Bestuursstrafrecht

Boete opgelegd voor overbelading; kuikens hadden te weinig oppervlakte bij vervoer. Ook de pluimveehouder kan…

Rechtbank Rotterdam, 6 november 2026

Zaakgegevens

Op 6 november 2026 heeft de Rechtbank Rotterdam in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over bestuursstrafrecht.

Instantie
Rechtbank Rotterdam
Zittingsplaats
Rotterdam
Datum uitspraak
6 november 2026
Datum publicatie
4 november 2026
Zaaknummer
ROT 25/5718
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBROT:2026:15306
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Boete opgelegd voor overbelading; kuikens hadden te weinig oppervlakte bij vervoer. Ook de pluimveehouder kan hiervoor verantwoordelijk worden gehouden

Uitspraak

Rechtbank Rotterdam

Bestuursrecht

zaaknummer: ROT 25/5718

uitspraak van de enkelvoudige kamer van 6 november 2026 in de zaak tussen

[eiseres] , te [plaats] , eiseres,

(gemachtigde: J.A. Brok),

en

de staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, voorheen de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, verweerder,

(gemachtigde: mr. E.A. Verhulp).

Samenvatting

1.1.

Deze uitspraak gaat over een boete van € 1.275,- die verweerder met het besluit van 10 januari 2025 aan eiseres heeft opgelegd voor een overtreding van de Wet dieren. Eiseres is het niet eens met deze boete. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van de boete.

1.2.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat verweerder de boete terecht heeft opgelegd. Eiseres krijgt dus geen gelijk en het beroep is ongegrond. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2.1.

Met het bestreden besluit van 17 juni 2025 op het bezwaar van eiseres is verweerder bij het boetebesluit gebleven.

2.2.

Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

2.3.

Verweerder heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

2.4.

De rechtbank heeft het beroep op 8 oktober 2026 op een zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiseres, vennoten [naam] en [naam] en de gemachtigde van verweerder.

Totstandkoming van het bestreden besluit

3.1.

Verweerder heeft zijn besluit gebaseerd op een rapport van bevindingen dat op 28 juli 2024 is opgemaakt door een toezichthouder van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De toezichthouder schrijft in het rapport onder meer het volgende.

“Datum en tijdstip van de bevinding: 03 augustus 2023 omstreeks 04:20 uur.

Tijdens mijn inspectie bevond ik mij rond 04:20 uur in de aanvoerhal van Plukon Dedemsvaart B.V., om de AnteMortem-controle van de aangevoerde en geloste kuikens in de containers uit te voeren.

Ik zag in de aanvoerhal van het slachthuis de geloste containers met kuikens staan van wagen D5. Dat het ging om wagen D5 kon ik vaststellen aan de bordjes met 5 erop aan het begin en aan het eind van de rij containers. Op de daglijst vervoer zag ik dat de kuikens vervoerd met wagen D5 (kenteken [kenteken] ) van koppel 1 (zie lotnummer op daglijst vervoer) waren en afkomstig waren uit stal 1 van [eiseres] meer (zie bijlage daglijst vervoer).

Ik zag daar dat er een stapel containers stond met veel kuikens die de kop omhoog hielden. Het leek alsof ze opgedrukt werden. Enkele kuikens vertoonden tekenen van stress. Dit kon ik zien doordat de kuikens hijgden en de bek open hadden.

Ik zag dat dit de 3de lade van de bovenste container was. Vervolgens ben ik naar de andere zijde van de container gegaan en heb de klep open gemaakt. Daar zag ik ook dat de kuikens iets verdrukt waren. Ik zag dat het lichaam tegen de tralies werd gedrukt en er veren buiten de containertralies staken.

Ik heb de PWO-er (Poultry Welfare Officer) erbij gehaald, hij bevestigde mijn bevindingen en regelde dat ik de lade kon tellen van deze container afkomstig van vrachtwagen 5. vrachtwagen D5 met kenteken [kenteken] .

Normaal zie ik dat er ruimte tussen de kuikens zit en als ik de klep losmaak dan is er ook ruimte. Gelet op de verdrukte kuikens en ik zag bij het naar binnen kijken in de container, dat er geen vloeroppervlakte meer over was. Normaal ziet men nog gedeeltes van het vloeroppervlak van de lade. De stapel containers met meerdere volle lades met kuikens stond voor de ventilator die aan stond. Dat de ventilator aan stond zag ik, daar de schoepen van de ventilator draaien en ik voelde de luchtverplaatsing. Normaliter gaan de kuikens iets meer naar achter als die aan staat. Kuikens gaan altijd van de ventilator af door de luchtverplaatsing. Nu konden de kuikens zich niet naar achteren verplaatsen, daar er geen ruimte in de lade over was. Normaal kunnen de kuikens ook hun kop naar beneden doen, dat was nu verminderd mogelijk, daar er geen ruimte over was (want veel kuikens hielden de kop omhoog).

Daarna heb ik als steekproef samen met de PWO-er de lade opengemaakt en laten tellen. Dit was de 3e lade van de bovenste container van wagen D5. Ik constateerde dat er in deze lade 38 kuikens zaten. Volgens de daglijst vervoer waren er 28 kuikens per lade gepland (zie bijlage daglijst vervoer).

De kuikens van wagen D5 wogen gemiddeld 2,78 kg (4.980/1.792 = 2.78; de berekening is: het nettogewicht van de koppel kuikens delen door het aantal/stuks aangevoerde kuikens (zie bijlagen weeg- en laadbon). Met 38 kuikens in een lade kom je dan op een gemiddeld gewicht van respectievelijk 105,64 kg in deze lade. Er mag maximaal 84 kg netto per lade geladen worden bij kuikens tussen de 1,6 en 3 kg lichaamsgewicht (zie Verordening EG nr. 1 /2005, Onderdeel E, hoofdstuk 7, Bijlage 1). Bij berekening qua aantal kg’s komt dit neer op een overschrijding van respectievelijk 25,76% voor deze lade van wagen D5 .

De volle lade had een gemiddeld netto gewicht van 2,78 kg x 38 kuikens = 105,64 kg. De oppervlakte van één lade is: 13.436 cm². De berekening is: 13.436 cm²/105.64 kg = 127.19 cm². 160 - 127.19 = 32.81 cm² te weinig oppervlakte per lade. De overbelading, qua tekort aan oppervlakte is 32.81/160 x 100% = 20.51 %. (zie bijlage berekening overbelading en bijlage mail afmeting gebruikte Stork containers).

De dieren met levend gewicht van 1,6 tot 3kg beschikten niet over de minimum vloeroppervlakte van 160 cm².

De dieren hadden een tekort aan vloeroppervlak van 20.51%

Gezien de hoeveelheid kuikens in de volle getelde lade, was er sprake van ruimtegebrek per dier, waardoor de kuikens erg op elkaar gedrukt zaten in de lade. De overbelading van de lade heeft onnodig lijden bij de kuikens veroorzaakt, omdat de kuikens door het ruimtegebrek het erg warm/benauwd hadden. Doordat de kuikens zichtbaar aan het hijgen waren, weet ik dat ze het erg benauwd en warm hadden. Dit is lijden, want als er minder dieren in gezeten hadden was dat niet het geval geweest. In de andere lade (niet overvol) zag ik geen kuikens die het erg warm/benauwd hadden, maar kuikens die rustig naast elkaar zaten en niet tot een beetje hijgden, maar daar zag ik niet het hele lijf meehijgen.

Er werd niet voorkomen dat de kuikens in de overbeladen lade tijdens het verplaatsen lijden bespaard bleef en dat hun veiligheid was gegarandeerd, met als gevolg zeer veel benauwde kuikens in deze lade. De houder op de plaats van vertrek is hiervoor verantwoordelijk.

De dieren dienen, gelet op hun grootte en op het voorgenomen transport, over voldoende vloeroppervlak en stahoogte te beschikken, om te voorkomen dat de dieren onnodig lijden wordt berokkend.”

3.2.

Op grond van het rapport van bevindingen heeft verweerder vastgesteld dat eiseres het volgende beboetbare feit heeft gepleegd: “Het is verboden dieren te laten vervoeren op zodanige wijze dat het de dieren letsel en onnodig lijden berokkent. De dieren beschikten, gelet op hun grootte en op het voorgenomen transport, niet over voldoende vloeroppervlak en stahoogte.”

Volgens verweerder heeft eiseres daarmee een overtreding begaan van artikel 6.2, eerste lid, van de Wet dieren, gelezen in samenhang met artikel 4.8 van de Regeling houders van dieren, en met artikel 3, aanhef en onder g, van de Transportverordening. Verweerder heeft eiseres daarvoor een boete opgelegd van € 1.275,-.

Beoordeling door de rechtbank

4.1.

Eiseres voert aan dat zij pas op 26 november 2024 het boetevoornemen met het rapport van bevindingen heeft ontvangen over constateringen op 3 augustus 2023. De toezichthouder heeft pas bijna een jaar later het rapport opgemaakt. Eiseres heeft geen enkele herinnering meer aan het laden zo lang geleden. Verder is het rapport van bevindingen niet zorgvuldig opgesteld en ontbreekt daarin essentiële informatie. Bovendien heeft de toezichthouder de kuikens gezien nadat ze twee uur op het slachthuis hebben gestaan zonder rijwindkoeling of drinkwater en in die situatie gaan alle kuikens hijgen. Voorts is slechts bij één enkele lade een onregelmatigheid vastgesteld terwijl alle andere lades wel juist zijn geladen. Het is onmogelijk om volledig foutloos te werken met levende dieren en het is disproportioneel om voor die ene lade een boete op te leggen. Bovendien valt eiseres niets te verwijten. Eiseres doet zaken met een professioneel en gecertificeerd pluimveelaadbedrijf en het is onmogelijk om alle handelingen van het vangproces te controleren. De chauffeur had bij het laden de onregelmatigheden moeten constateren en moeten oplossen, maar dat is niet gebeurd. In dit geval heeft ook de slachterij een boete gekregen omdat deze verantwoordelijk is voor het transport. Het is ongeoorloofd om voor dezelfde constatering eveneens aan eiseres een boete op te leggen, aldus eiseres.

4.2.

In het rapport is duidelijk beschreven wat de toezichthouder bij de kuikens heeft waargenomen, is een berekening van de belading opgenomen en is toegelicht waarom de kuikens in de te volle lade hebben geleden. Van een onvolledig of onzorgvuldig opgesteld rapport is geen sprake. Duidelijk is dat de lade te veel kuikens bevatte, namelijk 38 in plaats van de geplande 28. Dit heeft eiseres ook erkend. Daardoor hadden de kuikens in die lade bijna 20 % minder oppervlak dan op grond van Bijlage I, Hoofdstuk VII, onderdeel E van de Transportverordening is toegestaan. Ter zitting heeft eiseres gesteld dat gekeken moet worden naar de totale oppervlakte van de wagen en dat die moet worden gedeeld door het totaal aantal vervoerde kuikens. Voor zover eiseres hiermee (toch) heeft willen betwisten dat de oppervlaktenorm is overtreden, volgt de rechtbank haar hierin niet. Elk kuiken op de wagen dient voldoende oppervlakte te hebben en één te volle lade, zoals hier, betekent dus een overschrijding van de oppervlaktenorm. Op grond van artikel 3, aanhef en onder g, van de Transportverordening is het verboden dieren te laten vervoeren op zodanige wijze dat het de dieren waarschijnlijk letsel of onnodig lijden berokkent en moeten dieren over voldoende vloeroppervlak beschikken. Gelet op de duidelijke bevindingen van de toezichthouder in het rapport heeft verweerder terecht vastgesteld dat dit voorschrift is overtreden.

4.3.

Naar het oordeel van de rechtbank kan eiseres voor deze overtreding verantwoordelijk worden gehouden en kan deze haar ook worden verweten. Uit de Transportverordening volgt dat alle betrokken partijen bij ‘het vervoeren en laten vervoeren’ hun eigen verantwoordelijkheid hebben. De omstandigheid dat ook de vangploeg en de vervoerder verantwoordelijk zouden kunnen worden gehouden voor de overbelading, betekent niet dat de pluimveehouder niet of in mindere mate verantwoordelijk is of verwijtbaar heeft gehandeld. Eiseres was houder van de kuikens en de kuikens zijn gevangen in haar stal, door een vangploeg die eiseres heeft ingehuurd. Dat het – zoals door eiseres gesteld – zeer beweeglijke bio-kuikens betrof die uit lades kunnen springen en de communicatie met de vangploeg (onder meer door een taalbarrière) niet altijd gemakkelijk is, neemt niet weg dat eiseres als pluimveehouder ervoor verantwoordelijk is dat haar kuikens op een juiste manier in de containers worden geladen. Het lag daarbij op de weg van eiseres om, indien nodig, de door de vangploeg gevulde containers met lades te controleren. Daarbij merkt de rechtbank op dat het in dit geval niet ging om een geringe overbelading; de betreffende lade bevatte een derde meer kuikens dan gepland was.

4.4.

Uit het voorgaande volgt dat verweerder terecht heeft vastgesteld dat eiseres de overtreding heeft begaan en dat deze haar kan worden verweten. Gelet op artikel 8.7 van de Wet dieren was verweerder bevoegd om eiseres daarvoor een boete op te leggen. In de Bijlage bij de Regeling handhaving en overige zaken Wet dieren is de standaardboete voor deze overtreding vastgesteld op € 1.500,-. Verweerder heeft dit bedrag in dit geval gematigd met 15 % naar € 1.275,- vanwege het tijdsverloop in deze zaak.

4.5

Eiseres stelt terecht dat zij erg laat op de hoogte is gesteld van de bevindingen van de toezichthouder. Eiseres heeft bijna vijftien maanden na de constatering het rapport van bevindingen met het voornemen ontvangen. Verweerder heeft erkend dat op dit punt sprake is van onzorgvuldigheid en heeft de boete daarom met 15 % gematigd. De rechtbank kan zich goed voorstellen dat eiseres direct van de bevindingen op de hoogte had willen worden gesteld zodat zij bijvoorbeeld de vangploeg had kunnen bevragen. Voor een verdere matiging ziet de rechtbank echter geen aanleiding. De rechtbank is verder van oordeel dat eiseres door het tijdsverloop niet wezenlijk in haar verdedigingsbelangen is geschaad. Met het rapport van bevindingen en alle daarbij gevoegde stukken had eiseres voldoende materiaal om zich te kunnen verweren. Eiseres heeft hiervoor ook voldoende gelegenheid gehad middels de zienswijze, de bezwaarprocedure en de onderhavige procedure.

4.6.

Het is de rechtbank ook niet gebleken dat er andere omstandigheden zijn op grond waarvan de boete verder zou moeten worden gematigd. Zoals hiervoor is overwogen kan eiseres van de overtreding een verwijt worden gemaakt. Dat het slechts één lade op de wagen betrof, maakt niet dat de boete moet worden gematigd. Hierbij is van belang dat het ging om een aanzienlijke mate van overbelading en uit het rapport van bevindingen volgt dat 38 kuikens door ruimtegebrek hebben geleden. Van geen of geringe gevolgen voor het dierenwelzijn is dus geen sprake. De rechtbank is van oordeel dat de opgelegde boete van € 1.275,- in dit geval, gelet op de aard en ernst van de overtreding, passend en geboden is.

Conclusie en gevolgen

5. Het beroep is dus ongegrond.

6. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. S. Veling, rechter, in aanwezigheid van mr. A.L. van der Duijn Schouten, griffier.

Uitgesproken in het openbaar op 6 november 2026.

griffier rechter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden.

Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan het College van Beroep voor het bedrijfsleven, Postbus 20021, 2500 EA ’s-Gravenhage.

Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van het College van Beroep voor het bedrijfsleven vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

BIJLAGE: voor deze uitspraak belangrijke wet- en regelgeving

Transportverordening

Artikel 3, aanhef en onder g

Het is verboden dieren te vervoeren of te laten vervoeren op zodanige wijze dat het de dieren waarschijnlijk letsel of onnodig lijden berokkent.

Bovendien moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan:

de dieren beschikken, gelet op hun grootte en op het voorgenomen transport, over voldoende vloeroppervlak en stahoogte;

Artikel 8, eerste lid

De houders van dieren op de plaats van vertrek, overlading of bestemming zorgen ervoor dat de technische voorschriften van bijlage I, hoofdstuk I, en hoofdstuk III, afdeling 1 met betrekking tot het vervoer van dieren nageleefd worden.

Bijlage I, Hoofdstuk VII, onderdeel E

E. Pluimvee

Beladingsdichtheid voor het vervoer van pluimvee in containers

De minimumvloeroppervlaktes worden als volgt vastgesteld:

Categorie

Oppervlakte in cm²

Eendagskuikens

21-25 per kuiken

Pluimvee, behalve eendagskuikens: gewicht in kg

Oppervlakte in cm2 per kg

< 1,6

180-200

1,6 tot < 3

160

3 tot < 5

115

> 5

105

Deze getallen kunnen variëren, afhankelijk niet alleen van het gewicht en de grootte van de dieren, maar ook van hun fysieke conditie, de weersomstandigheden en de vermoedelijke transporttijd.

Wet dieren

Artikel 6.2, eerste lid

Het is verboden in strijd te handelen met bij of krachtens algemene maatregel van bestuur of bij ministeriële regeling aangewezen voorschriften van EU-verordeningen en EU-besluiten betreffende onderwerpen waarop deze wet van toepassing is.

Artikel 8.7

Onze Minister kan een overtreder een bestuurlijke boete opleggen.

Regeling houders van dieren

Artikel 4.8

Als voorschriften als bedoeld in artikel 6.2, eerste lid, van de wet, worden aangewezen de artikelen 3 tot en met 9 en 12, van verordening (EG) nr. 1/2005 (…).

Besluit handhaving en overige zaken Wet dieren

Artikel 2.2, eerste en onder b

1. De hoogte van de bestuurlijke boete die Onze Minister aan een overtreder voor een overtreding kan opleggen wordt overeenkomstig de volgende boetecategorieën vastgesteld:

b. categorie 2: € 1500

Regeling handhaving en overige zaken Wet dieren

Artikel 1.2

De hoogte van de bestuurlijke boete, bedoeld in artikel 2.2, eerste lid, van het besluit, wordt vastgesteld overeenkomstig de bedragen die horen bij de boetecategorieën die in de bijlage bij deze regeling voor desbetreffende overtredingen zijn vastgelegd.

Bijlage als bedoeld in artikel 1.2 van de Regeling handhaving en overige zaken Wet dieren

Regeling houders van dieren Categorie

Artikel 4.8, voor zover dat artikel betrekking heeft op de artikelen

3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 en 12 alsmede Bijlagen I, II en IV, voor zover genoemd 2

in de genoemde artikelen, van verordening (EG) nr. 1/2005

Verordening (EG) nr. 1/2005 van de Raad van 22 december 2004 inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer en daarmee samenhangende activiteiten en tot wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG en 93/119/EG In het verweerschrift is toegelicht dat uit nieuwe informatie van de fabrikant van de containers is gebleken dat de oppervlakte van een lade groter is dan waar de toezichthouder van uit is gegaan, namelijk 13.570 cm². Uitgaande van deze oppervlakte is de overbelading 19,7 %. Zie bijvoorbeeld ECLI:NL:CBB:2026:468 Gelezen in samenhang met artikel 6.2, eerste lid, van de Wet dieren en met artikel 4.8 van de Regeling houders van dieren Zie artikel 2.3 van het Besluit handhaving en overige zaken Wet dieren