Medeplegen witwassen van nachtclub/prostitutiebedrijf (art. 420bis.1.a en 420bis.1.b Sr) en door bestuurder…

Overeenkomstig de tenlastelegging is onder 3 ten laste van de verdachte bewezenverklaard dat:

“hij, als vennoot van de vennootschap onder firma VOF [L] , op 30 oktober 2014 in Nederland, opzettelijk een onware balans, en een onware toelichting op die stukken van die vennootschap onder firma VOF [L] , openbaar heeft gemaakt,

immers heeft verdachte in de ‘Antwoorden op vragenbrief 16 oktober 2014 mbt Bibob onderzoek [L] vof, [verdachte] en [betrokkene 12] 30-10-2014’ aan Dienst Justis, Ministerie van Veiligheid en Justitie, onder 7a en 7b vermeld dat de drie leningsovereenkomsten door [N] betrekking hebben op [L] vof met verwijzing naar de jaarstukken die bij de betreffende antwoordenbrief zijn gevoegd en op de balans per 31 december 2013 onder de post ‘langlopende schulden’ een langlopende schuld van 652.938,00 euro opgenomen, terwijl dit bedrag van 652.938,00 euro geen langlopende schuld betrof.”

Deze bewezenverklaring steunt op de volgende bewijsvoering, die het hof heeft overgenomen van de rechtbank:

“4.3.3. Het openbaar maken van een onware balans (feit 3) - veroordeling

De rechtbank vindt bewezen dat verdachte een onware balans openbaar heeft gemaakt door deze aan Dienst Justis (Ministerie van Veiligheid en Justitie) te sturen.

Verdachte heeft in het kader van een Bibob-procedure een vragenbrief ontvangen op 16 oktober 2014. De vragen zien onder andere op de drie leningen waar de beschuldiging onder 2 op ziet. Op 30 oktober 2014 hebben verdachte en zijn vrouw een reactie op de vragenbrief naar Dienst Justis gestuurd waarin zij schrijven dat de leningen zien op [L] VOF waarbij zij verwijzen naar de bijgevoegde jaarstukken. Bij deze stukken zit een balans per 31 december 2013 waarop onder de post “langlopende schulden” een schuld van € 652.938 is opgenomen.

De rechtbank vindt dat geen sprake is geweest van leningen, (...) en dat ten onrechte een schuld op de balans is opgenomen. Doordat verdachte de balans aan Dienst Justis heeft verstrekt, heeft hij die openbaar gemaakt. Verdachte heeft zich daarom als vennoot van [L] VOF schuldig gemaakt aan het openbaar maken van een onware balans.”

Artikel 336 Sr, dat is geplaatst in Titel XXV (“Bedrog”) van Boek 2 (“Misdrijven”) luidt:

“De koopman, de bestuurder, beherende vennoot of commissaris van een rechtspersoon of vennootschap, die opzettelijk een onware staat of een onware balans, winst- en verliesrekening, staat van baten en lasten of toelichting op een van die stukken openbaar maakt of zodanige openbaarmaking opzettelijk toelaat, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vijfde categorie.”

De geschiedenis van de totstandkoming van artikel 336 Sr houdt in:

“De heer DE SAVORNIN LOHMAN, lid der Commissie van Rapporteurs: Een enkel woord tot toelichting van ons nieuw artikel. Het artikel geldt niet voor valsche balansen, althans niet voor zoover die balansen kunnen geacht worden tot bewijs bestemd te zijn, vermits in dat geval art. 225, handelende over de valschheid, van toepassing is. Maar dit artikel gaat eenigzins verder en bepaalt daarom ook eene niet zoo hooge straf als in art. 225 is bepaald. Het gaat verder, omdat het de publicering van onware balansen straft, onverschillig of die al dan niet overeenkomen met wat er in de boeken voorkomt. Het geval kan zich ook voordoen, dat een koopman in het geheel geen balans heeft in zijne boeken; dan zou hij niet kunnen gestraft worden wegens valschheid, altijd gesteld, dat een balans een bewijsstuk is; maar dan kan hij toch het publiek misleiden door een onwaren staat zijner boeken te publiceren. Met het oog daarop is deze bepaling gemaakt.

De heer MODDERMAN, Minister van Justitie: Gelijk ik reeds aan de Commissie te kennen gaf, neem ik dit artikel gaarne in het ontwerp op. Ook ik stel er prijs op uitdrukkelijk te constateren, dat het hierbedoelde misdrijf niet is een species van valschheid, maar zelfstandig naast het misdrijf van valschheid staat. Wanneer in de boeken zelve een valsche balans is ingeschreven, kan er vervolging plaats hebben wegens valschheid in geschriften van koophandel, natuurlijk in zoover in concreto die balans of de daarmede onafscheidelijk verbonden staat iemand eenig regt geeft of bestemd is tot bewijs in regten te strekken. Maar als er geen balans in de boeken staat of wel een deugdelijke balans in de boeken is ingeschreven, kan toch door de publicatie van een balans die den waren staat van zaken niet aanwijst, groot nadeel gesticht worden. Dikwerf zal er dan poging tot opligting zijn, doch dikwerf ook niet. Voor alle zekerheid make men dus van het feit ook een zelfstandig delict.

(...)

De heer DE SAVORNIN LOHMAN, lid der Commissie van Rapporteurs: Ik geloof dat het publiceren van eene verkeerde balans altijd er toe kan leiden, dat iemand misleid wordt, al kan men het niet bewijzen. Het gevaar daarvoor bestaat zeker. Maar in art. 334 moet het oogmerk bepaald bewezen worden, omdat anders ieder, die te goeder trouw een berigt in de couranten doet opnemen omtrent de plaatsing van schuldbrieven, dat in strijd is met de waarheid, vervolgd zou kunnen worden. Dit is onmogelijk. Hier moet bepaald bewezen worden, dat de man, van wien het berigt afkomstig is, wist dat het berigt onwaar was. Maar in het geval van art. 335a wist de koopman, die het berigt mededeelde, dat het onwaar is, want het betreft eene mededeeling uit zijne eigene boeken.”

(H.J. Smidt, Geschiedenis van het Wetboek van Strafrecht, deel II, 1891, p. 575-577.)