Conclusie AG. Caribische zaak. Veroordeling wegens doodslag en overtreding Vuurwapenverordening te Sint…

“ Feit 1

hij op 26 maart 2023 te Sint Maarten, opzettelijk [slachtoffer] van het leven heeft beroofd, immers heeft verdachte met dat opzet, met een vuurwapen in het gezicht van die [slachtoffer] , geschoten ten gevolge waarvan voornoemde [slachtoffer] is overleden;

Feit 2

hij op 26 maart 2023 te Sint Maarten, een vuurwapen in de zin van de Vuurwapenverordening, voorhanden heeft gehad.”

“ [getuige 1] en [getuige 2]

De raadsvrouw heeft bepleit dat de verklaringen van deze getuigen uitgesloten dienen te worden van het bewijs nu - naar het Hof begrijpt - kan worden getwijfeld aan de bewijswaarde van de verklaringen. [getuige 1] heeft de schutter niet herkend en was voor een nader verhoor niet meer bereikbaar. [getuige 2] heeft kort haar verhaal gedaan ten overstaan van een verbalisant ter plaatse en was nadien evenmin bereikbaar voor een nader verhoor. Het betreft een summiere en vage getuigenverklaring. Onduidelijk is of [getuige 2] zelf heeft waargenomen wie de schutter was of dat zij dit van anderen heeft gehoord. Zowel op zichzelf als in onderlinge samenhang is een dergelijke de auditu-verklaring onvoldoende, omdat niet objectief en met onvoldoende zekerheid kan worden vastgesteld dat de verdachte de schutter is geweest, aldus de raadsvrouw.

De procureur-generaal heeft zich op het standpunt gesteld dat de getuigenverklaringen van [getuige 1] en [getuige 2] samen (en in onderling verband) met de overige bewijsmiddelen bruikbaar zijn voor het bewijs.

Het Hof overweegt als volgt.

Uit het door het Gerecht aangehaalde proces-verbaal van bevindingen d.d. 26 maart 2023 (voetnoot 7) volgt dat beide door de raadsvouw genoemde getuigen op 26 maart 2023 in de nacht op de plaats delict door de politie zijn gehoord. Daarbij heeft [getuige 2] een korte inhoudelijke verklaring ter plekke afgelegd, die in dat proces-verbaal en in een later op 5 september 2023 opgemaakt proces-verbaal (voetnoot 8) door de verbalisant is weergegeven. Uit het dossier volgt dat de politie [getuige 2] daarna niet heeft kunnen bereiken voor het afleggen van een nadere verklaring. [getuige 1] daarentegen heeft geen verklaring ter plekke afgelegd. Dat heeft zij later op de dag op de politiewacht in Philipsburg ten overstaan van een andere verbalisant gedaan en die verklaring heeft zij ook als getuige getekend (voetnoot 10). Niet is gebleken dat [getuige 1] daarna niet meer bereikbaar was voor (nader) verhoor.

Het Gerecht heeft in zijn vonnis naar aanleiding van een verweer ter zake [getuige 2] het volgende overwogen:

“Het Gerecht acht de verklaring van de getuige betrouwbaar, nu de getuige vrijwel direct na het schietincident haar verklaring tegenover [verbalisant] heeft afgelegd en deze wordt ondersteund door andere bewijsmiddelen in het dossier. Deze verklaring duidt op betrokkenheid van verdachte, omdat hij, zoals hij ter terechtzitting heeft verklaard, een oudere broer heeft die [betrokkene 1] genaamd is en in [plaats] woont.”

Het Hof verenigt zich met deze overweging en komt op gelijkluidende gronden tot verwerping van het verweer. In aanvulling daarop neemt het Hof het volgende in ogenschouw.

De door de raadsvrouw gestelde omstandigheid dat de getuigen onbereikbaar zijn gebleken voor een eventueel nader verhoor – waar de verdediging overigens niet om heeft verzocht – mist t.a.v. [getuige 1] feitelijke grondslag en doet t.a.v. [getuige 2] niet af aan de bruikbaarheid van deze verklaringen voor het bewijs. Datzelfde geldt voor de omstandigheid dat [getuige 1] de schutter niet heeft herkend en voor de mogelijke de auditu-verklaring van [getuige 2] . Er bestaat geen rechtsregel die belet dat dergelijke verklaringen voor het bewijs worden gebezigd. De waarde van deze bewijsmiddelen dient te worden bezien in het licht van alle gebezigde bewijsmiddelen tezamen die in onderling verband redengevend zijn voor de bewezenverklaring.”

“14. Ook een reden voor uitsluiting van het bewijs is omdat bij de totstandkoming is gehandeld op een wijze in strijd met het recht op een eerlijk proces. Volgens het dossier is aan een van de anonieme getuige X2 slechts een foto van client getoond. Deze foto zou van social media zijn afgehaald zonder dat door deze getuige een beschrijving is gegeven van de mogelijke schutter. De verbalisant had nooit mogen kiezen voor een enkelvoudige fotoconfrontatie op deze wijze. Dit omdat het niet duidelijk is of de getuige alvorens hij/zij werd geconfronteerd met de foto's een duidelijk signalement van de dader zou hebben gegeven. Hierdoor is het nogal merkwaardig dat de verbalisant zonder een beschrijving de foto's heeft getoond. Overigens valt ook te twijfelen aan hetgeen anonieme getuige X1 heeft aangegeven omtrent de foto. Deze getuige zou een foto hebben gehad van de mogelijk schutter op zijn of haar telefoon. Hoe deze foto op haar telefoon terecht is gekomen blijkt niet uit het proces verbaal. Werd er iets bij gezegd toen de getuige deze foto heeft ontvangen. Is er sprake geweest van beïnvloeding alvorens de getuige de foto heeft ontvangen.

15. Een enkelvoudige fotoconfrontatie kan slechts worden gebruikt in het geval de getuige en de verdachte elkaar voorafgaande aan de fotoconfrontatie kennen. De getuige X2 heeft heel duidelijk aangegeven de schutter nooit eerder te hebben gezien. Daarnaast is ook van belang de frequentie waarin de getuige en de verdachte elkaar eerder hebben getroffen en of ontmoet. Er had niet gekozen mogen worden voor een enkelvoudige fotoconfrontatie op de manier zoals de verbalisant deze heeft toegepast. Dit omdat de getuige, cliënt niet kent. Voorts zoals gezegd is geen duidelijk gedetailleerd signalement gegeven om over te gaan tot een enkelvoudige fotoconfrontatie. Tot slot blijkt ook niet uit het dossier of de politie vragen heeft gesteld voor de fotoconfrontatie. Hoe is de enkelvoudige fotoconfrontatie precies gegaan? De zorgvuldigheidseisen zijn geschonden. Hierdoor kan wegens onbetrouwbaarheid de herkenning niet meewerken aan het bewijs. De bezwaren die kleven aan een eenpersoons fotoconfrontatie zijn op basis van de jurisprudentie genoegzaam bekend.”

“Enkelvoudige fotoconfrontatie

Het Hof stelt ten aanzien van het verweer dat ziet op de onrechtmatige uitvoering van een enkelvoudige fotoconfrontatie met de anonieme getuige X2 voorop, dat geen sprake is geweest van de hantering van deze opsporingsmethode. In het proces-verbaal van verhoor bij de politie van 30 maart 2023 is opgenomen dat de getuige X2 het volgende heeft verklaard: "A couple of days after the shooting there was a picture of the guy that shot the victim circulating on social media. A friend showed me the picture. I recognized the person on the picture as the guy that shot the victim on Saturday night." De verbalisanten hebben vervolgens de op de sociale media circulerende foto aan de getuige getoond, - naar het Hof begrijpt - ter bevestiging dat de getuige en de politie het over dezelfde op de sociale media rondgaande foto hebben. Deze gang van zaken betreft geen enkelvoudige fotoconfrontatie naar aanleiding van een door een getuige verstrekt signalement van een verdachte, maar veeleer een nader aan de getuige gestelde vraag naar aanleiding van de door deze getuige afgelegde verklaring.

Ten overvloede overweegt het Hof dat bij een normschendingsverweer waarbij het rechtsgevolg van bewijsuitsluiting wordt bepleit, van de verdediging mag worden verlangd dat aan de hand van de beoordelingsfactoren karakter, het gewicht en de strekking in artikel 413, lid 7 Sv - het van de norm, de ernst van de normschending, het nadeel dat daardoor werd veroorzaakt en de mate van verwijtbaarheid van de degene die de norm schond - duidelijk wordt gemotiveerd waarom een vermeende normschending tot het rechtsgevolg dient te leiden. Aan dit vereiste heeft de verdediging niet voldaan. Het verweer wordt verworpen.”

“Steunbewijs

De wetgever heeft met het oog op de bewijskracht van de verklaringen van anonieme bedreigde getuigen rekening gehouden met de omstandigheid dat de verdediging in een dergelijke procedure in beperktere mate het ondervragingsrecht kan uitoefenen. Reden waarom in artikel 385, lid 4 Sv is neergelegd dat de verklaring van een dergelijke getuige slechts als bewijsmateriaal kan worden gebezigd, indien belangrijke steun aan ander gebezigd bewijsmateriaal kan worden ontleend. Het Hof heeft - de wet volgend - hiermee rekening gehouden en wijst dienaangaande op de verklaring van de verdachte zelf, dat hij vlak voor het schietincident een woordenwisseling en handgemeen heeft gehad met het latere slachtoffer, hetgeen in belangrijke mate steun verschaft aan de verklaringen van de getuigen XI en X2. Bovendien verklaart [getuige 1] : "I saw one person push another person, the person that were shot, pushed him back," hetgeen eveneens in belangrijke mate steun verschaft aan de verklaringen van de getuigen XI en X2, die beiden specifiek spreken over 'pushing' voorafgaand aan het schieten. Tot slot vinden de verklaringen van de anonieme getuigen steun in de initiële verklaring van [getuige 3] (waarover het Hof hierna nader overweegt), die eveneens verklaart dat de verdachte degene is die op het slachtoffer heeft geschoten.”

De procureur-generaal

bij de Hoge Raad der Nederlanden

AG