Belastingrecht

Inkomstenbelasting; art. 3.63 Wet IB 2001; doorschuiffaciliteit; keuzeherziening. Zie ook 23/04950…

Hoge Raad, 6 november 2026

Zaakgegevens

Op 6 november 2026 heeft de Hoge Raad in cassatie uitspraak gedaan in een zaak over belastingrecht.

Instantie
Hoge Raad
Datum uitspraak
6 november 2026
Datum publicatie
5 november 2026
Zaaknummer
23/04953
Procedure
Cassatie
ECLI
ECLI:NL:HR:2026:1811
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Inkomstenbelasting; art. 3.63 Wet IB 2001; doorschuiffaciliteit; keuzeherziening.

Zie ook 23/04950, ECLI:NL:HR:2026:1677

Procesgang

  1. Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 13 oktober 2021

    ECLI:NL:RBZWB:2021:5290
  2. Gerechtshof 's-Hertogenbosch · 7 november 2023

    ECLI:NL:GHSHE:2023:3999

    (Gedeeltelijke) vernietiging en zelf afgedaan

  3. Conclusie A-G · 28 juni 2024

    ECLI:NL:PHR:2024:698
  4. Hoge Raad · 6 november 2026deze uitspraak

    ECLI:NL:HR:2026:1811

Uitspraak

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

BELASTINGKAMER

Nummer 23/04953

Datum 6 november 2026

ARREST

in de zaak tussen

de STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN (hierna: de Staatssecretaris)

en

[X] (hierna: belanghebbende)

en

de STAAT (de MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID) (hierna: de Staat)

op het beroep in cassatie van de Staatssecretaris tegen de uitspraak van het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch van 7 november 2023, nr. BK-21/01188, op het hoger beroep van belanghebbende tegen een uitspraak van de Rechtbank Zeeland-West-Brabant (nr. BRE 18/4078) betreffende de aan belanghebbende voor het jaar 2013 opgelegde aanslag in de inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen en de daarbij gegeven boetebeschikking.

1 Geding in cassatie

1.1

De Staatssecretaris, vertegenwoordigd door [P1] , heeft tegen de uitspraak van het Hof beroep in cassatie ingesteld.
Belanghebbende, aanvankelijk vertegenwoordigd door J.E.R.M. Op Heij, heeft een verweerschrift ingediend. Zij heeft ook incidenteel beroep in cassatie ingesteld.
Het beroepschrift in cassatie en het geschrift waarbij incidenteel beroep in cassatie is ingesteld, zijn aan dit arrest gehecht en maken daarvan deel uit.
De Staatssecretaris heeft schriftelijk zijn zienswijze over het incidentele beroep naar voren gebracht.

1.2

De Advocaat-Generaal R.J. Koopman heeft op 28 juni 2024 geconcludeerd tot gegrondverklaring van het principale beroep in cassatie en tot ongegrondverklaring van het incidentele beroep in cassatie.

1.3

Belanghebbende heeft de Hoge Raad op 11 maart 2024 verzocht om, indien de redelijke termijn die geldt voor de behandeling van het cassatieberoep wordt overschreden, de Staat te veroordelen tot een vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van die termijn.
De Minister van Justitie en Veiligheid, vertegenwoordigd door [P2] , heeft schriftelijk laten weten af te zien van een reactie op het hiervoor bedoelde verzoek om vergoeding van immateriële schade.

2 Beoordeling van het in het principale beroep in cassatie voorgestelde middel

Het middel van de Staatssecretaris slaagt op de gronden die zijn vermeld in het arrest dat de Hoge Raad vandaag heeft uitgesproken in de zaak met nummer 23/04950, ECLI:NL:HR:2026:1677.

3. Beoordeling van de in het incidentele beroep in cassatie voorgestelde klachten

De klachten van belanghebbende falen op de gronden die zijn vermeld in het hiervoor in onderdeel 2 bedoelde arrest.

4 Slotsom

Wat hiervoor in onderdeel 2 is overwogen, brengt mee dat de bestreden uitspraak niet in stand kan blijven. Verwijzing moet volgen.

5 Overschrijding van de redelijke termijn in de cassatieprocedure

5.1

Belanghebbende heeft de Hoge Raad op 11 maart 2024 verzocht om bij overschrijding van de redelijke termijn die geldt voor de behandeling van het cassatieberoep, de Staat te veroordelen tot een vergoeding van immateriële schade.

5.2

In deze zaak is beroep in cassatie ingesteld op 18 december 2023. Het tijdsverloop sindsdien tot het moment dat de Hoge Raad in deze zaak arrest wijst, levert wat de cassatieprocedure betreft een overschrijding op van de redelijke termijn met meer dan zes maanden maar minder dan twaalf maanden.

5.3

Het financiële belang bij deze procedure bedraagt meer dan € 1.000. Belanghebbende heeft dus recht op een vergoeding van immateriële schade. Dit bedrag wordt gelijkelijk verdeeld over de zaken met nummers 23/04950 en 23/04953 aangezien moet worden aangenomen dat het gezamenlijk procederen een matigende invloed heeft op de mate van veronderstelde spanning en frustratie bij belanghebbende en haar echtgenoot als gevolg van de overschrijding van de redelijke termijn in de cassatieprocedure. Wat betreft de belastingaanslag komt daarom aan belanghebbende een vergoeding van immateriële schade toe, vastgesteld op de helft van € 1.000, oftewel € 500.

5.4

Gelijktijdig bij het opleggen van de aanslag in de inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen voor het jaar 2013 is aan belanghebbende een verzuimboete van € 226 opgelegd. Omdat de boete minder dan € 1.000 bedraagt en de redelijke termijn met niet meer dan twaalf maanden is overschreden, wordt wat betreft de boete volstaan met de constatering dat de redelijke termijn is overschreden.

6 Proceskosten

6.1

De Hoge Raad ziet geen aanleiding om de Staatssecretaris te veroordelen in de proceskosten.

6.2.1

In de omstandigheid dat belanghebbende een vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn in de cassatieprocedure wordt toegekend, vindt de Hoge Raad aanleiding om de Staat (de Minister van Justitie en Veiligheid) te veroordelen in de kosten van het geding in cassatie.

6.2.2

Belanghebbende heeft het hiervoor in 1.3 vermelde verzoek gedaan door indiening van een door haar toenmalige gemachtigde opgesteld stuk. Aannemelijk is dat belanghebbende daarvoor kosten heeft gemaakt voor beroepsmatig verleende rechtsbijstand.

6.2.3

Bij de berekening van de vergoeding voor beroepsmatig verleende rechtsbijstand neemt de Hoge Raad tot uitgangspunt dat i) een verzoek om schadevergoeding een proceshandeling is waaraan 1 punt wordt toegekend, en ii) op een dergelijk verzoek van toepassing is wegingsfactor 0,25 (zeer licht) zoals voorzien in de bijlage bij het Besluit proceskosten bestuursrecht. Hierbij wordt verder in aanmerking genomen dat de zaken met de nummers 23/04950 en 23/04953 samenhangen in de zin van het hiervoor genoemde besluit.

7 Beslissing

De Hoge Raad:

- verklaart het principale beroep van de Staatssecretaris van Financiën gegrond,

- verklaart het incidentele beroep van belanghebbende ongegrond,

- vernietigt de uitspraak van het Hof,

- verwijst het geding naar het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden ter verdere behandeling en beslissing van de zaak met inachtneming van dit arrest,

- veroordeelt de Staat (de Minister van Justitie en Veiligheid) tot vergoeding aan belanghebbende van de aan de cassatieprocedure toerekenbare immateriële schade, vastgesteld op de helft van € 1.000, oftewel € 500, en

- veroordeelt de Staat (de Minister van Justitie en Veiligheid) in de kosten van belanghebbende voor het geding in cassatie, vastgesteld op de helft van € 234, oftewel € 117, voor beroepsmatig verleende rechtsbijstand.

Dit arrest is gewezen door de vice-president J.A.R. van Eijsden als voorzitter, en de raadsheren A.E.H. van der Voort Maarschalk en W.A.P. van Roij, in tegenwoordigheid van de waarnemend griffier J.P.J. van Kampen, en in het openbaar uitgesproken op 6 november 2026.

ECLI:NL:GHSHE:2023:3999. ECLI:NL:PHR:2024:698. Vgl. HR 14 juni 2024, ECLI:NL:HR:2024:853, rechtsoverwegingen 3.4.1 tot en met 3.5. Vgl. HR 19 februari 2016, ECLI:NL:HR:2016:252, rechtsoverweging 3.10.3. Vgl. HR 14 juni 2024, ECLI:NL:HR:2024:853, rechtsoverweging 3.4.3. Zie HR 10 november 2023, ECLI:NL:HR:2023:1526, rechtsoverweging 5.2.