Insolventierecht

Persoonlijke aansprakelijkheid curator; Maclou-norm; reële proceskostenveroordeling; de curator is niet…

Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 4 november 2026

Zaakgegevens

Op 4 november 2026 heeft de Rechtbank Zeeland-West-Brabant in een bodemzaak uitspraak gedaan in een zaak over insolventierecht.

Instantie
Rechtbank Zeeland-West-Brabant
Zittingsplaats
Tilburg
Datum uitspraak
4 november 2026
Datum publicatie
6 november 2026
Zaaknummer
11937476 \ CV EXPL 25-5425
Procedure
Bodemzaak
ECLI
ECLI:NL:RBZWB:2026:10834
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Persoonlijke aansprakelijkheid curator; Maclou-norm; reële proceskostenveroordeling; de curator is niet persoonlijk aansprakelijk; afwijzing vordering curator tot veroordeling van eiseres in de werkelijke proceskosten

Uitspraak

RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT

Civiel recht

Kantonrechter

Zittingsplaats Tilburg

Zaaknummer: 11937476 \ CV EXPL 25-5425

Vonnis van 4 november 2026

in de zaak van

PROFUNDO B.V.,

te Fijnaart, gemeente Moerdijk,

eisende partij,

hierna te noemen: Profundo,

gemachtigde: mr. J. van Oijen van Hans van Oijen Juridisch Bedrijfsadvies B.V.,

tegen

[gedaagde] , (pro se)

te [plaats] ,

gedaagde partij,

hierna te noemen: [gedaagde] pro se,

gemachtigde: mr. [gedaagde] .

1 De zaak in het kort

1.1.

[gedaagde] is curator in de faillissementen van Think Building Concepts en Think Building and Construction. Profundo is een van de schuldeisers in deze faillissementen. [gedaagde] is in zijn hoedanigheid van curator een aantal juridische procedures gestart. Profundo heeft aan [gedaagde] vragen gesteld over de financiering van het griffierecht van deze procedures. [gedaagde] heeft die vragen niet beantwoord. Profundo is daarom een artikel 67 Faillissementswet procedure gestart bij de rechter-commissaris. De rechter-commissaris heeft dit verzoek afgewezen. Profundo heeft hoger beroep aangetekend tegen deze beslissing. Tijdens de mondelinge behandeling in het hoger beroep heeft [gedaagde] de door Profundo gewenste informatie alsnog verstrekt. Profundo vordert betaling van haar juridische kosten van [gedaagde] pro se, omdat zij vindt dat [gedaagde] als curator haar vragen eerder had moeten beantwoorden. De kantonrechter wijst deze vordering af. [gedaagde] pro se heeft veroordeling van Profundo in de werkelijke proceskosten gevorderd. Deze vordering wordt afgewezen, maar Profundo moet wel een gemachtigdensalaris aan [gedaagde] pro se betalen.

2 De procedure

2.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding van 17 oktober 2025 met producties 1 tot en met 9,
- de conclusie van antwoord van 24 december 2025 met producties 1 tot en met 4,

- de brief waarin is medegedeeld dat een mondelinge behandeling is bepaald,

- de brief van [gedaagde] pro se van 13 april 2026 met producties 5 tot en met 8,
- de brief van [gedaagde] pro se van 3 augustus 2026 met producties 9, 10 en 11 (door [gedaagde] pro se genummerd als producties 5 tot en met 7),

- de e-mailcorrespondentie tussen Profundo, [gedaagde] pro se en de griffier van 17 tot en met 19 augustus 2026,

- de mondelinge behandeling van 20 augustus 2026, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt.

2.2.

Ten slotte is vonnis bepaald.

3 De feiten

3.1.

[gedaagde] treedt op als curator in de faillissementen van Think Building Concepts B.V. en Think Building and Construction B.V. [gedaagde] wordt in zijn hoedanigheid van curator verder genoemd: [gedaagde] q.q.

3.2.

Profundo is een van de grootste schuldeisers van deze failliet verklaarde ondernemingen.

3.3.

[gedaagde] q.q. is een aantal juridische procedures gestart, waaronder tegen Profundo en een aan Profundo verbonden onderneming.

3.4.

Profundo heeft op 21 maart 2025 aan [gedaagde] q.q. gevraagd hoe de griffierechten van deze procedures zijn gefinancierd. Profundo heeft op 4 april 2025 aan [gedaagde] q.q. gevraagd wie het uiteindelijke financiële risico van de betaalde griffierechten van deze procedures draagt. [gedaagde] q.q. heeft deze vragen niet beantwoord.

3.5.

Profundo heeft op 11 juni 2025 een verzoek ingediend bij de rechter-commissaris om [gedaagde] q.q. te gelasten aan te geven voor wiens rekening de griffierechten in deze procedures komen, hoe de griffierechten zijn gefinancierd en onder welke afspraken. [gedaagde] q.q. heeft verweer gevoerd tegen het verzoek, waarbij hij ook heeft aangegeven dat zijn kantoor het griffierecht heeft betaald.

3.6.

De rechter-commissaris heeft het verzoek op 1 juli 2025 afgewezen, omdat Profundo haar belang bij de gevraagde informatie onvoldoende concreet gemaakt tegen de achtergrond van de strekking en reikwijdte van artikel 69 Faillissementswet (Fw).

3.7.

Profundo heeft hierna aan [gedaagde] q.q. gevraagd of het financiële risico van de betaling van het griffierecht bij zijn kantoor rust.

3.8.

[gedaagde] q.q. heeft deze vraag niet beantwoord.

3.9.

Profundo heeft hoger beroep ingesteld tegen de beslissing van de rechtercommissaris van 1 juli 2025.

3.10.

Tijdens de mondelinge behandeling in deze procedure heeft [gedaagde] q.q. verklaard dat het griffierecht van de procedures is betaald via de rekening-courant van zijn kantoor en pas bij de salarisafrekening wordt doorbelast. Ook heeft hij verklaard dat de griffierechten voor rekening van zijn kantoor komen, als de procedures op niets uitdraaien. Als de procedures wel geld opleveren, gaat dat geld naar de boedelrekening.

3.11.

Profundo heeft het hoger beroep vervolgens ingetrokken.

3.12.

Profundo heeft een verzoek ingediend tot ontslag van [gedaagde] als curator in de faillissementen van Think Building Concepts B.V. en Think Building and Construction B.V. [gedaagde] q.q. heeft verweer gevoerd tegen dit ontslagverzoek.

3.13.

Bij beschikking van 17 juli 2026 heeft de rechtbank dit verzoek afgewezen.

4 Het geschil

4.1.

Profundo vordert - samengevat - veroordeling van [gedaagde] pro se tot betaling van € 7.967,57, vermeerderd met rente en kosten.

4.2.

Profundo legt aan de vordering ten grondslag dat [gedaagde] niet heeft gehandeld zoals van een redelijk handelend curator verwacht mag worden en dat hem daarvan een persoonlijk verwijt kan worden gemaakt. [gedaagde] q.q. heeft de vraag van Profundo over de betaling van de griffierechten pas tijdens de mondelinge behandeling in de hoger beroepsprocedure beantwoord. Als gevolg hiervan heeft Profundo kosten moeten maken voor juridische procedures, die zij niet had hoeven maken als [gedaagde] q.q. niet had geweigerd om haar vraag te beantwoorden.

4.3.

[gedaagde] pro se voert verweer. [gedaagde] pro se concludeert tot niet-ontvankelijkheid van Profundo, dan wel tot afwijzing van de vorderingen van Profundo, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren de veroordeling van Profundo in de kosten van deze procedure.

4.4.

[gedaagde] pro se betwist dat hij niet heeft gehandeld zoals van een redelijk handelend curator verwacht mag worden en dat hem daarvan een persoonlijk verwijt kan worden gemaakt. Hij was niet verplicht om de vragen van Profundo over de betaling van de griffierechten te beantwoorden. De wet biedt daarnaast geen grondslag voor een vergoeding van de proceskosten van Profundo als schadevergoeding. Profundo heeft de proceskosten ook onvoldoende onderbouwd. [gedaagde] pro se vordert veroordeling van Profundo in de (werkelijke) proceskosten van de onderhavige procedure.

4.5.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

5 De beoordeling

De vorderingen van Profundo worden afgewezen

5.1.

De kantonrechter oordeelt dat de vorderingen van Profundo moeten worden afgewezen. De kantonrechter licht dit oordeel hierna toe.

5.2.

Voor de toewijzing van de vorderingen van Profundo is vereist dat [gedaagde] niet heeft gehandeld zoals in redelijkheid mag worden verlangd van een over voldoende inzicht en ervaring beschikkende curator die zijn taak nauwgezet uitvoert én dat hem daarvan een persoonlijk verwijt kan worden gemaakt. Van een persoonlijk verwijt is sprake, als de curator de onjuistheid van zijn handelen inzag of redelijkerwijs behoorde in te zien. Als een curator gebonden is aan bepaalde regels en die schendt, kan een persoonlijk verwijt eerder worden aangenomen. Op Profundo rust de stelplicht dat aan de vereisten voor persoonlijke aansprakelijkheid van de curator is voldaan, omdat zij op grond daarvan in deze procedure schadevergoeding vordert.

5.3.

Profundo heeft gesteld dat [gedaagde] niet gehandeld heeft zoals van een redelijk handelend curator verwacht mag worden, omdat hij haar vraag over de financiering van de griffierechten pas tijdens de mondelinge behandeling in het hoger beroep heeft beantwoord. Daarnaast heeft Profundo gesteld dat [gedaagde] q.q. heeft verklaard dat zijn antwoord vanzelfsprekend was en dat daaruit blijkt dat hij de onjuistheid van zijn handelen inzag, zodat hem een persoonlijk verwijt kan worden gemaakt. [gedaagde] pro se heeft deze stellingen gemotiveerd betwist. [gedaagde] pro se heeft betoogd dat uit de wet en de beschikking van de rechter-commissaris geen verplichting afgeleid kan worden dat hij de vraag van Profundo (eerder) had moeten beantwoorden. De rechter-commissaris heeft bovendien in haar beschikking van 1 juli 2025 het verzoek van Profundo afgewezen, omdat Profundo haar belang bij de gevraagde informatie onvoldoende concreet had gemaakt tegen de achtergrond van de strekking en reikwijdte van artikel 69 Fw. Profundo heeft hoger beroep ingesteld tegen deze beschikking, maar heeft dit hoger beroep ingetrokken omdat [gedaagde] q.q. tijdens de mondelinge behandeling in het hoger beroep alsnog de gewenste informatie heeft verstrekt. [gedaagde] pro se heeft tijdens de zitting in de onderhavige procedure verklaard dat hij dat heeft gedaan, omdat hem toen pas duidelijk werd wat het belang van Profundo was bij de beantwoording van haar vraag. Gelet op deze gemotiveerde betwisting lag het op de weg van Profundo om nader te onderbouwen waarom het oordeel van de rechter-commissaris toch onjuist was en waarom [gedaagde] q.q. verplicht was om haar vraag eerder te beantwoorden. Dat heeft Profundo onvoldoende gedaan. Profundo heeft alleen gewezen op artikel 8.1 van de Insolad praktijkregels en artikel 2.4 en 3.1a van de Recofarichtlijnen. Uit deze artikelen volgt echter niet dat [gedaagde] q.q. in dit geval, bij de stand van zaken na de beschikking van 1 juli 2025, verplicht was om de vraag van Profundo te beantwoorden. Profundo heeft verder ook niet gemotiveerd waarom [gedaagde] pro se de onjuistheid van zijn handelen heeft ingezien of had moeten inzien, terwijl de rechtercommissaris heeft geoordeeld dat [gedaagde] q.q. de informatie niet hoefde te verstrekken.

5.4.

Profundo heeft daarmee onvoldoende onderbouwd dat [gedaagde] niet heeft gehandeld zoals in redelijkheid mag worden verlangd van een over voldoende inzicht en ervaring beschikkende curator die zijn taak nauwgezet uitvoert én dat hem een persoonlijk verwijt kan worden gemaakt.

De uitleg van de vordering van [gedaagde] pro se tot betaling van de proceskosten

5.5.

Doordat de vordering van Profundo wordt afgewezen, moet de kantonrechter beoordelen of Profundo een proceskostenvergoeding aan [gedaagde] pro se moet betalen. [gedaagde] pro se heeft verzocht om Profundo te veroordelen in de (werkelijke) proceskosten. [gedaagde] pro se heeft deze vordering als volgt verwoord:

“3. Profundo te veroordelen in de proceskosten aan de zijde van [gedaagde] , daaronder begrepen het salaris gemachtigde;

4. Subsidiair, in geval de Kantonrechter het misbruik van procesrecht wil aannemen, Profundo te veroordelen in de werkelijke proceskosten ad € 9.140,56 aan de zijde van [gedaagde] , daaronder begrepen alle kosten van rechtsbijstand, op de voet van 237 Rv, althans op grond van misbruik van procesrecht dan wel onrechtmatig procederen;”

5.6.

Profundo heeft tijdens de mondelinge behandeling het standpunt ingenomen dat de vordering tot vergoeding van de werkelijke proceskosten niet beoordeeld kan worden als de kantonrechter oordeelt dat de vordering sub 3 wordt toegewezen, omdat [gedaagde] pro se de vordering tot vergoeding van de werkelijke proceskosten subsidiair heeft ingesteld. [gedaagde] pro se heeft betoogd dat hij de vordering niet zo bedoeld heeft. Volgens hem moet de vordering zo gelezen worden dat Profundo in de werkelijke proceskosten moet worden veroordeeld, als de kantonrechter oordeelt dat Profundo misbruik van procesrecht heeft gemaakt. Als de kantonrechter niet tot dat oordeel komt, moet de gebruikelijke proceskostenvergoeding zoals opgenomen in sub 3 worden toegewezen.

5.7.

De kantonrechter is van oordeel dat de vorderingen van [gedaagde] pro se zo moeten worden uitgelegd dat hij veroordeling van Profundo vordert tot betaling van de werkelijke proceskosten, als de kantonrechter concludeert dat Profundo misbruik heeft gemaakt van procesrecht. Als de kantonrechter niet tot die conclusie komt, vordert [gedaagde] pro se de gebruikelijke proceskostenvergoeding. Hoewel het woord “subsidiair” bij de vordering sub 4 ongelukkig gekozen is, had Profundo de vorderingen van [gedaagde] pro se namelijk zo kunnen en moeten begrijpen. Daarvoor acht de kantonrechter van belang dat [gedaagde] pro se niet heeft vermeld dat de vordering sub 3 “primair” wordt ingesteld. Daarnaast staat bij sub 4 na het woord “subsidiair”: “in geval de Kantonrechter het misbruik van procesrecht wil aannemen”. Tot slot heeft [gedaagde] pro se in randnummer 22 van de conclusie van antwoord opgenomen dat hij aanspraak maakt op vergoeding van de werkelijke proceskosten, als de kantonrechter tot het oordeel komt dat Profundo misbruik heeft gemaakt van procesrecht.

Profundo hoeft de werkelijke proceskosten van [gedaagde] pro se niet te vergoeden

5.8.

Van misbruik van procesrecht kan pas sprake zijn, als het instellen van de vordering, gelet op de evidente ongegrondheid ervan, in verband met de betrokken belangen van de wederpartij achterwege had behoren te blijven. Hiervan kan eerst sprake zijn, als Profundo haar vordering baseert op feiten en omstandigheden waarvan zij de onjuistheid kende dan wel behoorde te kennen of op stellingen waarvan zij op voorhand moest begrijpen dat deze geen kans van slagen hadden. Bij het aannemen van misbruik van procesrecht of onrechtmatig handelen door het aanspannen van een procedure past terughoudendheid, gelet op het recht op toegang tot de rechter dat mede gewaarborgd wordt door artikel 6 Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).

5.9.

Die situatie doet zich hier niet voor. De enkele omstandigheid dat de lat voor de persoonlijke aansprakelijkheid van de curator hoog ligt, is onvoldoende om aan te nemen dat de zaak bij voorbaat kansloos was en Profundo daarvan had moeten afzien. Ook heeft Profundo geen stellingen aan haar vorderingen ten grondslag gelegd, waarvan zij wist of moest begrijpen dat die niet zouden slagen. In dat kader is van belang dat de beschikking van de rechter-commissaris van 1 juli 2025 geen gezag van gewijsde heeft in deze procedure, omdat deze procedure niet wordt gevoerd tussen dezelfde partijen. Daarom moest in deze procedure zelfstandig worden beoordeeld of [gedaagde] niet heeft gehandeld als een redelijk handelend curator en of hem daarvan een persoonlijk verwijt kan worden gemaakt. Ook is niet gebleken dat Profundo haar vorderingen heeft gebaseerd op feiten en omstandigheden waarvan zij de onjuistheid kende of behoorde te kennen. Voor een vergoeding van de reële proceskosten van [gedaagde] pro se is in dit geval daarom geen plaats.

Profundo moet de proceskosten tegen het liquidatietarief vergoeden

5.10.

Omdat de vorderingen van Profundo worden afgewezen maar zij geen misbruik van procesrecht heeft gemaakt, moet beoordeeld worden of [gedaagde] pro se op grond van artikel 238 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) recht heeft op de gebruikelijke vergoeding van de proceskosten.

5.11.

In een procedure bij de kantonrechter moet daarvoor eerst de vraag worden beantwoord of [gedaagde] pro se recht heeft op een vergoeding van zijn reis-, verblijf- en verletkosten of van het gemachtigdensalaris. Alleen wanneer [gedaagde] pro se met een gemachtigde heeft geprocedeerd, heeft hij recht op vergoeding van het gemachtigdensalaris. [gedaagde] pro se heeft aangevoerd dat hij als gemachtigde van zichzelf heeft opgetreden. Hij heeft geen advocaat ingeschakeld, omdat hij zelf advocaat is en zich daarom kan verdedigen. Profundo heeft daartegen ingebracht dat [gedaagde] pro se geen aanspraak kan maken op de vergoeding van een gemachtigdensalaris, omdat hij in persoon verweer heeft gevoerd.

5.12.

De kantonrechter is van oordeel dat [gedaagde] pro se recht heeft op betaling van een gemachtigdensalaris. Daarvoor is van belang dat de door Profundo ingestelde vordering direct verband houdt met de werkzaamheden van [gedaagde] als curator. [gedaagde] pro se heeft er niet voor gekozen om externe kosten te maken voor zijn vertegenwoordiging in deze procedure, maar heeft ervoor gekozen als gemachtigde voor zichzelf op te treden omdat hij (ook) advocaat is en de aansprakelijkheidsstelling verband houdt met zijn werkzaamheden als curator. Dit is geen reden om hem een vergoeding voor gemachtigdensalaris te ontzeggen.

5.13.

Het gemachtigdensalaris (inclusief nakosten) moet worden vergoed tegen het voor de rechtbank vastgestelde liquidatietarief. De proceskosten van [gedaagde] pro se worden op basis daarvan begroot op:

- salaris gemachtigde

€

720,00

(2 punten × € 360,00)

- nakosten

€

144,00

(plus de kosten van betekening zoals vermeld in de beslissing)

Totaal

€

864,00

5.14.

De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.

6 De beslissing

De kantonrechter

6.1.

wijst de vorderingen van Profundo af,

6.2.

veroordeelt Profundo in de proceskosten van € 864,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als Profundo niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

6.3.

veroordeelt Profundo tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,

6.4.

verklaart dit vonnis wat betreft de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. Dijkman en in het openbaar uitgesproken op 4 november 2026.

Productie 1 (productieblad 2) dagvaarding. Productie 2 (productieblad 3) dagvaarding. Productie 3 dagvaarding. Productie 4 dagvaarding. Productie 5 dagvaarding. Productie 8 dagvaarding. Productie 8 bij brief van 13 april 2026 van [gedaagde] pro se. Productie 10 (door [gedaagde] pro se productie 6 genoemd) bij de brief van [gedaagde] pro se van 3 augustus 2026. Productie 11 (door [gedaagde] pro se productie 7 genoemd) bij de brief van [gedaagde] pro se van 3 augustus 2026. Hoge Raad 19 april 1996, ECLI:NL:HR:1996:ZC2047; Hoge Raad 16 december 2011, ECLI:NL:HR:2011:BU420. Hoge Raad 9 november 2018, ECLI:NL:HR:2018:2067. Artikel 150 Rv. Hoge Raad 29 juni 2007, ECLI:NL:HR:2007:BA3516; Hoge Raad 6 april 2012, ECLI:NL:HR:2012:BV7828. Artikel 236 Rv. Artikel 238 Rv. Gerechtshof Arnhem 15 december 2009 (ECLI:NL:GHARN:2009:BK6816); gerechtshof ’s-Gravenhage 17 januari 2012 (ECLI:NL:GHSGR:2012:BV1406); gerechtshof Den Bosch 24 mei 2022 (ECLI:NL:GHSHE:2022:1658); rechtbank Zeeland-West-Brabant 20 september 2023 (ECLI:NL:RBZWB:2023:6662).