling van de aanvraag van eiseres door de instellingscommissie muziek (jazz/pop/urban) heeft plaatsgevonden, nog niet maakt dat het advies van de RRKC onzorgvuldig tot stand is gekomen. Het college heeft ervoor gekozen zich te laten adviseren door de RRKC. De RRKC bepaalt de eigen werkwijze en toedeling van aanvragen aan disciplinecommissies. Het college kan dat niet voorschrijven. Zoals door het college toegelicht zijn eerdere aanvragen van eiseres door de disciplinecommissie muziek beoordeeld en hebben drie van de zeven leden van deze commissie talentontwikkeling in hun portefeuille. Daarbij heeft het college erop gewezen dat eiseres haar roots heeft in de muziekindustrie en muziekprojecten en zich nog steeds bezig houdt met jazzprogrammering en concertorganisatie. Gelet hierop vindt het college de onderbrenging bij de disciplinecommissie muziek niet onlogisch. De rechtbank is van oordeel dat het college zich in redelijkheid op dit standpunt heeft kunnen stellen en dit toereikend heeft gemotiveerd. Er is in zoverre geen sprake van een gebrek. Dat verdedigbaar is (ook) de commissie talentontwikkeling de aanvraag te laten beoordelen, maakt op zichzelf niet dat het advies van de RRKC onzorgvuldig tot stand is gekomen en het college zich er niet op mocht beroepen.

De rechtbank concludeert dat in het licht van de door eiseres ingediende aanvraag, ondersteund door een meerjarenbeleidsplan en gelet op de in bezwaar naar voren gebrachte en onbeantwoord gebleven gronden, eiseres door het college in onvoldoende mate inzicht is verschaft in de gedachtegang die aan het door het college gevolgde advies ten grondslag ligt. Omdat het advies gelet op het voorgaande onvoldoende deugdelijk gemotiveerd en inzichtelijk is, heeft het college niet van de juistheid van dat advies kunnen uitgaan. Het bestreden besluit dat op dat advies is gebaseerd, dan ook niet in stand blijven.

Eiseres heeft verzocht te bepalen dat het college een openbaar bericht publiceert waarin onjuiste mededelingen in het advies van de RRKC over het salaris van de directeur van eiseres worden gerectificeerd.

Het college stelt zich op het standpunt dat de rechtbank hiertoe niet bevoegd is, nu dit verzoek geen betrekking heeft op het bestreden besluit en een uitlating betreft die niet door of namens het college is gedaan.

Het beroep is gegrond. Dat betekent dat de afwijzing van de aanvraag van subsidie niet in stand kan blijven. Het college moet de subsidieaanvraag van eiseres, al dan niet na inwinnen van aanvullend advies, opnieuw beoordelen met inachtneming van wat in deze uitspraak is overwogen.

Omdat de rechtbank het beroep gegrond verklaart, bepaalt de rechtbank dat het college aan eiseres het door haar betaalde griffierecht vergoedt. Ook ziet zij daarin aanleiding om het college te veroordelen in de door eiseres gemaakte proceskosten in beroep. De vergoeding wordt met toepassing van het Besluit proceskosten bestuursrecht als volgt berekend. De door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand levert 2 punten op (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen op de zitting, met een waarde per punt van € 837,-), bij een wegingsfactor 1. In totaal wordt een bedrag van € 1674,- toegekend.

De rechtbank:

Deze uitspraak is gedaan door mr. A. Dingemanse, voorzitter, en mr. P. Vrolijk en

mr. J. Fransen, leden, in aanwezigheid van G.J. Schoenmakers, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 14 maart 2023.

De griffier is verhinderd de

uitspraak te ondertekenen.

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: