Strafrecht overig
Conclusie AG. Beklag a.b.i. art. 552a Sv. Klassiek beslag op Apple Macbook Air, Apple iPads 5th Generation en…
Parket bij de Hoge Raad, 10 november 2026
ECLI:NL:PHR:2026:1080 · Parket bij de Hoge Raad · 10 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/parket-bij-de-hoge-raad/strafrecht/strafrecht-overig/ecli-nl-phr-2026-1080
Zaakgegevens
Op 10 november 2026 heeft het Parket bij de Hoge Raad een conclusie genomen in een zaak over strafrecht.
- Instantie
- Parket bij de Hoge RaadParket bij de Hoge RaadHet onafhankelijke parket van de procureur-generaal en de advocaten-generaal, die de Hoge Raad adviseren in conclusies.Meer uitleg
- Datum uitspraak
- 10 november 2026
- Datum publicatie
- 9 november 2026
- Zaaknummer
- 24/04615
- Rechtsgebied
- Strafrecht » Strafrecht overig
- ECLI
- ECLI:NL:PHR:2026:1080
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Conclusie AG. Beklag a.b.i. art. 552a Sv. Klassiek beslag op Apple Macbook Air, Apple iPads 5th Generation en Apple iPhone 15 Pro. Slagende klachten dat raadsvrouw i.s.m. art. 23.5 Sv niet heeft kunnen beschikken over de op de zaak betrekking hebbende stukken en dat de gedeeltelijke ongegrondverklaring van het klaagschrift ontoereikend is gemotiveerd. Conclusie strekt tot vernietiging en terugwijzing.
Conclusie
PROCUREUR-GENERAAL
BIJ DE
HOGE RAAD DER NEDERLANDEN
Nummer 24/04615 B
Zitting 10 november 2026
CONCLUSIE
P.M. Frielink
In de zaak
[klaagster] ,
geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1981,
hierna: de klaagster
1 Het cassatieberoep
De rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats ’s-Hertogenbosch, heeft bij beschikking van 26 november 2024 (parketnrs. 82.331129.23 en 82.331146.23, raadkamernr. 24/020268) het op grond van art. 552a Sv ingediende klaagschrift van de klaagster, strekkende tot opheffing van het beslag en teruggave aan de klaagster van de in het klaagschrift genoemde voorwerpen, deels niet-ontvankelijk en deels ongegrond verklaard.
Het cassatieberoep is op 18 december 2024 ingesteld namens de klaagster. E.E.W.J. Maessen, advocaat in Maastricht, heeft twee middelen van cassatie voorgesteld. In het eerste middel wordt geklaagd dat de raadsvrouw van de klaagster in strijd met art. 23 lid 5 Sv niet heeft kunnen beschikken over de op de zaak betrekking hebbende stukken. In het tweede middel wordt geklaagd over het oordeel van de rechtbank dat het belang van strafvordering het voortduren van het beslag vordert.
Deze conclusie leidt tot de slotsom dat beide middelen slagen.
2 De ontvankelijkheid van het cassatieberoep
Uit de door de strafgriffie van de Hoge Raad in het kader van de ‘beslagcheck’ ingewonnen inlichtingen blijkt dat een hechtmap met twee huurovereenkomsten (B.01.02.003), een ruitjesschrift met witgroene kaft en aantekeningen (B.01.02.007), een stapeltje post-its met notities (B.01.03.001), een exportformulier [A] BV (B.01.03.002), een A4 met handgeschreven notities (B.01.03.007) en een Lamborghini-sleutel (B.01.04.001) ten aanzien waarvan de rechtbank het klaagschrift ongegrond heeft verklaard, inmiddels zijn teruggegeven aan de klager dan wel dat het Openbaar Ministerie de teruggave van die voorwerpen aan de klaagster heeft gelast. Daarmee is het beslag op die voorwerpen op grond van art. 134 lid 2, aanhef en onder a, Sv beëindigd.
Het beslag rust nog wel op een Apple Macbook Air, twee Apple iPads 5th Generation en een Apple iPhone 15 Pro ten aanzien waarvan de rechtbank het beklag eveneens ongegrond heeft verklaard.
Gelet op het voorgaande, moet de klaagster niet-ontvankelijk worden verklaard in het cassatieberoep voor zover dat ook betrekking heeft op de in randnr. 2.1 genoemde voorwerpen.
3 Het verloop van de zaak
Chronologisch is de zaak – voor zover daarvan blijkt uit de in cassatie ter beschikking staande stukken – als volgt verlopen.
Op 24 en 26 juni 2024 is onder de klaagster in het kader van een strafrechtelijk onderzoek tegen haar partner [betrokkene 1] en zijn bedrijf, [B] B.V., op grond van art. 94 Sv een aantal voorwerpen in beslag genomen ter waarheidsvinding en/of om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen.
Op 4 juli 2024 is namens de klaagster een klaagschrift als bedoeld in art. 552a Sv ingediend, strekkende tot opheffing van het beslag en teruggave aan de klaagster van de in het klaagschrift genoemde voorwerpen. Het klaagschrift houdt onder meer in:
“1.
In het kader van het strafrechtelijk onderzoek jegens [betrokkene 1] en [B] B.V. werd onder klaagster aan de [a-straat 1] te [geboorteplaats] op 24 juni 2024 beslag gelegd op een aantal goederen. Verwezen wordt naar de lijst van in beslag genomen goederen als bijlage 1.
Tevens werd onder klaagster op 26 juni 2024 wederom een aantal goederen in beslag genomen (kennisgeving inbeslagname is helaas niet voorhanden), te weten:
- een Apple Macbook Air;
- twee Apple iPads 5th Generation;
- een Apple iPhone 15 Pro.
Dit klaagschrift strekt zich tot alle in beslag genomen goederen, uiteraard voor zover deze goederen voorafgaand aan de zitting niet zijn geretourneerd aan klaagster.
2.
Klaagster is eigenaar/beslagene van bovengenoemde goederen. Klaagster heeft van deze goederen geen afstand gedaan. Klaagster heeft voornoemde in beslag genomen goederen niet door enig strafbaar feit verkregen of onttrokken aan een rechthebbende.
3.
Klaagster wordt bezwaard door de inbeslagneming en het voortduren daarvan, alsmede door het uitblijven van een last tot opheffing van het beslag op voornoemde goederen
4.
Naar het oordeel van klaagster verzet het belang van strafvordering zich niet (meer) tegen de gevraagde teruggave. Redenen waarom zij verzoekt het beslag op te heffen met last tot teruggave/afgifte aan klaagster.
5.
Op grond van artikel 23 lid 5 Sv ontvangt klaagster graag de op deze zaak betrekking hebbende stukken. Ter zitting, na ontvangst van de op de zaak betrekking hebbende stukken, zal klaagster een nadere toelichting op dit klaagschrift verstrekken.”
De schriftelijke reactie van het Openbaar Ministerie van 17 oktober 2024 op het klaagschrift houdt onder meer in (met weglating van voetnoten):
“1 Inleiding
[klaagster] (hierna: ‘klaagster’) heeft op 4 juli 2024 geklaagd tegen de inbeslagneming van de voorwerpen genoemd in bijlage 1 van het klaagschrift en:
1. een Apple Macbook Air;
2. twee Apple iPads 5th Generation;
3. een Apple iPhone 15 Pro.
Op 24 juni 2024 is klassiek beslag (ex artikel 94 Sv) gelegd op de voorwerpen genoemd in bijlage 1 en op 26 juni 2024 is klassiek beslag (ex artikel 94 Sv) gelegd op voornoemde voorwerpen met de nummers 1 tot en met 3. Dit beslag is gelegd ter waarheidsvinding en/of om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen.
(…)
Ontvankelijkheid
Last tot teruggave reeds gegeven
De officier van justitie heeft voorts voorafgaand aan de behandeling van het klaagschrift door de raadkamer een last tot teruggave gegeven voor de voorwerpen genoemd in bijlage 1 met uitzondering van de volgende zes voorwerpen
- B.01.02.003 – hechtmap met 2 huurovereenkomsten
- B.01.02.007 – ruitjesschrift witgroene kaft met aantekeningen
- B.01.03.001 – stapeltje post its met notities
- B.01.03.002 – Exportformulier [A] BV
- B.01.03.007 – A4 met handschreven notities
- B.01.04.001 – slechts de Lamborghini sleutel
Hierdoor is het beslag op deze voorwerpen geëindigd, zelfs als het voorwerp nog niet feitelijk is teruggegeven. Klaagster is derhalve ten aanzien van deze voorwerpen niet-ontvankelijk.
Feitelijk zijn de voorwerpen genoemd in bijlage 1 onder nummer B.01.04.001, B.01.05.001 en B.02.01.001 overigens reeds op 8 juli 2024 aan klaagster geretourneerd. De overige voorwerpen uit bijlage 1, met uitzondering van voornoemde zes voorwerpen, zijn op 9 oktober 2024 ook daadwerkelijk geretourneerd.
(…)
Toetsing klassiek beslag
De Hoge Raad geeft in de overzichtsbeschikking aan welke toetsingsmaatstaven de rechter moet toepassen bij klassiek beslag ex artikel 94 Sv. Uit de beschikking volgt dat de rechter dient te beoordelen:
Verzet het belang van strafvordering in de zaak tegen klaagster zich tegen teruggave van de klassiek in beslag genomen goederen? Dat wil zeggen: kunnen de desbetreffende goederen dienen om de waarheid aan de dag te brengen of om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen dan wel is het hoogst onwaarschijnlijk dat de strafrechter later de verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer zal uitspreken?
Gelet op hetgeen onder punt 2.3.1. van dit klaagschrift (A-G: ik begrijp: schriftelijk standpunt) is aangegeven gaat het daarbij (nog) om de volgende voorwerpen:
- B.01.02.003 – hechtmap met 2 huurovereenkomsten
- B.01.02.007 – ruitjesschrift witgroene kaft met aantekeningen
- B.01.03.001 – stapeltje post its met notities
- B.01.03.002 – Exportformulier [A] BV
- B.01.03.007 – A4 met handschreven notities
- B.01.04.001 – slechts de Lamborghini sleutel
En
1. een Apple Macbook Air;
2. twee Apple iPads 5th Generation;
3. een Apple iPhone 15 Pro.
Ten aanzien van al deze voorwerpen geldt dat er nog geen volledig onderzoek aan de nog niet geretourneerde in beslag genomen voorwerpen heeft plaatsgevonden waardoor het belang van strafvordering zich nog steeds verzet tegen de teruggave van deze in beslag genomen goederen. De desbetreffende goederen kunnen derhalve (nog) dienen om de waarheid aan de dag te brengen of om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen.
Met betrekking tot de fysieke documenten geldt daarbij dat deze veelal handgeschreven tekst bevatten waarvan de uitwerking (mede gelet op het handschrift) de nodige tijd vergt. Een kopie zou dit proces ingewikkelder maken, waardoor het origineel nog niet kan worden geretourneerd.
Van de nog niet geretourneerde gegevensdragers is nog geen image gemaakt omdat deze (nog) niet (volledig) zijn ontgrendeld. Hier heeft dus ook nog geen onderzoek aan kunnen plaatsvinden. Klaagster zou dit proces overigens kunnen versnellen door haar inlogcodes te verstrekken.
Tot slot geldt voor wat betreft de Lamborghini-sleutel, dat het aantreffen daarvan de indruk heeft gewekt dat klaagster en/of haar medeverdachte over een Lamborghini beschikt. Deze Lamborghini zelf is echter (nog) niet aangetroffen en daarom kan de sleutel in ieder geval (nog) dienen om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen.
4 Eindconclusie
Op grond van bovenstaande concludeert het Openbaar Ministerie dat het verzoek van klaagster tot opheffing van het klassieke beslag met betrekking tot voornoemde voorwerpen deels niet-ontvankelijk (voor zover reeds een last tot teruggave is gegeven) en deels ongegrond is.”
Op 26 november 2024 heeft de enkelvoudige raadkamer van de rechtbank het klaagschrift van de klaagster behandeld. Het proces-verbaal van deze raadkamerzitting houdt het volgende in:
“De officier van justitie voert aan:
Ten aanzien van heel veel goederen is reeds een last tot teruggave afgegeven. Ten aanzien van de gegevensdragers kan ik op dit moment nog niet zeggen op welke termijn deze zouden kunnen worden teruggegeven. Het onderzoek ten aanzien van deze goederen is nog niet afgerond, zodat er nog strafvorderlijk belang is om het beslag te handhaven. Klaagster zou een en ander kunnen bespoedigen door het verstrekken van de codes van de gegevensdragers die onderzocht worden. Het gaat in deze om de volgende gegevensdragers:
- een Apple Macbook Air;
- twee Apple iPads 5th Generation;
- een Apple iPhone 15 Pro.
Ten aanzien van de volgende goederen is het onderzoek bijna klaar, maar dient het beslag op dit moment nog gehandhaafd te blijven:
- hechtmap met twee huurovereenkomsten (B.01.02.003);
- stapeltje post its met notities (B.01.03.001);
- exportformulier [A] BV (B.01.03.002);
- A4 met handgeschreven notities (B.01.03.007).
Ook ten aanzien van de volgende goederen dient het beslag nog gehandhaafd te blijven:
- ruitjesschrift witgroene kaft met aantekeningen (B.01.02.007);
- Lamborghini-sleutel (B.01.04.001).
Het ruitjesschrift is nog van belang in het kader van de waarheidsvinding. Er dient nog te worden onderzocht door wie deze notities werden gemaakt.
De sleutel van de Lamborghini kan nog dienen voor het aantonen van wederrechtelijk verkregen voordeel in deze, eveneens een strafvorderlijk belang dat voortduring van het beslag rechtvaardigt. Kortom, ik verzoek dan om het klaagschrift met betrekking tot alle voornoemde goederen ongegrond te verklaren. Ten aanzien van de overige goederen kan het klaagschrift niet-ontvankelijk worden verklaard, nu deze goederen reeds werden teruggegeven of het Openbaar Ministerie daaromtrent reeds de beslissing tot teruggave heeft genomen.
De raadsvrouw voert aan:
Ik heb in deze nog steeds geen dossier mogen ontvangen. Mijn cliënte is niet als verdachte aangemerkt. Uit welke feiten en omstandigheden blijkt dat aan alle vereisten is voldaan? Ik heb geen stukken en kan dit derhalve ook niet toetsen. Mijn cliënte is de rechtmatige eigenaar van al deze goederen. Ze is geen verdachte en ik hoor heden ter zitting niets waaruit blijkt dat het beslag gehandhaafd zou moeten blijven.
De officier van justitie voert aan:
Klaagster is de partner van [betrokkene 1] . Voornoemde goederen zijn van belang voor het strafrechtelijk onderzoek tegen [betrokkene 1] en [B] B.V. In het proces-verbaal van verdenking jegens beiden is het redelijk vermoeden van schuld onderbouwd. Ik heb een en ander zojuist in bijzijn van de raadsvrouw toegelicht, bij de behandeling van het klaagschrift van [betrokkene 1] . Waarschijnlijk is er ook sprake van een redelijk vermoeden van schuld jegens klaagster. Het is op dit moment niet duidelijk aan wie voornoemde gegevensdragers toebehoren, aan klaagster of aan haar partner [betrokkene 1] . De in beslag genomen administratie werd aangetroffen in de woning, waartoe [betrokkene 1] ook toegang had.
De raadsvrouw voert aan:
Ik verzoek om onderhavig klaagschrift gegrond te verklaren en alle goederen terug te geven aan mijn cliënte. Ik kan op dit moment niets toetsen, maar voornoemde gegevensdragers behoren toe aan mijn cliënte en zij is op dit moment nog niet aangemerkt als verdachte.
De rechter onderbreekt de behandeling in raadkamer voor korte tijd, teneinde zich te kunnen beraden.
De rechter hervat de behandeling in raadkamer, sluit het onderzoek ter terechtzitting en geeft aan direct uitspraak te zullen doen.”
De rechtbank heeft het beklag deels niet-ontvankelijk en deels ongegrond verklaard en heeft in dat verband overwogen:
“Inleiding
Het klaagschrift strekt tot opheffing van het onder klaagster gelegde beslag op
- insteekhoes met verscheidene bonnen en foto’s (B.01.01.001);
- plastic insteekhoes met notities (B.01.01.002);
- aandeelhoudersregister [C] BV (B.01.01.003);
- notities keuken (B.01.01.004);
- overeenkomst [D] getekend door [betrokkene 1] (B.01.01.005);
- inschrijving [betrokkene 1] gemeente [plaats] , België (B.01.02.001);
- opzegbrief ING [C] / [betrokkene 1] (B.01.02.002);
- hechtmap met twee huurovereenkomsten (B.01.02.003);
- A4 notitie mutaties [betrokkene 2] (B.01.02.004);
- ING motivatie opzegging bankrelatie (B.01.02.005);
- ING afschrift [rekeningnummer] (B.01.02.006);
- ruitjesschrift witgroene kaft met aantekeningen (B.01.02.007);
- zwarte Toshiba laptop zonder voeding (B.01.02.008);
- zwarte Laptop HP zonder voeding (B.01.02.009);
- stapeltje post its met notities (B.01.03.001);
- exportformulier [A] BV (B.01.03.002);
- huurovereenkomst [b-straat 1] [plaats] (B.01.03.003);
- zwart notitieboek (B.01.03.004);
- kentekenbewijs Zelfbouw Motor [kenteken] (B.01.03.005);
- facturen van [E] (B.01.03.006);
- A4 met handgeschreven notities (B.01.03.007);
- zwarte Blackberry met beschadigd scherm (B.01.03.008);
- kleine zwarte Blackberry met toetsenbord (B.01.03.009);
- Apple telefoon in zwart hoesje (B.01.03.010);
- zwarte archiefdoos met diverse spullen o.a. pasjes en Lamborghini-sleutel (B.01.04.001);
- Dahua-camerasysteem met voeding (B.01.05.001);
- Sony Playstation 5 inclusief voeding (B.02.01.001);
- mapje X2O bestelbonnen (B.02.02.001);
- gesloten envelop [F] aan [betrokkene 1] (B.02.03.001);
- een Apple Macbook Air;
- twee Apple iPads 5th Generation;
- een Apple iPhone 15 Pro,
en teruggave daarvan aan klaagster.
De rechtbank heeft kennisgenomen van de op het klaagschrift betrekking hebbende stukken.
Het klaagschrift is op 26 november 2024 in openbare raadkamer behandeld. Klaagster is, ondanks behoorlijk opgeroepen, niet in openbare raadkamer verschenen. Als raadsvrouw is in raadkamer verschenen mr. [betrokkene 3] (kantoorgenoot van mr. [betrokkene 4] ), die verklaarde door klaagster uitdrukkelijk te zijn gemachtigd om de verdediging te voeren.
De rechtbank heeft kennisgenomen van hetgeen namens klaagster alsmede door de officier van justitie in openbare raadkamer naar voren is gebracht.
De beoordeling
Het klaagschrift is tijdig ingediend, immers binnen twee jaren na de inbeslagneming.
De rechtbank is van oordeel dat het belang van strafvordering zich op dit moment verzet tegen teruggave van:
- een Apple Macbook Air;
- twee Apple iPads 5th Generation;
- een Apple iPhone 15 Pro,
- hechtmap met twee huurovereenkomsten (B.01.02.003);
- ruitjesschrift witgroene kaft met aantekeningen (B.01.02.007);
- stapeltje post its met notities (B.01.03.001);
- exportformulier [A] BV (B.01.03.002);
- A4 met handgeschreven notities (B.01.03.007);
- Lamborghini-sleutel (B.01.04.001),
nu het strafrechtelijk onderzoek jegens de partner van klaagster en diens bedrijf ( [betrokkene 1] en [B] B.V.) nog niet is afgerond en deze goederen ten behoeve daarvan nog van betekenis zouden kunnen zijn. De officier van justitie heeft dit voldoende toegelicht. Derhalve zal de rechtbank het klaagschrift ten aanzien van deze goederen ongegrond verklaren.
De rechtbank zal klaagster ten aanzien van de overige goederen niet-ontvankelijk verklaren, nu deze goederen reeds werden teruggegeven of het Openbaar Ministerie daaromtrent reeds de beslissing tot teruggave heeft genomen.
DE BESLISSING
De rechtbank verklaart klaagster niet-ontvankelijk in haar beklag ten aanzien van:
- insteekhoes met verscheidene bonnen en foto’s (B.01.01.001);
- plastic insteekhoes met notities (B.01.01.002);
- aandeelhoudersregister [C] BV (B.01.01.003);
- notities keuken (B.01.01.004);
- overeenkomst [D] getekend door [betrokkene 1] (B.01.01.005);
- inschrijving [betrokkene 1] gemeente [plaats] , België (B.01.02.001);
- opzegbrief ING [C] / [betrokkene 1] (B.01.02.002);
- A4 notitie mutaties [betrokkene 2] (B.01.02.004);
- ING motivatie opzegging bankrelatie (B.01.02.005);
- ING afschrift [rekeningnummer] (B.01.02.006);
- zwarte Toshiba laptop zonder voeding (B.01.02.008);
- zwarte Laptop HP zonder voeding (B.01.02.009);
- huurovereenkomst [b-straat 1] [plaats] (B.01.03.003);
- zwart notitieboek (B.01.03.004);
- kentekenbewijs Zelfbouw Motor [kenteken] (B.01.03.005);
- facturen van [E] (B.01.03.006);
- zwarte Blackberry met beschadigd scherm (B.01.03.008);
- kleine zwarte Blackberry met toetsenbord (B.01.03.009);
- Apple telefoon in zwart hoesje (B.01.03.010);
zwarte archiefdoos met diverse spullen o.a. pasjes (B.01.04.001);
- Dahua-camerasysteem met voeding (B.01.05.001);
- Sony Playstation 5 inclusief voeding (B.02.01.001);
- mapje X2O bestelbonnen (B.02.02.001);
- gesloten envelop [F] aan [betrokkene 1] (B.02.03.001);
De rechtbank verklaart het bezwaarschrift ongegrond ten aanzien van:
- een Apple Macbook Air;
- twee Apple iPads 5th Generation;
- een Apple iPhone 15 Pro,
- hechtmap met twee huurovereenkomsten (B.01.02.003);
- ruitjesschrift witgroene kaft met aantekeningen (B.01.02.007);
- stapeltje post its met notities (B.01.03.001);
- exportformulier [A] BV (B.01.03.002);
- A4 met handgeschreven notities (B.01.03.007);
- Lamborghini-sleutel (B.01.04.001).”
4 Het eerste middel
In het middel wordt geklaagd dat “de rechtbank een beslissing naar aanleiding van het namens [de klaagster] ingediende klaagschrift over de inbeslagneming van en het uitblijven van een last tot teruggave van voorwerpen heeft gegeven zonder dat [de klaagsters] raadsvrouw kennis heeft kunnen nemen van afschriften van de op de zaak betrekking hebbende stukken.”
Het juridisch kader
Bij de beoordeling van het middel zijn art. 23 leden 5 en 6 Sv van belang. Deze bepalingen luiden:
“5. Het openbaar ministerie legt aan de raadkamer de op de zaak betrekking hebbende stukken over. De verdachte en andere procesdeelnemers zijn, evenals hun raadsman of advocaat, bevoegd van de inhoud van deze stukken kennis te nemen.
6. Het tweede tot en met vijfde lid zijn niet van toepassing, voor zover het belang van het onderzoek hierdoor ernstig wordt geschaad.”
Op grond van art. 23 lid 5 Sv legt het Openbaar Ministerie de op de zaak betrekking hebbende stukken over aan de raadkamer, waarna de verdachte en de overige procesdeelnemers en hun raadsman of advocaat daarvan kennis kunnen nemen. Hoewel op schending van de bevoegdheid tot kennisneming van deze stukken niet uitdrukkelijk nietigheid is gesteld, betreft deze bepaling een voorschrift dat vanuit een oogpunt van behoorlijke procesorde van zo wezenlijke betekenis is, dat niet-inachtneming daarvan nietigheid van de behandeling en de beschikking meebrengt. De in art. 23 lid 5 Sv bedoelde bevoegdheid kan slechts worden beperkt voor zover zich het in art. 23 lid 6 Sv bedoelde geval voordoet.
De bespreking van het eerste middel
Namens de klaagster is op grond van art. 23 lid 5 Sv in het klaagschrift verzocht om verstrekking van de op de zaak betrekking hebbende stukken. Blijkens het proces-verbaal van de raadkamerzitting van 26 november 2024 heeft de raadsvrouw van de klaagster op die zitting naar voren gebracht dat zij nog steeds geen dossier/stukken heeft ontvangen, waardoor zij ook niet de grond voor het (voortduren van) het beslag kan toetsen.
Uit de stukken van het geding blijkt niet dat de verdediging de gelegenheid heeft gehad kennis te nemen van de op de zaak betrekking hebbende stukken. Daarvoor volstaat niet dat de officier van justitie bij de behandeling van het klaagschrift van de partner van klaagster, in het bijzijn van de raadsvrouw van de klaagster, het proces-verbaal van verdenking jegens de partner van de klaagster en zijn bedrijf – en daarmee het redelijk vermoeden van schuld jegens hen – mondeling heeft toegelicht. Dat betekent dat het ervoor moet worden gehouden dat de verdediging niet de gelegenheid heeft gehad zelf (direct) kennis te nemen van de inhoud van de op de zaak betrekking hebbende stukken. Gelet hierop en in aanmerking genomen dat de rechtbank niet op grond van art. 23 lid 6 Sv heeft vastgesteld dat naleving van de regel van art. 23 lid 5 Sv het belang van het onderzoek ernstig zou schaden, is er sprake van nietigheid van de behandeling van het beklag en van de bestreden beschikking.
Het eerste middel slaagt.
5 Het tweede middel
In het tweede middel wordt geklaagd dat “de rechtbank het klaagschrift over het uitblijven van een last tot teruggave van in beslag genomen voorwerpen ten onrechte ongegrond heeft verklaard, dan wel deze ongegrondverklaring ontoereikend heeft gemotiveerd. Uit de beschikking van de rechtbank kan immers niet volgen waarom het belang van strafvordering het voortduren van het beslag vordert.”
Het juridisch kader
Vooropgesteld moet worden dat het onderzoek in raadkamer naar aanleiding van een klaagschrift als bedoeld in art. 552a Sv een summier karakter draagt. Daaraan ligt ten grondslag dat de beklagrechter niet ten gronde in de mogelijke uitkomst van een nog te voeren hoofdzaak of ontnemingsprocedure dient te treden. Daarvoor is in de beklagprocedure geen plaats, omdat ten tijde van een dergelijke procedure veelal het dossier zoals dat uiteindelijk aan de zittingsrechter in de hoofd- of ontnemingszaak zal worden voorgelegd, nog niet compleet is en omdat voorkomen moet worden dat de beklagrechter vooruitloopt op het in de hoofd- of de ontnemingszaak te geven oordeel.
Om de juiste beoordelingsmaatstaf te kunnen hanteren, zal ten tijde van de behandeling in raadkamer duidelijk moeten zijn welke bepaling of bepalingen aan het beslag ten grondslag ligt of liggen.
De rechtbank heeft niet vastgesteld wat de grondslag van het beslag is. Uit de schriftelijke reactie van het Openbaar Ministerie op het namens de klaagster ingediende klaagschrift kan echter worden afgeleid dat het beslag op grond van art. 94 Sv is gelegd.
Bij de beoordeling van een klaagschrift van de beslagene dat is gericht tegen een beslag dat is gelegd op grond van art. 94 Sv, moet de rechter a. beoordelen of het belang van strafvordering het voortduren van het beslag vordert, en zo nee, b. de teruggave van het in beslag genomen voorwerp gelasten aan de beslagene, tenzij een ander redelijkerwijs als rechthebbende ten aanzien van dat voorwerp moet worden beschouwd. Het belang van strafvordering houdt hierbij verband met het veiligstellen van de belangen waarvoor art. 94 Sv de inbeslagneming toelaat. Bij die belangen kan het gaan om het aan de dag brengen van de waarheid – ook in een zaak betreffende een ander dan de klager – of om het aantonen van wederrechtelijk verkregen voordeel. Het belang van strafvordering vordert ook het voortduren van het beslag als niet hoogst onwaarschijnlijk is dat de later oordelende strafrechter de verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer van het voorwerp zal bevelen, al dan niet naar aanleiding van een afzonderlijke vordering daartoe als bedoeld in art. 36b lid 1, aanhef en onder 4º, Sr in samenhang met art. 552f Sv.
De bespreking van het tweede middel
De rechtbank heeft – in aanmerking genomen hetgeen door de officier van justitie is aangevoerd – overwogen dat het belang van strafvordering zich verzet tegen teruggave van de door de rechtbank gespecificeerde voorwerpen aangezien het strafrechtelijk onderzoek jegens de partner van de klaagster en zijn bedrijf nog niet is afgerond en die voorwerpen ten behoeve van dat onderzoek nog van betekenis zouden kunnen zijn. Hoewel de rechtbank niet de wettelijke grondslag van het beslag heeft vastgesteld, heeft de rechtbank met haar oordeel wel blijk gegeven de juiste maatstaf te hebben toegepast (zie randnr. 5.5).
De gedeeltelijke ongegrondverklaring van het klaagschrift is echter ontoereikend gemotiveerd. In samenhang met hetgeen door het Openbaar Ministerie is aangevoerd, kan uit de overwegingen van de rechtbank worden afgeleid dat de rechtbank van oordeel is dat de desbetreffende voorwerpen kunnen dienen om de waarheid aan de dag te brengen of om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen. Mede in aanmerking genomen dat uit de bestreden beschikking (en de overige gedingstukken) niet blijkt van welk strafbaar feit of welke strafbare feiten de partner van de klaagster en zijn bedrijf worden verdacht, is zonder nadere motivering, die ontbreekt, onduidelijk waarom de door de rechtbank gespecificeerde voorwerpen kunnen bijdragen aan de waarheidsvinding of het aantonen van wederrechtelijk verkregen voordeel.
Het tweede middel slaagt.
6 Slotsom
Het eerste en het tweede middel slagen.
Ambtshalve heb ik geen gronden aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden beschikking aanleiding behoren te geven.
Deze conclusie strekt tot vernietiging van de bestreden beschikking en terugwijzing van de zaak naar de rechtbank Oost-Brabant, teneinde op het bestaande beklag opnieuw te worden beoordeeld en afgedaan.
De procureur-generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden
A-G