Strafrecht overig

Conclusie AG. Invoer cocaïne, witwassen en voorhanden hebben wapen (art. 2 onder A Opiumwet , 420bis Sr en 26…

Parket bij de Hoge Raad, 1 september 2026

Zaakgegevens

Op 1 september 2026 heeft het Parket bij de Hoge Raad een conclusie genomen in een zaak over strafrecht.

Instantie
Parket bij de Hoge Raad
Datum uitspraak
1 september 2026
Datum publicatie
28 augustus 2026
Zaaknummer
25/01485
ECLI
ECLI:NL:PHR:2026:827
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Conclusie AG. Invoer cocaïne, witwassen en voorhanden hebben wapen (art. 2 onder A Opiumwet , 420bis Sr en 26 WWM). Klacht dat in strafmotivering ten onrechte is betrokken dat de verdachte voor Opiumwetdelicten is veroordeeld en daarvoor meermaals aanzienlijke gevangenistraffen heeft gekregen, terwijl maar één van die straffen als zodanig kan worden aangemerkt. Die klacht is op zich terecht, maar kan niet tot cassarie leiden omdat deze omstandigheid in het geheel van de strafmotivering van zodanig ondergeschikte betekenis is dat er geen rechtens te respecteren belang is bij cassatie. Conclusie strekt tot strafvermindering wegens overschrijding van de redelijke termijn en tot verwerping van het beroep voor het overige (81 RO). Samenhang met 25/01551, 25/01666, 25/01642, 25/01684 en 25/01660.

Procesgang

  1. Rechtbank Amsterdam · 27 maart 2023

    ECLI:NL:RBAMS:2023:1907
  2. Gerechtshof Amsterdam · 17 april 2025

    ECLI:NL:GHAMS:2025:1147
  3. Conclusie A-G · 1 september 2026deze uitspraak

    ECLI:NL:PHR:2026:827

  4. Hoge Raad · 10 november 2026

    ECLI:NL:HR:2026:1872

Conclusie

PROCUREUR-GENERAAL

BIJ DE

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

Nummer 25/01485

Zitting 1 september 2026

CONCLUSIE

M.E. van Wees

In de zaak

[verdachte] ,

geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1982,

hierna: de verdachte.

1 Inleiding

1.1

De verdachte is bij arrest van 17 april 2025 door het gerechtshof Amsterdam (parketnr. 23001076-23) wegens 1. "medeplegen van opzettelijk handelen in strijd met het in artikel 2 onder A van de Opiumwet gegeven verbod", 2. “witwassen” en 3. “handelen in strijd met artikel 13, eerste lid, van de Wet wapens en munitie en handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie”, veroordeeld tot een gevangenisstraf van acht jaar en tien maanden, met aftrek van voorarrest. Het hof heeft daarnaast van een aantal in beslag genomen voorwerpen de onttrekking aan het verkeer bevolen, de teruggave aan de verdachte gelast of deze verbeurd verklaard.

1.2

Er bestaat samenhang met de zaken 25/01551, 25/01666, 25/01642, 25/01684 en 25/01660. In deze zaken zal ik vandaag ook concluderen.

1.3

Het cassatieberoep is ingesteld namens de verdachte en R.J. Baumgardt en M.J. van Berlo, beiden advocaat in Rotterdam, hebben één middel van cassatie voorgesteld.

2 Het middel

2.1

Het middel bevat de klacht dat het hof bij de strafoplegging ten onrechte heeft overwogen in strafverzwarende zin rekening te hebben gehouden met de omstandigheid dat de verdachte eerder meermaals onherroepelijk is veroordeeld tot ‘aanzienlijke gevangenisstraffen’ voor Opiumwetdelicten.

2.2

Het hof heeft ten laste van de verdachte bewezenverklaard dat:

“1. hij op 8 december 2021 te [plaats] , tezamen en in vereniging met een of meer anderen, opzettelijk binnen het grondgebied van Nederland heeft gebracht, als bedoeld in artikel 1 lid 4 van de Opiumwet, 1992 kilogram van een materiaal bevattende cocaïne.

2. hij, in de periode van 4 februari 2021 tot en met 25 februari 2021 te [plaats] , contante geldbedragen ten bedrage van in totaal 7,8 miljoen euro,

- heeft voorhanden gehad en/of overgedragen

terwijl hij wist, dat die contante geldbedragen geheel afkomstig waren uit enig misdrijf;

3. hij, op 9 december 2021, te [plaats] ,

- een wapen van categorie I onder 3° van de Wet wapens en munitie, te weten een geluiddemper en

- 13 patronen, zijnde munitie van categorie III van de Wet wapens en munitie voorhanden heeft gehad.”

2.3

Het hof heeft in het bestreden arrest de volgende strafmaatoverwegingen opgenomen:

“Oplegging van straf

De rechtbank heeft de verdachte voor het in eerste aanleg onder 1, 2 en 3 bewezenverklaarde veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 9 jaren met aftrek van voorarrest.

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat de verdachte voor het onder 1, 2 en 3 tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 8 jaren en 10 maanden. De advocaat-generaal heeft aangevoerd dat hij zich kan vinden in de straf die de rechtbank aan de verdachte heeft opgelegd en de motivering daarvan in het vonnis. Voorts heeft hij te kennen gegeven dat hij bij de strafeis rekening houdt met de aanzienlijke rol die de verdachte, aldus de advocaat-generaal, bij het ten laste gelegde heeft gehad maar ook rekening houdt met de overschrijding van de redelijke termijn in hoger beroep. Gelet op deze overschrijding heeft de advocaat-generaal gerekwireerd 2 maanden gevangenisstraf minder op te leggen dan de rechtbank heeft opgelegd.

De raadsman heeft zich op het standpunt gesteld dat een gevangenisstraf voor de duur van 66 maanden meer passend is dan de door de rechtbank opgelegde straf, gelet op de rol van de verdachte bij de ten laste gelegde invoer, de overschrijding van de redelijke termijn in hoger beroep en zijn persoonlijke omstandigheden. De verdachte is verslaafd aan gokken, drank en verdovende middelen, ten gevolge waarvan hij in de criminaliteit is beland. Hij heeft geen grote geldbedragen aan de cocaïnehandel overgehouden. De verdachte heeft verklaard dat hij, sinds zijn detentie, zijn problemen onder ogen ziet, open staat voor hulpverlening en weer contact heeft met zijn dochter.

Het hof heeft in hoger beroep de op te leggen straf bepaald op grond van de ernst van de feiten en de omstandigheden waaronder deze zijn begaan en gelet op de persoon van de verdachte. Het hof heeft daarbij in het bijzonder het volgende in beschouwing genomen.

De verdachte heeft zich samen met anderen schuldig gemaakt aan de verlengde invoer van een aanzienlijke hoeveelheid cocaïne, die was verborgen in een lading noten afkomstig uit Bolivia. In georganiseerd verband is een zeecontainer waarin zich dozen met 1.992 kilogram cocaïne bevonden vanuit Bolivia, via de haven van Antwerpen, naar een loods in [plaats] vervoerd. De verdachte heeft aldaar geholpen met het uitladen van dozen uit de zeecontainer en de gemarkeerde honderd dozen waarin zich cocaïne bevond daarbij apart gezet. Tegelijkertijd onderhield hij steeds (telefonisch) contact met onbekend gebleven betrokken personen waarbij de verdachte via de app Signal opdrachten kreeg en uitvoerde en hen op de hoogte hield van de voortgang. In de loods stonden verschillende voertuigen met verborgen ruimtes opgesteld die vermoedelijk bestemd waren voor het verdere vervoer van de lading verdovende middelen.

De aangetroffen hoeveelheid cocaïne van 1.900 kilo is dusdanig groot dat deze bestemd moet zijn geweest voor de verdere verspreiding en grootschalige handel. Het gebruik van cocaïne is zeer schadelijk voor personen en mitsdien een de volksgezondheid bedreigende stof. De handel in en verspreiding van cocaïne gaat gepaard met verschillende vormen van andere criminaliteit, waaronder ernstige geweldsdelicten, zoals druggerelateerde (pogingen tot) liquidaties en delicten die veel drugsverslaafden plegen ter financiering van hun behoefte aan die stof. Daarnaast worden met drugshandel grote criminele winsten behaald, waardoor het financiële verkeer gecorrumpeerd wordt. De verdachte heeft zich kennelijk niet om de (abstracte) gevolgen van cocaïnehandel bekommerd, noch om de verwoestende gevolgen voor de levens van harddrugsgebruikers. Het hof rekent dit de verdachte aan.

De verdachte heeft de integriteit van het economische verkeer eveneens aangetast door zich schuldig te maken aan het in korte tijd witwassen van 7,8 miljoen euro, waarbij hij contante geldbedragen in zijn woning heeft opgeslagen en vervolgens, middels afspraken die de verdachte via versleutelde Sky ECC-berichten maakte, afgeleverd aan derden.

Tijdens de doorzoeking van de woning van de verdachte na zijn aanhouding heeft de politie een geluiddemper en 13 patronen scherpe munitie aangetroffen. Het voorhanden hebben van (delen van) wapens en munitie brengt een onaanvaardbaar risico voor de veiligheid van personen met zich mee. Het hof weegt dit in strafverzwarende zin mee, te meer nu in het dossier aanwijzingen bestaan voor beroepscriminaliteit.

Op feiten als hier aan de orde kan slechts worden gereageerd met een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van langere duur. Bij het bepalen van de precieze duur daarvan heeft het hof gelet op de straffen die in soortgelijke gevallen plegen te worden opgelegd. Blijkens een de verdachte betreffend uittreksel uit de Justitiële Documentatie van 21 maart 2025 is hij eerder meermaals onherroepelijk veroordeeld tot aanzienlijke gevangenisstraffen voor Opiumwetdelicten. Het verwijtbare karakter van zijn handelen diende daarom bij de verdachte bekend te zijn.

Het hof houdt bij het bepalen van de duur van de op te leggen gevangenisstraf voorts in het voordeel van de verdachte rekening met het feit dat de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6, eerste lid, van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden in hoger beroep is overschreden. Namens de verdachte is op 5 april 2023 hoger beroep ingesteld. De zaak is in hoger beroep afgerond met een eindbeslissing op 17 april 2025. Dat betekent dat de redelijke termijn in hoger beroep met ruim 8 maanden is overschreden. Het hof zal deze overschrijding van de redelijke termijn verdisconteren in de strafmaat, in die zin dat de op te leggen gevangenisstraf met 2 maanden zal worden gematigd.

Het hof acht, alles afwegende, een gevangenisstraf van na te melden duur passend en geboden.

Tenuitvoerlegging van de opgelegde gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting tot het moment dat de veroordeelde in aanmerking komt voor deelname aan een penitentiair programma, als bedoeld in artikel 4 Penitentiaire beginselenwet, dan wel de regeling van voorwaardelijke invrijheidsstelling, als bedoeld in artikel 6:2:10 Wetboek van Strafvordering, aan de orde is.”

2.4

Bij de stukken bevindt zich een Uittreksel Justitiële Documentatie van 21 maart 2025. Dat uittreksel houdt onder meer in dat de verdachte

- op 6 juni 2002 is veroordeeld wegens het medeplegen van opzettelijk handelen in strijd met een in artikel 2, eerste lid, onder B van de Opiumwet gegeven verbod, meermalen gepleegd tot een gevangenisstraf van 15 maanden waarvan 5 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren, welke veroordeling op 21 juni 2002 onherroepelijk is geworden;

- op 17 november 2003 is veroordeeld wegens het medeplegen van opzettelijk handelen in strijd met het in artikel 2 onder C van de Opiumwet gegeven verbod tot 10 dagen gevangenisstraf, welke veroordeling op 17 november 2003 onherroepelijk is geworden.

- Op 8 oktober 2008 is veroordeeld wegens 1. opzettelijk handelen in strijd met het in artikel 3, aanhef en onder C, van de Opiumwet gegeven verbod, meermalen gepleegd en 2. opzettelijk handelen in strijd met een in artikel 3, aanhef en onder B, van de Opiumwet gegeven verbod, meermalen gepleegd, tot 180 uren werkstraf subsidiair 90 dagen hechtenis en drie maanden gevangenisstraf voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren, welke veroordeling op 23 oktober 2008 onherroepelijk is geworden;

- Op 16 mei 2011 is veroordeeld wegens opzettelijk handelen in strijd met het in artikel 2 onder C van de Opiumwet gegeven verbod tot 40 uren werkstraf subsidiair 20 dagen hechtenis, welke veroordeling op 31 mei 2011 onherroepelijk is geworden.

2.5

Uit de justitiële documentatie van de verdachte volgt dat de verdachte meermalen onherroepelijk is veroordeeld (tot een gevangenisstraf) wegens overtreding van de Opiumwet. Het betreft een veroordeling tot een gevangenisstraf van 15 maanden, waarvan 5 maanden voorwaardelijk en een veroordeling tot een gevangenisstraf van 10 dagen. Het hof heeft in de strafoplegging in strafverzwarende zin rekening kunnen houden met deze veroordelingen. Aan de stellers van het middel kan worden toegegeven dat de veroordeling tot 10 dagen gevangenisstraf zich moeilijk laat kwalificeren als een ‘aanzienlijke gevangenisstraf’. In zoverre is het oordeel van het hof dat de verdachte meermaals onherroepelijk is veroordeeld tot een ‘aanzienlijke gevangenisstraf’ wegens overtreding van de Opiumwet niet zonder meer begrijpelijk.

2.6

Tot cassatie hoeft dat echter niet te leiden omdat deze omstandigheid in het geheel van de strafmotivering – naar het mij voorkomt – van zodanig ondergeschikte betekenis is dat er geen rechtens te respecteren belang is bij cassatie. De nadruk in de strafmotivering ligt op de bewezenverklaarde feiten, waaronder het invoeren van bijna twee ton cocaïne. Daarnaast let het hof op de straffen die in soortgelijke gevallen plegen te worden opgelegd. Verder is wel degelijk juist dat de verdachte meermalen is veroordeeld voor Opiumwetdelicten. Dit draagt op zich al bij aan het oordeel van het hof dat het “verwijtbare karakter van zijn handelen” de verdachte bekend diende te zijn.

3 Afronding

3.1

Het middel faalt en kan worden afgedaan met de aan art. 81 lid 1 RO ontleende motivering.

3.2

Ambtshalve merk ik op dat de Hoge Raad uitspraak zal doen nadat meer dan zestien maanden zijn verstreken na het instellen van het cassatieberoep. Dat betekent dat de redelijke termijn als bedoeld in art. 6 lid 1 EVRM is overschreden. Dat moet leiden tot vermindering van de aan de verdachte opgelegde gevangenisstraf.

3.3

Verder heb ik ambtshalve geen gronden aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden uitspraak aanleiding behoren te geven.

3.4

Deze conclusie strekt tot vernietiging van het bestreden arrest, maar uitsluitend wat betreft de strafoplegging, tot vermindering daarvan aan de hand van de gebruikelijke maatstaf en tot verwerping van het cassatieberoep voor het overige.

De Procureur-Generaal

bij de Hoge Raad der Nederlanden

AG

ECLI:NL:GHAMS:2025:1147. Zie onder meer HR 17 september 2017, ECLI:NL:HR:2017:2391 en HR 126 oktober 2010, ECLI:NL:HR:2010:BM9968. Vgl. HR 7 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:339..