Naar inhoud
Uitspraken.nl
Terug naar zoeken

Strafrecht overig

Conclusie AG. Opzettelijk handelen i.s.m. art. 2 onder B OW. Heeft hof nagelaten in het bijzonder de redenen…

Parket bij de Hoge Raad, 1 september 2026

ECLI:NL:PHR:2026:1078 · Parket bij de Hoge Raad · 1 september 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/parket-bij-de-hoge-raad/strafrecht/strafrecht-overig/ecli-nl-phr-2026-1078

Zaakgegevens

Op 1 september 2026 heeft het Parket bij de Hoge Raad een conclusie genomen in een zaak over strafrecht.

Instantie
Parket bij de Hoge Raad
Datum uitspraak
1 september 2026
Datum publicatie
9 november 2026
Zaaknummer
24/04780
Rechtsgebied
Strafrecht Strafrecht overig
ECLI
ECLI:NL:PHR:2026:1078
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Conclusie AG. Opzettelijk handelen i.s.m. art. 2 onder B OW. Heeft hof nagelaten in het bijzonder de redenen op te geven die ertoe hebben geleid dat het afwijkt van twee uos? De conclusie strekt tot verwerping van het beroep.

Samenhang met 24/04779 en 24/04781.

Procesgang

  1. Conclusie A-G · 1 september 2026deze uitspraak

    ECLI:NL:PHR:2026:1078

  2. Hoge Raad · 10 november 2026

    ECLI:NL:HR:2026:1855

Conclusie

PROCUREUR-GENERAAL

BIJ DE

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

Nummer24/04780

Zitting 1 september 2026

CONCLUSIE

B.F. Keulen

In de zaak

[verdachte] ,

geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1990,

hierna: de verdachte

  1. De verdachte is bij arrest van 18 december 2024 door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (parketnr. 21-002040-21) wegens ‘opzettelijk handelen in strijd met een in artikel 2 onder B van de Opiumwet gegeven verbod’ veroordeeld tot 10 dagen gevangenisstraf, met aftrek van voorarrest als bedoeld in art. 27, eerste lid, Sr. Het hof heeft voorts een geldbedrag van € 100,- verbeurd verklaard en de teruggave aan de verdachte gelast van een geldbedrag van € 25,-.

  2. Er bestaat samenhang met de zaken 24/04779 en 24/04781. In deze zaken zal ik vandaag ook concluderen.

  3. Het cassatieberoep is ingesteld namens de verdachte. J.O.A.N. de Vries, advocaat in Utrecht, heeft twee middelen van cassatie voorgesteld.

  4. Beide middelen betreffen de bewijsvoering. Voordat ik de middelen bespreek, geef ik de bewezenverklaring en de bewijsvoering weer, alsmede delen van het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep en de pleitnota.

Bewezenverklaring, bewijsvoering, proces-verbaal van de zitting en pleitnota

5. Het hof heeft ten laste van de verdachte bewezenverklaard dat:

‘hij op 21 april 2020 te [plaats] opzettelijk heeft verkocht 1,45 gram en 0,76 gram, zijnde cocaïne en heroïne telkens een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst I’

6. Deze bewezenverklaring (die niet helemaal correct is uitgestreept, maar waarvan duidelijk is dat zij ziet op 1,45 gram cocaïne en 0,76 gram heroïne) steunt op de volgende bewijsmiddelen (met weglating van verwijzingen):

‘1. Het proces-verbaal van bevindingen d.d. 21 april 2020, inhoudende als relaas van [verbalisant 1] , (…):

Op 21 april 2020 zag ik, verbalisant, in [plaats] de mij ambtshalve bekende [verdachte] , geboren op [geboortedatum] -1990 te [geboorteplaats] . Het is mij ambtshalve bekend dat [verdachte] heroïne en cocaïne verkoopt. Ik zag een man, met het uiterlijk van een harddrugsgebruiker, naar de locatie van [verdachte] lopen. Later bleek het te gaan om [betrokkene 1] . Ik, verbalisant, fietste op dat moment op het fietspad richting [verdachte] en [betrokkene 1] . Ik, verbalisant, had duidelijk zicht op beide personen. Ik, verbalisant, zag dat [verdachte] iets in doorzichtig plastic/folie verpakt aan [betrokkene 1] gaf. Ik zag dat [betrokkene 1] dit met zijn rechterhand in ontvangst nam en zeer snel in zijn mond stopte. Ik, verbalisant, zag dat [betrokkene 1] een doorzichtige plastic/folie verpakking uitspuwde. Ik, verbalisant, herkende dit als een goed wat mij ambtshalve bekend is waarin verdovende middelen worden verpakt.

2. Het proces-verbaal van bevindingen d.d. 21 april 2020, inhoudende als relaas van [verbalisant 2] , (…):

Ik vroeg aan collega [verbalisant 3] of hij de verdachte had gefouilleerd. Ik hoorde collega [verbalisant 3] zeggen: "Nee ik heb alleen de drugs gepakt die hij in zijn mond had. Hij is de koper". Op 21 april 2020 heb ik [betrokkene 1] gefouilleerd. Ik vroeg aan [betrokkene 1] welke drugs hij had gekocht. Ik hoorde [betrokkene 1] zeggen: "Heroïne en een beetje cocaïne". Toen vroeg ik wat hij ervoor had betaald. Ik hoorde [betrokkene 1] zeggen: "100 euro".

3. Een schriftelijk stuk, te weten een kennisgeving van inbeslagneming, inhoudende als bevindingen van verbalisanten [verbalisant 4] en [verbalisant 5] , (…):

Beslagene: [verdachte] .

Geboortedatum: [geboortedatum] 1990

Object: Geld (biljetten)

Aantal: 1 stuks

Totale hoeveelheid: 100 euro

4. Een schriftelijk stuk, te weten een kennisgeving van inbeslagneming, inhoudende als bevindingen van [verbalisant 3] , (…):

Datum: 21 april 2020

Beslagene: [betrokkene 1] , [betrokkene 1]

Goednummer: PL0600-2020176582-2245626

Verpakking: Zak plastic

Object: Verdovende mid (Cocaïne Crack)

Bijzonderheden: 2 gram verdeeld in 4 pakketjes

5. Een schriftelijk stuk, te weten een kennisgeving van inbeslagneming, inhoudende als bevindingen van [verbalisant 3] , (…):

Datum: 21 april 2020

Beslagene: [betrokkene 1]

Goednummer: PL0600-2020176582-2245638

Verpakking: Zak plastic

Object: Verdovende mid (Heroïne)

Bijzonderheden: 1 zakje met bruine poeder

6. Het proces-verbaal Onderzoek verdovende middelen d.d. 12 mei 2020, inhoudende als bevindingen van verbalisanten [verbalisant 6] en [verbalisant 7] , (…):

Sporendrager(s)

Goednummer: PL0600-2020176582-2245626

SIN: AAMU6268NL

Goednummer: PL060Q-2020176582-224563

SIN: AAMU6270NL

Op 11 mei 2020 werd door ons het volgende waargenomen en bevonden:

Betreft onderzoek aan SIN: AAMU6268NL

Gewicht inhoud verpakking: 1,45 gram (netto exclusief verpakking)

Uitslag kleurtest: positief, Cocaïne

Betreft onderzoek aan SIN: AAMU6270NL

Gewicht inhoud verpakking 0,76 gram (netto exclusief verpakking)

Uitslag kleurtest: positief, Heroïne

7. Een schriftelijk stuk, te weten een rapport NFiDENT. opgemaakt door ing. [deskundige 1] . NFI-deskundige forensische drugsanalyse bij het NFI, van 7 december 2020, (…), voor zover inhoudende:

Kenmerk: AAMU6268NL

Omschrijving FO: brokjes, wit, uit 1,45 gram

Conclusie: bevat cocaïne

Aanvullende informatie

Cocaïne is vermeld op lijst I, behorende bij de Opiumwet.

8. Een schriftelijk stuk, te weten een rapport NFiDENT. opgemaakt door ing. [deskundige 2] , NFI-deskundige forensische drugsanalyse bij het NFI, van 8 december 2020, (…), voor zover inhoudende:

Kenmerk: AAMU6270NL

Omschrijving FO: poeder en brokjes, bruin, uit 0,76 gram

Conclusie: bevat heroïne

Aanvullende informatie

Heroïne is vermeld op lijst I, behorende bij de Opiumwet.’

7. Het proces-verbaal van het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep, gehouden op 4 december 2024, houdt onder meer het volgende in:

‘De verdachte verklaart op de vragen van het hof als volgt:

De drugs die bij die meneer zijn aangetroffen zijn niet van mij afkomstig. Ik kwam die man op straat tegen en heb shag van hem gekregen. Ik was onderweg naar de tandarts, daar 100 meter vandaan. U, voorzitter houdt mij voor dat een verbalisant heeft gezien dat ik iets in een doorzichtige plastic folie aan die meneer zou hebben overhandigd en dat de verbalisant niet over shag spreekt. Ik vind het heel knap dat je zoiets kleins kan zien, wat die meneer aan mij heeft gegeven. In de directe omgeving was er niemand. U, voorzitter houdt mij voor dat uit de mond van die meneer, genaamd [betrokkene 1] een pakketje drugs is gehaald door de politie. Die meneer heeft verklaard dat hij drugs van een donkere meneer heeft gekocht en niet van mij. Ik heb wel gezien dat die meneer iets in zijn mond stopte toen de politie kwam aanrijden. Ik had de shag daarvoor al van hem gekregen. Ik heb niks bij de politie willen verklaren omdat ik daar ten onrechte zat.’

8. Uit het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep, gehouden op 4 december 2024, blijkt daarnaast dat de raadsvrouw het woord tot verdediging heeft gevoerd overeenkomstig een overgelegde pleitnota. Deze houdt onder meer het volgende in:

‘ [verbalisant 1] ziet cliënt lopen. Hij verbaliseert: "Het is mij, ambtshalve bekend dat [verdachte] een overlastgevende drugsrunner is uit [geboorteplaats] die zich in het verleden veelvuldig ophield in en rondom [plaats] ."

[verbalisant 1] vind het direct ‘zeer bijzonder' dat cliënt over de [a-straat] liep 'gezien zijn verleden' (p.4).

Wat is bekend over dit verleden?

Voor de tenlastegelegde periode is cliënt slechts éénmaal veroordeeld voor het op één dag - te weten: 7 september 2016 in [plaats] - overtreden van de Opiumwet.

Naast deze veroordeling staat er, vijf jaar terugkijkend, enkel een belediging van een agent op zijn strafblad en in november 2011 een veroordeling voor een andersoortige verdenking.

De oudere zaken zijn allen niet drugsgerelateerd. En verder is er sprake van sepots.

[verbalisant 1] zijn gekleurde blik wordt dus niet met feiten en omstandigheden gestaafd.

Client heeft een zwartkleurige telefoon in de hand. [verbalisant 1] heeft vervolgens 'zeer sterk het vermoeden dat [verdachte] een ontmoeting zou hebben op deze locatie voor een overdracht van verdovende middelen' en besluit assistentie erbij te roepen.

Dit 'zeer sterke vermoeden' lijkt misplaatst.

Als zijn collega's ter plaatse komen, ziet [verbalisant 1] een in het zwart geklede man. [verbalisant 1] zag naar eigen zeggen gelijk van 100 meter afstand dat deze man 'de uiterlijke kenmerken van een harddrugsgebruiker [had] en naar alle waarschijnlijkheid uit Duitsland kwam.

Deze herkenning is niet geloofwaardig. Zijn collega verbalisanten durven op basis van het uiterlijk van [betrokkene 1] dan ook niet zulke boude uitspraken te doen.

[verbalisant 1] verbaliseert dat het hem ambtshalve bekend is dat cliënt veelvuldig verdovende middelen zou verkopen aan voornamelijk Duitse harddrugsgebruikers. Cliënt is hier – zoals eerder vermeld – op dat moment echter nog nooit voor vervolgd.

Deze vermeende voorkennis kleurt echter evident zijn waarneming van en herinnering aan de situatie.

Bijgaand treft u een Volkskrant-artikel over het boek van wetenschapsfilosoof Derksen aan, waarin vier valkuilen staan beschreven in de zoektocht naar de waarheid.

(…)

Uit het dossier is op te maken dat deze valkuilen evident aanwezig waren bij [verbalisant 1] .

Uit de verhoren bij de RhC blijkt dat de andere verbalisanten niet eerder bekend waren met cliënt.

Verbalisanten [verbalisant 4] en [verbalisant 3] verbaliseren dat zij twee personen tegenover elkaar zagen staan en dat één van de personen van hen wegliep. Collega [verbalisant 1] is bij deze persoon gaan staan. Collega [verbalisant 1] vertelde hen dat deze meneer iets in zijn mond had zitten (p. 13).

Collega [verbalisant 3] heeft vervolgens geweld toegepast op [betrokkene 1] , door middel van strotten, waarna [betrokkene 1] er een doorzichtige plastic/folie heeft uitgespuwd.

Collega [verbalisant 1] heeft zijn collega's niet gezegd dat hij een overdracht had gezien. Hij heeft zijn collega's niet gezegd dat hij gezien had dat [betrokkene 1] iets in zijn mond stopte.

[verbalisant 1] verbaliseert echter – na al gezien te hebben wat [betrokkene 1] had uitgespuwd – dat hij zou hebben gezien dat cliënt iets in doorzichtig plastic/folie verpakt aan [betrokkene 1] gaf, wat [betrokkene 1] in zijn mond stopte (PV, p.5).

[verbalisant 1] koppelt – vermoedelijk onbewust – waarnemingen aan elkaar en maakt hier een mooi logisch verhaal van. Dit zien we ook terug in de verhoren bij de RhC. Daar verklaart hij het volgende:

"Ik dacht: dat is interessant, wat doet hij hier. Ik zag in de verte een man aankomen met de uiterlijke kenmerken van een drugsgebruiker. Dan is het voor mij direct: er gaat hier een deal plaatsvinden." (RhC [verbalisant 1] , p. 2)

In zijn oorspronkelijke PV staat dat [verbalisant 1] al 'zeer sterk het vermoeden' heeft dat cliënt 'een ontmoeting zou hebben op deze locatie voor een overdracht van verdovende middelen' en besluit assistentie erbij te roepen, alleen al bij het zien van cliënt in de buurt van een treinstation.

In zijn latere verklaring vindt [verbalisant 1] dit (onbewust kennelijk) onvoldoende en maakt hij ervan dat hij al een vermoedelijke drugsgebruiker zag aanlopen, waarvan hij op geruime afstand al herkende dat het niet iemand uit [plaats] zou zijn, waarop hij vermoedde dat een deal zou plaatsvinden.

Waar zijn collega [verbalisant 4] terecht opmerkt:

"Ik kan mij herinneren dat [betrokkene 1] iets in zijn mond stopte, dat heb ik nog in mijn geheugen. Bij voorlezen merkt de getuige op dat hij zich dat ook niet meer honderd procent zeker kan herinneren. Ik kan mij herinneren dat collega [verbalisant 3] dat weer uit zijn mond haalde. Ik kan nu niet met honderd procent zekerheid zeggen of ik toen zag dat [betrokkene 1] iets in zijn mond stopte." (RhC [verbalisant 4] , p. 2)

Graaf [verbalisant 1] zich verder in en wordt steeds stelliger in zijn antwoorden.

Stelligheid is nadrukkelijk niet gelijk te stellen met accuraatheid. En zijn accuraatheid laat – zoals eerdervermeld – te wensen over.

[verbalisant 1] vertelt dat hij met 20 a 25 kilometer per uur op de situatie af kwam fietsen, waarvan hij de laatste 5 meter extra aanzet, en [betrokkene 1] bij de kraag of strot grijpt. In deze situatie weet hij naar eigen zeggen waar te nemen dat er een in plastic gewikkeld object van hand naar hand tot hand ging en dat hij zich dit 2,5 jaar later nog expliciet herinnert. Dit is ongeloofwaardig en lijkt de aanwezigheid van de valkuilen te bevestigen.

Mensen zoeken instinctief hardnekkig naar passend bewijsmateriaal. Wie meer zekerheid over de waarheid wil hebben, moet volgens Derksen daarom altijd op zoek gaan naar discriminerend bewijsmateriaal. Bewijsmateriaal dat niet alleen laat zien dat jouw scenario klopt, maar ook dat alternatieve scenario's niet kloppen.

Wat is er bekend over het alternatieve scenario?

Cliënt en [betrokkene 1] hebben onafhankelijk van elkaar verklaard dat [betrokkene 1] een sigaret of sjekkie aan cliënt heeft overhandigd. Er is geen tijd geweest om deze verklaring af te stemmen, zodat deze verklaring van beide heren betrouwbaar is.

De [betrokkene 1] heeft verklaard dat hij eerder drugs heeft gekocht op het station [plaats] van een dealer genaamd [betrokkene 2] en dat hij deze in zijn mond heeft gestopt bij het zien van politie. Ook deze verklaring is aannemelijk.

[betrokkene 1] verklaart uitdrukkelijk dat hij de drugs niet van cliënt heeft gekocht. Hij zou betaald hebben met twee biljetten van vijftig euro.

Cliënt ontkent drugs te hebben verkocht. Hij is bij zijn aanhouding niet in het bezit van twee biljetten van vijftig euro (p. 52)

Er zijn bij cliënt ook geen drugs aangetroffen, terwijl een handelsvoorraad verwacht zou worden. Bij cliënt wordt hiernaast geen groot contant geldbedrag aangetroffen, dus de vermeende handel was ook niet te gelde gemaakt.

Cliënt heeft verklaard dat hij onderweg was naar de tandarts. Zijn bundel was op en daarom kon hij de tandarts niet vinden. Toen kwam die man, maar die sprak Duits (p. 17).

[verbalisant 4] bevestigt dat er een tandarts vlakbij station [plaats] zit, ook destijds (RhC [verbalisant 4] , p. 2).

Het alternatieve scenario wordt dus niet weerlegd, maar juist bevestigd.

Conclusie

Er ligt enerzijds de verklaring van [verbalisant 1] , die al een drugsdeal vermoedde bij het alleen maar waarnemen van cliënt.

Er ligt de verklaring van twee collega agenten dat [verbalisant 1] alleen gesproken heeft over dat [betrokkene 1] iets in zijn mond had, niet over een overdracht.

Dan is er de verklaring van [betrokkene 1] dat hij de drugs niet van cliënt heeft gekocht.

En de verklaring van cliënt dat hij geen drugs heeft verkocht.

Gelet op het voorgaande is er geen wettig en overtuigend bewijs dat cliënt zich schuldig heeft gemaakt aan de handel in drugs, zodat ik u verzoek om hem hiervan vrij te spreken.’

Bespreking van het eerste middel

9. Het eerste middel behelst de klacht dat het hof heeft nagelaten in zijn arrest in het bijzonder de redenen op te geven die ertoe hebben geleid dat het hof afwijkt van het uitdrukkelijk onderbouwde standpunt inhoudend dat de verklaring van [verbalisant 1] dat hij zag dat de verdachte iets dat in doorzichtig plastic of folie verpakt was aan [betrokkene 1] gaf die het zeer snel in zijn mond stopte, ongeloofwaardig, onjuist en/of onbetrouwbaar is.

10. Uit de pleitnota blijkt dat de raadsvrouw het een en ander over de verklaring van [verbalisant 1] naar voren heeft gebracht. Daarbij heeft zij evenwel vooral proberen aannemelijk te maken dat [verbalisant 1] onvoldoende aanleiding had om te vermoeden dat de verdachte iets dat in doorzichtig plastic of folie verpakt was aan [betrokkene 1] gaf die het zeer snel in zijn mond stopte. Feiten en omstandigheden die aan de betrouwbaarheid van deze waarneming afdoen zijn nauwelijks naar voren gebracht. Gesteld wordt dat [verbalisant 1] bij [betrokkene 1] de uiterlijke kenmerken van een harddrugsgebruiker van 100 meter afstand zou hebben herkend, maar de raadsvrouw noemt geen feiten of omstandigheden die ondersteunen dat deze observatie op die afstand plaatsvond. En ook als dat zo zou zijn betekent het niet dat verbalisant de overdracht van het plastic zakje en het in de mond stoppen daarvan niet op kortere afstand heeft waargenomen. Bij de bestrijding van de waarneming van [verbalisant 1] is de raadsvrouw niet heel helder. Eerst meldt zij dat [verbalisant 1] bij [betrokkene 1] is gaan staan en de andere verbalisanten ‘vertelde dat deze meneer iets in zijn mond had zitten’. Daarna bekritiseert zij desalniettemin dat [verbalisant 1] , nadat hij ziet wat [betrokkene 1] heeft uitgespuwd, verbaliseert dat hij heeft gezien dat verdachte iets dat in doorzichtig plastic/folie verpakt was aan [betrokkene 1] gaf die het in zijn mond stopte. Al met al worden geen wezenlijke argumenten aangevoerd tegen de betrouwbaarheid van de waarneming van [verbalisant 1] , die spoort met de waarneming dat [betrokkene 1] daadwerkelijk een plastic zakje met drugs in zijn mond had (bewijsmiddel 2).

11. Anders dan de steller van het middel veronderstelt, koppelt de raadsvrouw aan haar opmerkingen ook niet de conclusie dat de verklaring van [verbalisant 1] ongeloofwaardig, onjuist en onbetrouwbaar is. Zij concludeert dat er geen wettig en overtuigend bewijs is dat de verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan de handel in drugs.

12. Al met al meen ik dat geen sprake is van een uitdrukkelijk onderbouwd standpunt inhoudend dat de verklaring van [verbalisant 1] dat hij zag dat de verdachte iets dat in doorzichtig plastic of folie verpakt was aan [betrokkene 1] gaf die het zeer snel in zijn mond stopte, ongeloofwaardig, onjuist en onbetrouwbaar is. Van een argumentatie die tot een respons noopt is geen sprake, en de ondubbelzinnige conclusie die de steller van het middel erin leest, ontbreekt eveneens.

13. Het middel faalt.

Bespreking van het tweede middel

14. Het tweede middel behelst de klacht dat het hof heeft nagelaten in zijn arrest in het bijzonder de redenen op te geven die ertoe hebben geleid dat het hof afwijkt van het uitdrukkelijk onderbouwde standpunt dat er sprake is van een alternatief scenario inhoudend dat [betrokkene 1] de drugs voorafgaand aan de ontmoeting tussen hem en de verdachte al van een derde heeft gekocht.

15. Van een alternatief scenario dat afzonderlijke weerlegging behoeft (een Meer en Vaart-verweer) is slechts sprake als het scenario niet alleen onverenigbaar is met de bewezenverklaring maar ook niet wordt weerlegd door de bewijsmiddelen. Van een dergelijk scenario is in deze zaak geen sprake: [verbalisant 1] heeft verklaart dat hij zag dat de verdachte ‘iets in doorzichtig plastic/folie verpakt aan [betrokkene 1] gaf’ en ‘dat [betrokkene 1] dit met zijn rechterhand in ontvangst nam en zeer snel in zijn mond stopte’.

16. Het middel faalt.

Afronding

17. Beide middelen falen en kunnen worden afgedaan met de aan art. 81, eerste lid, RO ontleende formulering. Ambtshalve heb ik geen gronden aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden uitspraak aanleiding behoren te geven.

18. Deze conclusie strekt tot verwerping van het beroep.

De Procureur-Generaal

bij de Hoge Raad der Nederlanden

AG

HR 11 april 2006, ECLI:NL:HR:2006:AU9130, NJ 2006/393 m.nt. Buruma. G.J.M. Corstens, Het Nederlands strafprocesrecht, bewerkt door M.J. Borgers en T. Kooijmans, Deventer: Wolters Kluwer 2021, p. 918.