Strafrecht overig

Conclusie AG. Medeplegen van opzettelijk handelen i.s.m. art. 2 onder B OW. 1. Bewijsklachten. 2. Afwijzing…

Parket bij de Hoge Raad, 1 september 2026

Zaakgegevens

Op 1 september 2026 heeft het Parket bij de Hoge Raad een conclusie genomen in een zaak over strafrecht.

Instantie
Parket bij de Hoge Raad
Datum uitspraak
1 september 2026
Datum publicatie
10 november 2026
Zaaknummer
24/04779
ECLI
ECLI:NL:PHR:2026:1082
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Conclusie AG. Medeplegen van opzettelijk handelen i.s.m. art. 2 onder B OW. 1. Bewijsklachten. 2. Afwijzing getuigenverzoeken. De conclusie strekt tot vernietiging van het bestreden arrest en tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden teneinde op het bestaande hoger beroep opnieuw te worden berecht en afgedaan.

Samenhang met 24/04780 en 24/04781.

Procesgang

  1. Conclusie A-G · 1 september 2026deze uitspraak

    ECLI:NL:PHR:2026:1082

  2. Hoge Raad · 10 november 2026

    ECLI:NL:HR:2026:1875

Conclusie

PROCUREUR-GENERAAL

BIJ DE

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

Nummer24/04779

Zitting 1 september 2026

CONCLUSIE

B.F. Keulen

In de zaak

[verdachte] ,

geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1990,

hierna: de verdachte

  1. De verdachte is bij arrest van 18 december 2024 door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (parketnr. 21-002816-22) wegens ‘medeplegen van opzettelijk handelen in strijd met een in artikel 2 onder B van de Opiumwet gegeven verbod, meermalen gepleegd’ veroordeeld tot 12 maanden gevangenisstraf, met aftrek van voorarrest als bedoeld in art. 27, eerste lid, Sr. Het hof heeft voorts de tenuitvoerlegging bevolen van een voorwaardelijk opgelegde gevangenisstraf van 1 maand.

  2. Er bestaat samenhang met de zaken 24/04781 en 24/04780. In deze zaken zal ik vandaag ook concluderen.

  3. Het cassatieberoep is ingesteld namens de verdachte. J.O.A.N. de Vries, advocaat in Utrecht, heeft bij schriftuur en aanvullende schriftuur twee middelen van cassatie voorgesteld.

4. Het eerste middel bevat bewijsklachten. Het tweede middel klaagt over de afwijzing van getuigenverzoeken. Voordat ik beide middelen bespreek, geef ik de bewezenverklaring, de bewijsvoering, de getuigenverzoeken en de beslissingen daarop weer.

Bewezenverklaring en bewijsvoering

5. Het hof heeft ten laste van de verdachte bewezenverklaard dat:

‘hij op tijdstippen in de periode van 1 oktober 2017 tot en met 23 juli 2018 te [plaats] tezamen en in vereniging met een of meer anderen opzettelijk heeft verkocht en afgeleverd en verstrekt en vervoerd,

een hoeveelheid van een materiaal bevattende cocaïne en

een hoeveelheid van een materiaal bevattende heroïne,

zijnde cocaïne en heroïne (telkens) een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst I’.

6. Deze bewezenverklaring steunt op de volgende bewijsmiddelen (met weglating van verwijzingen):

‘I. Het proces-verbaal Resumé, opgesteld door [verbalisant 1] , van 2 oktober 2018, (…), als relaas van verbalisant:

Printertap op [telefoonnummer 1]

Van 17 april 2018 tot 9 juli 2018 werd er een printertap aangesloten. Hieruit bleek dat er 494 contactmomenten zijn gelogd. De gebruiker van het telefoonnummer had voornamelijk contact met gebruikers van Duitse telefoonnummers. Omstreeks 26 april 2018 was waar te nemen dat de belintensiteit sterk afnam tot minder dan 5 à 10 logs per dag.

Historische verkeersgegevens van [telefoonnummer 1]

Van het [telefoonnummer 1] zijn de historische verkeersgegevens opgevraagd en verkregen van de periode van 16 oktober 2017 tot 11 april 2018. Uit de historische verkeersgegevens bleek dat er 13.876 contactmomenten zijn geweest. Afgezet tegen de bevraagde periode houdt dit in dat er per dag gemiddeld 80 contactmomenten zijn geweest. Uit de paallocaties blijkt dat dit telefoonnummer gedurende de bevraagde periode veelal in [plaats] aanwezig is geweest.

Historische gegevens van [telefoonnummer 2]

Van het [telefoonnummer 2] zijn de historische verkeersgegevens opgevraagd en verkregen van de periode van 25 maart 2018 tot 23 mei 2018. Uit de historische verkeersgegevens bleek dat er 8.480 contactmomenten zijn geweest. Afgezet tegen de bevraagde periode houdt dit in dat er per dag gemiddeld 100 contactmomenten zijn geweest. Ongeveer 75% van de nummers waar dit nummer contact mee had waren Duitse nummers, de rest waren Nederlandse nummers. Gedurende de bevraagde periode is de telefoon gezien de masten veelal in [plaats] aanwezig geweest.

Printertap op [telefoonnummer 2]

Van 24 mei 2018 tot 20 augustus 2018 werd er een printertap aangesloten op het [telefoonnummer 2] . Uit deze tap bleek dat de gebruiker van het telefoonnummer veelvuldig contact had met gebruikers van Duitse telefoonnummers. Tot 25 juni 2018, het moment van omzetten van de printertap naar een spraaktap, zijn er 3.620 contactmomenten geweest.

Bevindingen telefoontap op [telefoonnummer 2]

Uit deze tap bleek dat de gebruiker van het telefoonnummer veelvuldig contact had met gebruikers van Duitse telefoonnummers. In de periode van 25 juni 2018 tot 23 juli 2018 zijn er 2.661 contactmomenten geweest. Uit de paallocaties blijkt dat dit telefoonnummer gedurende de bevraagde periode veel in [plaats] aanwezig is geweest.

2. Het proces-verbaal van bevindingen, opgesteld door verbalisanten [verbalisant 2] en [verbalisant 3] , van 18 september 2018, (…), als relaas van verbalisanten:

Op de taplijn TA004 met het [telefoonnummer 3] is op donderdag 26 juli 2018 een gesprek waargenomen waarin hij belt met de klantenservice van Lebara. Dit gesprek had de volgende inhoud: TA004, sessie 1111 op 26-07-2018

Samenvatting:

[…] , hij noemt zich [naam 1] (ng) […] , klantenservice Lebara. [betrokkene 1] Lebara: Goedemorgen welkom bij Lebara u spreekt met [betrokkene 1] , waarmee kan ik u helpen? [naam 1] : Goedemorgen met [naam 1] . Ik ben mijn nummer kwijtgeraakt, mijn Lebara-nummer [telefoonnummer 2] .

De CIOT bevraging op [telefoonnummer 3] heeft opgeleverd dat de provider voor dit nummer LEBARA/KPN BV is en dat de gebruiker hiervan [verdachte] is, woonachtig op de [a-straat 1] te [geboorteplaats] . Bevraging van dit nummer in het politiesysteem BVI-B levert op dat dit nummer in BVH is vastgelegd onder het procesnummer PL1500_BVH_2017295964 waarin [verdachte] , [verdachte] , geboren op [geboortedatum] -1990 te [geboorteplaats] aangifte heeft gedaan van mishandeling en hierbij het nummer op heeft gegeven als zijnde zijn telefoonnummer.

TA003, sessie 1251 op 08-07-2018 om 10:05u. bellend nummer is [telefoonnummer 4]

Samenvatting:

[nummer 2] wgd […] , wordt [betrokkene 2] (fon) genoemd

Gesprek in Duitse taal

Nnm zegt: Ik ben een collega van [naam 1] . [naam 1] is naar Marokko en ik ben hier alleen. Ik moest gisteren naar [plaats] rijden om stof te halen.

TA003, sessie 1909 op 14-07-20 18 om 17:59u. bellend nummer is [telefoonnummer 5]

Samenvatting:

[…] wgd […]

: [naam 1] is op vakantie.

[…] : Nee. maar ik vind het gewoon, ik zit er ook mee, ik vind het niet oké. Er zit ook een hele vieze parfumsmaak aan.

[…] : Ik ga even [naam 1] proberen te bereiken.

In de TA003 wordt aangegeven dat [naam 1] voor een periode naar Marokko is. Na de aanhouding van de [ID-nummer] werd tijdens de doorzoeking in zijn voertuig, de grijze Volkswagen Polo voorzien van het [kenteken] , het volgende document gevonden

[BFK: volgt een foto van een document]

Dit document is afkomstig van de douane administratie en indirecte belastingen, bureau […] haven van het Koninkrijk van Marokko en betreft een verklaring van tijdelijke invoer van vervoermiddelen. Deze verklaring is volgens het document op 09-07-2018 afgegeven en is geldig tot 04-01-2019. De eigenaar van het vervoermiddel betreft volgens dit document [verdachte] en het vervoermiddel betreft een grijze Volkswagen Polo voorzien van het [kenteken] uit Nederland. [verdachte] heeft zich gelegitimeerd met zijn Marokkaanse identiteitskaart met het nummer [ID-nummer] . Deze Marokkaanse identiteitskaart werd tijdens de zoeking in het voertuig [kenteken] aangetroffen.

[BFK: volgt een foto van een identiteitskaart]

Tijdens de doorzoeking van de [kenteken] werd tevens het huurcontract voor eerder genoemd voertuig gevonden

[BFK: volgt een foto van een document]

Hieruit blijkt dat de Volkswagen Polo voorzien van het [kenteken] vanaf 16-05-2018 is gehuurd door de [ID-nummer] en dat hij daarbij het [telefoonnummer 3] heeft opgegeven. Via het bedrijf ZAM Mobiliteit heeft het onderzoeksteam desgevraagd een huurcontract ontvangen van de grijze Volkswagen Polo voorzien van het [kenteken] welke als bijlage 1 bij dit proces-verbaal is gevoegd. Hieruit blijkt dat [ID-nummer] de grijze Volkswagen Polo op 17-07-2018 nogmaals heeft gehuurd voor een bepaalde periode.

Vervoersbewegingen [verdachte] en dealtelefoon

Ik, [verbalisant 2] , heb een analyse gemaakt van de vervoersbewegingen van [ID-nummer] , die als huurder gebruik maakt van de grijze Volkswagen Polo voorzien van het [kenteken] . Dit kenteken staat vanaf 30 mei 2018 in de ANPR (Automatic NumberPlate Recognition) in verband met vermoedens van betrokkenheid van handel in verdovende middelen. Vanaf 30 mei 2018 komt de [kenteken] vrijwel dagelijks op de ANPR in beeld. Echter zijn er twee periodes waarop er geen vervoersbewegingen door de ANPR worden vastgelegd. Dit gaat om de volgende twee periodes:

- Op 6 juli 2018 rijdt de [kenteken] om 22:24 uur langs de ANPR in [plaats] , waarna hij 11 dagen niet door de ANPR komt. Op 17 juli 2018 rijdt de [kenteken] om 22:12 uur langs de ANPR bij de grensovergang in [plaats] , Nederland ingaand.

- Op 19 juli 2018 rijdt de [kenteken] om 00:48 uur langs de ANPR bij de grensovergang in [plaats] , Nederland uitgaand. Op 25 juli 2018 rijdt de [kenteken] om 20:22 uur langs de ANPR bij de grensovergang in [plaats] , Nederland ingaand.

3. Het proces-verbaal van bevindingen tapgesprekken, opgesteld door verbalisanten [verbalisant 2] en [verbalisant 3] , van 7 september 2018, (…), als relaas van verbalisanten:

Wij hebben de uitgewerkte tapgesprekken van de taplijn TA003 met [telefoonnummer 2] doorgelezen. In de tapgesprekken werd voornamelijk in sluiertaal gesproken. waarbij de volgende termen werden gebruikt: ‘wit’, ‘bruin’, ‘licht’, ‘donker’, ‘coca’,’ doeroe’, ‘choro’, ‘shore’, ‘stof’, ‘gekookt’, ‘wit om te roken’, ‘snuif’ en 'poeder’. Het is ons ambtshalve bekend dat deze termen/bewoordingen in de handel van verdovende middelen worden gebruikt om aan te geven dat het hier om bepaalde drugssoorten gaat. Met de termen stof en poeder wordt drugs bedoeld, met de termen ‘bruin’, 'donker', ‘doeroe’, 'choro' en 'shore' wordt heroïne bedoeld, met de termen 'wit', 'licht', 'coca' en ‘snuif’ wordt cocaïne bedoeld en met de termen 'gekookt' en ‘wit om te roken’, wordt uitgekookte cocaïne bedoeld die gerookt kan worden.

Sessie 270, 28-06-2018 om 13:44u. [telefoonnummer 2] wordt gebeld door [telefoonnummer 6] :

[nummer 2] ( [nummer 7] ) wgd [nummer 4] ( [nummer 8] )

[nummer 7] vraagt wat [nummer 8] wil hebben.

[nummer 8] : Ja. Waar moet ik naartoe komen?

[nummer 7] : Kun je naar achter bij de [supermarkt] komen?

[nummer 8] : Ja.

[nummer 7] : Je weet waar de [supermarkt] is in [plaats] ?

[nummer 8] : (ntv) 5 gram bruin.

[nummer 7] : 5 gram bruin?

[nummer 8] : Heb je versnijdingsmiddel?

[nummer 7] : Ik heb versnijdingsmiddel.

[nummer 8] : Ja. 10 gram heb ik nodig en verder 1 gram wit neus...

[nummer 7] : Ja...

[nummer 8] : En twee keer tien om te roken.

[nummer 7] : Dus 5 gram shore (fon), 10 gram versnijdingsmiddel en 1 gram neus en halve wit om te roken?

[nummer 8] : Ja.

Sessie 379, 29-06-2018 om 13:08u. [telefoonnummer 2] wordt gebeld door [telefoonnummer 7] :

[nummer 2] wgd [nummer 3]

Ja ik ben het [naam 1] , nog een keer.

[nummer 2] : Ja.

[nummer 3] : Dus ik heb 8 neus.

[nummer 2] : Ja.

[nummer 3] : Maar je moet er 4 in een zakje maken en 4 in een andere, want 4 is voor een andere collega.

[nummer 2] : Ja.

[nummer 3] : En 8 heb ik nodig bruin.

Sessie 1482, 10-07-2018 om 22:08. [telefoonnummer 2] wordt gebeld door [telefoonnummer 8] :

[nummer 2] wgd [nummer 1] ( [naam 2] )

[naam 2] : Ik ben weer onderweg naar jou.

[nummer 2] : Wat moet je hebben?

[naam 2] : Ik wil hebben.. Uhm.... voor 25 krijg je een halve bruin hè? Heroïne.

[nummer 2] : Ja.

[naam 2] : Ja, daar één van. En één en half.

[nummer 2] : En één roken en half.

[naam 2] : Dus voor 25 gram heroïne.

[nummer 2] : Ja.

[naam 2] : En voor 1 en een halve om te roken cocaïne.

[nummer 2] : Oké, alles klaar broeder.

Sessie 2409, 20-07-2018 om 16:20u. [telefoonnummer 2] wordt gebeld door [telefoonnummer 9] :

[nummer 2] wgd [nummer 5]

[nummer 2] : Wat heb je nodig broeder?

[getuige 1] : 3 gram bruin.

[nummer 2] : Ja.

[getuige 1] : Heb je 6 gram mix?

[getuige 1] : 6 gram mix voor heroïne om te mixen.

[nummer 2] : Ja.

[getuige 1] : Een halve gram wit voor de neus.

[nummer 2] : Ja.

[getuige 1] : En 20 om te roken.

[nummer 2] : Alles klaar broeder, 10 minuten tot zo.

Sessie 812, 03-07-2018 om 18:43u. [telefoonnummer 2] wordt gebeld door [telefoonnummer 10] :

[nummer 2] wgd [nummer 6] .

[nummer 6] : Ik heb 5 donker nodig. Kan je daar iets van een goede prijs voor maken?

[nummer 2] : 25, dat is het.

[nummer 6] : Ja. goed. Ja 5 donker heb ik nodig en halve wit.

[nummer 2] : Ja.

[nummer 6] : En tien wit. Kan je me die voor 130 min die tien wit maken?

[nummer 2] : Voor wat? Voor 5 donker.

[nummer 6] : 5 donker en tien wit voor 130.

[nummer 6] : Ja halve wit heb ik dan ook nog nodig, maar daar betaal ik 25 euro voor.

[nummer 6] : Dan betaal ik je 150, 155 voor halve wit, tien wit en 5 gram donker.

[nummer 2] : Alles klaar, tot zo

4. Het proces-verbaal van verhoor van verdachte [getuige 1] van 23 juli 2018, (…), als verklaring van [getuige 1] :

V = Vraag verbalisanten

A = Antwoord verdachte

O = Opmerking verbalisanten

V: Wat heb je vandaag gekocht voor drugs?

A: Heroïne en cocaïne.

V: Hoeveel heb je hiervoor betaald?

A: € 100,- in totaal. 1 gram heroïne kost € 25,- en cocaïne kost ook € 25,- per halve gram.

V: Van wie heb je de drugs gekregen?

A: Het zijn altijd andere mensen. Ik bel het telefoonnummer en dan komen er steeds andere mensen.

V: Hoe vaak heb je drugs van hem gekocht?

A: Drie of vier keer per maand. Ik koop soms drie maanden achter elkaar, maar ook wel eens een maand niet.

V: Welk telefoonnummer heb je gebeld om de deal te sluiten?

O: Wij zien dat hij een telefoonnummer laat zien onder contactnaam ‘Ganz Gut Ganz Gut’ met [telefoonnummer 2] .

V: Staan er nog andere telefoonnummers in jouw telefoon van andere verkopers?

A: Nee.

5. Het proces-verbaal onderzoek verdovende middelen, opgesteld door verbalisanten [verbalisant 4] en [verbalisant 5] , van 25 juli 2018, (…), inhoudende:

Betreft onderzoek aan SIN: AAKO0944NL

Inhoud verpakking: Bruine brokjes

Inhoud getest met test: MMC Heroïne

Test Uitslag test: POSITIEF HEROÏNE

Strafbaarheidstelling: De kleur-reactietest is een indicatie dat het testmateriaal Heroïne (Diacetylmorfine) bevat. Heroïne staat vermeld op lijst I van de Opiumwet.

Betreft onderzoek aan SIN: AAKO0945NL

Inhoud verpakking: Witte brokjes

Inhoud getest met test: MMC Cocaïne/Crack

Test Uitslag test: POSITIEF COCAINE

Strafbaarheidstelling: De kleur-reactietest is een indicatie dat het testmateriaal Cocaïne (Enzoylmethylecgonine) bevat. Cocaïne staat vermeld op lijst I van de Opiumwet.

Sporendragers Goednummer: PL0600-2018329907-1771929

SIN: AAKO0945NL

Object: Verdovende middelen (Cocaïne)

Bijzonderheden: [getuige 1]

Goednummer: PL0600-2018329907-1771933

SIN: AAKO0944NL

Object: Verdovende middelen (Heroïne)

Bijzonderheden: [getuige 1]

6. Het proces-verbaal van bevindingen verhoor [betrokkene 3] , opgesteld door verbalisanten [verbalisant 2] en [verbalisant 6] , van 9 september 2018, (…), als relaas van verbalisanten:

Wij hoorden dat [betrokkene 3] verklaarde: "Ik heb in de zomer een keer gebeld naar het nummer van [naam 1] , [telefoonnummer 2] , maar toen kreeg ik een jongen aan de lijn die ik niet kende. [naam 1] ken ik wel, maar dat is zijn bijnaam. Zijn echte naam is [verdachte] , maar ik noem hem ook [naam 1] . In 2014 heb ik voor het eerst drugs bij hem gekocht. Ik kocht meestal wit gekookt en af en toe bruin. [naam 1] heeft meerdere telefoonnummers gehad, maar dat nummer wat ik net gaf is het laatste nummer dat ik van hem heb. Meestal kreeg ik [naam 1] aan de lijn als ik belde. Ik heb ook wel eens iemand anders aan de lijn gehad, net zoals die laatste keer dat ik belde. U vraagt mij of ik [naam 1] kan omschrijven. Het is een Marokkaanse jongen, nog geen 30 jaar oud. Hij heeft een normaal postuur, kort (tondeuse) zwart haar en heeft een gouden tand in zijn bovengebit".

7. Het proces-verbaal van bevindingen, opgesteld door [verbalisant 1] , van 25 april 2018, (…), als relaas van verbalisant:

Ik, verbalisant, ben uit een eerder onderzoek bekend met [verdachte] . Deze is in 2015 aangehouden in verband met de handel in verdovende middelen, heeft linksvoor in het bovengebit een gouden tand en is recent in [plaats] gecontroleerd.’

7. Het hof heeft inzake het bewijs het volgende overwogen:

‘Het hof is van oordeel dat het door verdachte gevoerde verweer strekkende tot vrijspraak van het ten laste gelegde wordt weersproken door de gebezigde bewijsmiddelen. De bewijsmiddelen, inhoudende de feiten en omstandigheden die redengevend zijn voor de beslissing dat verdachte het ten laste gelegde heeft begaan, zijn weergegeven in de bijlage bij dit arrest.

Het hof overweegt daarbij in het bijzonder nog als volgt.

Het verweer in hoger beroep is in de kern gelijk aan hetgeen bij de rechtbank door de verdediging is aangevoerd. Het hof is van oordeel dat de rechtbank het verweer terecht en op goede gronden heeft verworpen en neemt navolgende overwegingen van de rechtbank daarom over.

"De rechtbank stelt op grond van de inhoud van het dossier en het onderzoek ter terechtzitting de volgende feilen en omstandigheden vast. In de periode van 16 oktober 2017 tot 11 april 2018 zijn er 13.876 contactmomenten geweest met het [telefoonnummer 11] . Het genoemde telefoonnummer was destijds in gebruik bij [naam 1] , zijnde de persoon die men moet bellen om drugs te bestellen. De intensiteit van de belactiviteiten verminderde omstreeks 26 april 2018 in sterke mate en verplaatste zich naar het nieuwe telefoonnummer van [naam 1] , te weten [telefoonnummer 2] . In de periode van 25 maart 2018 tot 23 mei 2018 zijn er 8.480 contactmomenten geweest met laatstgenoemd telefoonnummer, in de periode van 24 mei 2018 tot 25 juni 2018 3.620 contactmomenten en in de periode van 25 juni 2018 tot 23 juli 2018 2.661 contactmomenten. Allebei de nummers van [naam 1] hadden vooral veelvuldig contact met gebruikers van Duitse telefoonnummers. Het [telefoonnummer 2] is vanaf 25 juni 2018 door de politie getapt. Er zijn meerdere tapgesprekken waarin naar voren komt dat drugs wordt besteld. In die gesprekken wordt ook gesproken over prijzen en een locatie om de drugs - waarbij het gaat om cocaïne en/of heroïne - op te halen. Een aantal vermoedelijke afnemers van drugs heeft bevestigd dat de bestellingen voor drugs konden worden gedaan door te bellen naar het telefoonnummer: [telefoonnummer 2] . Een loopjongen bracht de drugs vervolgens naar de afgesproken locatie. Alleen bij grote bestellingen werden de drugs door [naam 1] gebracht. De handel werd in [plaats] / [plaats] gedreven. Het onderzoek naar de vermoedelijke drugs die onder één van de afnemers is aangetroffen, heeft een positieve uitslag gegeven voor cocaïne en heroïne.

De rechtbank stelt voorop dat gelet op de hoeveelheid contactmomenten en de inhoud van de getapte gesprekken niet ter discussie staat dat bovengenoemde telefoonnummers in gebruik waren bij [naam 1] en dat de telefoons met die telefoonnummers dienst deden als dealtelefoons. Naar het oordeel van de rechtbank kan dan ook - gelet op hetgeen hierboven uiteen is gezet - als vaststaand feil worden aangenomen dat de telefoonnummers [telefoonnummer 11] en [telefoonnummer 2] in de ten laste gelegde periode als dealtelefoons zijn gebruikt door een persoon die zichzelf [naam 1] noemt.

Betrokkenheid van verdachte

De vraag die vervolgens voorligt, is of verdachte degene is die onder de naam [naam 1] drugs heeft gedeald. Daartoe overweegt de rechtbank het volgende. Er heeft op 26 juli 2018 een telefoongesprek plaatsgevonden tussen een persoon die zichzelf [naam 1] noemt en een medewerker van de klantenservice van Lebara. In dat telefoongesprek heeft [naam 1] gezegd dat hij zijn telefoonnummer is kwijtgeraakt. Het gaat om het telefoonnummer: [telefoonnummer 2] . Het telefoonnummer waar op dat moment mee wordt gebeld, is + [telefoonnummer 3] . Het laatstgenoemde telefoonnummer staat blijkens de CIOT-bevraging op naam van verdachte [verdachte] . Dat telefoonnummer is bovendien opgegeven door [verdachte] . geboren op [geboortedatum] 1990 in [geboorteplaats] , toen hij aangifte heeft gedaan van een mishandeling. Daarnaast heeft een tweetal vermoedelijke afnemers van drugs verklaard dat [naam 1] een man van Marokkaanse afkomst is met een gouden tand in het bovengebit. Een van die personen heeft ook gezegd dat ' [verdachte] ' de echte naam is van [naam 1] . Het is de politie ambtshalve bekend dat verdachte - [verdachte] - in het bovengebit een gouden tand heeft. Daar komt bij dat in tapgesprekken naar voren is gekomen dat bij afwezigheid van [naam 1] de dealtelefoon werd waargenomen en dat [naam 1] voor enige tijd naar Marokko is gegaan en/of in het buitenland verbleef. Deze gesprekken hebben in ieder geval plaatsgevonden op 8 juli 2018 en 14 juli 2018. In het door verdachte gehuurde voertuig (Volkswagen Polo met [kenteken] ) is een document aangetroffen dat is afgegeven door de douane administratie en indirecte belastingen, bureau […] haven van het Koninkrijk van Marokko. De datum van afgifte betreft 9 juli 2018. Daarnaast is dit voertuig op 6 juli 2018 langs de ANPR (Automatic NumberPlate Recognition) in [plaats] gereden. Op 17 juli 2018 is het voertuig de grens van Nederland gepasseerd, het land ingaand. In de periode 8 juli 2018 tot 14 juli 2018 verbleef verdachte in het buitenland, hetgeen overeenkomt met de afwezigheid van [naam 1] vanwege verblijf in het buitenland. Tot slot heeft een getuige verklaard dat [naam 1] de baas is van [getuige 2] en dat die [getuige 2] stottert. Het is de verbalisant ambtshalve bekend dat [getuige 2] flink stottert. Daar komt bij dat verdachte en [getuige 2] meerdere keren samen zijn gecontroleerd en op die momenten samen in een voertuig zaten.

De rechtbank komt op grond van het vorenstaande - in onderling verband en samenhang bezien - tot de conclusie dat verdachte [naam 1] is en onder de naam [naam 1] cocaïne en heroïne heeft gedeald in de ten laste gelegde periode.

Medeplegen

De rechtbank stelt voorop dat betrokkenheid bij een strafbaar feit als medeplegen kan worden bewezen verklaard, indien is komen vast te staan dat bij het begaan daarvan sprake is geweest van een voldoende nauwe en bewuste samenwerking.

Daartoe overweegt de rechtbank dat bestellingen door verdachte werden opgenomen, maar - behalve bij de grotere bestellingen - een loopjongen werd ingezet om de drugs aan de klanten te overhandigen Daarnaast blijkt uit de tapgesprekken dat de drugshandel in afwezigheid van verdachte werd voortgezet (door een persoon die zichzelf een collega van [naam 1] noemde) en dat afnemers van drugs bij problemen naar verdachte werden verwezen of de toezegging kregen dat verdachte zou worden geraadpleegd. Naar het oordeel van de rechtbank is - op grond van het vorenstaande - sprake geweest van een voldoende nauwe en bewuste samenwerking tussen verdachte en anderen."

Getuigenverzoeken

8. Voorafgaand aan de terechtzitting in hoger beroep heeft de raadsvrouw op 2 december 2024 per e-mail onderzoekswensen geformuleerd. Deze e-mail houdt onder meer het volgende in:

‘De verdediging acht het noodzakelijk dat de volgende getuigen zullen worden gehoord:

1. [getuige 3] (bewijsmiddel 2, 3 en 4)

2. [getuige 2] (bewijsmiddel 2, 3 en 4)

3. [getuige 4] (genoemd in requisitoir, p.1; zijn [telefoonnummer 2] staat als [naam 1] 2 in de telefoon als [getuige 5] )

4. [getuige 6] (verklaring [getuige 3] , p. 113 en 270)

5, [betrokkene 4] (verklaring [getuige 3] , p. 113 en 270)

6. [getuige 1] (bewijsmiddel 4, 7 en 8)

Motivering getuige 1:

De rechtbank heeft vastgesteld dat de verdediging met betrekking tot deze getuige niet een behoorlijke en effectieve mogelijkheid heeft gehad om deze getuige te bevragen, terwijl zijn getuigenverklaringen als belangrijkste bewijsmiddelen zijn gebruikt. Eerder was [getuige 3] gedetineerd in Duitsland, waar het Openbaar Ministerie geen opportuniteitsbeginsel kent, en [getuige 3] dus vervolging riskeerde wanneer hij zou verklaren dat hij drugs kocht en bezat. Inmiddels zal [getuige 3] zijn vrijgelaten en kan hij in Nederland worden gehoord, waar hij niet direct strafrechtelijke vervolging riskeert door een getuigenverklaring af te leggen. Hij zal hierdoor hoogstwaarschijnlijk geen beroep meer doen op zijn verschoningsrecht. Zijn eerdere verklaringen in het dossier zijn in de ogen van de verdediging niet volledig betrouwbaar. Reden waarom ik uw hof verzoek om [getuige 3] als getuige te mogen horen.

Motivering getuigen 2 en 3

De rechtbank heeft vastgesteld dat cliënt een leidende rol had en meerdere loopjongens zou hebben aangestuurd. Deze loopjongens zouden [getuige 2] en [getuige 4] zijn geweest. Cliënt betwist dat hij hen heeft aangestuurd om drugs te verkopen. Reden waarom ik u verzoek om deze getuigen te mogen horen, zodat vastgesteld kan worden dat dit onjuist is.

Motivering getuigen 4 en 5:

In het vonnis van de rechtbank spreekt de rechtbank over maar één persoon die zichzelf [naam 1] noemt (vonnis, p.4) en stelt zichzelf vervolgens de vraag of cliënt deze persoon is.

[getuige 5] verklaart echter dat er meerdere jongens zijn die dezelfde naam gebruiken, zoals [naam 1] (p. 196). In het dossier komt naar voren dat [getuige 2] zichzelf [naam 1] noemt. Zo zat [betrokkene 5] op 22 maart 2018 bij [getuige 2] in de auto toen zij werden aangehouden. Gevraagd naar bij wie hij in de auto zat, antwoordde [betrokkene 5] : "met [naam 1] " (p. 283). [getuige 3] verklaart dat hij [getuige 2] heeft ontmoet op het station in [plaats in Duitsland] en dat [getuige 2] zich toen voorstelde als [naam 1] (p. 118). [betrokkene 6] verklaart dat [naam 1] naar [plaats] is vertrokken naar zijn vrouw en kind (p. 189). [getuige 2] zou naar [plaats] zijn vertrokken.

[getuige 3] heeft vervolgens verklaard dat [getuige 2] (volgens de politie: [getuige 2] ) en [betrokkene 4] (volgens de politie: [betrokkene 4] ) met ene [getuige 6] (volgens de politie: [getuige 6] ) werken (p. 113 en 270). [getuige 3] heeft verklaard dat meerdere jongens de naam [naam 1] gebruiken bij de verkoop van verdovende middelen (p. 196, waaronder [getuige 2] , p. 118 en 283).

De politie heeft hierna een onbegrijpelijke tunnelvisie gehad op cliënt (zo blijkt ook uit de RC verhoren van de politieagenten die [getuige 3] hebben verhoord). Cliënt wenst daarom naast [getuige 2] (zie motivering getuige 2) de heren [betrokkene 4] en [getuige 6] te horen om hen te bevragen over hun rol en betrokkenheid als ' [naam 1] ' en hun contacten met [getuige 2] en [getuige 3] . De verdediging wil hiermee aantonen dat anderen bij deze verdenking betrokken zijn, dat cliënt niet de persoon [naam 1] is en de (on)betrouwbaarheid van de verklaring van [getuige 3] toetsen.

Motivering 6:

Getuige [getuige 1] beschrijft 3 personen die geen van allen op cliënt lijken als dealer. Cliënt wenst genoemde [getuige 2] , [betrokkene 4] en [getuige 6] eerst te horen en hun uiterlijke kenmerken duidelijk in het proces verbaal vast te leggen en indien mogelijk, eveneens een foto op te nemen. Deze foto wenst de verdediging aan getuige [getuige 1] te tonen met de vraag of hij hen herkent en welke betrokkenheid zij hebben bij de handel in drugs. Verder zegt [getuige 3] dat een [getuige 6] of [betrokkene 7] de rol van [getuige 2] zou hebben overgenomen en wenst de verdediging deze getuige te bevragen of hij deze [getuige 6] is of kent.’

9. Het proces-verbaal van het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep, gehouden op 4 december 2024, houdt onder meer het volgende in:

‘De voorzitter deelt mede dat de raadsvrouw op 2 december 2024 per e-mail onderzoekswensen heeft geformuleerd, inhoudende het horen van zeven getuigen en het voegen van politiemutaties aan het dossier. De voorzitter stelt de raadsvrouw in de gelegenheid om de onderzoekswensen nader toe te lichten.

De raadsvrouw voert het woord:

Met name getuige [getuige 3] is gepoogd om in eerste aanleg te horen, maar tijdens het verhoor bleek dat hij de Nederlandse taal niet machtig was en er geen tolk voor hem was opgeroepen. Ik wil [getuige 3] bevragen hoe de samenwerking precies is gelopen. Hij heeft belastend tegen mijn cliënt verklaard. U, oudste raadsheer vraagt aan mij of ik het adres heb van deze getuige [getuige 3] . Dat adres heb ik niet. Het is eerder gelukt om die getuige te horen en denk dat het makkelijker voor het hof is om zijn gegevens te achterhalen. De getuigen 2 tot en met 5 heb ik reeds in mijn mail uitvoerig gemotiveerd. [getuige 1] heeft ook belastend tegen mijn cliënt verklaard. Ik wil de betrouwbaarheid van zijn verklaring toetsen door foto’s van de andere getuigen aan hem te tonen. Het hof dient te beoordelen of er gegronde redenen zijn om de getuigen te horen. Daarbij moet rekening worden gehouden met een eerlijk proces. De verdediging acht het noodzakelijk om de getuigen te horen. De politiemutaties vanaf 1 oktober 2017 heb ik reeds in mijn bezit. Het gaat nu enkel om de politiemutaties van voor de ten laste gelegde periode. De verdediging wil duidelijk maken dat cliënt heel vaak is staande gehouden door de politie, terwijl er nooit iets strafbaars is aangetroffen bij cliënt of in zijn auto.

De voorzitter stelt de advocaat-generaal in de gelegenheid om een standpunt in te nemen ten aanzien van de onderzoekswensen.

De advocaat-generaal voert het woord:

Getuige [getuige 3] is nadien zonder aanwezigheid van de raadsvrouw gehoord en heeft zich daarbij op zijn verschoningsrecht beroepen. Gelet op de onderbouwing zie ik geen noodzaak om [getuige 3] opnieuw te horen als getuige. Ik verzet mij niet tegen het horen van de getuige [getuige 1] , omdat zijn verklaring voor het bewijs is gebezigd. Voor het horen van de andere getuigen zie ik gelet op de onderbouwing geen noodzaak om ze te horen. Ten aanzien van het voegen van politiemutaties zie ik ook geen noodzaak, nu het gaat om een periode buiten de ten laste gelegde periode.

De voorzitter deelt mede dat het hof bij tussen- of eindarrest zal beslissen op de onderzoekswensen van de verdediging en beveelt dat de inhoudelijke behandeling van de zaak wordt voortgezet.’

10. Het bestreden arrest houdt inzake de getuigenverzoeken het volgende in:

‘Onderzoekswensen van de verdediging

Op 2 december 2024 heeft de raadsvrouw schriftelijk onderzoekswensen ingediend. Die onderzoekswensen houden – kort gezegd – in het horen als getuige van:

1. [getuige 3] ;

2. [getuige 2] ;

3. [getuige 4] ;

4. [getuige 6] ;

5. [betrokkene 4] ;

6. [getuige 1] .

De raadsvrouw heeft deze getuigenverzoeken schriftelijk toegelicht. Tijdens de behandeling ter terechtzitting van 4 december 2024 heeft de raadsvrouw de verzoeken nader toegelicht.

(…)

Oordeel van hel hof

Het hof toetst de verzoeken van de verdediging aan het noodzaakscriterium.

Ten aanzien van getuige 1:

De verklaring van deze getuige is door de rechtbank voor het bewijs gebruikt, waarbij de getuige op 28 november 2018 door middel van een videoverbinding, wegens de detentie van de getuige in Duitsland in aanwezigheid van de verdediging gepoogd te horen. Gelet op de afwezigheid van een tolk en problemen met de communicatie is het verhoor gestaakt. Naar aanleiding van een Europees onderzoeksbevel (EOB) hebben de Duitse autoriteiten de getuige op 28 januari 2021 buiten aanwezigheid van de verdediging gehoord, waar de getuige alsnog op zijn verschoningsrecht heeft beroepen.

Nu het hof de verklaringen van deze getuige niet voor het bewijs gebruikt bestaat er geen noodzaak om deze getuige te horen. Het verzoek wordt afgewezen.

Ten aanzien van de getuigen 2 tot en met 5;

Het hof ziet gelet op de onderbouwing geen noodzaak om de desbetreffende te getuigen te horen in verband met de beantwoording van de vragen van artikelen 348 en 350 van het Wetboek van Strafvordering.

Ten aanzien van getuige 6:

De verklaring van deze getuige is weliswaar door de rechtbank voor het bewijs gebruikt, maar de getuige heeft specifiek over verdachte geen belastende verklaring afgelegd. Hij noemt alleen het telefoonnummer dat hij altijd belde om zijn harddrugs te kopen, en wat hij daarvoor moest betalen. Het hof acht het voor de beoordeling van de zaak ook niet noodzakelijk om getuige [getuige 1] foto's te tonen van [getuige 2] , [betrokkene 4] en [getuige 6] , als die foto’s al te verkrijgen zouden zijn. Het verzoek wordt afgewezen.’

Bespreking van het eerste middel

11. In het middel zijn drie deelklachten te onderscheiden. De eerste deelklacht houdt in dat het hof verklaringen van [getuige 3] voor de bewijsconstructie heeft gebruikt terwijl deze verklaringen niet zijn opgenomen onder de bewijsmiddelen. De bewijsoverweging van het hof zou daarmee redengevende feiten en omstandigheden bevatten waarvan niet blijkt uit de gebezigde bewijsmiddelen.

12. In de toelichting voert de steller van het middel in de eerste plaats aan dat uit de bewijsmiddelen (nu de verklaringen van [getuige 3] niet voor het bewijs zijn gebruikt) niet kan worden afgeleid dat [telefoonnummer 11] in de tenlastegelegde periode als dealtelefoon is gebruikt door een persoon die zichzelf [naam 1] noemt. Uit de bewijsmiddelen zou evenmin volgen dat [telefoonnummer 2] in de ten laste gelegde periode als dealtelefoon is gebruikt (enkel) door een persoon die zichzelf [naam 1] noemt.

13. In de bewijsoverwegingen die het hof van de rechtbank heeft overgenomen wordt eerst uiteengezet hoeveel contactmomenten er zijn geweest met beide telefoonnummers en dat beide ‘nummers van [naam 1] ’ veelvuldig contact hadden met gebruikers van Duitse telefoonnummers.

14. Uit het tot het bewijs gebezigde proces-verbaal Resumé blijkt dat met het [telefoonnummer 1] in de periode 16 oktober 2017 tot 11 april 2018 in totaal 13.876 contactmomenten zijn geweest. Uit datzelfde proces-verbaal volgt dat met het [telefoonnummer 2] in de periode 25 maart 2018 tot en met 23 mei 2018 in totaal 8.480 contactmomenten zijn geweest, in de periode 24 mei 2018 tot 25 juni 2018 in totaal 3.620 contactmomenten en in de periode van 25 juni 2018 tot 23 juli 2018 in totaal 2.661 contactmomenten (bewijsmiddel 1). Uit de bewijsmiddelen blijkt voorts dat een zekere [naam 1] op 26 juli 2018 heeft gebeld met de klantenservice van Lebara en heeft gezegd dat hij zijn nummer kwijt is. Dat nummer is [telefoonnummer 2] (bewijsmiddel 2). Rechtbank en hof hebben naar ik begrijp in het bijzonder uit deze gegevens afgeleid dat de telefoon met [telefoonnummer 2] in gebruik was bij [naam 1] en een dealertelefoon betrof.

15. Dat feitelijke oordeel is niet onbegrijpelijk.

16. Uit de bewijsmiddelen valt evenwel voor zover ik zie niet zonder meer af te leiden dat [telefoonnummer 1] bij deze [naam 1] in gebruik is geweest. Uit de bewijsoverwegingen laat zich niet afleiden aan welk bewijsmiddel dit redengevende feit is ontleend.

17. In zoverre slaagt deze deelklacht.

18. De steller van het middel voert ook aan dat uit de bewijsmiddelen niet volgt dat bij bestellingen van drugs op [telefoonnummer 2] een loopjongen de drugs vervolgens naar de afgesproken locatie bracht en dat [naam 1] alleen bij grote bestellingen de drugs bracht. En uit de bewijsmiddelen zou evenmin volgen dat de handel (telkens) in [plaats] / [plaats] werd gedreven.

19. Uit de bewijsmiddelen volgt voor zover ik zie inderdaad niet dat bij bestellingen van drugs op [telefoonnummer 2] een loopjongen de drugs vervolgens naar de afgesproken locatie bracht en dat [naam 1] alleen bij grote bestellingen de drugs bracht.

20. In zoverre slaagt deze deelklacht.

21. Het proces-verbaal Resumé houdt onder meer in dat uit paallocaties blijkt dat [telefoonnummer 1] gedurende de periode van 16 oktober 2017 tot 11 april 2018 veelal in [plaats] aanwezig is geweest. En dat de telefoon met [telefoonnummer 2] in de periode van 25 maart 2018 tot 23 mei 2018 en in de periode van 25 juni 2018 tot 23 juli 2018 veelal in [plaats] aanwezig is geweest (bewijsmiddel 1). Verder blijkt uit een tot het bewijs gebezigd proces-verbaal van bevindingen dat verdachte ‘recent in [plaats] gecontroleerd’ is (bewijsmiddel 7). Daaruit heeft het hof naar het mij voorkomt kunnen afleiden dat de handel in [plaats] / [plaats] werd gedreven.

22. In zoverre faalt deze deelklacht.

23. De steller van het middel voert voorts aan dat, zo begrijp ik, niet uit de bewijsmiddelen volgt dat [naam 1] de baas is van [getuige 2] en dat [getuige 2] stottert. Ook wat het hof verder overweegt over [getuige 2] zou niet uit de bewijsmiddelen volgen.

24. De overwegingen die het hof van de rechtbank heeft overgenomen houden inzake deze [getuige 2] het volgende in: ‘Tot slot heeft een getuige verklaard dat [naam 1] de baas is van [getuige 2] en dat die [getuige 2] stottert. Het is de verbalisant ambtshalve bekend dat [getuige 2] flink stottert. Daar komt bij dat verdachte en [getuige 2] meerdere keren samen zijn gecontroleerd en op die momenten samen in een voertuig zaten.’ De bewijsmiddelen houden evenwel niets in over deze [getuige 2] . Daarmee hangt ook de vaststelling dat verdachte ‘een loopjongen’ inzette om de drugs aan de klanten te overhandigen in de lucht voor zover het bij deze loopjongen om [getuige 2] zou gaan.

25. Ook in zoverre slaagt deze deelklacht.

26. De tweede deelklacht houdt in dat het hof de verklaringen van [getuige 3] niet voor het bewijs had mogen bezigen nu de verdachte deze verklaringen betwist en de verdediging niet in de gelegenheid is gesteld [getuige 3] te horen. Artikel 6 EVRM staat daarom volgens de steller van het middel aan het gebruik tot het bewijs van deze verklaringen in de weg.

27. De rechtbank heeft onder meer de volgende bewijsmiddelen tot het bewijs gebezigd (met weglating van verwijzingen):

‘2. Het proces-verbaal van verhoor van bevindingen, opgesteld door verbalisanten [verbalisant 7] en [verbalisant 8] , van 9 april 2018, (…), zakelijk weergegeven, als relaas van deze verbalisanten:

Een mogelijke gebruiker/koper verliet de woning. Ik vroeg vervolgens wat hij ons kon vertellen. Wij hoorden dat de persoon ons het volgende mededeelde: “ [naam 1] is de man boven [getuige 2] , [naam 1] is de echte baas. Als je drugs wilt kopen, dan moet je ook [naam 1] bellen en die zorgt er dan voor dat [getuige 2] op een bepaalde locatie komt. Ik heb het telefoonnummer van [naam 1] , [telefoonnummer 1] ". De persoon gaf de volgende personalia op: [getuige 3] , geboren op [geboortedatum] -1992.

3. Het proces-verbaal van bevindingen, opgesteld door [verbalisant 1] , van 25 april 2018, (…), zakelijk weergegeven, als relaas; van, deze verbalisant:

[getuige 3] vertelde enkele zaken over de eerdergenoemde [naam 1] en [getuige 2] . [getuige 3] verklaarde dat [naam 1] de man was die de baas was en dat [getuige 2] voor [naam 1] drugs verhandeld. Indien je drugs wil bestellen dan moet je bellen met het nummer van [naam 1] die, in de regel, ook de telefoon opneemt. [getuige 3] vertelt dan vervolgens aan [naam 1] wat hij wil hebben. Hiervoor worden geen echte codewoorden gebruikt, maar gewoon dat hij of iets te roken wil of iets voor de neus of wat donkers. [getuige 3] verklaarde dat hij soms ook gewoon heroïne en cocaïne zegt. Ik weet ambtshalve dat met “rook” veelal uitgekookte cocaïne wordt bedoeld, met "neus" cocaïne in poedervorm en met “donker” heroïne wordt bedoeld.. [getuige 3] verklaarde verder dat [getuige 2] dan meestal de persoon is die op de afgesproken plek komt en waar hij de drugs daadwerkelijk van krijgt overhandigd en aan wie hij moet betalen. [getuige 3] verklaarde verder dat [naam 1] een Marokkaanse man is die linksvoor in het bovengebit een gouden tand heeft en al zeker zeven jaar in [plaats] is. Ik ben uit een eerder onderzoek bekend met [verdachte] . Deze is in 2015 aangehouden in verband met de handel in verdovende middelen, heeft linksvoor in het bovengebit een gouden tand en is recent in [plaats] gecontroleerd. Tevens is hij samen met [getuige 2] enkele keren gecontroleerd terwijl zij samen in een voertuig zaten. [getuige 3] verklaarde verder dat het opviel dat [getuige 2] behoorlijk stottert. Het is mij bekend uit contact met [getuige 2] dat deze inderdaad flink stottert. Toen [getuige 3] weer een keer in [plaats] was om zijn geplaatste bestelling via [naam 1] op te halen, zag hij dat [getuige 2] hem stond op te wachten was het hem duidelijk dat [naam 1] en [getuige 2] bij elkaar hoorden. [getuige 3] verklaarde verder dat hij met regelmaat voor de periode van een jaar al cocaïne en heroïne koopt bij [naam 1] en [getuige 2] .

4. Het proces-verbaal van verhoor van getuige [getuige 3] van 11 mei 2018, (…), zakelijk weergegeven, als verklaring van deze getuige:

U vraagt mij eerst zelf te verklaren wat ik kan vertellen over de Marokkaan met de bijnaam [naam 1] die dealt in [plaats] . Hij verkoopt nog steeds in [plaats] . Hij verkoopt zowel cocaïne als heroïne. Ik ben zelf klant en ik heb zelf ook gekocht van hem. Vaak heeft [getuige 2] mij de drugs gegeven, maar ook [naam 1] heeft mij geregeld drugs verkocht. Deze deals werden dan gemaakt op straat of in een woning. Ik heb voor een week terug nog gekocht van [naam 1] in [plaats] bij de [supermarkt] . U vraagt mij vanaf wanneer ik drugs koop bij [naam 1] en hoe het contact is ontstaan. Ik denk dat dit één jaar terug is geweest. Ik zag dat [naam 1] een gouden tand had. Iedere keer dat wanneer [getuige 2] niet kon om welke reden dan ook dan kwam [naam 1] . [naam 1] nam de telefoon op en nam de bestelling van mij op. [getuige 2] was degene die dan de echte deal maakte op straat of in een woning. Normaal komt [naam 1] alleen bij de wat grotere bestellingen. Wanneer [getuige 2] aan het dealen was en er kwam een klant die ineens iets meer wilde dan kwam [naam 1] de drugs brengen als [getuige 2] niets meer had in de woning. U vraagt mij of ik weet wie de loopjongen is van [naam 1] en waar hij verblijft. Zijn bijnaam is [betrokkene 7] of [getuige 6] . Dit is ook een Marokkaanse jongen die de plaats van [getuige 2] heeft ingenomen. U vraagt mij of ik het huidige telefoonnummer heb waarop ik bel met [naam 1] als ik drugs bestel. Dit is [telefoonnummer 2] .’

28. Kennelijk heeft de van de rechtbank overgenomen bewijsoverweging waarin (onder meer) wordt vastgesteld dat [telefoonnummer 1] bij [naam 1] in gebruik is, dat [naam 1] de baas is van [getuige 2] en dat [getuige 2] stottert, en dat [naam 1] gebruik maakt van een loopjongen, bij de steller van het middel de gedachte doen postvatten dat ook het hof deze verklaringen van [getuige 3] voor het bewijs heeft gebruikt. Dat is, zo volgt uit de eerdere weergegeven bewijsmiddelen, evenwel niet het geval.

29. Deze deelklacht faalt dus bij gebrek aan feitelijke grondslag.

30. De derde deelklacht houdt in dat het hof expliciet benoemt dat zij de verklaring van [getuige 3] niet voor het bewijs gebruikt (terwijl het hof dat, zo begrijp ik, wel zou doen).

31. Met de steller van het middel stel Ik vast dat het hof het verzoek tot het horen van getuige [getuige 3] heeft afgewezen omdat het hof ‘de verklaringen van deze getuige niet voor het bewijs gebruikt’. Dat heeft het hof evenwel ook niet gedaan. Het hof heeft alleen over het hoofd gezien dat (onder meer) de koppeling tussen het eerste telefoonnummer en de verdachte daardoor in de bewijsconstructie niet wordt gelegd. Dat gebrek in de bewijsvoering moet, meen ik, tot cassatie leiden.

32. Deze deelklacht faalt.

33. Ik merk nog op dat niet gezegd kan worden dat belang bij cassatie ontbreekt. Het dealen met behulp van de telefoon met [telefoonnummer 1] nam bijna zes maanden in beslag. Het dealen met de telefoon met [telefoonnummer 2] nam in totaal bijna 5 maanden in beslag. Het hof overweegt in de strafmotivering dat de verdachte ‘ruim tien maanden samen met een of meer anderen, in harddrugs gedeald’ heeft en wijst ook op het oriëntatiepunt dat de LOVS geeft voor het gedurende 6 tot 12 maanden dealen . Deze factoren hebben de opgelegde straf kennelijk in belangrijke mate bepaald.

34. Het middel slaagt.

Bespreking van het tweede middel

35. Het middel bevat de klacht dat het hof het verzoek tot het oproepen en horen van de zes getuigen ten onrechte dan wel niet naar behoren gemotiveerd heeft afgewezen. Inzake de getuigen [getuige 3] en [getuige 1] wordt aangevoerd dat de bewezenverklaring (wat getuige [getuige 3] betreft: in doorslaggevende mate) gebaseerd is op verklaringen die deze getuigen hebben afgelegd.

36. Inzake getuige [getuige 3] verwijs ik naar de bespreking van het eerste middel. Daaruit blijkt dat de bewezenverklaring niet mede op een verklaring van deze getuige gebaseerd is.

37. In zoverre faalt het middel.

38. Uit het tot het bewijs gebezigde proces-verbaal van verhoor van verdachte [getuige 1] blijkt dat hij als antwoord op de vraag welk telefoonnummer hij heeft gebeld om een deal te sluiten [telefoonnummer 2] heeft laten zien (bewijsmiddel 4). En dat hij heeft verklaard dat er geen telefoonnummers van andere verkopers in zijn telefoon staan. De koppeling tussen dit telefoonnummer en de naam [naam 1] en de koppeling tussen deze naam en de verdachte wordt door deze verklaring niet gelegd, maar door een proces-verbaal van bevindingen (bewijsmiddel 2). En uit de historische gegevens blijkt in welke periode er hoeveel contactmomenten zijn geweest (bewijsmiddel 1). Dat die gesprekken (voor een groot deel) op de verkoop van verdovende middelen betrekking hadden, kan ook worden afgeleid uit tapgesprekken (bewijsmiddel 3).

39. Al met al kan de verklaring van [getuige 1] als ik het goed zie in de bewijsconstructie worden gemist en is het oproepen van deze getuige in verband met de voor het bewijs gebezigde verklaring daarmee onmiskenbaar overbodig.

40. Daarmee faalt het middel ook in zoverre.

41. Inzake de getuigen [getuige 2] , [getuige 4] , [getuige 6] en [betrokkene 4] voert de steller van het middel aan dat de motivering waarmee het hof het horen van deze getuigen heeft afgewezen ontoereikend is in het licht van het arrest Murtazaliyeva tegen Rusland. Het hof zou hebben nagelaten ‘kenbaar en inzichtelijk in te gaan op de relevantie van het verhoor van de verzochte getuigen’ en zou hebben nagelaten te bezien of het horen van de getuigen redelijkerwijs kan worden geacht de positie van de verdediging te versterken. De verdediging zou gemotiveerd hebben betoogd dat het horen van de betreffende getuigen essentieel is om het alternatieve scenario te onderbouwen dat verdachte niet de ' [naam 1] ' met een leidende rol was die loopjongens aanstuurde, maar dat [getuige 4] , bij wie de dealtelefoon is aangetroffen, en [getuige 2] , de twee personen die volgens afnemers in het dossier als ' [naam 1] ' zijn geïdentificeerd, bij de handel betrokken waren.

42. De raadsvrouw heeft ter terechtzitting inzake deze getuigen slechts naar voren gebracht: ‘De getuigen 2 tot en met 5 heb ik reeds in mijn mail uitvoerig geformuleerd’. Uit rechtspraak van Uw Raad leid ik af dat slechts verzoeken die ter terechtzitting worden gedaan en de toelichting die aldaar op deze verzoeken wordt gegeven, in beginsel ter zake doen. Nu het hof de raadsvrouw expliciet het woord heeft gegeven ‘om de onderzoekswensen nader toe te lichten’, zou ik evenwel over die hobbel heen willen stappen. Daarin ligt min of meer besloten dat de toelichting die in de e-mail was gegeven niet ter terechtzitting behoefde te worden herhaald.

43. Ook daarvan uitgaand meen ik evenwel dat het middel in faalt. Uit de onderbouwing van de onderzoekswensen blijkt niet dat een alternatief scenario is voorgespiegeld zoals door de steller van het middel geformuleerd. Uit de onderbouwing blijkt wel dat is aangevoerd dat getuigen hebben aangegeven dat er meer jongens zijn die zich [naam 1] noemen. Het hof heeft, zo valt af te leiden uit het arrest waarin de onderzoekswensen zijn afgewezen, de koppeling tussen de verdachte, de naam [naam 1] en het telefoonnummer niet op basis van verklaringen van getuigen gelegd en niet op basis van de aanname dat er maar één jongen is die zich [naam 1] noemt. Daarvan uitgaande kon het hof het getuigenverzoek naar het mij voorkomt zonder nadere motivering dan een verwijzing naar de onderbouwing afwijzen.

44. Ook deze deelklacht faalt.

45. Daarmee faalt het middel.

Afronding

46. Het eerste middel slaagt, het tweede middel faalt en kan worden afgedaan met de aan art. 81, eerste lid, RO ontleende formulering. Ambtshalve heb ik geen gronden aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden uitspraak aanleiding behoren te geven.

47. Deze conclusie strekt tot vernietiging van het bestreden arrest en tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden teneinde op het bestaande hoger beroep opnieuw te worden berecht en afgedaan.

De Procureur-Generaal

bij de Hoge Raad der Nederlanden

AG

Nu beide middelen in de aanvullende schriftuur zijn opgenomen, ga ik bij de bespreking uit van die tekst. BFK: daarbij zijn met de hand geschreven aantekeningen geplaatst waarin wordt aangegeven dat de getuigen 1 en 6 Keskin-getuigen zijn en de andere getuigen Murtazaliyeva-getuigen. HR 20 april 2021, ECLI:NL:HR:2021:576, NJ 2021/173 m.nt. Reijntjes, rov. 2.9.3. Zie HR 24 november 2009, ECLI:NL:HR:2009:BJ9346, NJ 2009/607, inzake verzoeken die bij appelschriftuur zijn gedaan. Vgl. HR 1 juli 2014, ECLI:NL:HR:2014:1496, NJ 2014/441 m.nt. Borgers, rov. 2.20, waar wordt gesproken over een ‘gemotiveerd verzoek’. Vgl. in verband met verwijzingen naar schriftelijke stukken bij het voeren van verweren HR 26 mei 2015, ECLI:NL:HR:2015:1340, NJ 2015/299 m.nt. Rozemond.