Belastingrecht
Aanhouden van bouwterrein voor handels- of beleggingsdoeleinden levert geen feitelijk gebruik op.
Parket bij de Hoge Raad, 22 juli 1985
ECLI:NL:PHR:1985:BH1705 · Parket bij de Hoge Raad · 22 juli 1985
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/parket-bij-de-hoge-raad/bestuursrecht/belastingrecht/ecli-nl-phr-1985-bh1705
Zaakgegevens
Op 22 juli 1985 heeft het Parket bij de Hoge Raad een conclusie genomen in een zaak over belastingrecht.
- Instantie
- Parket bij de Hoge RaadParket bij de Hoge RaadHet onafhankelijke parket van de procureur-generaal en de advocaten-generaal, die de Hoge Raad adviseren in conclusies.Meer uitleg
- Datum uitspraak
- 22 juli 1985
- Datum publicatie
- 5 april 2013
- Zaaknummer
- 22 649
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Belastingrecht
- ECLI
- ECLI:NL:PHR:1985:BH1705
Samenvatting
Aanhouden van bouwterrein voor handels- of beleggingsdoeleinden levert geen feitelijk gebruik op.
Procesgang
Hoge Raad · 22 juli 1985
ECLI:NL:HR:1985:BH1705Conclusie A-GConclusie A-GEen onafhankelijk advies aan de Hoge Raad over hoe de zaak beslist moet worden. De Hoge Raad hoeft dat advies niet te volgen.Meer uitleg · 22 juli 1985deze uitspraak
ECLI:NL:PHR:1985:BH1705
Conclusie
v.R./A.T.
Nr. 22.649
Gemeentelijke onroerend-goedbelastingen.
Parket, 28 februari 1985
Mr. Moltmaker.
Conclusie inzake:
DE GEMEENTE DE BILT
tegen
[X].
Edelhoogachtbaar College,
1. Feiten en geschil.
1.1 Op 1 januari 1979 was [X] (belanghebbende) eigenaar van een perceel bouwterrein, bestemd voor de bouw van een vrijstaande woning.
1.2 Voor het jaar 1979 werd belanghebbende voor dit perceel in de gemeentelijke onroerend-goedbelastingen aangeslagen naar een per 1 januari 1978 vastgestelde waarde in het economische verkeer van f. 311.000, --.
1.3 Belanghebbende maakte tegen de aanslag bezwaar, stellende, dat voor het perceel nog geen bouwplan was ingediend en dat derhalve de bouwactiviteiten nog geen aanvang hadden genomen. Voorts achtte hij een waarde van f. 311.000, -- te hoog.
1.4 Aanvankelijk wees de gemeente het bezwaar af, maar verminderde ambtshalve de aanslagen naar een waarde van f. 244.000, -- , nadat belanghebbende een beroepschrift bij het Hof had ingediend.
1.5 In zijn beroepschrift voor het Hof stelde belanghebbende dat hij ten onrechte is belast wegens het feitelijk gebruik van het perceel, aangezien de belastingplicht ter zake van zodanig gebruik eerst ontstaat, wanneer dat gebruik een meer duurzaam karakter draagt. Voorts verdedigde hij een lagere waarde dan f. 311.000, --.
1.6 Het Hof stelde de waarde op f. 244.000, --. Aangezien belanghebbende geen beroep in cassatie heeft ingesteld, is die waarde niet in geschil.
1.7 Met betrekking tot de vraag of i.c. van feitelijk gebruik sprake is, stelde het Hof belanghebbende in het gelijk. De kern van 's Hofs motivering is:
"De omstandigheid dat belanghebbende de bevoegdheid had om over het perceel te beschikken is het rechtstreekse gevolg van de hoedanigheid van belanghebbende van eigenaar van het perceel, doch behoeft op zichzelf niet te leiden tot belastingplicht op grond van voormeld artikel 1 aanhef en letter a (van de gemeentelijke belastingverordening, M.). Daarvoor is vereist dat het perceel ook metterdaad door belanghebbende wordt gebezigd. Het aanhouden voor handels- of beleggingsdoeleinden vormt op zichzelf geen metterdaad bezigen van het onroerende goed en kan niet als feitelijk gebruik worden aangemerkt".
1.8 De gemeente heeft tegen deze uitspraak van het Hof beroep in cassatie ingesteld, in hoofdzaak aanvoerend, dat onder feitelijk gebruik moet worden verstaan het onbelemmerd uitoefenen van de beschikkingsmacht en dat belanghebbende, door het aanhouden van het perceel metterdaad enigerlei behoefte bevredigt.
2 Genot krachtens zakelijk recht.
2.1 Alvorens in te gaan op het geschil over de gebruikersbelasting lijkt het mij van belang enige aandacht te besteden aan de vraag of het Hof de aanslag wegens het genot krachtens zakelijk recht terecht heeft gehandhaafd.
2.2 Naar het mij voorkomt gaat de wet ervan uit, dat voor ieder onroerend goed een zakelijk gerechtigde valt aan te wijzen die krachtens zijn zakelijk recht het genot heeft en dus belastingplichtig is. In beginsel is dat de eigenaar, zie voor de grondbelasting de artikelen 52 en 53 Wet op de Grondbelasting (a contrario) en voorts o.m. HR 19 februari 1947, B 8274, en GS van Noord-Holland 6 augustus 1958, VN 1958, blz. 704: genot is aan de eigendom inherent. Zie voorts E.V.B. Gemeentelijke belastingen, art. 273, aant. 15, de noot van H.J. Hofstra onder HR 10 maart 1982, BNB 1982/115, alsmede J.W. Ilsink, Belastingblad 1983, blzz. 3 e.v.
2.3 Een uitzondering op het vorenstaande vormt de situatie, dat het genot bij een andere zakelijk gerechtigde berust, zie voor een algemene omschrijving HR 17 december 1980, BNB 1981/25 inzake een zakelijk recht van bewoning, HR 19 april 1978, BNB 1978/151, nt. H.J. Hofstra, FED Gem.bel. : 326, aant. D. Brüll.
Soms echter drukt een zakelijk recht - of een daarmee op één lijn te stellen kettingbeding - slechts de waarde. Zie HR 26 april 1978, BNB 1978/172, nt. J.P. Scheltens, FED Gem.bel .: 330, aant. D. Brüll (erfdienstbaarheden) en HR 3 februari 1982, BNB 1982/100, nt. H.J. Hofstra, FED Gem.bel .: Art.273:200, aant. D. Brüll (kettingbeding). Zie voor wat betreft bewind HR 26 oktober 1984, nr. 22.763.
Een andere uitzondering op het in punt 2.2 omschreven beginsel maakte Uw Raad voor het geval waarin de eigenaar wederrechtelijk zijn genot is ontnomen en die ontneming niet van voorbijgaande aard is, zie HR 10 maart 1982, BNB 1982/115, nt. H.J. Hofstra. In zijn noot acht Hofstra deze beslissing billijk, maar in strijd met het objectieve karakter van de belasting.
2.4 Gelet op het vorenstaande is in het onderhavige geval de aanslag wegens het genot krachtens zakelijk recht m.i. terecht opgelegd.
3 Feitelijk gebruik.
3.1 Wetsgeschiedenis.
3.1.1 In het oorspronkelijk ontwerp van wet, waarbij de gemeentelijke onroerend-goedbelastingen werden ingevoerd (Tweede Kamer, Zitting 1967-1968-9538, Nr. 2) luidde artikel 273 voor zover van belang:
"Ter zake van binnen de gemeente gelegen onroerend goed ...... kunnen één of meer belastingen worden geheven van degenen, die daarvan het genot hebben krachtens een zakelijk of persoonlijk recht ....
Onder genot krachtens persoonlijk recht wordt begrepen het feitelijk genot anders dan op grond van een daartoe strekkend recht. "
3.1.2 In de MvT (stuk Nr. 3) worden degenen die het genot hebben krachtens zakelijk recht vervolgens kortweg aangeduid als "zakelijk gerechtigden" en degenen die het genot hebben krachtens persoonlijk recht als "gebruikers". Zie bijv. blz. 12, 18 en 23. Zie ook het V.V. (stuk nr. 5) blz. 7 en 9. Deze terminologie kwam overigens ook al voor in de voorloper van wetsontwerp nr. 9538, t.w. het ingetrokken wetsontwerp nr. 7193, zie MvT Tweede Kamer, Zitting 1962-1963-7193, Nr. 3, blz. 4, 5 en 6 en V.V. Zitting 1963-1964- 7193, Nr. 4, blz. 3, 4 en 5.
3.1.3 Bij de Tweede nota van wijzingen (Zitting 1968-1969-9538, Nr. 7) werd in artikel 273 de ook thans nog bestaande terminologie ingevoerd, t.w. dat de belastingen worden geheven van
- degenen die het onroerend goed, al dan niet krachtens een zakelijk of persoonlijk recht feitelijk gebruiken;
- degenen die van het onroerend goed het genot hebben krachtens een zakelijk recht.
De MvA (stuk nr. 6) bezigt voor de eerstbedoelde belasting de term "gebruikersbelasting" (zie bijv. blz. 7).
3.1.4 Zoals reeds in de MvT op het ontwerp nr. 7193 tot uitdrukking werd gebracht en tijdens de parlementaire behandeling van ontwerp nr. 9538 is herhaald, werd de gemeentelijke onroerend-goedbelasting voor wat betreft de zakelijk gerechtigden beschouwd als de opvolgster van de grondbelasting. De terminologie is ook die van artikel 47 van de Wet op de Grondbelasting: "Belastingplichtig is hij die het genot heeft krachtens recht van bezit of eenig ander zakelijk recht."
3.1.5 De "gebruikersbelasting" was de opvolgster van de personele belasting, zij het dat het object sterk werd verruimd doordat in beginsel alle, ook bedrijfsmatig geëxploiteerde, onroerende goederen en grond zonder gebouwen in de heffing werden betrokken. Artikel 2 van de Wet op de Personele belasting 1950 bepaalde:
"De belasting wordt geheven wegens het gebruiken van hier te lande gelegen gebouwen .... enz."
en artikel 17:
"Belastingplichtig is de gebruiker van het perceel . . . "
3.1.6 Dat van de aansluiting bij de grondbelasting en de personele belasting is uitgegaan blijkt reeds uit het feit, dat de termen "genot" en "gebruik" in de wetsgeschiedenis verder niet zijn toegelicht. De MvT (t.a.p. blz. 23) op het voorgestelde derde lid van artikel 273 (zie punt 3.1.1, slot hiervóór) zegt:
"Door het bepaalde in het derde lid is het mogelijk ook degene in de belasting te betrekken die een onroerend goed feitelijk gebruikt enkel op grond van een gedogen door de eigenaar en niet op grond van verkregen rechten. Ook de personele belasting kent de feitelijke gebruiker als belastingplichtige."
Zoals gezegd werd de redactie van artikel 273 later gewijzigd. De MvA zegt hierover nog (blz. 20):
"De vraag of het derde lid van artikel 273 een omschrijving van het begrip persoonlijk recht geeft dan wel een uitbreiding van dat begrip beoogt, zou in laatstbedoelde zin moeten worden beantwoord, ware het niet dat de ondergetekenden in de tweede nota van wijzigingen dit voorschrift doen vervallen . .
3.2 Vraagstellingen.
3.2.1 De wetsgeschiedenis, zoals hiervoor in punt 3.1 weergegeven, geeft steun aan de opvatting, dat de wetgever in artikel 273, lid 1, letter a, in één formule twee gevallen heeft willen regelen, t.w.
a het gebruik krachtens zakelijk of persoonlijk recht;
b het feitelijk gebruik, d.w.z. zonder zodanig recht.
Aldus beschouwd zou het woord "feitelijk" geen betrekking hebben op het gebruik sub a en dan ook geen beperking daarvan vormen. Het begrip gebruik in sub a zou dan wellicht op dezelfde manier mogen worden benaderd als het begrip genot, zoals besproken in punt 2 hiervoor, namelijk dat het gebruik inherent is aan het zakelijk of persoonlijk (gebruiks)recht, waarop het berust. Het woord "feitelijk" heeft slechts de betekenis van "zonder recht".
Deze opvatting zou reeds zonder meer leiden tot het standpunt van de gemeente, dat van (feitelijk) gebruik in een geval als het onderhavige zonder meer sprake is op grond van de uit het eigendomsrecht van belanghebbende voortvloeiende onbelemmerde uitoefening van de beschikkingsmacht.
3.2.2 De andere opvatting is, dat ingevolge de bewoordingen van artikel 273, lid 1, letter a, slechts het feitelijk gebruik belast is, waarbij het onverschillig is of dit al dan niet op een zakelijk of persoonlijk recht berust. Het is dus niet voldoende dat men een gebruiksrecht heeft, maar men moet ook in feite gebruik van het goed maken.
In deze opvatting zal vervolgens de vraag aan de orde komen of in een situatie als de onderhavige van feitelijk gebruik sprake is.
3.3 Gebruik = feitelijk gebruik?
3.3.1 Artikel 3 van de Wet op de personele belasting 1950 luidde:
"Percelen, die geheel of gedeeltelijk zijn gemeubeld, worden beschouwd als in gebruik te zijn."
Reeds het feit, dat een dergelijke bepaling nodig werd geoordeeld (vgl. bijv. ook art. 19, lid 3), wijst erop, dat voor de personele belasting de onder punt 3.2.2 weergegeven opvatting gold. Vgl. ook Res. van 3 januari 1910 B 755, HR 3 december 1924, B 3550, HR 26 juni 1929, B 4539, HR 20 april 1932, B 5206 en HR 26 mei 1954, BNB 1954/236.
3.3.2 In de jurisprudentie en litteratuur wordt er naar het mij voorkomt in het algemeen (stilzwijgend) van uitgegaan, dat voor de toepassing van artikel 273, lid 1, letter a, steeds sprake moet zijn van feitelijk gebruik, zulks overeenkomstig de tekst van die bepaling. Vgl. bijv. het Rapport inzake de herziening van het belastinggebied van provincies en gemeenten (Commissie Christiaanse, 1983), waar op blz. 47 wordt geconstateerd dat in een aantal gevallen de heffing van de gebruikersbelasting niet mogelijk is, in verband waarmee de Commissie afschaffing bepleit van de term "feitelijk". Volgens de Commissie wordt het begrip gebruik daardoor ruimer en zal de door haar ongewenste situatie, dat geen gebruiker kan worden aangewezen zich praktisch niet meer voordoen. De door de Commissie voorgestelde nieuwe tekst van artikel 273 (zie blz. 78/79 van het rapport), geeft echter voor een geval als het onderhavige geen oplossing.
Zie over deze materie ook Geschrift nr. 158 van de Vereniging voor Belastingwetenschap (1983), blz. 45-49.
3.4 Feitelijk gebruik.
3.4.1 Dat men het begrip feitelijk gebruik tot uitgangspunt neemt, betekent nog geenszins, dat men het eens is over de wijze waarop of de mate waarin het begrip gebruik door de toevoeging van het woord "feitelijk" wordt beperkt.
3.4.2 HR 5 september 1979, BNB 1979/268, VN 1979, blz. 1748, FED Gem.bel .: Art. 273:86, aant. K. Walboom overweegt:
"dat in ieder geval degene die een onroerend goed metterdaad bezigt ter bevrediging van zijn behoeften dat goed gebruikt, .. . . "
De woorden "in ieder geval" in deze overweging laten nog ruimte voor de mogelijkheid, dat ook buiten de gevallen van dat "metterdaad bezigen" nog sprake kan zijn van gebruiken. Blijkens HR 5 september 1979, BNB 1979/270, FED Gem.bel .: Art.273:74, aant. K.F. Walboom, was het feitelijk ter beschikking staan echter niet voldoende om van metterdaad bezigen te spreken en was er in dat geval (belanghebbende had per 31 januari 1976 de huur opgezegd en het woonhuis reeds op 1 januari 1976 ontruimd) geen grond om uit anderen hoofde feitelijk gebruik te aanvaarden. Zie de kritische aantekening op dat arrest in VN 1979, blz. 1647. Ik merk hierbij op, dat het arrest geen uitsluitsel geeft over de vraag, of als de (gewezen) huurder geen feitelijk gebruiker meer was, misschien de verhuurder als feitelijk gebruiker zou kunnen worden aangemerkt (zie daarover nader de punten 3.4.5, 3.4.6 en 3.4.7 hierna).
Zie over deze arresten J.P. Kruimel WFR 5464 (1980), die met betrekking tot het geval van BNB 1976/268 opmerkt, dat twijfel zou kunnen ontstaan over de vraag of er sprake is van feitelijk gebruik als het bouwterrein reeds geruime tijd, bijvoorbeeld een paar jaar, braak lag. Hij bepleit (aan de hand van een ander voorbeeld) een ruime interpretatie van de overwegingen in dat arrest. Zie voor verdere jurisprudentie en litteratuur ook E.V.B. Gemeentelijke belastingen e.a., aant. 15 op art. 273.
3.4.3 Voor de vraag of een onroerend goed al dan niet feitelijk gebruikt wordt, zal de aard en inrichting van dat goed van groot belang zijn. De wijze waarop een perceel bos feitelijk wordt gebruikt (wandelen) verschilt duidelijk met de wijze waarop een woonhuis wordt gebruikt (wonen). Als de eigenaar geen tijd heeft om in zijn bos te wandelen, betekent dat m.i. niet dat hij het niet feitelijk gebruikt. Voor een woonhuis, dat het hele jaar leeg staat kan dat wellicht anders liggen (zie punt 3.4.5 hierna).
3.4.4 Het vorenstaande houdt echter niet in, dat slechts van feitelijk gebruik zou kunnen worden gesproken indien het goed overeenkomstig zijn aard en inrichting (c.q. bestemming) wordt gebruikt. Ook ander gebruik leidt tot belastingheffing. Zie reeds voor de personele belasting HR 4 december 1918, B. 2106, 31 oktober 1934, B 5708 en 17 februari 1937, B 6349 en voor de Gemeentelijke onroerend-goedbelastingen Hof Amsterdam 3 april 1979, VN 1979 blz. 1325 en uitdrukkelijk het eerdergenoemde arrest BNB 1979/268.
3.4.5 Met betrekking tot de vraag of bij leegstand van gebouwen al dan niet sprake is van feitelijk gebruik door de eigenaar lopen de meningen uiteen. Hof Leeuwarden 31 oktober 1980, VN 1981, blz. 385 oordeelde, dat een na het overlijden van de bewoonster leegstaand huis door de erfgenamen niet metterdaad wordt gebezigd en dat de enkele omstandigheid, dat zij het goed krachtens hun recht van eigendom ter vrije beschikking hadden niet meebracht, dat zij het goed feitelijk gebruikten.
Daarentegen overwoog Hof Amsterdam in zijn uitspraak, vermeld in het vorige punt (zie ook hetzelfde Hof 30 januari 1980, FED Gem.bel .: Art.273:143, aant. G. van der Laan):
"dat onjuist moet worden geacht de opvatting, dat een eigenaar wanneer hij de panden, die bij hem in gebruik zijn geweest en voor gebruik geschikt zijn, om hem moverende redenen voortaan ongebruikt laat, voor de heffing van de gemeentelijke onroerend- goedbelastingen niet langer als gebruiker van die panden zou kunnen worden aangemerkt; dat zulks alleen het geval is, indien hij de panden voor de verhuur zou hebben bestemd en nog geen huurder zou hebben kunnen vinden;"
In de aantekening op deze uitspraak in VN 1979, blz. 1326, gebruikt de bewerker de ook in het beroepschrift in cassatie vermelde uitdrukking:
"het onbelemmerd uitoefenen van de feitelijke beschikkingsmacht".
Volgens G. van der Laan (aant. bij Hof Amsterdam, 30 januari 1980, FED Gem.bel .: Art.273:143) is de formulering van het Hof veeleer een omschrijving van het begrip feitelijk genot.
3.4.6 De door het Hof Amsterdam in vorengeciteerde uitspraak gemaakte uitzondering (bestemd voor de verhuur) is ook te vinden in Hof Leeuwarden 10 maart 1978, BNB 1979/152, VN 1979 blz. 432, FED Gem.bel .: 341, aant. D. Brüll; Hof Leeuwarden 8 juni 1979, FED Gem.bel .: Art.273:37, aant. K. Walboom en Hof 's-Hertogenbosch 11 mei 1979, BNB 1980/210, FED Gem.bel .: Art. 273:40, aant. D. Brüll. Zie met betrekking tot tijdelijk leegstaande recreatiewoningen waarin feitelijk gebruik door de eigenaar (verhuurder) werd aangenomen HR 29 april 1981, BNB 1981/162, FED Gem.bel .: Art.273:150 aant. D. Brüll, HR 8 juli 1981, BNB 1981/248 nt. H.J. Hofstra, FED Gem. bel .: Art.273:176, aant. K.F. Walboom en HR 18 november 1981, BNB 1982/30 nt. H.J. Hofstra, FED Gem.bel .: Art.273:177 aant. D. Brüll. Niet geheel duidelijk is of in de laatstbedoelde gevallen het gebruik berust op het "metterdaad bezigen" of op een vorm van gebruik anders dan door het "metterdaad bezigen". Zou dat laatste het geval zijn, dan rijst de vraag of Uw Raad in BNB 1981/162, 1981/248 en 1982/30 is teruggekomen van de opvatting in BNB 1979/270, waarin het feitelijk ter beschikking staan op zichzelf niet voldoende werd geoordeeld om van feitelijk gebruik te spreken (zie punt 3.4.2 hiervóór). M.i. is dat uit de eerstbedoelde arresten niet af te leiden, omdat het daar recreatiewoningen betrof die in het belastingjaar - zij het niet op de peildatum - ook "metterdaad" werden gebezigd voor eigen bewoning resp. verhuur voor korte perioden. Onder die omstandigheden deed de noodgedwongen onderbreking gedurende de winter aan het feitelijk gebruik niet af. Dit wil dus nog niet zeggen, dat dit ook zou gelden als de eigenaar de woning welbewust het hele jaar zou laten leegstaan.
3.4.7 Een subjectieve benadering als hierboven bedoeld, waarbij de belastingplicht afhangt van de voornemens van de eigenaar is niet alleen bewijsrechtelijk problematisch, maar ook uitvoeringstechnisch bezwaarlijk en past m.i. slecht bij een objectieve belasting als de onderhavige. Ik zou dan ook de hantering van een objectief criterium willen bepleiten, t.w. dat de eigenaar de feitelijke gebruiker is, tenzij een ander krachtens een zakelijk of persoonlijk recht dan wel feitelijk (dus zonder een zodanig recht) gebruiker is. In resultaat verschilt deze formulering naar het mij voorkomt nauwelijks van de hierboven geciteerde formulering in VN 1979, blz. 1326: het onbelemmerd uitoefenen van de beschikkingsmacht. De wijze waarop de eigenaar die beschikkingsmacht uitoefent of zijn - al dan niet bewijsbare - voornemens dienaangaande, zouden m.i. niet relevant behoren te zijn voor de heffing, tenzij die uitoefening een andere aan de heffing onderworpen gebruiker oplevert. Deze opvatting lijkt mij ook zeer wel te rijmen met de wetsgeschiedenis (zie de punten 3.1.1 en 3.2.1 hiervóór).
3.4.8 In de hierboven omschreven opvatting is de oplossing in het onderhavige geval duidelijk: De eigenaar van een bouwterrein is tevens de feitelijke gebruiker, omdat hij het gebruik niet aan een derde heeft afgestaan en het gebruik hem ook niet feitelijk is ontnomen.
3.5 Gebruik overeenkomstig de aard en inrichting (c.q. bestemming).
3.5.1 Indien van een beperkter opvatting van het begrip "feitelijk gebruik" moet worden uitgegaan, met name moet worden aangenomen, dat een eigenaar die een woning bewust leeg laat staan niet als de gebruiker daarvan kan worden aangemerkt, rijst de vraag of die lijn zonder meer mag worden doorgetrokken naar het onderhavige geval. Naar mijn mening moet die vraag ontkennend worden beantwoord: Een woning beantwoordt aan zijn bestemming door het gebruik overeenkomstig zijn aard en inrichting: de bewoning. Een bouwterrein is, zodra het heeft beantwoord aan zijn bestemming, geen bouwterrein meer, maar is ondergrond en erf van een gebouw geworden. Dat het bouwterrein alleen als zodanig feitelijk gebruikt zou worden tijdens de betrekkelijk korte periode dat de eigenaar bezig is daarop een woning te laten bouwen, althans een op korte termijn uit te voeren voornemen daartoe heeft - zie het geval van meergenoemd arrest BNB 1979/268 - lijkt mij weinig bevredigend. Bedoeld arrest dwingt ook niet tot die opvatting. Het Hof had beslist, dat tijdens de bouw van de woning belanghebbende het bouwterrein niet meer als ongebouwde eigendom kon gebruiken. Uw Raad oordeelde daarover in andere zin, maar de casus leende zich niet voor een beslissing over de vraag of een eigenaar van een bouwterrein ook al gebruiker is voordat met de bouw is begonnen.
3.5.2 Dat een eigenaar van een bouwterrein om hem moverende reden (nog) niet met de bouw begint, mag m.i. niet tot de conclusie leiden dat hij tot het begin van de bouw (c.q. tot het moment dat daarvoor concrete, op korte termijn te realiseren plannen bestaan) het terrein niet gebruikt. Hij kan tot dat moment het terrein uiteraard ook gebruiken als volkstuin of parkeerterrein, maar dat is dan slechts tijdelijk en niet conform de bestemming van dat bouwterrein. Een bouwterrein beantwoordt aan zijn aard en inrichting
(c.q. bestemming) ook als de eigenaar er niets mee doet tot het moment waarop hij gaat bouwen. Meer in het algemeen geformuleerd zou ik willen stellen, dat van feitelijk gebruik ook sprake kan zijn als men niets met het onroerend goed doet, mits dat niets doen in overeenstemming is met de aard van het goed. Vgl. Hof Amsterdam 24 januari 1983, VN 1983 blz. 1698, Belastingblad 1983, blz. 272: Het in vredestijd leeg staan van opslagplaatsen, bestemd voor berging van voorwerpen in oorlogstijd, is in overeenstemming met hun functie en in zoverre kan gesproken worden van feitelijk gebruik.
3.5.3 Als men aanneemt, dat de gebruikersbelasting (mede) wordt gedragen door de gedachte dat het goed door het gebruik op enigerlei wijze rendabel wordt gemaakt, althans wordt benut, behoeft zulks aan het vorenstaande niet af te doen. De eigenaar van het bouwterrein mag gaan bouwen. Als hij niet met die bouw begint, zal hij daar in de regel een economisch motief voor hebben, bijv. dat hij het terrein aanhoudt in de hoop op vermogenswinst. Dat is dan zijn wijze van benutten c.q. rendabel maken.
4 Conclusie.
Gelet op het vorenstaande treft het cassatiemiddel m.i. doel. Ik concludeer tot
a vernietiging van de uitspraak van het Hof in zoverre daarbij de uitspraak op het bezwaarschrift en de aanslag wegens feitelijk gebruik werden vernietigd;
b bevestiging van de uitspraak van het Hof, in zoverre daarbij de aanslag wegens het genot krachtens zakelijk recht zoals deze luidt na ambtshalve vermindering, werd gehandhaafd;
c bevestiging van de uitspraak op het bezwaarschrift voor wat betreft de aanslag wegens feitelijk gebruik, zoals deze luidt na de ambtshalve vermindering, uitgaande van een waarde in het economische verkeer van f. 244.000, -.
De Procureur-Generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden,