Strafrecht overig
Conclusie AG. Ontucht met cliënt door masseur. Vervolg op HR 14 mei 2024, ECLI:NL:HR:2024:686. Eerste middel…
Parket bij de Hoge Raad, 27 oktober 2026
ECLI:NL:PHR:2026:975 · Parket bij de Hoge Raad · 27 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/parket-bij-de-hoge-raad/strafrecht/strafrecht-overig/ecli-nl-phr-2026-975
Zaakgegevens
Op 27 oktober 2026 heeft het Parket bij de Hoge Raad een conclusie genomen in een zaak over strafrecht.
- Instantie
- Parket bij de Hoge RaadParket bij de Hoge RaadHet onafhankelijke parket van de procureur-generaal en de advocaten-generaal, die de Hoge Raad adviseren in conclusies.Meer uitleg
- Datum uitspraak
- 27 oktober 2026
- Datum publicatie
- 6 oktober 2026
- Zaaknummer
- 25/01227
- Rechtsgebied
- Strafrecht » Strafrecht overig
- ECLI
- ECLI:NL:PHR:2026:975
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Conclusie AG. Ontucht met cliënt door masseur. Vervolg op HR 14 mei 2024, ECLI:NL:HR:2024:686. Eerste middel klaagt over oordeel hof dat aan bewijsminimumvereiste is voldaan. Dit middel faalt. Hof heeft schakelbewijsconstructie gebezigd, bestaande uit verklaringen van twee andere aangeefsters. Eerdere vrijspraak in zaak van een van deze aangevers betekent niet dat haar aangifte niet kan dienen als steunbewijs in onderhavige zaak. Middel twee klaagt over verdachtes opzet en faalt. Derde middel klaagt over toewijzing vordering tot vergoeding immateriële schade en faalt eveneens. Conclusie strekt tot verwerping van het beroep.
Conclusie
PROCUREUR-GENERAAL
BIJ DE
HOGE RAAD DER NEDERLANDEN
Nummer 25/01227
Zitting 27 oktober 2026
CONCLUSIE
D.J.M.W. Paridaens
In de zaak
[verdachte] ,
geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1972,
hierna: de verdachte.
1 Inleiding
De verdachte is – na terugwijzing van de zaak door de Hoge Raad – bij arrest van 24 maart 2025 door het gerechtshof Den Haag wegens subsidiair “werkzaam in de gezondheidszorg, ontucht plegen met iemand die zich als cliënt aan zijn zorg heeft toevertrouwd” veroordeeld tot een taakstraf voor de duur van 120 uren, subsidiair 60 dagen hechtenis, met aftrek van het voorarrest en tot een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van drie maanden met een proeftijd van twee jaren. Verder heeft het hof beslist op de vordering van de benadeelde partij en aan de verdachte een schadevergoedingsmaatregel als bedoeld in art. 36f Sr opgelegd.
Namens de verdachte heeft N.F.M. van Osta, advocaat in Den Haag, drie middelen van cassatie voorgesteld.
2 De zaak
Deze zaak betreft de verdenking van ontuchtige handelingen begaan door de verdachte in zijn hoedanigheid van masseur. De verdachte is eerder door zowel de rechtbank als het hof hiervoor veroordeeld. Tegen zijn veroordeling is hij in 2024 met succes opgekomen in cassatie. De Hoge Raad oordeelde, met mijn voormalig ambtgenoot Hofstee, dat de Whatsapp-berichten waarin de aangeefster aan een getuige haar verhaal doet over hetgeen haar kort daarvoor tijdens de door de verdachte uitgevoerde massage is overkomen geen steun kunnen bieden aan haar verklaring. Ook niet als daarbij in aanmerking wordt genomen dat de aangeefster in de voornoemde Whatsapp-berichten emotie toont door middel van het verzenden van zogenoemde emoji’s. De omstandigheid dat de verdachte heeft toegegeven een massage te hebben gegeven aan de aangeefster op de pleegdatum en de waarnemingen van aangeefsters huisgenoot dat de aangeefster zichtbaar minder zelfverzekerd was enkele jaren na het voorval, dat het voorval de aangeefster bezig hield en dat aangeefster, ook naar eigen zeggen, veel piekerde over het voorval, konden evenmin steun bieden aan aangeefsters verklaring. De uitspraak is vernietigd en de zaak is teruggewezen naar het hof Den Haag.
Het hof is bij de hernieuwde behandeling opnieuw tot een veroordeling gekomen. Ditmaal door twee aangiftes die andere vrouwen tegen de verdachte hebben gedaan, als steunbewijs te bezigen. Het huidige cassatieberoep richt zich zowel tegen deze veroordeling, als tegen de toewijzing door het hof van de door de aangeefster in haar hoedanigheid als benadeelde partij gevorderde immateriële schade.
3 Het eerste middel
Het eerste middel bevat de klacht dat het oordeel van het hof dat aan het bewijsminimumvereiste neergelegd in art. 342 lid 2 Sv is voldaan onbegrijpelijk is, omdat het steunbewijs, te weten de aangiftes van [aangeefster 1] en [aangeefster 2] die door het hof als schakelbewijs zijn gebruikt niet, althans onvoldoende, redengevend zijn voor de bewezenverklaring.
Ten laste van de verdachte is bewezenverklaard dat:
“hij op 28 december 2017 te [plaats] , terwijl hij werkzaam was in de gezondheidszorg als masseur ontucht heeft gepleegd met [benadeelde] , die zich als cliënt aan verdachtes zorg had toevertrouwd, door
- het masseren tussen de blote billen van die [benadeelde] en
- het betasten/aanraken van de schaamlippen van die [benadeelde] en
- het betasten en het met twee vingers en een duim masseren/kneden van de clitoris van die [benadeelde].”
De bewezenverklaring berust op de volgende bewijsmiddelen:
“1 . Een proces-verbaal van aangifte met bijlagen d.d. 8 november 2019 van de politie eenheid Den Haag, dienst regionale recherche, afdeling thematische opsporing, team zeden, met nr. PL1500-2019294474-1. Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven - (blz. 24 t/m 29):
Pleegdatum: 28 december 2017
en voorts
als de op 6 november 2019 afgelegde verklaring van [benadeelde] :
- Waar wil je aangifte van doen?
Ik wil aangifte doen van ontucht of aanranding.
Tegen wie wil je aangifte doen?
[verdachte] . Hij noemt zichzelf [verdachte] .
- Waar is die massage salon?
Dat is [A] in [plaats]
- Kun je vertellen wat er toen gebeurd is?
Ik ging naar deze salon toe voor een ontspanningsmassage. De masseur heeft mij aangeraakt op plekken waar ik niet aangeraakt wilde worden. Hij heeft mij aangeraakt tussen mijn billen, op mijn clitoris en over mijn schaamlippen. Dit was over mijn slipje heen. Ik droeg een string. Dus mijn billen waren wel bloot waar hij het aanraakte.
- En daarna?
Toen ging hij mijn billen masseren. Ik dacht al "dit is niet fijn". Hij ging toen steeds verder tussen mijn billen masseren.
- Je kreeg een niet fijn gevoel. Heb je dat kenbaar gemaakt?
Nee, doordat ik overdonderd was wat er gebeurde. Hij vroeg wel "kun je dit hebben?". Dit klinkt als gaat het te hard of zacht. Ik zei "ja". Zou hij het hebben gezegd als "vind je dit fijn?", dan zou ik "nee" hebben gezegd.
- En toen?
Hij heeft aan mijn schaamlippen gezeten. Hij was mijn billen aan het masseren en ging met zijn hand ertussen naar mijn schaamlippen. Hij vroeg mij toen om op mijn rug te gaan liggen. Toen hij de voorkant van mijn lichaam aan het masseren was, maakte hij een soort van deze beweging over mijn clitoris.
Opmerking verbalisant: Aangeefster maakt een beweging met twee vingers en een duim die soort van masseren/kneden.
- Hoe reageerde jij?
Ik bevroor.
- Jij hebt op geen enkele wijze aanleiding gegeven of toestemming gegeven dat hij deze handelingen tijdens een normale massage mocht doen?
Nee. Ik was heel kwetsbaar, want ik lag daar bijna naakt.
- Je bent weggegaan en dan?
Ik kom thuis, mijn huisgenoot, aan wie ik alles vertel, was op dat moment niet thuis. Dat is [getuige 1] . Ik heb haar mijn verhaal verteld via Whatsapp. Ik heb daar ook nog screenshots van.
2. Geschriften, te weten Whatsapp-berichten, gevoegd als bijlage bij het hiervoor onder 1 genoemde proces-verbaal van aangifte. Deze geschriften houden onder meer in (blz. 30 t/m 32):
[Ik, D.P., merk op dat in dit bewijsmiddel een aantal screenshots van Whatsapp-berichten is opgenomen. Hieronder is het op de screenschots weergegeven gesprek van 28 december 2017 woordelijk weergegeven, waarbij A de aangeefster is en G de getuige. Ook is steeds het tijdstip van verzending van het bericht weergegeven]
A (17.10): Wow, ik ben vanmiddag naar zo’n professionele massagestudio geweest
A (17.10): Waar ik al eens eerder ben geweest en dat was toen heel goed
A (17.10): Maar
A (17.10): Ik weet niet helemaal zeker of ik een #metootje heb gehad of niet
G (17.32): Huh
G (17.32): Wat dan?
A (17.32): Ik was wel eens vaker bij deze masseur geweest en ik kan me niet herinneren dat mijn schaamlippen, bilnaad en clitoris ook meededen de vorige keer [Ik, A-G, merk op dat dit bericht is afgesloten met een zogenaamd ‘grimas emoji’, die volgens een zoekslag op Google uitdrukking geeft aan onder meer nervositeit, verlegenheid, spanning of onhandigheid]
A (17.32): Dus daar werd ik een beetje door verrast
A (17.32): Lichamelijk was het chill
A (17.32): Maar mentaal vond ik het best wel awkward
A (17.33): Ik heb er niks van gezegd
G (17.34): Huh
G (17.34): Wtf
G (17.34): Was het man of vrouw?
G (17.34): Lijkt me niet helemaal standaard
A (17.35): Een man
A (17.35): Nee, zeker niet in zo’n nette salon
G (17.35): Okw huh
G (17.35): Neeee daaeom
A (17.35): Bij die Thaise vrouwtjes kun je zoiets verwachten
G (17.35): Wtf
A (17.35): En na een tijdje stond hij tegen mijn hand aan toen ik op mijn rug lag
A (17.35): En toen voelde ik iets
A (17.35): En ik weet niet of het zijn eerste, tweede of derde been was
G (17.36): Huh
A (17.36): En hij was echt PRECIES [persoon 1] , maar dan ouder
G (17.36): Wow weird man
A (17.36): Als je zou zeggen dat hij [persoon 1] ’s oom is zou je het zo geloven
A (17.36): haha ja
G (17.37): Hoe oud denk je
A (17.37): 45?
A (17.42): Overal waar ik ze zie op internet krijgen ze 4 of 5 sterren
G (17.50): Ik zou dit wel serieus even uitzoeken ja
G (17.50): Vind het vreems
3. Een proces-verbaal van verhoor getuige d.d. 20 november 2019 van de politie eenheid Den Haag, dienst regionale recherche, afdeling thematische opsporing, team zeden, met nr. PL1500-2019294474-2. Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven - (blz. 33 t/m 35):
als de op 20 november 2019 afgelegde verklaring van getuige [getuige 1] :
V: Wanneer hoorde je voor het eerst iets van [benadeelde] waarvoor we nu bij elkaar zijn?
A: Ik pak de appjes er bij. Het was in 2017, 28 december.
V: Heb je [benadeelde] hierover nog gesproken?
A: Vanaf het moment dat [benadeelde] wist dat er over deze zaak in de pers werd geschreven, hebben wij dit met elkaar besproken. Ik heb nog een appje van 19 oktober 2019, ik zal U dat ook appen. Daarin bespreken we ook het een en ander over de aanranding.
4. Geschriften te weten Whatsapp-berichten, gevoegd als bijlage bij het hiervoor onder 3 genoemde proces-verbaal van verhoor getuige. Deze geschriften houden ten aanzien van de op 19 oktober 2019 gewisselde berichten onder meer in (blz. 40 t/m 41):
[Ik, D.P., merk op dat in dit bewijsmiddel wederom een screenshot van Whatsapp-berichten is opgenomen. Hieronder is het op het screenschot weergegeven gesprek woordelijk weergegeven, waarbij A de aangeefster is en G de getuige (dit betreft dezelfde getuige als degene met wie de aangeefster het in het vorige bewijsmiddel weergegeven gesprek heeft gevoerd). Ook is steeds het tijdstip van verzending van het bericht weergegeven.]
A [D.P.: tijdstip is niet te lezen]: Ja, ik zit in de trein
A (16.51): Er gebeurde vanmorgen nog iets vreemds. Weet jij nog dat ik bijna 2 jaar geleden naar een massagesalon in [plaats] was geweest? Met die masseur die de massage uitbreidde naar mijn schaamlippen en dat hele gebied? Over mijn onderbroek heen, dat wel. Maar het was echt niet oke en het overviel me nogal dus ik bevroor en zei er niks van
G (16.56): Ja!
G (16.56): Wat dan?
A (16.57): Mijn moeder stuurde vanmorgen een nieuwsartikel over hem door
A (16.57): Twee jaar cel geëist tegen masseur na verkrachting en aanranding Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag twee jaar c. [...]
https //www.google.com/ [...]
G (17.00): Oh wooow
G (17.00): Dit is diezelfde salon?
G (17.01): Wat goed dat er een rechtszaak gaande is
G (17.01): Overweeg je naar aanleiding hiervan nog iets? Of
A (17.01): Ja [D.P. in antwoord op vraag: Dit is diezelfde salon?]
A (17.01): En een heel herkenbaar verhaal wat die vrouwen vertelde
G (17.01): Ja woow
A (17.01): Bij mij was het wel beperkt tot over mijn slipje heen en niet erin
G (17.02): Ja maar alsnog
G (17.02): Is dat verre van oké
A (17.02): Maar ook die erectie tegen mijn schouder aan toen hij naast me stond en zo
A (17.02): Helemaal niet oké
G (17.02) Is gewoon nog steeds aanranding
G (17.02): Ja dit
A [D.P.: tijdstip is niet te lezen]: Zo fijn dat hij hier een straf voor krijgt
A [D.P.: tijdstip is niet te lezen]: Die salon kan hij wel sluiten nu
5. Een proces-verbaal van verhoor getuige d.d. 8 januari 2020 van de politie eenheid Den Haag, dienst regionale recherche, afdeling thematische opsporing, team zeden, met nr. PL1500-2019294474-3. Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven - (blz. 43 t/m 46):
als de op 8 januari 2020 afgelegde verklaring van getuige [getuige 1] :
V: Wat is die schaamte dan?
A: Ik heb met [benadeelde] erover gesproken. De ‘bevries’ reactie waar ze in kwam en het feit dat ze dus niets heeft gedaan op dat moment, daar heeft ze vooral een vervelend gevoel aan overgehouden. (...) Ik heb [benadeelde] vandaag ook nog wel gesproken en [benadeelde] gaf aan dat zij, na het belletje van u, twee nachten slecht had geslapen. Dat ze er weer een paar dagen erg mee bezig is geweest. Ze piekert er dan over.
V: Jij hebt op 28 december appjes gekregen over wat haar was overkomen bij die masseur.
A: Ja, dat klopt. 2017 appjes gekregen over wat masseur.
V: Hoe ging [benadeelde] ermee om, wat straalde zij uit naar jou?
A: (...) Ik heb het er recent wel met haar over gehad. (...) Ze is zelfverzekerd en op die momenten is ze dat zichtbaar minder. Je ziet wel aan haar dat ze ermee bezig is. Ze piekert er wel veel over. Dat hoor ik ook van haar.
6. Het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep van 23 maart 2022. Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven -:
als de op genoemde terechtzitting afgelegde verklaring van de verdachte :
De salon is geopend in 2007 of 2008. Ik heb vanaf het begin daar als masseur gewerkt. Uit ons klantensysteem is gebleken dat ik aangeefster op 28 december 2017 in de salon heb gemasseerd.
(schakelbewijs)
7. Een proces-verbaal van aangifte d.d. 10 december 2018 van de politie eenheid Den Haag, dienst regionale recherche, afdeling thematische opsporing, team zeden, met nr. PL1500-2018329927-1. Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven - (blz. 68 t/m 73):
als de op 10 december 2018 afgelegde verklaring van [aangeefster 1] :
Wat is de reden dat je aangifte doet?
- Omdat ik ben aangerand.
Op 8 december 2018 had ik een afspraak bij [A] te [plaats] voor een ontspanningsmassage. De masseur heeft mij uitgelegd dat ik mijzelf uit kon kleden en op mijn buik op de behandeltafel kon gaan liggen. Ik moest mij uitkleden en daarbij kon ik mijn onderbroek aanhouden.
Toen ik mij had uitgekleed, ben ik op de behandeltafel gaan liggen. Ik lag op mijn buik met mijn gezicht naar beneden. Hij begon hij mijn benen te masseren. Ik ging mij niet prettig voelen, omdat hij steeds hoger bij mijn benen ging masseren. Hij is dan op een paar centimeter verwijderd van mijn vagina.
Op een gegeven moment mocht ik mij omdraaien. Ik ben toen op mijn rug op de behandeltafel gaan liggen. Op een gegeven moment ging hij mijn buik masseren, maar kwam hij steeds lager met zijn handen. Ik voelde dat hij tot de bovenkant van mijn onderbroek aan het masseren was. Daar kreeg ik een vervelend gevoel bij. Op enig moment voel ik dat zijn hand onder mijn onderbroek komt en dan glijdt hij met zijn hand naar mijn vagina. Daar voel ik dat hij met zijn vingers tussen mijn schaamlippen komt.
V: Wat voel je wanneer hij met zijn hand onder jouw onderbroek gaat?
A: Ik voelde dat hij ronddraaiende bewegingen bleef maken met zijn vingers en dat hij steeds lager ging. Nog voordat hij echt mijn vagina in kon gaan met zijn vingers, pakte ik zijn pols vast om zijn hand daar weg te halen. Ik weet niet meer precies wat ik gezegd heb, maar iets in de trant van dat hij moest stoppen.
8. Een proces-verbaal van aangifte d.d. 7 januari 2019 van de politie eenheid Den Haag, dienst regionale recherche, afdeling thematische opsporing, team zeden, met nr. PL1500-2019005919-1. Dit proces-verbaal houdt onder meer in - zakelijk weergegeven - (blz. 170 t/m 174):
als de op 7 januari 2019 afgelegde verklaring van [aangeefster 2] :
Ik wil aangifte doen van aanranding, ik kan daarover het volgende vertellen.
Mijn man heeft mij een massagebon gegeven. Dit was voor massagesalon " [A] " in [plaats] .
V: Wat voor soort massage was het?
A: Een ontspanningsmassage.
V: Je komt daar, hoe gaat het dan?
A: Zomer 2016, ik weet niet meer de datum. Ik kwam de salon binnen. De man stelde zich aan mij voor. Hij gaf een hand en zei dat hij [verdachte] heette. Ik mocht de behandelkamer in en hij zei dat ik me eigen uit mocht kleden.
V: Tot hoever heb jij je uitgekleed?
A: Tot mijn string. Mijn bovenlijf was bloot, dus ik ben op mijn buik gaan liggen.
Hij begon de achterkant van mijn lichaam te masseren. Hij masseerde eerst mijn bovenbenen en vervolgens mijn billen.
V: Hoe gaat het dan verder?
A: Ik ben op mijn rug gaan liggen.
Bij mijn bovenbenen begon hij aan de rechterkant ook in mijn lies te masseren. En hij schoof mijn slipje iets opzij. Hij schoof mijn slipje iets naar binnen. Mijn slipje kwam toen tussen mijn schaamlippen. Nadat hij de slip opzij had geschoven ging hij mijn lies masseren. Hij kwam bij mijn lies, maar masseerde met zijn duim naar mijn schaambot. De adrenaline spoot door mijn lijf. Allerlei gedachten passeerde de revue. Twijfel, angst, moet ik reageren, dit wil ik niet.
Hij ging toen verder met masseren van mijn bovenbeen. Toen voelde ik dat hij weer terug wilde masseren naar mijn lies en schaambeen. Toen hij bij mijn lies zat en met zijn duim richting mijn schaambeen ging, heb ik zijn beide handen gepakt, hem aangekeken en gezegd: ”Hier hoef je niet te masseren [verdachte] !". Ik keek hem hierbij verontwaardigd aan.
V: Waarom doe jij aangifte?
A: In eerste instantie dat ik wil weerleggen dat [verdachte] heeft verklaard dat hij zou zijn uitgeschoten tijdens de massage, wat in de krant stond. En voor mijzelf, omdat hij iets heeft gedaan met mij wat ik niet wilde. Hij is bij mij een grens over gegaan. Ik merk nu 2,5 jaar later dat het mij eigenlijk meer doet, dan dat ik had gedacht.
Voor zover geschriften zijn gebruikt, zijn deze slechts gebruikt in samenhang met de inhoud van andere bewijsmiddelen.”
Voorts heeft het hof de volgende nadere bewijsoverwegingen in het arrest opgenomen (met weglating van een voetnoot):
“Betrouwbaarheid verklaring aangeefster [benadeelde]
De raadsvrouw heeft betoogd dat de verklaring van [benadeelde] (hierna ook: de aangeefster) onbetrouwbaar is en van het bewijs moet worden uitgesloten.
Het hof overweegt als volgt.
De aangeefster heeft op 6 november 2019 aangifte gedaan en - samengevat - het volgende verklaard. Op 28 december 2017 had zij een ontspanningsmassage in de massagesalon van de verdachte. Zij werd door de verdachte gemasseerd. Tijdens de massage ging de verdachte steeds verder tussen haar billen masseren, waarna hij met zijn hand haar schaamlippen heeft aangeraakt. De aangeefster droeg een string. Daarna, toen zij op haar rug lag en de verdachte de voorkant van haar lichaam aan het masseren was, heeft hij wederom haar schaamlippen aangeraakt en ook haar clitoris met een knedende beweging, over haar string heen. De aangeefster was hiervan zo geschrokken, dat zij bevroor.
Na de massage heeft de aangeefster diezelfde middag haar huisgenoot, [getuige 1] , via Whatsapp hierover verteld. De aangeefster heeft haar onder andere de volgende berichten geschreven:
- "wow, ik ben vanmiddag naar zo'n professionele massagestudio geweest”;
- "ik weet niet helemaal zeker of ik een #metoo‘tje heb gehad of niet";
- "ik was wel eens vaker bij deze masseur geweest en ik kan me niet herinneren dat mijn schaamlippen, bilnaad en clitoris ook meededen de vorige keer";
- "dus daar werd ik een beetje door verrast";
- "mentaal vond ik het best wel awkward";
- "ik heb er niks van gezegd".
Op 19 oktober 2019 heeft de aangeefster weer met [getuige 1] contact gehad via Whatsapp over de massage. De aangeefster heeft toen onder meer de volgende berichten geschreven :
- "er gebeurde vanmorgen nog iets vreemds. Weet jij nog dat ik bijna 2 jaar geleden naar een massagesalon in [plaats] was geweest? Met die masseur die de massage uitbreidde naar mijn schaamlippen en dat hele gebied? Over mijn onderbroek heen, dat wel. Maar het was echt niet oke en het overviel me nogal dus ik bevroor en zei er niks van";
- "mijn moeder stuurde vanmorgen een nieuwsartikel over hem door";
- "en een heel herkenbaar verhaal wat die vrouwen vertelde";
- "bij mij was het wel beperkt tot over mijn slipje heen en niet erin".
[getuige 1] is op 8 januari 2020 gehoord als getuige. Zij heeft verklaard dat zij op meerdere momenten gesprekken heeft gehad met de aangeefster over hetgeen aangeefster zei te hebben ervaren bij de massage en dat zij heeft waargenomen dat de aangeefster op die momenten zichtbaar minder zelfverzekerd was, dat het de aangeefster bezig hield en dat de aangeefster er veel erover piekerde.
Het hof acht de door de aangeefster aan [getuige 1] verstuurde berichten naar hun bewoordingen zeer authentiek. De aangeefster vertelt daarin feitelijk wat er volgens haar is gebeurd, waarbij - zeker in de eerdere berichten - onbegrip, twijfel en verbazing doorklinken over wat haar is overkomen. De inhoud van de aangifte komt in de kern bezien overeen met de inhoud van deze Whatsappberichten .
De raadsvrouw heeft erop gewezen dat de aangeefster pas op 22 oktober 2019, nadat zij via een persbericht op de hoogte was geraakt van een andere strafzaak tegen de verdachte met een gelijksoortige verdenking, zich bij de politie heeft gemeld. Naar het oordeel van het hof doet dit aan de betrouwbaarheid van de aangifte echter niet af. De aangeefster heeft immers reeds op 28 december 2017, lang voordat zij kennis kreeg van de andere strafzaak tegen de verdachte, [getuige 1] bericht over hetgeen volgens haar was gebeurd.
Tot slot neemt het hof in aanmerking dat de getuige [getuige 1] blijkens haar verklaring ook enkele jaren later nog de impact ten gevolge van het incident bij de aangeefster in gesprekken hierover waargenomen.
Het hof is dan ook van oordeel dat geen aanleiding bestaat om te twijfelen aan de betrouwbaarheid van de verklaring van de aangeefster. Het hof zal deze verklaring gebruiken voor het bewijs.
Steunbewijs
Het hof ziet zich vervolgens gesteld voor de vraag of de betrouwbaar geachte verklaring van de aangeefster voldoende steun vinden in nog ander bewijsmateriaal. Daarover overweegt het hof als volgt.
Tegen de verdachte is ook door andere vrouwen aangifte gedaan, namelijk door [aangeefster 1] en [aangeefster 2] . Hun aangiftes maken onderdeel uit van het procesdossier in de onderhavige zaak.
[aangeefster 1] heeft - onder meer - verklaard dat zij op 8 december 2018 een ontspanningsmassage had in de massagesalon van de verdachte. Zij werd door, de verdachte gemasseerd. [aangeefster 1] lag, slechts gekleed in haar onderbroek, op haar buik op een behandeltafel. De verdachte masseerde haar benen en kwam daarbij steeds hoger, tot een paar centimeter van haar vagina. Op een gegeven moment mocht [aangeefster 1] zich omdraaien en lag zij met haar rug op de behandeltafel. De verdachte masseerde haar buik en kwam steeds lager met zijn handen tot de bovenkant van haar onderbroek. Op een gegeven moment voelde [aangeefster 1] dat de verdachte met zijn hand onder haar onderbroek ging en dat hij met zijn hand naar haar vagina gleed. [aangeefster 1] voelde dat de verdachte met zijn vingers tussen haar schaamlippen kwam.
[aangeefster 2] heeft - onder meer - verklaard dat zij in de zomer van 2016 een ontspanningsmassage had in de massagesalon van de verdachte. Zij werd door de verdachte gemasseerd. [aangeefster 2] lag, slechts gekleed in haar string, op haar buik op een behandeltafel. De verdachte masseerde eerst de achterzijde van haar lichaam. Hij heeft toen eerst haar benen en daarna ook haar haar billen gemasseerd. Vervolgens is [aangeefster 2] op haar rug gaan liggen. Bij haar bovenbenen begon de verdachte ook haar lies te masseren. Hij schoof daarna haar slipje opzij, zodat haar slipje tussen haar schaamlippen kwam. De verdachte kwam bij haar lies en masseerde haar schaambot. De verdachte heeft haar schaamlip, schaambot en lies aangeraakt.
De verdachte is bij onherroepelijk geworden arrest van dit gerechtshof van 15 oktober 2020 (rolnummer 22-005255-19) veroordeeld voor - kort gezegd - het plegen van ontucht met [aangeefster 1] op 8 december 2018.
Het hof stelt vast dat de verklaringen van [benadeelde] , [aangeefster 1] en [aangeefster 2] op essentiële punten overeenkomsten vertonen:
- het gaat steeds om jonge vrouwen, die een ontspanningsmassage hadden in de massagesalon van de verdachte;
- de aangeefsters droegen tijdens die massage slechts hun onderbroek/string;
- de aangeefsters lagen eerst op hun buik tijdens de massage, waarbij de verdachte ook hun billen heeft gemasseerd;
- de aangeefsters lagen daarna op hun rug, waarna de verdachte tijdens de massage onverhoeds met zijn hand naar hun schaamstreek is gegaan en hun daar heeft aangeraakt over dan wel onder hun onderbroek/string.
Nu sprake is van essentiële overeenkomsten in de wijze waarop en de omstandigheden waaronder de feiten waarover [benadeelde] , [aangeefster 1] en [aangeefster 2] hebben verklaard zijn begaan, acht het hof de verklaringen van [aangeefster 1] en [aangeefster 2] mede redengevend bewijs voor het aan de verdachte in deze zaak tenlastegelegde feit. De verklaringen van [aangeefster 1] en [aangeefster 2] geven aldus steun aan de aangifte van [benadeelde] . Dat de verdachte betrokken was bij het feit waarover [aangeefster 1] heeft verklaard, staat inmiddels in rechte vast. Van betrokkenheid bij het feit waarover [aangeefster 2] heeft verklaard is de verdachte vrijgesproken, maar dat staat er niet aan in de weg dat het hof ook haar verklaring betrekt bij het bewijs. Die vrijspraak wil immers niet zeggen dat dat feit niet is begaan. Het hof acht ook de verklaring van [aangeefster 2] betrouwbaar. Zij heeft in detail verklaard over het gebeurde. Weliswaar was zij er ten tijde van haar aangifte van op de hoogte dat er andere aangiftes tegen de verdachte waren gedaan, maar de details daarvan kende zij niet, terwijl zij heeft uitgelegd waarom zij niet eerder aangifte heeft gedaan.
Deze verklaringen vormen tezamen met de overige gebezigde bewijsmiddelen het wettige en overtuigende bewijs dat de verdachte de tenlastegelegde ontuchtige handelingen heeft begaan. Anders dan de raadsvrouw heeft betoogd, beantwoordt het hof de vraag of aan het bewijsminimum van artikel 342, tweede lid, Sv is voldaan aldus positief.
Opzet
Naar de uiterlijke verschijningsvorm kan het hiervoor door het hof vastgestelde handelen van de verdachte, een professioneel masseur, tijdens de massage onder de gegeven omstandigheden niet anders worden beoordeeld dan als opzettelijk verricht.
Slotsom
Gelet op het vorenstaande komt het hof aldus tot een bewezenverklaring van het subsidiair tenlastegelegde feit. De verweren van de raadsvrouw worden verworpen.”
In de toelichting op het middel wordt allereerst aangevoerd dat het oordeel van het hof dat de aangifte van [aangeefster 2] als steunbewijs kan worden aangemerkt ondanks dat de verdachte is vrijgesproken van deze feiten onvoldoende is gemotiveerd dan wel onbegrijpelijk is. Dit is met name zo nu blijkt dat [aangeefster 2] , anders dan het hof overweegt, wel degelijk op de hoogte was van details van andere aangiften voordat zijzelf aangifte tegen de verdachte heeft gedaan. Verder heeft het twee jaar geduurd voordat [aangeefster 2] aangifte heeft gedaan en zou zij op een luchtige en laconieke wijze aan haar partner, getuige [getuige 2] , hebben verteld dat de verdachte haar slechts had gemasseerd bij haar lies, waar zij zich ongemakkelijk bij had gevoeld. Daarnaast is door de verdediging aangevoerd dat ook de aangifte van [aangeefster 1] een onvoldoende solide basis vormt om via een schakelbewijsconstructie als steunbewijs te dienen. De overeenkomsten zijn te algemeen van aard om op basis daarvan te oordelen dat sprake is van een overeenkomende modus operandi. Er zijn meerdere verschillen tussen hetgeen de aangeefsters beschrijven. Gezien het voorgaande kan ook de verklaring van [aangeefster 1] niet als steunbewijs dienen voor aangeefsters verklaring.
Bij de beoordeling van het middel moet het volgende worden vooropgesteld. Art. 342 lid 2 Sv schrijft voor dat een veroordeling niet enkel op één getuigenverklaring mag worden gebaseerd; er is ander bewijs nodig dat voldoende steun biedt aan de getuigenverklaring. Dit zogenoemde ‘steunbewijsvereiste’ ziet op de tenlastelegging in haar geheel en niet op een onderdeel daarvan, zodat het steunbewijs geen betrekking hoeft te hebben op de tenlastegelegde gedragingen; voldoende is dat het steunbewijs de getuigenverklaring op concrete en wezenlijke punten ondersteunt. Hiervoor is vereist dat een (niet al te ver verwijderd) verband bestaat tussen het steunbewijs en de bewezenverklaarde gedragingen. Voor de beoordeling van het (kennelijke) oordeel dat aan het bewijsminimumvereiste is voldaan, kan van belang zijn of de feitenrechter zijn oordeel nader heeft gemotiveerd.
Steunbewijs kan worden geleverd door middel van een schakelbewijsconstructie. Met de term schakelbewijs pleegt te worden aangeduid een bewijsvoering waarbij voor de bewezenverklaring van een feit mede redengevend wordt geacht de – uit één of meer bewijsmiddelen blijkende – omstandigheid dat de verdachte bij één of meer andere strafbare feiten betrokken was. De vraag of de redengevendheid van dergelijk – in diverse varianten voorkomend – schakelbewijs begrijpelijk is, moet worden beoordeeld in het licht van de gehele bewijsvoering. Daarbij kan van belang zijn of en in hoeverre de wijze waarop en de omstandigheden waaronder de onderscheidene feiten zijn begaan, op essentiële punten overeenkomen. Voor het gebruik van een dergelijks constructie is niet vereist dat moet worden vastgesteld “dat tot de bewezenverklaring van in elk geval één van de feiten kan worden gekomen zonder dat daarvoor mede bewijsmiddelen worden gebezigd die betrekking hebben op een ander feit”. Met andere woorden, meerdere feiten die op zichzelf op niet meer gebaseerd zijn dan de verklaring van één getuige kunnen toch bewezen worden als zij qua modus operandi op essentiële punten overeenkomen, zonder dat het bewijsminimumvereiste neergelegd in art. 342 lid 2 Sv wordt geschonden.
Kan tegen deze achtergrond nu worden gezegd dat het hof kon oordelen dat aangeefsters verklaring voldoende steun vindt in de verklaringen van [aangeefster 2] en [aangeefster 1] ? Ik meen van wel. Uit de tot het bewijs gebezigde aangifte van [aangeefster 1] blijkt dat de verdachte haar heeft verteld dat zij zich tot haar onderbroek kon uitkleden en vervolgens op haar buik op de behandeltafel kon gaan liggen. Daarna heeft de verdachte steeds hoger haar benen gemasseerd tot hij een paar centimeter van haar vagina was verwijderd. Toen mocht [aangeefster 1] zich omdraaien en begon de verdachte haar op haar buik steeds lager te masseren totdat hij uiteindelijk met zijn hand in haar onderbroek kwam en met zijn vingers tussen haar schaamlippen is gekomen. [aangeefster 2] heeft verklaard dat zij zich op eenzelfde wijze tot haar onderbroek kon uitkleden, dat zij vervolgens op haar buik op de behandeltafel is gaan liggen en dat de verdachte eerst haar bovenbenen en vervolgens haar billen heeft gemasseerd. Toen is zij op haar rug gaan liggen en begon de verdachte haar lies te masseren, heeft hij aangeefsters slipje iets verplaatst en kwam toen steeds dichter bij haar schaambeen, waarna de aangeefster heeft ingegrepen. Deze verklaringen beschrijven net als de aangeefster een modus operandi waarbij de verdachte de aangeefsters, die allen jonge vrouwen waren, op hun onderbroek na naakt laat plaatsnemen op de behandeltafel en hen vervolgens begint te masseren en zich daarbij langzaam opwerkt naar hun schaamstreek en hen dan onverhoeds betast of dat tracht te doen. Ook de beschrijving van [aangeefster 1] van de ronddraaiende bewegingen die de verdachte maakt terwijl hij haar betast, komen overeen met hetgeen de aangeefster beschrijft. Het feit waarvoor de verdachte terechtstaat in de onderhavige zaak ligt ongeveer anderhalf jaar na de datum waarop de verdachte [aangeefster 2] zou hebben betast en ongeveer aan jaar voordat de verdachte [aangeefster 1] heeft betast. Dus ook qua tijdsperiode lijkt me een voldoende verband te bestaan tussen de verschillende beschuldigingen.
Het lijkt me niet dat hetgeen de steller van het middel aanvoert, afbreuk doet aan het voorgaande. Dat er kleine verschillen in de gang van zaken rondom de behandeling van de drie aangeefsters zijn te constateren (onder meer de plek op hun lichaam waar de verdachte hen heeft betast, de vermeende erectie die hij bij de aangeefster in de onderhavige zaak wel, maar bij de andere aangeefsters niet had, het feit dat [aangeefster 1] op haar rug lag terwijl de aangeefster in de onderhavige zaak op haar buik lag toen de verdachte haar voor het eerst heeft betast, dat bij [aangeefster 1] de aanraking onder en bij de aangeefster de aanraking boven de onderbroek heeft plaatsgevonden en dat de aangeefster in de onderhavige zaak niet heeft ingegrepen, terwijl [aangeefster 1] en [aangeefster 2] dit wel hebben gedaan) maakt niet dat de kern van verdachtes door de aangeefsters beschreven handelen, te weten het inzetten van een ogenschijnlijk gewone massage die vervolgens overgaat in een seksueel grensoverschrijdende situatie, steeds overeenkomt.
Dat de verdachte in de zaak van [aangeefster 2] is vrijgesproken, doet aan het voorgaande niet af. Het hof heeft terecht overwogen dat vrijspraak in een andere zaak er niet aan afdoet dat de aangifte van [aangeefster 2] steun biedt aan de verklaring van de aangeefster in de onderhavige zaak. Vrijspraak houdt immers niet in dat de feiten die [aangeefster 2] in haar aangifte heeft genoemd niet zijn geschied, maar slechts dat voor het bewijs van het tenlastegelegde uiteindelijk onvoldoende bewijs is geleverd.
Ik wijs er ten overvloede op dat het hof uitgebreid aandacht heeft besteed aan de betrouwbaarheid van de verklaringen van de aangeefster en in dat verband heeft geoordeeld dat de berichten die zij meteen na het voorval, en later toen zij erachter kwam dat de verdachte voor andere aanrandingen werd vervolgd, aan getuige [getuige 1] heeft verstuurd zeer authentiek zijn. Dit oordeel acht ik gezien de inhoud van de tot het bewijs gebezigde Whatsapp-berichten niet onbegrijpelijk. Hoewel deze berichten niet direct steun opleveren voor de verklaring van de aangeefster meen ik wel dat zij van belang zijn bij de beantwoording van de vraag of het overige bewijs, te weten de voornoemde aangiftes van [aangeefster 2] en [aangeefster 1] , voldoende steun biedt aan aangeefsters verklaring. Deze berichten versterken immers de betrouwbaarheid van aangeefsters verklaring, hetgeen gewicht in de schaal legt bij de beoordeling van de toereikendheid van het overige steunbewijs.
4 Het tweede middel
Het tweede middel bevat de klacht dat het hof het uitdrukkelijk gevoerde opzetverweer heeft verworpen.
Over dit middel kan ik, net als het hof, kort zijn. Het faalt evident. Het hof heeft vastgesteld dat de verdachte de clitoris van de aangeefster met twee vingers en zijn duim heeft gemasseerd. Dat de verdediging heeft aangevoerd dat de verdachte een geprezen, zeldzame behandeltechniek bezigt, kan niet afdoen aan het naar uiterlijke verschijningsvorm ontuchtige karakter van verdachtes handelen en dus ook niet aan zijn opzet.
5 Het derde middel
Het derde middel bevat de klacht dat het hof de vordering van de benadeelde partij tot vergoeding van immateriële schade heeft toegewezen tot het bedrag van € 1.000,- zonder dat deze vordering met voldoende concrete gegevens is onderbouwd. Zodoende is de toewijzing van deze vordering onvoldoende begrijpelijk gemotiveerd.
Het hof heeft omtrent de vordering van de benadeelde partij het volgende overwogen:
“In het onderhavige strafproces heeft [benadeelde] zich als benadeelde partij gevoegd en een vordering ingediend tot vergoeding van geleden materiële en immateriële schade als gevolg van het aan de verdachte tenlastegelegde tot een bedrag van € 3.080,20, te vermeerderen met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 28 december 2017 tot aan de dag der algehele voldoening.
In hoger beroep is deze vordering wederom aan de orde tot dit bedrag.
De advocaat-generaal heeft geconcludeerd tot toewijzing van de vordering van de benadeelde partij met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel, te vermeerderen met bedoelde wettelijke rente.
De vordering van de benadeelde partij is door en namens de verdachte betwist voor zover het de immateriële schade betreft.
Nu het deel van de vordering dat ziet op de gestelde materiële schade van € 80,20 niet is betwist en dit deel het hof evenmin onrechtmatig of ongegrond voorkomt, zal het hof uitgaan van de juistheid van de daaraan ten grondslag gelegde feiten en de vordering toewijzen tot een bedrag van € 80,20, te vermeerderen met de gevorderde wettelijke rente over dit bedrag vanaf 28 december 2017 tot aan de dag der algehele voldoening.
Het hof is voorts van oordeel dat is komen vast te staan dat de benadeelde partij immateriële schade heeft geleden en dat deze schade het rechtstreeks gevolg is van het subsidiair bewezenverklaarde. De benadeelde partij heeft ter terechtzitting in hoger beroep verklaard dat zij als gevolg van de bewezenverklaarde ontuchtige handelingen een EMDR-therapie heeft moeten volgen en dat zij nog immer een psychische belasting ervaart ten gevolge van het bewezenverklaarde handelen van de verdachte. Daarmee heeft zij de gevolgen van dat handelen met voldoende concrete gegevens onderbouwd. Het hof is van oordeel dat de aard en de ernst van de normschending en de gevolgen daarvan voor de benadeelde partij, meebrengen dat van de in artikel 6:106, aanhef en onder b, van het Burgerlijk Wetboek bedoelde aantasting in de persoon 'op andere wijze' sprake is.
De vordering leent zich - naar maatstaven van billijkheid - voor toewijzing tot een bedrag van € 1.000,00, te vermeerderen met de gevorderde wettelijke rente over dit bedrag vanaf 28 december 2017 tot aan de dag der algehele voldoening. Het hof heeft daarbij gelet op de bedragen die in soortgelijke zaken zijn toegekend. Voor het overige zal het hof de benadeelde partij niet- ontvankelijk verklaren in de vordering.
Het hof zal de vordering aldus toewijzen tot een totaalbedrag van € 1.080,20.
Gelet op het voorgaande dient de verdachte te worden veroordeeld in de kosten die de benadeelde partij tot aan deze uitspraak in verband met de vordering heeft gemaakt, welke kosten het hof vooralsnog begroot op nihil, en in de kosten die de benadeelde partij ten behoeve van de tenuitvoerlegging van deze uitspraak nog moet maken.”
Art. 6:106 BW luidt, voor zover hier van belang, als volgt:
“Voor nadeel dat niet in vermogensschade bestaat, heeft de benadeelde recht op een naar billijkheid vast te stellen schadevergoeding:
(...)
b. indien de benadeelde lichamelijk letsel heeft opgelopen, in zijn eer of goede naam is geschaad of op andere wijze in zijn persoon is aangetast.”
In zijn arrest van 28 mei 2019 heeft de Hoge Raad onder meer overwogen:
“b) Ander nadeel dat voor vergoeding in aanmerking komt: immateriële schade
[…]
Van de [in art. 6:106, aanhef en onder b, BW, D.P.] bedoelde aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ is in ieder geval sprake indien de benadeelde partij geestelijk letsel heeft opgelopen. Degene die zich hierop beroept, zal voldoende concrete gegevens moeten aanvoeren waaruit kan volgen dat in verband met de omstandigheden van het geval psychische schade is ontstaan. Daartoe is vereist dat naar objectieve maatstaven het bestaan van geestelijk letsel kan worden vastgesteld. Ook als het bestaan van geestelijk letsel in voornoemde zin niet kan worden aangenomen, is niet uitgesloten dat de aard en de ernst van de normschending en van de gevolgen daarvan voor de benadeelde, meebrengen dat van de in art. 6:106, aanhef en onder b, BW bedoelde aantasting in zijn persoon ‘op andere wijze’ sprake is. In zo een geval zal degene die zich hierop beroept de aantasting in zijn persoon met concrete gegevens moeten onderbouwen. Dat is slechts anders indien de aard en de ernst van de normschending meebrengen dat de in dit verband relevante nadelige gevolgen daarvan voor de benadeelde zo voor de hand liggen, dat een aantasting in de persoon kan worden aangenomen. Van een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ als bedoeld in art. 6:106, aanhef en onder b, BW is niet reeds sprake bij de enkele schending van een fundamenteel recht.”
Het voorgaande kader komt erop neer dat een vergoeding van immateriële schade, naast de andere in art. 6:106 BW genoemde gronden, kan worden toegewezen als sprake is van een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’. Van een zodanige aantasting is sprake als naar objectieve maatstaven aantoonbaar geestelijk letsel aanwezig is (categorie 1) of, als dergelijk geestelijk letsel ontbreekt, de aard en de ernst van de normschending en van de gevolgen daarvan voor de benadeelde, meebrengen dat sprake is van een aantasting in zijn persoon ‘op andere wijze’; de benadeelde moet de gevolgen dan in beginsel met concrete gegevens onderbouwen (categorie 2), tenzij de aard en de ernst van de normschending meebrengen dat de in dit verband relevante nadelige gevolgen daarvan voor de benadeelde zo voor de hand liggen, dat een aantasting in de persoon kan worden aangenomen (categorie 3).
De strafkamer van de Hoge Raad heeft in zijn arrest van 2 juni 2026 de invulling van de voornoemde drie categorieën als volgt verhelderd (met weglating van verwijzingen):
“3.5.4
De eerste van de drie in 3.5.1 bedoelde categorieën [DP: dit zijn de drie categorieën die ik in het vorige randnummer heb weergegeven] betreft gevallen waarin sprake is van geestelijk letsel. Als de benadeelde zich beroept op het bestaan van geestelijk letsel zal hij, ook als het bestaan van dat geestelijk letsel niet door de verdachte wordt betwist, voldoende concrete gegevens moeten verschaffen waaruit kan volgen dat psychische schade is ontstaan, zodat de rechter het bestaan van geestelijk letsel naar objectieve maatstaven kan vaststellen. Doorgaans zal het dan gaan om een rapportage van een deskundige, zoals een ter zake bevoegde en bekwame psychiater, huisarts of psycholoog. Niet is vereist dat in die rapportage een diagnose van een in de psychiatrie erkend ziektebeeld wordt gesteld; voldoende kan zijn dat daaruit blijkt van geestelijk letsel dat gelet op aard, duur en/of gevolgen ernstig is, en in voldoende mate objectiveerbaar.
Een aan de rechtspraak ontleend voorbeeld waarin sprake was van geestelijk letsel:
- een door een psychiater vastgestelde posttraumatische stress-stoornis na een diefstal met geweld en bedreiging met geweld uit een winkel waarin de benadeelde partij werkzaam is.
3.5.5
De tweede categorie betreft gevallen waarin het bestaan van geestelijk letsel niet naar objectieve maatstaven kan worden aangenomen, maar waarin de aard en de ernst a) van de normschending en b) van de nadelige gevolgen daarvan voor de benadeelde, meebrengen dat sprake is van een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’. Het gaat hierbij om een weging van deze factoren bezien in onderlinge samenhang, waarbij, naarmate de aard en de ernst van de normschending ingrijpender zijn, een aantasting in de persoon meer voor de hand ligt. Daarbij is het in beginsel aan de benadeelde partij om de vordering met concrete gegevens te onderbouwen. Het gaat dan in het bijzonder om concrete gegevens over de (aard en ernst van de) gevolgen die de normschending voor de benadeelde heeft gehad, omdat de aard en de ernst van de normschending zelf doorgaans kunnen worden vastgesteld aan de hand van uit het strafdossier af te leiden gegevens over het aan de verdachte tenlastegelegde strafbare feit.
Als de door de benadeelde partij gestelde gevolgen niet worden betwist, kan de rechter uitgaan van de juistheid daarvan. Voor zover de door de benadeelde partij gestelde gevolgen door of namens de verdachte wel worden betwist, zal de rechter aan de hand van de onderbouwing van de stellingen over en weer kunnen beoordelen of de gevolgen in voldoende mate zijn komen vast te staan. Als dat niet het geval is, kan de rechter, behoudens in de gevallen bedoeld in 3.5.6, geen aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ aannemen. Datzelfde geldt als de benadeelde partij onvoldoende heeft gesteld over de gevolgen die de normschending voor haar heeft gehad.
Aan de rechtspraak ontleende voorbeelden van een aantasting in de persoon in deze tweede categorie:
- verlies van vertrouwen in anderen, beëindiging van sociale contacten en imagoschade als gevolg van langdurige en intensieve belaging;
- angst en gevoelens van onzekerheid na belaging;
- zich onveilig voelen op het werk en het ondergaan van EMDR-behandelingen in verband met een overval en bedreiging met een wapen;
- grote emotionele gevolgen en last daarvan tijdens de uitoefening van de werkzaamheden als gevolg van vrees voor het leven na op de snelweg met hoge snelheid in een politieauto van de weg te zijn gedrukt.
3.5.6
Naast de twee hiervoor besproken categorieën kan in uitzonderlijke gevallen ook een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ worden aangenomen zonder dat in rechte is komen vast te staan welke concrete gevolgen de benadeelde heeft ondervonden van de normschending. In deze – in 3.5.1 als derde aangeduide – categorie gaat het om gevallen waarin de aard en de ernst van de normschending van zodanig groot gewicht zijn, en de nadelige gevolgen daarvan voor de benadeelde dus zo voor de hand liggen, dat een aantasting in de persoon zonder meer kan worden aangenomen. Van de benadeelde partij wordt dan niet verlangd dat zij concrete gegevens aanvoert over de gevolgen die de normschending voor haar heeft gehad.
Aan de rechtspraak ontleende voorbeelden van een aantasting in de persoon in deze derde categorie:
- verkrachting waarbij sprake was van geweld, andere feitelijkheden en bedreiging met geweld;
- woningoverval waarbij de slachtoffers zijn vastgebonden, hun monden zijn vastgeplakt, zij met een vuurwapen zijn bedreigd en een van de benadeelden een klap in zijn nek heeft gekregen en is bedreigd met het afsnijden van zijn geslachtsdeel;
- verkrachting van een 16-jarig meisje na het heimelijk toedienen van GHB.”
In de toelichting op het middel wordt aangevoerd dat het hof in zijn arrest ter onderbouwing van zijn toewijzing van een vergoeding wegens immateriële schade overweegt dat de benadeelde partij ter terechtzitting in hoger beroep heeft verklaard dat zij als gevolg van de bewezenverklaarde ontuchtige handelingen een EMDR-therapie heeft moeten ondergaan. Deze stelling is door de benadeelde partij evenwel niet onderbouwd met objectieve of verifieerbare stukken en blijkt ook niet anderszins uit het dossier.
Ook als wordt aangenomen dat bij de in de onderhavige zaak bewezenverklaarde ontucht de gevolgen met concrete gegevens moeten worden onderbouwd, faalt het middel. Het hof heeft inderdaad vastgesteld dat de benadeelde partij heeft verklaard dat zij EMDR-therapie heeft moeten volgen ten gevolge van het bewezenverklaarde handelen van de verdachte. Hoewel de benadeelde partij deze stelling niet met stukken heeft onderbouwd, lijkt me dat in deze zaak niet problematisch, omdat de verdediging deze stelling in hoger beroep niet heeft betwist, zodat het hof mocht uitgaan van de juistheid daarvan (zie art. 149 Rv). De verdediging heeft blijkens de ter terechtzitting overgelegde pleitnotities en het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep enkel de hoogte, maar niet de grondslag van de vordering tot immateriële schade betwist.
6 Slotsom
De middelen falen en kunnen worden afgedaan met de aan art. 81 lid 1 RO ontleende motivering.
Ambtshalve heb ik geen grond aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden uitspraak aanleiding behoort te geven.
Deze conclusie strekt tot verwerping van het beroep.
De procureur-generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden
AG