Personen- en familierecht
Hof heft bewind ambtshalve op. Gronden voor het bewind niet meer aanwezig
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 10 november 2026
ECLI:NL:GHARL:2026:7230 · Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 10 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/gerechtshof-arnhem-leeuwarden/civiel-recht/personen-en-familierecht/kort-geding/ecli-nl-gharl-2026-7230
Zaakgegevens
Op 10 november 2026 heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in kort geding uitspraak gedaan in een zaak over personen- en familierecht.
- Instantie
- Gerechtshof Arnhem-LeeuwardenGerechtshofDe rechter in hoger beroep in civiele zaken, strafzaken en belastingzaken. Nederland heeft vier gerechtshoven.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Leeuwarden
- Datum uitspraak
- 10 november 2026
- Datum publicatie
- 10 november 2026
- Zaaknummer
- 200.369.237/01
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Personen- en familierecht
- Procedure
- Kort gedingKort gedingEen snelle procedure bij de voorzieningenrechter voor spoedeisende zaken, met een voorlopig oordeel.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. J.M.M. Pater te Emmeloord
- ECLI
- ECLI:NL:GHARL:2026:7230
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Hof heft bewind ambtshalve op. Gronden voor het bewind niet meer aanwezig
Uitspraak
GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN
locatie Leeuwarden
afdeling civiel recht
zaaknummer gerechtshof 200.369.237/01
(zaaknummer rechtbank Midden-Nederland 12059412)
beschikking van 10 november 2026
in de zaak van
[verzoeker] (de rechthebbende),
die woont in [woonplaats] ,
verzoeker in hoger beroep,
advocaat: mr. J.M.M. Pater te Emmeloord,
en
[verweerder] (de bewindvoerder),
handelend onder de naam [naam1] ,
tevens handelend onder de naam [naam2] ,
gevestigd in [vestigingsplaats] .
1.1. De procedure in eerste aanleg
Het gerechtshof verwijst voor het geding in eerste aanleg naar de beschikking van de kantonrechter in de rechtbank Midden-Nederland, locatie Lelystad, van 26 maart 2026, uitgesproken onder voormeld zaaknummer.
2 De procedure in hoger beroep
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het beroepschrift met bijlage(n), ingekomen op 21 mei 2026;
- een journaalbericht namens de rechthebbende van 8 juni 2026 met bijlage(n);
- twee journaalberichten namens de rechthebbende van 22 september 2026 met bijlage(n).
De mondelinge behandeling heeft op 14 oktober 2026 plaatsgevonden. Verschenen zijn de rechthebbende met zijn advocaat.
3 De feiten
De rechthebbende is geboren [in] 1973.
Op 19 augustus 2014 is een bewind ingesteld over alle goederen die aan de rechthebbende (zullen) toebehoren. Dit als gevolg van verkwisting of het hebben van problematische schulden. Sinds 28 juli 2016 is [naam1] de bewindvoerder.
Bij verzoekschrift, ingekomen bij de kantonrechter op 15 januari 2026, heeft de bewindvoerder verzocht de grondslag voor het bewind te wijzigen.
Bij de bestreden beschikking heeft de kantonrechter de grondslag voor het bewind gewijzigd.
4 De omvang van het geschil
De rechthebbende is in hoger beroep gekomen van de bestreden beschikking. De rechthebbende verzoekt het gerechtshof de beschikking te vernietigen en opnieuw beschikkende het verzoek om de grondslag voor het bewind te wijzigen, alsnog af te wijzen.
5 De motivering van de beslissing
Positie ex-partner van de rechthebbende
De partner van de rechthebbende, mevrouw [naam3] , was aanvankelijk als belanghebbende aangemerkt, maar duidelijk is dat de relatie tussen haar en de rechthebbende is verbroken. Het gerechtshof heeft daarom beslist dat zij niet meer als belanghebbende dient te worden aangemerkt.
Het wettelijk kader
Op grond van artikel 1:431 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) kan de kantonrechter een bewind instellen over één of meer van de goederen die een meerderjarige als rechthebbende toebehoren of zullen toebehoren
a. voor een bepaalde of onbepaalde tijdsduur indien de meerderjarige tijdelijk of duurzaam niet in staat is ten volle zijn vermogensrechtelijke belangen behoorlijk waar te nemen als gevolg van zijn lichamelijke of geestelijke toestand, dan wel
b. voor een bepaalde tijdsduur indien de meerderjarige tijdelijk niet in staat is ten volle zijn vermogensrechtelijke belangen behoorlijk waar te nemen als gevolg van verkwisting of het hebben van problematische schulden.
Ingevolge artikel 1:449 lid 2 BW kan de kantonrechter, indien de noodzaak daartoe niet meer bestaat of voortzetting van het bewind niet zinvol is gebleken, het bewind opheffen op verzoek van de bewindvoerder of van degene die gerechtigd is onderbewindstelling te verzoeken als bedoeld in artikel 432, eerste en tweede lid, dan wel ambtshalve.
Het oordeel van het gerechtshof
In hoger beroep ligt de vraag voor of de kantonrechter terecht de grondslag voor het bewind heeft gewijzigd van de grondslag van artikel 1:431 lid 1 aanhef en sub b BW (verkwisting of het hebben van problematische schulden) naar die van artikel 1:431 lid 1 aanhef en sub a BW (lichamelijke of geestelijke toestand van de rechthebbende). Daarnaast ziet het gerechtshof zich voor de vraag gesteld of aanleiding bestaat het bewind ambtshalve op te heffen op grond van artikel 1:449 lid 2 BW.
Het gerechtshof is met de rechthebbende van oordeel dat de kantonrechter het verzoek van de bewindvoerder tot wijziging van de grondslag voor het bewind ten onrechte heeft toegewezen. Uit de overgelegde stukken en het verhandelde ter zitting is voldoende gebleken dat de rechthebbende geen schulden meer heeft. De bewindvoerder heeft dat in de stukken bevestigd. Daarmee is de oorspronkelijke grondslag voor het bewind komen te vervallen. De rechthebbende heeft ter zitting toegelicht dat hij in eerste aanleg aanvankelijk opheffing van het bewind wenste, maar dat hij daarvan na overleg met de bewindvoerder heeft afgezien. Bij de kantonrechter heeft de rechthebbende toen verklaard dat hij het bewind toch wilde laten voortduren. Bij het gerechtshof heeft hij duidelijk gemaakt dat hij het bewind wil laten opheffen.
Het gerechtshof ziet geen grond voor voortzetting van het bewind op grond van artikel 1:431 lid 1 aanhef en sub a BW. Niet is komen vast te staan dat de rechthebbende als gevolg van een geestelijke of lichamelijke toestand niet in staat is ten volle zijn vermogensrechtelijke belangen behoorlijk waar te nemen. Het gerechtshof acht de rechthebbende voldoende in staat om zijn financiële belangen zelfstandig te behartigen, zo nodig met ondersteuning van door hemzelf ingeschakelde hulpverlening of familieleden.
Het voorgaande brengt mee dat het verzoek van de bewindvoerder tot wijziging van de grondslag voor het bewind alsnog moet worden afgewezen. Daarmee zou echter het bewind op de oorspronkelijke grondslag in stand blijven, zolang dit niet op andere wijze eindigt of wordt opgeheven. Nu de rechthebbende geen zelfstandig verzoek heeft gedaan, ziet het gerechtshof aanleiding om ambtshalve te beoordelen of voortzetting van het bewind nog noodzakelijk is. Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen, is het gerechtshof van oordeel dat de noodzaak voor het bewind niet langer bestaat. De oorspronkelijke grondslag is komen te vervallen en voor voortzetting van het bewind op de grondslag van de lichamelijke of geestelijke toestand bestaat geen grond. Het gerechtshof zal het bewind daarom ambtshalve opheffen.
6 De beslissing
Het gerechtshof, beschikkende in hoger beroep:
vernietigt de beschikking van de kantonrechter in de rechtbank Midden-Nederland, locatie Lelystad, van 26 maart 2026,
en in zoverre opnieuw beschikkende:
wijst het verzoek tot wijziging van de grondslag van de onderbewindstelling alsnog af;
heft het bewind over de goederen die toebehoren of zullen toebehoren aan [verzoeker] , geboren [in] 1973, op;
draagt de griffier op om op grond van artikel 1:391 Burgerlijk Wetboek een afschrift van deze beschikking toe te zenden aan de griffier van de rechtbank Midden-Nederland, locatie Lelystad, in verband met de aantekening in het Centraal curatele- en bewindregister;
wijst het meer of anders verzochte af.
Deze beschikking is gegeven door mr. J.G. Knot, mr. L. van Dijk en mr. M. Kemmers, bijgestaan door mr. I.I. Buitenhuis als griffier, en is op 10 november 2026 uitgesproken in het openbaar in tegenwoordigheid van de griffier.