Burgerlijk procesrecht

hoger beroep in kort geding, spoedeisend belang inmiddels vervallen

Gerechtshof Den Haag, 27 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 27 oktober 2026 heeft het Gerechtshof Den Haag uitspraak gedaan in een zaak over burgerlijk procesrecht.

Instantie
Gerechtshof Den Haag
Zittingsplaats
Den Haag
Datum uitspraak
27 oktober 2026
Datum publicatie
26 oktober 2026
Zaaknummer
200.363.481/01
Procedure
Hoger beroep kort geding
Advocaat
mr. S. Ramautar, mr. Z.N. Aliar
ECLI
ECLI:NL:GHDHA:2026:3107
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

hoger beroep in kort geding, spoedeisend belang inmiddels vervallen

Uitspraak

GERECHTSHOF DEN HAAG

Civiel recht

Team Handel

Zaaknummer hof : 200.363.481/01

Zaak- en rolnummer rechtbank : C/09/695291 / KG ZA 25-1175

Arrest in kort geding van 27 oktober 2026

in de zaak van

[appellante] ,

wonend in [woonplaats],

appellante,

advocaat: mr. S. Ramautar, kantoorhoudend in Den Haag,

tegen

[geïntimeerde] ,

wonend in [woonplaats],

geïntimeerde,

advocaat: mr. Z.N. Aliar, kantoorhoudend in Den Haag.

Het hof noemt partijen hierna [appellante] en [geïntimeerde].

1 De zaak in het kort

1.1

[appellante] verblijft sinds 2021 in een woonruimte waarvan [geïntimeerde] in 2025 eigenaar is geworden. [geïntimeerde] is dit kort geding gestart, omdat hij (onder meer) wil dat [appellante] de woonruimte ontruimt en verlaat. De voorzieningenrechter heeft in het hier bestreden vonnis [appellante] veroordeeld tot ontruiming gedurende acht weken zodat in de woonruimte (en de daaronder gelegen bedrijfsruimte) dringende werkzaamheden kunnen worden verricht die noodzakelijk zijn ten gevolge van een lekkage. Ook is [appellante] veroordeeld om tot de ontruiming geen water meer te gebruiken in de woonruimte en medewerking te verlenen aan alle in verband met de lekkage noodzakelijke herstelwerkzaamheden. De voorzieningenrechter heeft aan deze veroordelingen een dwangsom verbonden.

1.2

Het hof wijst de handhaving van de door de voorzieningenrechter toegewezen veroordelingen af, omdat [geïntimeerde] daar op dit moment geen (spoedeisend) belang meer bij heeft: [appellante] heeft de woonruimte inmiddels ontruimd. Het hof heeft met name met het oog op de dwangsomveroordeling in eerste aanleg de grieven van [appellante] beoordeeld en komt tot de slotsom dat die dwangsomveroordeling voor een periode in het verleden in stand moet blijven.

2 Het verdere procesverloop in hoger beroep

2.1

[appellante] is in hoger beroep gekomen van het vonnis in kort geding van de voorzieningenrechter in de rechtbank Den Haag van 22 december 2025. Voor het verloop van de procedure in hoger beroep tot 31 maart 2026 verwijst het hof naar zijn arrest van die datum in de incidenten op grond van artikel 351 en 223 Rv. Het verdere verloop van de procedure in hoger beroep na het arrest van 31 maart 2026 blijkt uit de volgende stukken:

  • de memorie van antwoord van [geïntimeerde], met bijlagen;

  • de bijlagen (nrs. 2 tot en met 11) die [appellante] ter gelegenheid van de hierna te noemen mondelinge behandeling heeft overgelegd;

  • de bijlage (nr. 33) die [geïntimeerde] ter gelegenheid van de hierna te noemen mondelinge behandeling heeft overgelegd.

2.2

Op 15 september 2026 heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden. De advocaten hebben de zaak toegelicht, mr. Aliar aan de hand van pleitaantekeningen die zij heeft overgelegd.

3 Feitelijke achtergrond

3.1

[geïntimeerde] is sinds 18 juli 2025 de eigenaar van het pand aan [adres] (hierna: het pand). Op de begane grond (nr. 20-21) bevindt zich een bedrijfsruimte, waarin een derde een horecagelegenheid exploiteert. Op de eerste verdieping (nr. 21) bevindt zich een (afzonderlijke) woonruimte (hierna: de woonruimte), waar [appellante] sinds 1 april 2021 verblijft.

3.2

Sinds 17 juli 2025 is sprake van een ernstige lekkage vanuit de badkamer/douche van de woonruimte naar de ondergelegen bedrijfsruimte.

3.3

Op 21 augustus 2025 heeft Sperlos B.V. (hierna: Sperlos) in opdracht van [geïntimeerde] een bouwkundige inspectie van het pand uitgevoerd. In het rapport van dezelfde datum staat onder meer het volgende:

“(…) De bedrijfsruimte (…) is zwaar getroffen door een actieve lekkage vanuit de bovengelegen woning.

Het systeemplafond is volledig doorweekt, meerdere plafondplaten zijn ernstig beschadigd en er is een reëel risico op instorting. Daarnaast is de houten vloer opgezwollen en verkleurd en zijn de keukenkastjes aangetast door vocht. De situatie levert niet alleen constructieve schade op, maar brengt ook aanzienlijke hygiënische risico’s met zich mee gezien de horecafunctie van het pand.

(…)

3. Bevindingen

3.1

Oorzaak lekkage: vermoedelijk vanuit de badkamer van de bovengelegen woning, direct boven de keuken. (…)

(…)

4. Risico’s

- Schimmel- en bacteriegroei bij uitblijven van droogwerkzaamheden.

- Instortingsgevaar systeemplafond.

- Kortsluiting en brandgevaar door vocht in elektra.

- Hygiënische ongeschiktheid van de horecavoorziening.

5. Advies en Herstelmaatregelen

5.1

Opsporen en herstellen lekkagebron: toegang tot bovenwoning vereist; leidingen en sanitair inspecteren en herstellen.

5.2

Bouwkundige werkzaamheden: volledige vervanging systeemplafond; vervanging aangetaste houten vloer; herstel keukenelementen.

5.3

Installaties en veiligheid: inspectie elektra; veiligheidskeuring na herstel.

5.4

Droog- en hygiënewerkzaamheden: professionele droogtechnieken; desinfectie en schimmelwerende maatregelen.

5.5

Praktische randvoorwaarden: bedrijfsruimte tijdelijk volledig ontruimen; bovenwoning gedeeltelijk vrijmaken voor herstel.

Indicatie herstelkosten: nader te bepalen na definitieve vaststelling omvang en oorzaak.

6. Conclusie

Het pand aan het [adres] verkeert in een kritieke staat door ernstige en voortdurende lekkage vanuit de bovengelegen woning. Zonder tijdig ingrijpen zal de schade zich verder uitbreiden, met aanzienlijke financiële, constructieve en hygiënische gevolgen.

Om een duurzaam herstel te waarborgen is het noodzakelijk dat zowel het systeemplafond van de bedrijfsruimte als de vloer van de bovengelegen badkamer wordt geopend. Dit vereist tijdelijke ontruiming van de bedrijfsruimte en gedeeltelijke vrijmaking van de bovenwoning.”

3.4

Op 22 september 2025 heeft Sperlos aan [geïntimeerde] een offerte uitgebracht voor de uitvoering van herstelwerkzaamheden. De werkzaamheden zijn begroot op € 18.290,93 (inclusief btw). In de offerte is aangegeven dat de werkzaamheden vier tot zes weken zullen duren en dat de woonruimte leeg moet zijn om de werkzaamheden sneller te kunnen afronden.

3.5

Bij brief van 7 november 2025 en e-mail van 24 november 2025 heeft [geïntimeerde] [appellante] gesommeerd om elk gebruik van water in de woonruimte te staken, de woonruimte te ontruimen en de sleutels aan [geïntimeerde] te overhandigen. [appellante] heeft niet aan de sommaties voldaan. Zij heeft het gebruik van water in de douche en keuken voortgezet, maar stelt het water te hebben opgevangen in een bak die zij vervolgens op het balkon (via een pijp) in de tuin heeft geleegd.

3.6

Op 27 november 2025 heeft Sperlos het pand opnieuw geïnspecteerd. In haar rapport van diezelfde datum staat onder meer het volgende:

“6. Conclusie

Het pand aan de [adres] verkeert in een kritieke en bouwkundig onveilige staat, veroorzaakt door een voortdurende en onbehandelde lekkage vanuit de bovengelegen woning. De her-inspectie van 27 november 2025 bevestigt dat de schade sinds de eerste opname op 21 augustus 2025 aanzienlijk is verergerd, zowel in omvang als in intensiteit.

De huidige situatie brengt acute risico’s met zich mee voor de constructieve veiligheid, hygiëne en elektrotechnische installaties. De voortdurende vochtbelasting heeft geleid tot verdere verzadiging en doorbuiging van het systeemplafond, toegenomen vervorming van de houten vloer en uitgebreide aantasting van keukenonderdelen. De aanwezigheid van vocht rondom elektrische aansluitpunten vergroot het risico op kortsluiting en brand en maakt uitstel niet langer verantwoord.

Een bouwkundig verantwoord herstel is uitsluitend mogelijk wanneer:

de bovenwoning volledig wordt ontruimd, zodat alle constructieve en installatietechnische onderdelen toegankelijk zijn voor inspectie, sloop en renovatie,

de keukenruimte van de horecagelegenheid wordt vrijgemaakt (…).

Deze maatregelen zijn noodzakelijk en niet optioneel, gezien de ernst en de voortschrijdende aard van de schade. (…)”

3.7

In het advies van DEJA Bouwadviseur B.V. (hierna: DEJA) van 28 november 2025, dat op verzoek van [geïntimeerde] is opgesteld na bestudering door DEJA van het rapport van Sperlos, foto’s en video-opnamen, is onder meer het volgende opgenomen:

“Wat mij opvalt is het feit dat er feitelijk weinig gezegd wordt of onderzocht is voor wat betreft de hoofddraagconstructies en brandveiligheid tussen de compartimenten.

Hiermee bedoel ik:

- Mogelijk is er schade aan de balklaag en bijbehorende constructie van de 1e verdiepingsvloer

- Mogelijk is schade aan de constructie van de begane grondvloer en bijbehorende ondersteunende constructies

- Ik zie op de foto’s en de bijgeleverde film dat het water vanaf de bovengelegen verdieping naar beneden stroomt. Dat beteken[t] dat het brandwerende plafond dat boven het systeemplafond is aangebracht niet meer sluitend is en dat er dus onvoldoende weerstand tegen brand is tussen de 2 compartimenten (begane grond en 1e verdieping).

- Als een hoeveelheid water van deze omvang geregeld doorlekt kan je ervan uitgaan dat de leidingen van de elektrische installatie vol lopen met water. (…) Een gevaar op kortsluiting en brand is zeer aannemelijk.

- Er is gevaar van elektrocutie. (…)

Ik adviseer dan ook per direct de situatie onder controle te brengen en het volgende aan te houden:

1) geen gebruik maken van (…) water op de posities vanwaar de lekkage uit voortkomt

2) geen gebruik maken van de elektrische installaties voor zowel de begane grond verdieping als de eerste verdieping daar waar de lekkage vandaan komt.

3) bovengelegen ruimte volledig te ontruimen daar er een onveilige situatie is door brandgevaar vanuit de elektrische installatie en het ontbreken van voldoende brandwerende scheidingen (lees brandwerend plafond aangetast).

4) De bestaande constructie (casco; vloerbalklagen en overige draagconstructies) van de getroffen ruimtes en eerste verdieping geheel vrij maken en inspecteren op mogelijk gevolgschade

5) lekkage opsporen en verhelpen en benodigde herstelwerkzaamheden uitvoeren

6) de gehele elektrische installatie van de eerste verdieping en de begane grondverdieping, door een hierin gespecialiseerd bedrijf laten onderzoeken en vervolgens laten adviseren inzake de herstelmogelijkheden om een veilige installatie te verkrijgen

Kortom:

Er is zeker gevaar van brand en elektrocutie.

Om grote gevolgen uit te sluiten adviseer ik om de eerste verdieping geheel te ontruimen (i.v.m. veiligheid) en hoofdafsluiters van elektra en water dicht te zetten.”

3.8

Op 7 januari 2026 heeft Sperlos voor de derde keer het pand geïnspecteerd. In haar rapport van dezelfde datum schrijft Sperlos onder meer:

“Tijdens de derde inspectie (…) is vastgesteld dat de waterschade aan het pand (…) aantoonbaar en structureel is verergerd sinds de eerste vaststelling in augustus 2025.

Waar aanvankelijk sprake was van zichtbare maar lokaal beperkte schade, is inmiddels sprake van diepgaande aantasting van dragende bouwdelen, vloerconstructies, plafondsystemen en installaties. Door het uitblijven van tijdig en structureel herstel heeft de langdurige vochtbelasting geleid tot voortschrijdende bouwkundige degradatie, actieve schimmelvorming, bacteriële contaminatie en verlies van constructieve stabiliteit.

De huidige toestand van het pand dient te worden aangemerkt als bouwkundig kritiek, technisch onveilig en ongeschikt voor bewoning of exploitatie. Zonder ingrijpend herstel is veilig gebruik van het pand niet mogelijk.

(…)

6. Advies en Herstelmaatregelen

Op basis van de bevindingen uit de uitgevoerde inspectie wordt geconcludeerd dat uitsluitend een volledige en integrale renovatie kan leiden tot herstel van de bouwkundige veiligheid en functionaliteit van het pand.

(…)

7. Herstelplanning en Projectduur

(…) De totale projectduur bedraagt minimaal 10 weken. (…)

8. Financiële onderbouwing (offerte)

(…) De totale kosten voor uitvoering van de werkzaamheden bedragen € 44.212,10 inclusief btw. (…)

(…)

10. Eindadvies en juridische duiding

(…) Zonder volledige uitvoering van de beschreven herstelmaatregelen is veilig gebruik van het pand niet mogelijk.

Het pand dient daarom buiten gebruik te blijven totdat alle herstelwerkzaamheden volledig zijn afgerond.”

3.9

Na de beslissing van de voorzieningenrechter (weergegeven in 4.3) heeft [geïntimeerde] bij e-mail van 9 februari 2026 aangekondigd dat Sperlos op 23 februari 2026 wil aanvangen met de werkzaamheden en [appellante] nogmaals gesommeerd om de woonruimte te ontruimen. [appellante] heeft de woonruimte eind februari 2026 verlaten en de sleutels ingeleverd bij [geïntimeerde]. [geïntimeerde] is kort daarna begonnen met de werkzaamheden.

4 Procedure bij de voorzieningenrechter

4.1

[geïntimeerde] heeft [appellante] op 1 december 2025 gedagvaard en gevorderd – samengevat – dat de voorzieningenrechter bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:

Primair:

  1. [appellante] veroordeelt om binnen drie dagen de woonruimte te verlaten, te ontruimen en leeg aan [geïntimeerde] ter beschikking te stellen, onder verbeurte van een dwangsom van € 1.000,- per dag(deel) dat zij daar niet aan voldoet;

  2. [appellante] veroordeelt om met onmiddellijke ingang geen water meer te gebruiken in de woonruimte, onder verbeurte van een dwangsom van € 1.000,- per dag(deel) dat zij daar niet aan voldoet;

  3. [appellante] veroordeelt om met onmiddellijke ingang medewerking te verlenen aan de herstelwerkzaamheden in/aan de woonruimte en de bedrijfsruimte, waaronder het ontruimen en toegankelijk houden van de woonruimte, onder verbeurte van een dwangsom van € 1.000,- per dag(deel) dat zij daar niet aan voldoet;

  4. [appellante] veroordeelt in de proceskosten, vermeerderd met de nakosten en wettelijke rente;

Subsidiair, voor zover de voorzieningenrechter van oordeel is dat sprake is van een huurovereenkomst tussen [geïntimeerde] en [appellante]:

i. [appellante] veroordeelt om binnen drie dagen de woonruimte te verlaten, te ontruimen en leeg aan [geïntimeerde] ter beschikking te stellen, onder verbeurte van een dwangsom van € 1.000,- per dag(deel) dat zij daar niet aan voldoet;

[appellante] veroordeelt om met onmiddellijke ingang geen water meer te gebruiken in de woonruimte, onder verbeurte van een dwangsom van € 1.000,- per dag(deel) dat zij daar niet aan voldoet;

[appellante] veroordeelt om met onmiddellijke ingang medewerking te verlenen aan de herstelwerkzaamheden in/aan de woonruimte en de bedrijfsruimte, waaronder het ontruimen en toegankelijk houden van de woonruimte, onder verbeurte van een dwangsom van € 1.000,- per dag(deel) dat zij daar niet aan voldoet;

[appellante] veroordeelt tot betaling aan [geïntimeerde] van de huurachterstand van € 2.000,- per maand vanaf 15 juli 2025 tot en met heden, vermeerderd met de wettelijke rente;

[appellante] veroordeelt tot betaling aan [geïntimeerde] van een (gebruiks)vergoeding gelijk aan de overeengekomen huurprijs van € 1.100,- per maand tot aan de dag van feitelijke ontruiming;

[appellante] veroordeelt in de proceskosten, vermeerderd met de nakosten en wettelijke rente.

4.2

Aan de primaire vordering tot ontruiming legt [geïntimeerde] ten grondslag dat [appellante] zonder recht of titel in de woonruimte verblijft en dat hij als eigenaar op grond van artikel 5:2 BW bevoegd is om zijn zaak op te eisen. [geïntimeerde] is niet gebonden aan de door [appellante] gestelde (onder)huurovereenkomst met de toenmalige huurder van de bedrijfsruimte in het pand, omdat die niet bevoegd was om de woonruimte te verhuren. Daarnaast is sprake van een acute noodsituatie die onmiddellijke ontruiming vereist zodat herstelwerkzaamheden kunnen plaatsvinden. Voor zover wel sprake zou zijn van een huurovereenkomst tussen [geïntimeerde] en [appellante], vordert [geïntimeerde] subsidiair ontruiming op grond van (i) dringend eigen gebruik in de zin van artikel 7:274 lid 1 sub c in samenhang met lid 3 sub a BW, omdat de noodzakelijke herstel- en renovatiewerkzaamheden niet kunnen plaatsvinden zolang [appellante] in de woning verblijft, en (ii) ernstige tekortkomingen in de nakoming van de huurovereenkomst in de zin van artikel 6:265 lid 1 in samenhang met artikel 7:231 lid 1 BW. [appellante] komt haar betalingsverplichting structureel niet na, veroorzaakt bewust schade aan de woonruimte en de bedrijfsruimte en weigert in strijd met artikel 7:220 lid 1 BW medewerking te verlenen aan dringende werkzaamheden.

4.3

De voorzieningenrechter heeft in het vonnis van 22 december 2025 de primaire vorderingen afgewezen, maar de subsidiaire vorderingen toegewezen in zoverre dat [appellante] is veroordeeld om, kort gezegd:

  • de woonruimte binnen een week na schriftelijke kennisgeving door [geïntimeerde] van de datum waarop met de werkzaamheden wordt gestart voor de duur van acht weken te ontruimen;

  • met onmiddellijke ingang tot aan haar terugkeer in de woonruimte geen water meer te gebruiken in de woonruimte, en

  • met onmiddellijke ingang tot aan de ontruiming alle medewerking te verlenen aan de noodzakelijke herstelwerkzaamheden door de woonruimte toegankelijk te houden voor deskundigen, uitvoerders en/of aannemers.

De voorzieningenrechter heeft aan ieder van deze veroordelingen een dwangsom verbonden van € 500,- per dag(deel), met een maximum van € 10.000,-. De overige vorderingen zijn afgewezen. De voorzieningenrechter heeft de proceskosten gecompenseerd en het vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaard.

4.4

Daartoe overwoog de voorzieningenrechter (onder meer) dat niet kan worden vastgesteld dat [appellante] zonder recht of titel in de woonruimte verblijft, omdat zij voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat zij zich mogelijk kan beroepen op een huurovereenkomst met de toenmalige huurder van de bedrijfsruimte. Het beroep van [geïntimeerde] op dringend eigen gebruik van de woonruimte slaagt niet, omdat niet kan worden vastgesteld dat aan de wettelijke vereisten voor rechtsgeldige opzegging van de huur is voldaan. De door [geïntimeerde] gestelde tekortkomingen rechtvaardigen geen ontruiming. [geïntimeerde] heeft wel genoegzaam aangetoond dat hij een spoedeisend belang heeft bij het op zo kort mogelijke termijn uitvoeren van de werkzaamheden die noodzakelijk zijn voor het verhelpen van de lekkage en het herstel van de daardoor ontstane gevaarlijke situatie. Dat belang weegt zwaarder dan het belang van [appellante] om in haar woning te blijven. [appellante] moet daarom de woonruimte ontruimen, maar alleen voor de duur van de uitvoering van de dringend noodzakelijke werkzaamheden. Gelet op de rapporten is een periode van acht weken voldoende. In de ernst van de situatie van het pand ziet de voorzieningenrechter aanleiding om, voor de duur dat [appellante] voorafgaand aan de ontruiming nog in de woonruimte verblijft, ook het verbod om water te gebruiken en het bevel om mee te werken aan de herstelwerkzaamheden toe te wijzen.

5 Vorderingen in hoger beroep

5.1

[appellante] is het niet eens met het vonnis en is op 5 januari 2026 in hoger beroep gekomen. Zij vordert dat het hof het vonnis van de voorzieningenrechter vernietigt en de vorderingen van [geïntimeerde] alsnog afwijst. Voor zover het hof enige ontruiming toewijst, vordert [appellante] – samengevat – dat het hof:

  1. bepaalt dat [geïntimeerde] op zijn kosten moet zorgen voor vervangende woonruimte voor [appellante] en voor opslag van haar inboedel gedurende de werkzaamheden,

  2. bepaalt dat [appellante] na afloop van de werkzaamheden kan terugkeren in de woonruimte, op straffe van een dwangsom van € 500,- per dag, en

  3. het waterverbod beperkt tot het watergebruik via de specifieke lekkende pijp.

Daarnaast vordert [appellante] dat [geïntimeerde] wordt veroordeeld in de volledige proceskosten in eerste aanleg, begroot op € 9.675,- (exclusief btw), en in de proceskosten in hoger beroep, vermeerderd met wettelijke rente.

5.2

Kort gezegd zien de bezwaren (grieven) van [appellante] op het volgende. Met haar eerste grief voert [appellante] aan dat het kort geding onnodig was en dat [geïntimeerde] daarom niet-ontvankelijk had moeten worden verklaard, althans in de volledige proceskosten had moeten worden veroordeeld. Met de tweede grief komt [appellante] op tegen het waterverbod, omdat een algeheel waterverbod disproportioneel zou zijn. De derde grief houdt in dat de voorzieningenrechter ten onrechte (doorslaggevende) waarde heeft gehecht aan de rapporten van Sperlos en DEJA.

6 De verdere beoordeling in hoger beroep

Omvang van het hoger beroep

6.1

Als grieven worden aangemerkt alle gronden die de appellant aanvoert om te betogen dat de bestreden uitspraak moet worden vernietigd. De voor vernietiging aangevoerde gronden hoeven door de appellant niet uitdrukkelijk te worden aangeduid als (al dan niet genummerde) ‘grief’. Het hof begrijpt de grieven van [appellante] aldus dat deze zich richten tegen de door de voorzieningenrechter toegewezen voorlopige voorziening in al haar onderdelen, dus de tijdelijke ontruiming, het algehele waterverbod en de verplichting voor [appellante] om medewerking te verlenen aan de herstelwerkzaamheden (en de hieraan verbonden dwangsommen). Weliswaar heeft [appellante] geen expliciete grief geformuleerd tegen de toewijzing van dit derde onderdeel, maar zij voert wel aan dat zij steeds haar medewerking aan het oplossen van de lekkage heeft willen verlenen en dat het kort geding daarom onnodig was. Het hof begrijpt hieruit dat [appellante] vindt dat zij ten onrechte is veroordeeld om medewerking te verlenen aan de herstelwerkzaamheden.

6.2

[appellante] heeft in hoger beroep een aantal (reconventionele) vorderingen ingesteld voor het geval enige ontruiming wordt toegewezen (de vorderingen a), b) en c), hiervoor weergegeven onder 5.1). Zij was in de procedure bij de voorzieningenrechter gedaagde en heeft deze vorderingen toen niet ingesteld. Artikel 353 lid 1 Rv bepaalt dat in hoger beroep geen reconventionele vordering kan worden ingesteld. [appellante] kan in hoger beroep dus geen nieuwe vorderingen instellen, ongeacht of zij in hoger beroep appellant of geïntimeerde is. Het verbod op het instellen van reconventionele vorderingen is absoluut en lijdt, anders dan [appellante] stelt, ook geen uitzondering in gevallen waarin de reconventionele vordering nauw verband houdt met de vordering in conventie. Evenmin is er ruimte voor [appellante]’s argument dat het in strijd is met een goede proceseconomie als zij voor haar vorderingen inzake de kosten van de ontruiming en haar terugkeer naar de woonruimte een afzonderlijke procedure zou moeten opstarten. De conclusie is dat [appellante] niet ontvankelijk is in de (reconventionele) vorderingen die zij voor het eerst in hoger beroep heeft ingesteld. Terzijde merkt het hof hier nog op dat uit de stukken blijkt dat [appellante] inmiddels, op 8 april 2026, een nieuw kort geding aanhangig heeft gemaakt waarin zij vordert [geïntimeerde] te veroordelen om haar een voorschot voor de kosten van vervangende woonruimte en opslag van haar inboedel te betalen en om haar toegang te verschaffen tot de woonruimte op straffe van een dwangsom, en dat de voorzieningenrechter in die zaak op 7 mei 2026 vonnis heeft gewezen.

6.3

[geïntimeerde] heeft geen incidenteel hoger beroep ingesteld tegen de afwijzing van zijn primaire vorderingen en evenmin tegen de afwijzing van de door hem (subsidiair) gevorderde huur(achterstand) en (gebruiks)vergoeding, zodat het hoger beroep zich niet uitstrekt over dit deel van het vonnis (en daarmee dus ook niet over de vraag of sprake is van een huurovereenkomst tussen partijen).

6.4

[geïntimeerde] heeft nog aangevoerd dat het arrest in de incidenten van het hof berust op onjuiste feitelijke en juridische grondslagen en heeft het hof om die reden verzocht om terug te komen op het arrest in de incidenten, althans om daaraan geen verdere betekenis toe te kennen. Het hof ziet hiervoor geen aanleiding, omdat [geïntimeerde] zijn bezwaren tegen dat arrest in cassatie aan de orde had kunnen stellen.

6.5

Uit het voorgaande volgt dat het in dit hoger beroep uitsluitend gaat om de door de voorzieningenrechter toegewezen voorlopige voorzieningen, weergegeven onder 4.3, en de proceskostenbeslissing.

Beoordelingskader

6.6

Als de voorzieningenrechter in kort geding een vordering heeft toegewezen en het hoger beroep zich (mede) richt tegen die veroordeling, moet de rechter in hoger beroep ambtshalve beoordelen of ten tijde van de beslissing in hoger beroep bij de toegewezen vordering nog spoedeisend belang bestaat. Als de rechter in hoger beroep tot het oordeel komt dat het spoedeisend belang bij de vordering ten tijde van de beslissing in hoger beroep ontbreekt, zal de rechter die vordering moeten afwijzen. Voor wat betreft de periode tot aan de uitspraak in hoger beroep geldt dat de omstandigheid dat ten tijde van de beslissing in hoger beroep het spoedeisend belang bij de in eerste aanleg toegewezen vordering ontbreekt, er niet aan in de weg hoeft te staan dat het vonnis in eerste aanleg juist is gewezen. Dit kan ingeval aan een veroordeling dwangsommen zijn verbonden, betekenen dat de veroordeelde partij in de periode tussen de uitspraak van de voorzieningenrechter en de beslissing in hoger beroep dwangsommen heeft verbeurd. Met het oog daarop moet de rechter in hoger beroep in zo’n geval, binnen de omvang van het hoger beroep en het door de grieven ontsloten gebied, beoordelen of de toewijzing van de vordering in eerste aanleg terecht was. Dat moet hij doen naar de toestand zoals die zich voordoet ten tijde van de beslissing in hoger beroep (“ex nunc”), met dien verstande dat het vereiste van spoedeisend belang ten tijde van de beslissing in eerste aanleg moet worden beoordeeld naar de toestand zoals die zich destijds voordeed (“ex tunc”). Als de rechter in hoger beroep binnen dit beoordelingskader tot het oordeel komt dat de toewijzing van de vordering met dwangsomveroordeling in stand moet blijven, dan moet hij aldus beslissen wat betreft de periode tot de uitspraak in hoger beroep. De vraag of in zo’n geval dwangsommen zijn verbeurd ligt niet voor aan de rechter die op dat hoger beroep beslist; de vraag hoort thuis bij de rechter die bevoegd is om van een executiegeschil ter zake van de dwangsommen kennis te nemen.

Geen spoedeisend belang meer bij handhaving van de veroordeling in eerste aanleg

6.7

[appellante] heeft de woonruimte een half jaar geleden (eind februari 2026) ontruimd en verlaten en verblijft sindsdien in Bulgarije. [geïntimeerde] heeft daarom sindsdien, en dus ook op dit moment, geen (spoedeisend) belang meer bij handhaving van de door de voorzieningenrechter toegewezen tijdelijke ontruiming voor acht weken, het waterverbod (totdat [appellante] in de woonruimte terugkeert) en een bevel aan [appellante] om mee te werken aan de herstelwerkzaamheden in de periode tot de ontruiming. Het hof moet deze vorderingen daarom in ieder geval afwijzen voor de toekomst. Dat neemt niet weg dat het hof, met het oog op de dwangsommen die aan de veroordeling van [appellante] zijn verbonden, dient te beoordelen of de toegewezen vorderingen in stand moeten blijven voor de periode tot eind februari 2026. Ook voor de beoordeling van de proceskostenbeslissing van de voorzieningenrechter is van belang of de toewijzing van de vorderingen destijds terecht was.

Beoordeling van de grieven

6.8

Op het moment dat [geïntimeerde] het kort geding tegen [appellante] aanhangig maakte op 1 december 2025, lagen er drie deskundigenrapporten: twee van Sperlos en één van DEJA. Uit die rapporten blijkt dat sprake was van een ernstige en voortdurende lekkage in de bedrijfsruimte afkomstig uit (de badkamer van) de woonruimte en dat het pand in een (snel) verslechterende en kritieke toestand verkeerde. Volgens Sperlos en DEJA was sprake van instortings- en brandgevaar en een aanzienlijk risico op kortsluiting en elektrocutie. Om die reden én om de lekkage deugdelijk te kunnen herstellen adviseerden zij (volledige) ontruiming van de woonruimte. [geïntimeerde] heeft [appellante] daartoe ook meerdere keren gesommeerd (3.5), maar zij heeft hieraan geen gehoor gegeven.

6.9

[appellante] voert (met haar derde grief) aan dat geen (doorslaggevende) waarde mag worden gehecht aan de rapporten van Sperlos en DEJA, omdat deze onvoldoende objectief en onbetrouwbaar zijn. Volgens [appellante] heeft Sperlos namelijk ten onrechte vermeld dat [appellante] geen toegang wilde verlenen tot de woonruimte en heeft DEJA in haar rapport de onderliggende bronnen niet kenbaar gemaakt. Bovendien is de situatie niet zo ernstig en acuut als Sperlos en DEJA doen voorkomen, omdat de bedrijfsruimte toen dagelijks werd gebruikt als pizzeria en dat ook nu nog het geval is. Verder betwist [appellante] dat de kapotte leiding die de lekkage veroorzaakt zich in haar de woonruimte bevindt.

6.10

Het hof stelt vast dat [appellante] de juistheid van de technische bevindingen van Sperlos en DEJA niet gemotiveerd betwist. Zelfs al zou Sperlos ten onrechte hebben vermeld dat [appellante] haar de toegang tot de woonruimte heeft ontzegd, dan maakt deze enkele omstandigheid de bouwkundige beoordeling van de lekkage en de toestand van het pand door Sperlos en haar hersteladviezen nog niet onbetrouwbaar of onjuist. Wat betreft het rapport van DEJA is niet in geschil dat DEJA in elk geval het rapport van Sperlos heeft beoordeeld. Dit is een uitgebreid rapport dat is voorzien van allerlei foto’s. Dat de pizzeria dagelijks geopend is, is door [geïntimeerde] betwist en niet verder onderbouwd door [appellante], zodat dit in dit kort geding niet is komen vast te staan. [appellante] heeft haar stelling dat geen sprake was van een acute noodsituatie onvoldoende onderbouwd en heeft geen contra-expertise laten uitvoeren. Dat had wel van haar verwacht mogen worden, ook gezien de bevindingen van Sperlos in haar derde rapport en de door [geïntimeerde] overgelegde video-opnamen van de bedrijfsruimte, gemaakt op vijf verschillende dagen in november 2025. Daarop is te zien en horen dat grote hoeveelheden water uit het plafond de bedrijfsruimte instromen met plassen op de vloer, een nat aanrechtblad en volle emmers water tot gevolg. Voor zover [appellante] stelt dat zij haar eigen deskundige wilde inschakelen maar dat [geïntimeerde] hem op 5 september 2025 de toegang tot het pand weigerde, blijkt uit de verklaring van de deskundige dat hij toen niet alleen de situatie wilde beoordelen maar ook meteen wilde oplossen. Omdat dit laatste een aangelegenheid van de eigenaar is, heeft [geïntimeerde] hiertegen terecht bezwaar gemaakt.

6.11

Gelet op de rapporten van Sperlos en DEJA en de video-opnamen van [geïntimeerde] acht het hof voldoende aannemelijk dat, op het moment dat [geïntimeerde] dit kort geding startte en ook nog ten tijde van het bestreden vonnis, sprake was van een ernstige en voortdurende lekkage met een gevaarlijke situatie tot gevolg, dat dringend herstel noodzakelijk was en dat daarvoor tijdelijke ontruiming van de woonruimte was vereist. Het hof is, met de voorzieningenrechter, van oordeel dat [appellante] gedurende het herstel niet in de woonruimte zou kunnen blijven en dat een gedeeltelijke ontruiming niet volstond. Dit zou niet alleen de herstelwerkzaamheden belemmeren, maar bovendien zou [appellante] al die tijd niet kunnen beschikken over water en elektriciteit en niet kunnen douchen en koken. Voor zover [appellante] anders meent, heeft zij dit onvoldoende onderbouwd. Omdat [appellante] niet bereid was om de woonruimte (volledig) te ontruimen, kan niet worden aangenomen dat het kort geding onnodig of niet spoedeisend was of dat [geïntimeerde] misbruik van procesrecht heeft gemaakt door het kort geding te starten. Het hof volgt [appellante] dan ook niet in haar (met haar eerste grief aangevoerde) stelling dat de voorzieningenrechter [geïntimeerde] niet-ontvankelijk had moeten verklaren of had moeten veroordelen in de volledige (werkelijke) proceskosten van [appellante].

6.12

Vanwege de ernst van de situatie kon van [appellante] worden gevergd dat zij, zolang zij nog in de woonruimte verbleef, alle medewerking zou verlenen aan de noodzakelijke herstelwerkzaamheden door de woonruimte toegankelijk te houden voor deskundigen, uitvoerders en/of aannemers (vergelijk artikel 7:220 lid 1 BW). De voorzieningenrechter heeft [appellante] terecht een bevel daartoe geven.

6.13

Gelet op de informatie die ten tijde van het vonnis beschikbaar was, waaronder de rapporten en de offerte van Sperlos, heeft de voorzieningenrechter de periode van ontruiming op acht weken mogen stellen. [appellante] bestrijdt de duur van de periode als zodanig ook niet in hoger beroep. Dat geldt ook voor de beslissing van de voorzieningenrechter om de veroordeling tot ontruiming te versterken met een dwangsom.

6.14

Wat betreft het door de voorzieningenrechter opgelegde waterverbod stelt [appellante] (met haar tweede grief) dat dit disproportioneel is en beperkt had moeten blijven tot het watergebruik via de specifieke lekkende pijp. Volgens [appellante] gaat alleen het water voor de douche en keuken via die pijp en gaat het water voor het toilet en overig sanitair via andere leidingen. Die andere leidingen veroorzaken geen lekkage. [appellante] stelt dat zij sinds de lekkage in juli 2025 een andere douchewijze heeft gehanteerd, waarbij zij het water heeft opgevangen in een bak die vervolgens via het balkon werd geleegd, en dat zij daarmee lekkage via de pijp heeft weten te voorkomen. Slechts een enkele keer heeft [appellante] per ongeluk water laten vallen. Een algeheel waterverbod vindt bovendien geen steun in het rapport van DEJA. DEJA adviseert slechts om geen water te gebruiken ‘daar waar de lekkage vandaan komt’ en dat is iets wezenlijk anders dan een algeheel verbod op watergebruik in de woonruimte. [geïntimeerde] heeft op geen enkele wijze inzichtelijk gemaakt dat het gebruik van water anders dan door de lekkende pijp schade veroorzaakt of anderszins niet opportuun is, aldus nog steeds [appellante].

6.15

Gelet op de rapporten van Sperlos en DEJA is voldoende aannemelijk dat sprake was van een actieve lekkage en dat het watergebruik in de woonruimte vanwege het gevaar van brand en elektrocutie moest stoppen. De gevaarlijke situatie was voor DEJA ook reden voor haar advies om de hoofdafsluiter van het water dicht te zetten, hetgeen impliceert dat DEJA het gebruik van water in de woonruimte niet wenselijk achtte. [appellante] stelt dat slechts één specifieke waterleiding hoeft te worden gerepareerd, maar [geïntimeerde] betwist dit. Volgens hem is het leidingstelsel structureel aangetast en moeten de waterleidingen, afvoerleidingen en verwarmingsinstallaties integraal worden vervangen. Deze stelling vindt steun in de rapporten van Sperlos en DEJA en is door [appellante] onvoldoende gemotiveerd betwist. Het hof is daarom van oordeel dat het algehele waterverbod geen disproportionele maatregel was, maar een noodzakelijke voorziening om verdere schade en veiligheidsrisico’s te voorkomen totdat het leidingsysteem en de aangetaste onderdelen konden worden onderzocht en hersteld. De toewijzing van het waterverbod door de voorzieningenrechter was dus terecht. Omdat uit de eigen stellingen van [appellante] volgt dat zij sinds juli 2025, ondanks waarschuwingen, water in de woonruimte is blijven gebruiken, is niet onbegrijpelijk dat de voorzieningenrechter aan de veroordeling een dwangsom heeft verbonden.

6.16

Uit het voorgaande volgt dat de grieven van [appellante] falen en dat de toewijzing van de tijdelijke ontruiming, het waterverbod en het bevel aan [appellante] om mee te werken aan het herstel, met daaraan gekoppelde dwangsommen, in eerste aanleg terecht was. Dit geldt ook voor de proceskostenbeslissing in het bestreden vonnis. De voorzieningenrechter heeft de proceskosten terecht gecompenseerd, omdat partijen over en weer deels ongelijk hebben gekregen: [appellante] is ten aanzien van primaire vorderingen in het gelijk gesteld, maar terecht in het ongelijk gesteld ten aanzien van (het merendeel van) de subsidiaire vorderingen.

Conclusie en proceskosten

6.17

Het hof zal het bestreden vonnis wat betreft de toegewezen tijdelijke ontruiming (voor acht weken), het waterverbod en het bevel aan [appellante] om mee te werken aan het herstel, en de daaraan verbonden dwangsommen, bekrachtigen voor de periode dat het spoedeisend belang bij die veroordelingen er nog was, te weten de dag van het vonnis tot de dag nadat [appellante] de woonruimte heeft ontruimd (eind februari 2026). Voor de periode daarna zal het hof deze veroordelingen vernietigen en de gevraagde voorzieningen afwijzen. Voor het overige wordt het vonnis, voor zover aan het hof voorgelegd, bekrachtigd. Daarnaast zal het hof [appellante] niet ontvankelijk verklaren in de (reconventionele) vorderingen die zij in hoger beroep heeft ingesteld. Het hof zal [appellante] als de in het ongelijk gestelde partij veroordelen in de proceskosten van het hoger beroep.

6.18

Het hof begroot de proceskosten aan de zijde van [geïntimeerde] op:

griffierecht € 373,-

salaris advocaat € 2.580,- (2 punten × tarief II)

nakosten € 189,- (plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

Totaal € 3.142,-

Het hof zal de gevorderde wettelijke rente over de proceskosten toewijzen zoals vermeld in de beslissing.

7 Beslissing

Het hof:

  • bekrachtigt de beslissingen onder 5.4, 5.5 en 5.6 van het tussen partijen gewezen vonnis van de voorzieningenrechter in de rechtbank Den Haag van 22 december 2025, voor zover aan het hof voorgelegd;

  • bekrachtigt de beslissingen onder 5.1, 5.2 en 5.3 van dat vonnis voor de periode tussen de datum van het vonnis en de dag nadat [appellante] de woonruimte heeft ontruimd (eind februari 2026) en vernietigt die beslissingen voor de periode daarna, en in zoverre opnieuw rechtdoende:

- wijst de gevorderde ontruiming van de woonruimte, het waterverbod en het bevel aan [appellante] om mee te werken aan alle in verband met de lekkage noodzakelijke herstelwerkzaamheden in/aan de woonruimte en de daaronder gelegen bedrijfsruimte (en de in verband daarmee gevorderde dwangsommen), af voor de periode ingaande de dag na de ontruiming van de woonruimte door [appellante] (eind februari 2026);

  • verklaart [appellante] niet ontvankelijk in de door haar in hoger beroep ingestelde (reconventionele) vorderingen a), b) en c), weergegeven onder 5.1 van dit arrest;

  • veroordeelt [appellante] in de kosten van de procedure in hoger beroep, aan de zijde van [geïntimeerde] begroot op € 3.142,-, vermeerderd met de wettelijke rente over deze kosten als [appellante] deze niet binnen veertien dagen na heden heeft betaald;

  • bepaalt dat als [appellante] niet binnen veertien dagen na aanschrijving aan de uitspraak heeft voldaan en dit arrest vervolgens wordt betekend, [appellante] de kosten van die betekening moet betalen, plus extra nakosten van € 98,-, vermeerderd met de wettelijke rente over deze kosten als [appellante] deze niet binnen veertien dagen na betekening heeft betaald;

  • verklaart deze proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.

Dit arrest is gewezen door mr. H.J.M. Burg, mr. A.M. Voorwinden en mr. F. van der Hoek en in het openbaar uitgesproken op 27 oktober 2026 in aanwezigheid van de griffier.

HR 25 oktober 2024, ECLI:NL:HR:2024:1541 (DMARC/DMARCIAN), r.o. 3.3 en 3.4.