Artikel 2:9 BW, artikel 2:11 BW Bestuurdersaansprakelijkheid; uitbetalen van bestuurdersbeloning zonder dat…

zaaknummer 200.347.713/01

arrest van 31 maart 2026

in de zaak van

2. [Y] B.V.,
gevestigd te [vestigingsplaats] ,

appellanten in principaal hoger beroep,

geïntimeerden in incidenteel hoger beroep,

verweersters in het incident,

hierna gezamenlijk aan te duiden als [X en Y]

en afzonderlijk als [X] en [Y] ,

advocaat: mr. A.C. van Schaick te Tilburg,

tegen

wonende te [vestigingsplaats] (Zwitserland),

geïntimeerden in principaal hoger beroep,

appellanten in incidenteel hoger beroep,

eisers in het incident (appellanten 2 en 4),

hierna gezamenlijk aan te duiden als [geïntimeerden] ,

en afzonderlijk als [geïntimeerde 1] , [geïntimeerde 2] , [geïntimeerde 3] en [geïntimeerde 4] ,

advocaat: mr. F.H.C. Aarts te Heerlen,

op het bij exploot van dagvaarding van 31 oktober 2024 ingeleide hoger beroep van het vonnis van 28 augustus 2024, door de rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats 's-Hertogenbosch, gewezen tussen [X en Y] als eiseressen in conventie, verweersters in (voorwaardelijke) reconventie en [geïntimeerden] als gedaagden in conventie, eisers in (voorwaardelijke) reconventie.

Voor het geding in eerste aanleg verwijst het hof naar voormeld vonnis.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

Het hof heeft daarna een datum voor arrest bepaald. Het hof doet recht op bovenvermelde stukken en de stukken van de eerste aanleg.

In principaal en incidenteel hoger beroep

De vaststaande feiten in deze procedure

De rechtbank heeft in overweging 2.1. tot en met 2.23. van het bestreden vonnis de feiten vastgesteld die zij voor de beoordeling relevant achtte. Tegen deze feitenvaststelling zijn geen grieven gericht. In dit hoger beroep kan daarom van deze feiten worden uitgegaan. Aangevuld met een enkel ander tussen partijen vaststaand feit gaat het in dit hoger beroep om de volgende vaststaande feiten.

[geïntimeerde 2] is bestuurder en enig aandeelhouder van [geïntimeerde 1] . Hij handelt tevens onder de naam van zijn eenmanszaak [eenmanszaak geïnt. 1] (hierna: [eenmanszaak geïnt. 1] ). [persoon A ] (hierna: [persoon A ] ) is bestuurder en aandeelhouder van [Z] B.V. (hierna: [Z] ). [geïntimeerde 4] is bestuurder en enig aandeelhouder van [geïntimeerde 3] . Hij handelt tevens onder de naam van zijn eenmanszaak [X management] (hierna: [X management] ).

[Y] is opgericht in 2011. Aandeelhouder van [Y] was toen [Y GmbH] waarin [geïntimeerde 2] en [persoon A ] de aandelen hielden. [Y] drijft een onderneming die zich bezighoudt met het aanbieden van exclusieve natuurvoedingssupplementen via een online webshop die met name gericht is op de Europese markt. Deze supplementen zijn afkomstig van een vennootschap naar Canadees recht, [X concept Inc.] . (hierna: [X concept Inc.] ). [X concept Inc.] is ontwikkelaar en producent van deze supplementen, waaronder het product LTO3. Op basis van een exclusieve distributieovereenkomst met [X concept Inc.] verkoopt [Y] in meerdere Europese landen het product LT03.

[X] is op 2 juli 2015 opgericht door [Z] en [geïntimeerde 1] . [Z] en [geïntimeerde 1] hielden vanaf de oprichting ieder 50% van de aandelen in [X] . Zij waren ook bestuurder van [X] . [X] heeft de aandelen van [Y GmbH] in [Y] overgenomen en is sinds 29 juli 2015 bestuurder en aandeelhouder van [Y] . [X concept Inc.] houdt sinds 17 december 2015 5% van de aandelen in [Y] en [X] 95%.

[geïntimeerde 4] verrichtte sedert 2015 werkzaamheden voor [Y] . Op 30 december 2016 is [geïntimeerde 3] als aandeelhouder in [X] toegetreden. Vanaf die datum houden [Z] , [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] respectievelijk 40%, 40% en 20% van de aandelen in [X] . Zij waren allen ook bestuurder van [X] en als zodanig gezamenlijk bevoegd om [X] te vertegenwoordigen.

Tussen [X] en respectievelijk [geïntimeerde 1] , [geïntimeerde 3] en [Z] bestond een (mondelinge) managementovereenkomst, een overeenkomst van opdracht, op grond waarvan laatstgenoemden werkzaamheden als bestuurder van [X] verrichtten. De werkzaamheden werden feitelijk uitgevoerd door [geïntimeerde 2] , [geïntimeerde 4] en [persoon A ] . In artikel 16.9 van de statuten van [X] is opgenomen dat de bezoldiging en de verdere arbeidsvoorwaarden voor iedere bestuurder afzonderlijk worden vastgesteld door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA). Eenzelfde bepaling is opgenomen in artikel 14.5 van de statuten van [Y] .

[persoon A ] is in de periode 2015-2016 gedurende 15 maanden ziek geweest hetgeen van invloed op zijn inzet ten behoeve van [X] is geweest.

[Z] is in een AVA van [X] van 13 juni 2017 ontslagen als bestuurder van [X] . [Z] heeft zich tegen het besluit van de AVA verzet.

In haar beschikking van 10 april 2018 heeft de OK [persoon B] (hierna: [persoon B] ) als onderzoeker benoemd. Ook heeft zij [persoon C] (hierna: [persoon C] ) als tijdelijk bestuurder van [X] benoemd.

Op 17 april 2019 hebben [X en Y] met [Z] en [X consulting] ( [X consulting] ) een vaststellingsovereenkomst gesloten (hierna: de VSO) waarbij deze partijen hebben vastgesteld dat het besluit betreffende het ontslag van [Z] nietig is en waarbij zij zijn overeengekomen dat [Z] met ingang van 1 januari 2019 vrijwillig aftreedt als statutair bestuurder van [X] . Op grond van de VSO is aan [Z] een vergoeding betaald.

[persoon E] heeft het adviesbureau [adviesbureau X] (hierna: [adviesbureau X] ) ingeschakeld om te adviseren over de bezoldiging van [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] . [adviesbureau X] heeft op 22 augustus 2020 geoordeeld dat een totale beloning van € 141.800,00 per jaar voor de functie van statutair bestuurder als marktconform moet worden beschouwd. Onder totale beloning verstaat [adviesbureau X] een optelsom van alle in geld uitdrukbare arbeidsvoorwaarden, zoals salaris, variabele beloning, vakantiegeld, pensioenbijdrage van de werkgever et cetera, waarbij irrelevant is of deze beloningen worden uitgekeerd in loondienst of via vennootschappen.

Bij beschikking van 2 december 2020 heeft de OK [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] ontslagen als bestuurders van [X] vanwege voortgezet wanbeleid en heeft zij [persoon E] voor de duur van twee jaar benoemd als bestuurder van [X] , waarbij zijn benoeming als commissaris is beëindigd.

Nadat de voorzieningenrechter bij vonnis van 23 november 2022 de vordering tot betaling van voormeld bedrag had afgewezen, hebben [X en Y] deze bodemprocedure aanhangig gemaakt.

Bij beschikking van 18 december 2025 heeft de OK onder andere beslist tot ontbinding van [X] , onder de opschortende voorwaarde van de uitvoering van de voorgenomen aandelenoverdrachten zoals vastgelegd in de ondertekende overeenkomsten die als bijlage 5 en 6 bij het verzoekschrift van [X] en [Y] van 10 oktober 2025 zijn overgelegd, per het moment van passeren van de leveringsakte waarmee alle aandelen in [Y] worden overgedragen door [X] aan [Z] , zoals voorzien in de genoemde bijlage 6, met dien verstande dat de ontbinding niet eerder zal ingaan dan de datum waarop de onderhavige beschikking in kracht van gewijsde is gegaan. [persoon F] is benoemd als vereffenaar vanaf het moment dat de ontbinding is ingetreden.

In deze procedure vorderden [X en Y] (in conventie) - samengevat - bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:

a. a) [geïntimeerden] hoofdelijk te veroordelen tot betaling van € 411.395.07 aan [X] en

€ 534.005,13 aan [Y] met wettelijke rente vanaf de datum van de onttrekkingen;

b) [geïntimeerde 1] te veroordelen om, uit hoofde van onverschuldigde betaling, van de onder a

c) [geïntimeerde 2] te veroordelen om, uit hoofde van onverschuldigde betaling, van de onder b

d) [geïntimeerde 3] te veroordelen om, uit hoofde van onverschuldigde betaling, van de onder a

e) [geïntimeerde 4] te veroordelen om, uit hoofde van onverschuldigde betaling, van de onder d

f) [geïntimeerden] te veroordelen in de proceskosten.

Aan deze vordering hebben [X en Y] , samengevat, het volgende ten grondslag gelegd.

[geïntimeerden] vorderden (in (voorwaardelijke) reconventie) - samengevat - indien zij in conventie zouden worden veroordeeld tot terugbetalingen:

a. a) bepaling door de rechtbank van het gebruikelijke dan wel redelijke loon per maand (ex

b) veroordeling van [X en Y] tot betaling van dit loon aan [geïntimeerden] onder verrekening met hetgeen reeds aan [geïntimeerden] is betaald;

c) bepaling door de rechtbank van het gebruikelijke c.q. redelijke loon (ex artikel 7:405 lid 2

d) veroordeling van [X] tot betaling van het loon onder c aan [geïntimeerde 1] ;

e) veroordeling van [X en Y] in de proceskosten.

Aan deze vordering hebben [geïntimeerden] , samengevat, het volgende ten grondslag gelegd.

Zowel [X en Y] als [geïntimeerden] hebben gemotiveerd verweer gevoerd tegen elkaars vordering. Die verweren zullen, voor zover in hoger beroep van belang, in het navolgende aan de orde komen.

In het bestreden eindvonnis van 28 augustus 2024 heeft de rechtbank als volgt op de vorderingen van [X en Y] en [geïntimeerden] beslist.

veroordeelt [geïntimeerden] in de proceskosten van € 11.751,48, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als [geïntimeerden] niet tijdig aan de veroordeling voldoet en het vonnis daarna wordt betekend;

verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad;

wijst het meer of anders gevorderde af.

[X en Y] hebben in principaal hoger beroep acht grieven aangevoerd en de eis gewijzigd en vermeerderd in die zin dat de vorderingen van [X en Y] als geformuleerd in het petitum onder 1a tot en met 1e als volgt worden gelezen:

a. [geïntimeerde 1] , [geïntimeerde 3] , [geïntimeerde 2] en [geïntimeerde 4] moeten, uit hoofde van onrechtmatige daad, hoofdelijk worden veroordeeld om een bedrag van € 427.395,07 te betalen aan [X] en een bedrag van € 534.005,13 aan [Y] , steeds te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de datum van de onttrekkingen tot de dag der algehele voldoening, en daarnaast

b. moet [geïntimeerde 1] worden veroordeeld om, uit hoofde van onverschuldigde betaling, van de onder a genoemde bedragen een bedrag van € 213.810,08 aan [X] terug te betalen en een bedrag van € 339.600,00 aan [Y] , steeds te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de datum van ontvangst van deze betalingen tot de dag der algehele voldoening;

en

c. moet [geïntimeerde 2] worden veroordeeld om, uit hoofde van onverschuldigde betaling, van de onder b genoemde bedragen een bedrag van € 79.200,00 terug te betalen aan [X] en een bedrag van € 339.600,00 terug te betalen aan [Y] , steeds te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de datum van ontvangst van deze betalingen tot de dag der algehele voldoening;

en

d. moet [geïntimeerde 3] worden veroordeeld om, uit hoofde van onverschuldigde betaling, van de onder a genoemde bedragen een bedrag van € 213.584,99 terug te betalen aan [X] en een bedrag van € 194.405,13 aan [Y] , steeds te vermeerderen met de wettelijke

e. moet [geïntimeerde 4] worden veroordeeld om, uit hoofde van onverschuldigde betaling, van de onder d genoemde bedragen een bedrag van € 62.200,00 terug te betalen aan [X] en een bedrag van € 194.405,13 aan [Y] , steeds te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de datum van ontvangst van deze betalingen tot de dag der algehele voldoening.

1. Voor zoveel enige vordering van [Y] jegens [eenmanszaak geïnt. 1] en/of [geïntimeerde 4] management zou worden toegewezen, voor de geleverde prestatie het op de gebruikelijke wijze berekende loon, dan wel een redelijk loon, zoals bedoeld in artikel 7:405 lid 2 BW te bepalen, met veroordeling van [Y] tot betaling van dit bedrag aan [eenmanszaak geïnt. 1] respectievelijk [geïntimeerde 4] Management;

Voor de periode vanaf 12 maart 2020:

2. Voor zoveel enige vordering van [X] jegens [eenmanszaak geïnt. 1] en/of [geïntimeerde 4] management zou worden toegewezen, voor de geleverde prestatie het op de gebruikelijke wijze berekende loon, dan wel een redelijk loon, zoals bedoeld in artikel 7:405 lid 2 BW te bepalen, met veroordeling van [X] en/of [Y] tot betaling van dit bedrag aan [eenmanszaak geïnt. 1] respectievelijk [geïntimeerde 4] Management;

3. [X] te veroordelen tot betaling aan [geïntimeerde 1] van het op de gebruikelijke wijze berekende loon dan wel het redelijke loon, zoals bedoeld in 7:405 lid 2 BW, zulks voor de periode 1 januari 2017 tot en met 30 maart 2018, voor de periode 1 april 2018 t/m 1 januari 2020 en voor de periode 2 januari 2020 t/m 1 december 2020, in dier voege dat het gebruikelijk loon wordt gesteld op € 11.816,66 per maand, conform het Berenschotrapport, waarbij voor die laatste periode geldt dat daarop in mindering kan worden gebracht het bedrag van € 84.000,00, zijnde de reeds ontvangen bestuurdersvergoeding;

Ten aanzien van [geïntimeerde 3] :

4. [X] te veroordelen tot betaling aan [geïntimeerde 3] van het op de gebruikelijke wijze berekende loon dan wel het redelijke loon, zoals bedoeld in 7:405 lid 2 BW, zulks voor de periode 1 januari 2017 tot en met 30 maart 2018, voor de periode 1 april 2018 t/m 1 januari 2020 en voor de periode 2 januari 2020 t/m 1 december 2020, in dier voege dat het gebruikelijk loon wordt gesteld op € 11.816,66 per maand, conform het [adviesbureau X rapport] , waarbij voor die laatste periode geldt dat daarop in mindering kan worden gebracht het bedrag van € 84.000,00, zijnde de reeds ontvangen bestuurdersvergoeding;

Ten aanzien [geïntimeerde 1] of [eenmanszaak geïnt. 1] terzake de Kompensationsausfall van € 108.000,00:

5. [X] of [Y] te veroordelen tot betaling aan [geïntimeerde 1] of [eenmanszaak geïnt. 1] van het bedrag van € 108.000,00; subsidiair voor de geleverde prestatie het op gebruikelijke wijze berekende loon dan wel een redelijk loon te bepalen, op de voet van artikel 7:405 lid 2 BW, met bepaling dat [geïntimeerde 1] zich mag verhalen op het terzake reeds door [Y] aan [eenmanszaak geïnt. 1] voldane bedrag.

De wijziging van eis is door [geïntimeerden] als volgt toegelicht. In eerste aanleg is in de processtukken duidelijk onderscheid gemaakt tussen [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] enerzijds en [eenmanszaak geïnt. 1] en [geïntimeerde 4] Management anderzijds. In de destijds geformuleerde reconventionele eis is dat onderscheid minder duidelijk. [geïntimeerde 1] in [geïntimeerde 3] hebben in 2020 een bedrag van € 84.000,00 aan bestuurdersvergoeding ontvangen. Het bedrag voor [geïntimeerde 3] lijkt hoger, maar het tabblad 4 bevat twee “vervuilingen” van facturen die zien op vergoeding voor in 2016 geleverde diensten, namelijk factuur 202001-2 ter hoogte van € 3.600,00 exclusief BTW en factuur 202001-3 ter hoogte van € 13.200,00 exclusief BTW.

Het hof constateert dat het hof in het arrest in incident gemotiveerd heeft beslist over de bevoegdheid van het hof om zowel van de vorderingen tegen de in Nederland gevestigde partijen als die tegen de in een ander EU-land woonplaats hebbende partijen. Het hof is aldus bevoegd in deze zaak. Het hof constateert voorts dat partijen geen grief hebben gericht tegen de beslissing van de rechtbank dat het geschil tussen partijen dient te worden beoordeeld naar Nederlands recht. Ook het hof zal het geschil beoordelen naar Nederlands recht.

Het hof constateert dat partijen geen processuele bezwaren tegen de wederzijdse wijzigingen van eis hebben aangevoerd. Het hof acht de wijzigingen ook ambtshalve niet in strijd met de goede procesorde, zodat recht wordt gedaan op de gewijzigde vorderingen.

Het debat tussen partijen in hoger beroep laat zich op grond van de wederzijdse grieven als volgt samenvatten.

Het hof overweegt dat indien de primaire grondslag van [X en Y] voor hun vordering onder a. feitelijk en juridisch deugdelijk is, de hoogte van het toe te wijzen bedrag afhankelijk is van de vraag of en in hoeverre de verweren van [geïntimeerden] - resulterend in (voorwaardelijke) reconventionele vorderingen - op een deugdelijke feitelijke en juridische grondslag berusten. Het hof overweegt voorts dat indien de vordering onder a. van [X en Y] toewijsbaar is, aan beoordeling van de vordering voor het overige, die is gebaseerd op onverschuldigde betaling, ondanks de bewoordingen ‘daarnaast’ in de vordering van [X en Y] niet wordt toegekomen omdat de vordering onder a. op grond van artikel 2:9 BW jo 2:11 BW verder strekt dan de vordering op grond van onverschuldigde betaling, zoals [X en Y] terecht vermelden in nummer 9 van de memorie van grieven.

Het hof overweegt voorts dat voor de beoordeling in deze zaak een aantal uit wet of jurisprudentie volgende maatstaven van belang is. Dit betreft de volgende.

Het hof komt nu toe aan de beoordeling van de vordering van [X en Y] Het hof constateert dat [X en Y] ter toelichting op hun primaire vordering vermelden dat zij bij het bepalen van de hoogte van hun op artikel 2:9 BW gegronde vordering jegens [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] hebben betrokken dat aan ieder een bedrag van € 8.000,00 per maand toekomt als tegenprestatie voor in de perioden 1 tot en met 3 door hen ten behoeve van [X en Y] verrichte werkzaamheden op de grond dat [X en Y] dit ‘redelijk’ achten. Het hof constateert ook dat [X en Y] het standpunt innemen dat het aan [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] is te stellen dat en op welke gronden zij een vordering op [X en Y] hebben en dat [X en Y] als mogelijke grondslag ongerechtvaardigde verrijking noemen. [geïntimeerden] stellen ook daadwerkelijk dat hun vorderingen jegens [X en Y] toekomen en wel tot een hoger bedrag dan € 8.000,00 per maand. Het hof begrijpt het standpunt van [X en Y] , bezien in het licht van de bij artikel 2:9 BW aan te leggen beoordelingsmaatstaf, aldus dat [X en Y] [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] geen ernstig verwijt maken voor zover zij een bedrag van € 8.000,00 per maand ten titel van bezoldiging of loon anderszins hebben gekregen. Het hof begrijpt de stellingen van [X en Y] voorts aldus dat voor zover [geïntimeerden] het standpunt innemen dat aan hen een hoger bedrag dan € 8.000,00 aan bezoldiging of loon anderszins toekomt, het aan hen is daartoe een deugdelijke feitelijke en juridische grondslag te stellen. Dit standpunt is juist.

[X en Y] betogen onder verwijzing naar de hierboven vermelde jurisprudentie dat [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] een ernstig verwijt is te maken van de omstandigheid dat zij in strijd met de statuten zichzelf hebben bezoldigd dan wel zijn bezoldigd zonder dat een besluit van de AVA ter bepaling van de bezoldiging voor de bestuurders voorhanden was, een en ander voor zover die bezoldiging een bedrag van € 8.000,00 te boven ging.

Het hof overweegt ten aanzien van de perioden 1 en 3 het volgende. De OK heeft beslist dat alle besluiten betreffende bestuurdersbezoldiging nietig zijn dan wel dat dergelijke besluiten zijn vernietigd, ook het besluit met betrekking tot het bedrag van € 108.000,00, welke beslissingen op grond van artikel 2:16 BW jegens een ieder bindend zijn nu [X] en [Y] partij in de desbetreffende procedures zijn geweest. De uitbetaalde bezoldiging voor de bestuurders berust aldus niet op de daartoe noodzakelijke besluiten tot vaststelling van de (hoogte van de) bezoldiging van de AVA. De beslissing dat sprake is van wanbeleid in [X en Y] heeft gezag van gewijsde op de wijze zoals in rov. 3.9.4. aangehaalde beschikking van de Hoge Raad ( [partijnaam] ) is uiteengezet. De door de OK aan die beslissing ten grondslag gelegde feiten hebben dat niet. Het hof ziet evenwel in hetgeen [geïntimeerden] in deze procedure tegen de stellingen van [X en Y] hebben aangevoerd, onder andere over het onderscheid tussen bestuurderswerkzaamheden en operationele werkzaamheden en de Rahmenvereinbarung, geen aanleiding anders te oordelen dan de OK heeft gedaan. De ook in de onderhavige procedure aangevoerde argumenten van [geïntimeerden] heeft de OK gemotiveerd beoordeeld. Het hof neemt de overwegingen van de OK op dit punt over. Deze overwegingen, die zijn gebaseerd op de bevindingen en conclusies in het verslag van OK-onderzoeker [persoon B] (productie 13 van [X en Y] ) luiden als volgt.

Het hof overweegt voorts, voor zover [geïntimeerden] hebben aangevoerd dat [Z] ( [persoon A ] ) de juridische aangelegenheden op zich nam en zij daarmee mogelijk bedoelen te bepleiten dat hun het ontbreken van bezoldigingsbesluiten van de AVA niet is aan te rekenen, het volgende. Artikel 2:9 BW gaat ervan uit dat het bestuur van een rechtspersoon als collectief bestuurt. Tenzij er meerdere bestuursorganen zijn, is de bestuurstaak als geheel opgedragen aan alle bestuurders. Dat betekent dat alle bestuurlijke aangelegenheden tot de werkkring van ieder der bestuurders behoort. Als er meerdere bestuurders zijn, zoals in dit geval, is elke bestuurder afzonderlijk gehouden tot een behoorlijke vervulling van de hem opgedragen taak. Indien er sprake is van een tekortkoming die een ernstig verwijt oplevert en aan ten minste één van de bestuurders te wijten is, dan zijn in beginsel alle bestuurders jegens de rechtspersoon voor de gehele schade hoofdelijk aansprakelijk, tenzij, hetgeen is gesteld noch gebleken, de tekortkoming een bestuurstaak betreft die bij of krachtens de wet of de statuten aan een of meer andere bestuurders is toebedeeld. De omstandigheid dat een bestuur een onderlinge taakverdeling hanteert, doet niet af aan dit uitgangspunt van collegiaal bestuur, te weten dat het bestuur gehouden is tot een behoorlijke vervulling van de aan dat bestuur als geheel opgedragen taak.

[geïntimeerden] hebben geen feiten of omstandigheden aangevoerd die het oordeel rechtvaardigen dat van het hierboven in 3.9.2. vermelde beginsel uit het arrest van de Hoge Raad in ‘Berghuizer Papierfabriek’ in hun geval dient te worden afgeweken. Het hof onderschrijft het standpunt van [X en Y] dat sprake is van onbehoorlijke taakvervulling waarvan [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] een ernstig verwijt treft. Het hof overweegt onder verwijzing naar de motivering die de OK aan de beslissing tot nietigheid dan wel vernietiging van de desbetreffende besluiten ten grondslag heeft gelegd (zie 3.12. hierboven) dat het verhogen van de bezoldiging voor de bestuurders van een bedrag van (gemiddeld) € 8.000,00 naar een veel hogere forfaitaire vergoeding die is afgestemd op de financiële ruimte c.q. het variabel bedrijfsresultaat van [X] , zonder dat daaraan de statutair voorgeschreven besluiten van de AVA ten grondslag liggen, een veronachtzaming van de ook door de oprichters zelf gekozen taakverdeling tussen de organen van de vennootschap en de daarvan deel uitmakende personen inhoudt. Het gevolg daarvan is dat die organen, in dit geval in het bijzonder de AVA, wordt gefrustreerd de bezoldiging en winstbestemming te bepalen met inachtneming van de beginselen van good governance, dit alles ten faveure van uitsluitend de bestuurders [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] . Het hof verwerpt, evenals de rechtbank en met dezelfde motivering, het betoog van [geïntimeerden] dat de vaststellingovereenkomst die [X en Y] op 17 april 2019 hebben gesloten met [Z] in de weg staat aan het doen van een beroep op de nietigheid van en het ontbreken van bezoldigingsbesluiten. Er zijn geen aanknopingspunten geboden die de uitleg rechtvaardigen dat [X en Y] bij die vaststellingsovereenkomst worden geacht met [geïntimeerden] te zijn overeengekomen dat de nietigheid van betalingen tegen hen niet zou worden ingeroepen.

Het hof verwerpt het betoog van [geïntimeerden] dat zij op grond van artikel 7:405 lid 2 BW in de perioden 1 en 3, als ook in de periode van ziekte van [persoon A ] , recht hebben op een hoger bedrag per maand dan het bedrag van € 8.000,00, te weten een bedrag van € 11.816,66,. Artikel 7:405 lid 2 BW bepaalt dat indien de opdrachtgever loon aan de opdrachtnemer is verschuldigd doch de hoogte niet door partijen is bepaald, de opdrachtgever het op de gebruikelijke wijze berekende loon of, bij gebreke daarvan, een redelijk loon is verschuldigd. Het systeem van deze wettelijke regeling is dat de wet voorop stelt dat partijen afspraken maken omtrent het loon. Indien dit wordt nagelaten, schrijft artikel 7:405 lid 2 BW voor dat het gebruikelijke loon en bij gebreke van toepasselijke gebruiken een redelijk loon wordt bepaald.

De stelplicht en bewijslast in verband met het beroep op artikel 7:405 lid 2 BW rusten op [geïntimeerden]

Het hof overweegt naar aanleiding van de vraag of [geïntimeerden] voor periode 2 op deugdelijke gronden betogen dat er recht is op een hoger bedrag dan het bedrag van € 8.000,00 per maand voor [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] het volgende. Gedurende periode 2 waren [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] op grond van de door de OK in haar uitspraak van 6 april 2018 gegeven beslissing geschorst als bestuurder van [X] . De OK heeft in die uitspraak overwogen dat in hun plaats een derde (hof: [persoon C] ) tot bestuurder van [X] zal worden benoemd en dat deze bestuurder zich bij de uitoefening van zijn bestuurstaak in verband met de bedrijfsvoering van de onderneming naar eigen inzicht kan doen bijstaan door (één der) partijen op door hem te bepalen, nader te stellen voorwaarden. Deze uitspraak van de OK legt het hof als volgt uit. De beslissing van de OK tot schorsing van de bestuurders brengt mee dat de bestuurders niet langer de hun bij de wet en de statuten van [X] gegeven bevoegdheden als bestuurder kunnen uitoefenen. Dit brengt mee dat zij hun verbintenisrechtelijke verplichtingen op grond van de (mondelinge) managementovereenkomst niet kunnen nakomen. De OK heeft geen beslissing gegeven over de gevolgen van de schorsing als statutair bestuurder voor de managementovereenkomst op het punt van de bezoldiging van de geschorste bestuurders. Daartoe zou de OK ook niet bevoegd zijn. Maar los daarvan geldt dat het betalen van loon op grond van de managementovereenkomst aan de geschorste bestuurders in strijd zou zijn met de statuten van [X] nu die een AVA-besluit ter vaststelling van de bezoldiging voorschrijven, hetgeen ontbreekt. De OK heeft wel - en daartoe is zij ook bevoegd - beslist dat de OK-bestuurder de geschorste bestuurders kan inschakelen - uit de aard der zaak in een andere hoedanigheid dan als statutair bestuurder - ten behoeve van de bedrijfsvoering van de onderneming. Dat heeft de OK-bestuurder ook gedaan.

Anders dan [X en Y] betogen zien de beslissingen van de OK met betrekking tot wanbeleid en met betrekking tot de nietigheid of vernietiging van besluiten niet op handelingen van [geïntimeerden] in de periode 2. Uit de overwegingen van de OK volgt dat de beslissing dat van voortgezet wanbeleid sprake is, is gebaseerd op tijdens periode 3 door [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] geïnitieerde besluiten. De enige overweging die op periode 2 ziet is opgenomen in de beschikking van de OK van 16 december 2019. De OK overwoog in verband met de verhoging van de bezoldiging na het ontslag van [Z] : “Dat tijdens het bestuur van [persoon C] na een benchmark onderzoek soortgelijke vergoedingen (circa € 12.000 per maand) aan [geïntimeerden] zijn betaald doet hier (hof: het verhogen van de bezoldiging zonder AVA-besluit) niet aan af.” Uit de overwegingen van de OK volgt dat de geschorste bestuurders in periode 2 wel werkzaamheden ten behoeve van [X en Y] mochten verrichten, als dat maar geen werkzaamheden betreffen die tot de taak van de statutaire bestuurder behoren, indien OK-bestuurder [persoon C] daartoe het besluit nam over de werkzaamheden en de ter beschikking te stellen vergoeding. Nu de managementovereenkomst is gesloten in verband met het statutair bestuurderschap is voor de beloning voor werkzaamheden een andere overeenkomst met de OK-bestuurder nodig. De managementovereenkomst ‘loopt dus niet door’, zodat die niet de grondslag kan zijn voor recht op loon voor [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 3] in periode 2.

[geïntimeerden] hebben gesteld dat met [persoon C] een overeenkomst is gesloten. Zij spreken over voortzetting van de Rahmenvereinbarung die op operationele werkzaamheden ziet en die is gesloten met [eenmanszaak geïnt. 1] en [geïntimeerde 4] Management. [geïntimeerden] beroepen zich daarbij op de door hen overgelegde e-mail van [persoon C] van 19 december 2018 (productie 3 van [geïntimeerden] ) die luidt als volgt.

Het hof legt de door [geïntimeerden] gestelde afspraken tussen [persoon C] en [eenmanszaak geïnt. 1] en [geïntimeerde 4] Management als volgt uit. [persoon C] heeft blijkens voormeld e-mailbericht als bestuurder van [X en Y] werkzaamheden opgedragen tegen een beloning zoals die ook in de Rahmenvereinbarung was vermeld. Daarmee heeft [persoon C] een nieuwe overeenkomst gesloten met het oog op diens ondersteuning bij zijn bestuurderstaak. De enige voorwaarde die in voormelde e-mail is vermeld is een bepaald ondernemingsresultaat om een verhoging van 10% op het bedrag van € 1.000,00 per dag (maximaal € 15.000,00 per maand) te accepteren. [X en Y] hebben niet, althans niet gemotiveerd, gesteld dat aan voormelde voorwaarde niet is voldaan. Noch in de e-mails waarin declaraties aan [persoon C] werden voorgelegd, noch nadien heeft [persoon C] er blijk van gegeven dat de declaraties niet aan de door hem in zijn e-mail van 19 december 2018 gestelde voorwaarde voldeden. [X en Y] hebben, onder verwijzing naar het door [persoon C] aan de OK gezonden verweerschrift van 22 augustus 2019 (productie 14 van [X en Y] ) gesteld dat [persoon C] de overeenkomst onder andere voorwaarden is aangegaan dan de zojuist door het hof vermelde. Zij wijzen op de volgende passage.

Uit het voorgaande volgt dat [eenmanszaak geïnt. 1] en [geïntimeerde 4] Management over periode 2 op grond van een overeenkomst met [persoon C] recht hebben op een hoger bedrag dan € 8.000,00 per maand. De voorwaarde waaronder de vorderingen 1 en 2 zijn ingesteld wordt vervuld, zoals volgt uit de beoordeling van het hof met betrekking tot de perioden 1 en 3. Het hof begrijpt de voorwaardelijke vorderingen in reconventie onder 1 en 2 gelet op de in de memorie van [geïntimeerden] gegeven toelichting daarop aldus dat [eenmanszaak geïnt. 1] en [geïntimeerde 4] Management aanspraak maken op behoud van alle op grond van de overeenkomst in periode 2 uitbetaalde bedragen en dat de vordering van [X en Y] over deze periode wordt afgewezen. Dat laatste zal het hof doen, zodat er voor een veroordeling tot betaling door [X en Y] wat betreft periode 2 geen grond is.

Uit al het voorgaande volgt dat de vordering van [X en Y] op grond van artikel 2:9 BW jo 2:11 BW jegens [geïntimeerden] toewijsbaar is voor zover het de perioden 1 en 3 betreft. Dit betekent dat sprake is van hoofdelijke aansprakelijkheid van [geïntimeerden] De wettelijke rente over het gevorderde is toewijsbaar op de wijze zoals [X en Y] dat in hun vordering hebben vermeld. Voor zover het de periode 2 betreft is de vordering niet toewijsbaar omdat niet is komen vast te staan dat geen grondslag voor de betalingen aan [geïntimeerde 2] en [geïntimeerde 4] aanwezig is. Voor een vordering op grond van onverschuldigde betaling is dan evenmin grond. Voor toewijzing van de (voorwaardelijke) reconventionele vorderingen van [geïntimeerden] is geen grond. Voor de vorderingen 1 en 2 niet omdat de betalingen in periode 2 aan [eenmanszaak geïnt. 1] / [eenmanszaak geïnt. 1] en [geïntimeerde 4] door hen mogen worden behouden en er in periode 3 geen grond is voor betalingen aan [geïntimeerde 2] of [geïntimeerde 4] . Voor de vorderingen 3 tot en met 5 niet omdat daar geen grondslag voor is. Het hof overweegt nog dat het voorbij gaat aan de wijziging van eis voor zover [geïntimeerden] spreekt over ‘vervuilingen’ omdat [geïntimeerden] deze desgevraagd ter zitting niet heeft kunnen verduidelijken. Het hof zal het bestreden vonnis vernietigen en opnieuw recht doen op de gewijzigde vorderingen van partijen.

De vordering van [X en Y] over de perioden 1 en 3 betreft dan gelet op het schema in nummer 46 van de memorie van grieven van [X en Y] de volgende betalingen:

- € 134.610,08 periode 3 aan [X]

- € 79.200,00 periode 3 aan [X]

- € 151.384,99 periode 3 aan [X]

- € 62.200,00 periode 3 aan [X]

In totaal € 427.395,07

- € 57.500 periode 1 aan [Y]

- € 49.405,13 periode 1 aan [Y]

- € 132.100,00 periode 3 aan [Y]

- € 5.500,00 periode 3 aan [Y]

In totaal € 244.505,13

Het hof zal [geïntimeerden] als de (overwegend) in het ongelijk gestelde partij hoofdelijk in de kosten van het principale en incidentele hoger beroep veroordelen. Ook zal het hof [geïntimeerden] alsnog in de kosten in eerste aanleg in reconventie veroordelen nu voor een compensatie van kosten zoals de rechtbank heeft gedaan gelet op de uitkomst van het hoger beroep geen grond is. De proceskostenveroordeling in eerste aanleg in conventie handhaaft het hof.

De kosten voor de procedure in eerste aanleg in reconventie zullen worden vastgesteld op € 2.714,00 voor salaris advocaat (2 punten x € 2.714,00 x ½).

• Explootkosten € 112,37

• Griffierechten € 6.561,00

• Salaris advocaat € 22.476,00 (2 punten principaal hoger beroep, 1 punt (2 punten x ½ ) incidenteel hoger beroep, 1 punt incident x tarief € 5.619,00)

• Nakosten € 189,- (plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

Totaal € 29.338,37

Het hof:

op het principaal en incidenteel hoger beroep

vernietigt het bestreden vonnis van 28 augustus 2024 en opnieuw recht doende:

veroordeelt [geïntimeerde 1] , [geïntimeerde 3] , [geïntimeerde 2] en [geïntimeerde 4] hoofdelijk tot betaling van een bedrag van in totaal € 427.395,07 aan [X] en een bedrag van in totaal € 244.505,13 aan [Y] , steeds te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW vanaf de datum van de betalingen in de perioden 1 en 3 tot de dag der algehele voldoening;

veroordeelt [geïntimeerden] hoofdelijk in de proceskosten van de eerste aanleg in conventie tot een bedrag van € 11.751,48 en in reconventie tot een bedrag van € 2.714,00, en in de proceskosten van het hoger beroep tot een bedrag van € 29.338,37, te betalen binnen veertien dagen na heden. Als [geïntimeerden] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het arrest daarna wordt betekend, dan moeten zij € 98,- extra betalen vermeerderd met de kosten van betekening;

veroordeelt [geïntimeerden] hoofdelijk in de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na heden zijn voldaan;

wijst het meer of anders gevorderde af;

verklaart bovenstaande veroordelingen uitvoerbaar bij voorraad.

Dit arrest is gewezen door mrs. P.W.A. van Geloven, M. van der Schoor en J. van der Steenhoven en is in het openbaar uitgesproken door de rolraadsheer op 31 maart 2026.

griffier rolraadsheer