Personen- en familierecht

Klacht ex artikel 10:7 lid 1 en 10:11 en tevens houdende een verzoek tot schorsing ex artikel 10:9 lid 1…

Rechtbank Amsterdam, 10 november 2026

Zaakgegevens

Op 10 november 2026 heeft de Rechtbank Amsterdam in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over personen- en familierecht.

Instantie
Rechtbank Amsterdam
Zittingsplaats
Amsterdam
Datum uitspraak
10 november 2026
Datum publicatie
10 november 2026
Zaaknummer
C/13/794845 FA RK 26/7759
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Advocaat
mr. J.O.A.N. de Vries te Utrecht.
ECLI
ECLI:NL:RBAMS:2026:11132
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Klacht ex artikel 10:7 lid 1 en 10:11 en tevens houdende een verzoek tot schorsing ex artikel 10:9 lid 1. Klacht over medicatie, wilsbekwaamheid, proportionaliteit, subsidiariteit en doelmatigheid. Klacht ongegrond verklaard.

Uitspraak

[afbeelding niet beschikbaar] [afbeelding niet beschikbaar]beschikking

RECHTBANK AMSTERDAM

Afdeling privaatrecht Team Familie & Jeugd

zaaknummer / rekestnummer: C/13/794845 - FA RK 26/7759

Beslissing over een klacht ex artikel 10:7 lid 1 en 10:11 en tevens houdende een verzoek tot schorsing ex artikel 10:9 lid 1 van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Beschikking van 10 november 2026 van de rechtbank Amsterdam op het ingediende verzoekschrift van:

[verzoeker] ,

geboren op [geboortedag] 1973,

wonende te [woonplaats] , [adres 1] ,

verblijvende te [verblijfplaats] , [adres 2] ,
zorgaanbieder: Arkin, locatie [locatie] .

hierna te noemen: verzoeker,

advocaat: mr. J.O.A.N. de Vries te Utrecht.

tegen de beslissing van de klachtencommissie GGZ Amsterdam en omstreken (hierna: de

klachtencommissie) van 24 augustus 2026.

Als belanghebbende in deze procedure wordt aangemerkt:

de zorgaanbieder: Arkin,

gevestigd te Amsterdam,

hierna te noemen: verweerder.

1 Procesverloop

1.1.

Het procesverloop blijkt uit:

- het verzoekschrift met bijlagen, ontvangen door de griffie op 5 oktober 2026;

- het verweerschrift van de zorgaanbieder, ontvangen door de griffie op 23 oktober 2026;

1.2.

De mondelinge behandeling van het onderhavige verzoek heeft plaatsgevonden op 27 oktober 2026 in de accommodatie van Arkin, locatie [locatie] . Tijdens de mondelinge behandeling waren aanwezig en heeft de rechtbank de volgende personen gehoord:

- verzoeker;

- bovengenoemde advocaat;

- mw. [medewerker GGZ 1] , psychiater bij Arkin Zorgtoeleiding;

- dhr. [medewerker GGZ 2] , ambulant psychiater bij Arkin Zorgtoeleiding;

- mw. [medewerker GGZ 3] , ambulant verpleegkundige bij Arkin Zorgtoeleiding;

- [medewerker GGZ 4] , verpleegkundige bij [locatie] .

2 De feiten

2.1.

Bij beschikking van 14 juli 2026 heeft deze rechtbank ten aanzien van verzoeker een zorgmachtiging verleend voor de duur van zes maanden. De zorgmachtiging voorziet onder meer in de mogelijkheid bij wijze van verplichte zorg te kunnen overgaan tot het toedienen van medicatie, het beperken van de bewegingsvrijheid en het opnemen in een accommodatie.

2.2.

Verzoeker is door verweerder op 20 juli 2026 in kennis gesteld van de beslissing waarin is

vermeld dat bij hem sprake is van een psychotische stoornis, dat zijn gedrag ernstig nadeel veroorzaakt, dat hij ter zake van de benodigde zorg wilsonbekwaam is en de toepassing van verplichte

zorg in de vorm van anti psychotische medicatie.

2.3.

Op 28 juli 2026 heeft verzoeker bij de klachtencommissie klachten ingediend. Verzoeker klaagt over kort gezegd, de wilsbekwaamheid en de toepassing van verplichte zorg in de vorm van het toedienen van medicatie.

2.4.

De zorgverantwoordelijke heeft verweer gevoerd tegen de klacht.

2.5.

De klachtencommissie heeft zijn klachten deels niet-ontvankelijk en deels ongegrond verklaard. De beslissing is op 25 augustus 2026 mondeling meegedeeld en op 3 september 2026 schriftelijk verzonden.

3 Het verzoek

3.1.

Verzoeker kan zich niet verenigen met de beslissing van de klachtencommissie. Verzoeker verzoekt de rechtbank de beslissing van 24 augustus 2026 van de klachtencommissie te vernietigen en, opnieuw rechtdoende, te bepalen de klachten van verzoeker alsnog gegrond te verklaren en te bepalen dat verweerder is gehouden de door verzoeker geleden schade naar redelijkheid en billijkheid te vergoeden.

Daarnaast verzoekt verzoeker hiernaast de beslissing van 20 juli 2026 tot het verlenen van verplichte zorg in de vorm van medicatie met onmiddellijke ingang te schorsen totdat de rechtbank op het verzoek ex artikel 10:7 Wvggz heeft beslist.

4 De standpunten

Verzoeker

4.1.

Het standpunt van verzoeker blijkt uit het verzoekschrift. Verzoeker stelt zich op het standpunt dat de enkele verwijzing naar de psychische stoornis en het ontbreken van ziektebesef en -inzicht niet zonder meer voldoende is om tot de conclusie te komen dat hij op dat moment wilsonbekwaam was. De zorgverantwoordelijke had volgens verzoeker moeten onderzoeken welke invloed het ontbreken van ziekte-inzicht in het concrete geval heeft op zijn vermogen om de voor de medicatiebeslissing relevante informatie te begrijpen, de gevolgen van aanvaarding en weigering te overzien en die informatie tegen elkaar af te wegen. Dat is niet gebeurd, althans onvoldoende kenbaar. Ook de klachtencommissie heeft dit geschilpunt niet zelfstandig en voldoende kenbaar beoordeeld.

Daarnaast voert verzoeker aan dat bij het afgeven van de bestreden beslissing zelfstandig had moeten worden beoordeeld of de toepassing – het toedienen van medicatie – op dat moment noodzakelijk, proportioneel, subsidiair en doelmatig was. Die beoordeling is onvoldoende kenbaar verricht. Niet duidelijk is geworden dat verplichte medicatie de enige reële mogelijkheid was om het gestelde ernstig nadeel af te wenden. In dat verband is relevant dat van fysieke agressie, ernstige zelfverwaarlozing en acute maatschappelijke teloorgang niet is gebleken. Volgens verzoeker zijn mogelijke alternatieven niet geprobeerd. Verder voert verzoeker aan dat tijdens de klachtenbehandeling nog niet vaststond welke medicatie uiteindelijk zou worden voorgeschreven gelet op de mogelijke bijwerkingen in relatie tot de chronische botaandoening van verzoeker. Dit roept de vraag op of de veiligheid en proportionaliteit van medicamenteuze behandeling bij het afgeven van de bestreden beslissing al voldoende kon worden beoordeeld.

Verweerder

4.2.

Verweerder voert het volgende aan. Volgens verweerder heeft verzoeker in de periode voorafgaand aan de aanvraag van de zorgmachtiging meermaals te kennen gegeven medicatie te weigeren, omdat hij het niet eens is met de diagnose en om die reden geen noodzaak tot behandeling ziet. Verzoeker ontkent daarmee ook de mogelijke voordelen van behandeling. Verweerder concludeert dat verzoeker aldus niet in staat is tot een redelijke afweging van voor- en nadelen van de voorgestelde behandeling, reden waarom hij ter zake wilsonbekwaam wordt geacht.

Verweerder stelt verder dat in de periode voorafgaand aan het aanvragen van de zorgmachtiging uitgebreide pogingen zijn gedaan om met verzoeker in gesprek te gaan over het ziektebeeld dat bij hem werd gezien en de behandeling die daarvoor noodzakelijk werd geacht. Ambulante zorg is toen niet van de grond gekomen. De aanvraag voor een zorgmachtiging – met toediening van medicatie als vorm van verplichte zorg – is gestoeld op de duidelijke knik die in het functioneren van verzoeker werd gezien, waarbij de psychotische ideeën zich inmiddels hadden uitgebreid naar het dagelijkse leven van verzoeker. Zo was verzoeker zijn werk kwijtgeraakt en vond hij het moeilijk om zijn huis te verlaten. Het vermoeden was dat verzoeker daaronder leed. De aandoening van verzoeker werd daarnaast als behandelbaar beschouwd.

Na het verlenen van de zorgmachtiging heeft verzoeker op geen enkel moment in gesprek willen gaan met hulpverleners van Zorgtoeleiding. Geoordeeld werd dat de kans op herstel zonder opstart van medicatie te klein was. Medicatie werd noodzakelijk geacht om het ziektegedrag van verzoeker te doorbreken.

5 De beoordeling

5.1.

Ontvankelijkheid

De rechtbank stelt allereerst vast dat verzoeker ontvankelijk is zijn verzoek, aangezien het verzoek binnen de in artikel 10:7 lid 2 Wvggz gestelde termijn van zes weken na de dag waarop de beslissing

van de klachtencommissie aan verzoeker is meegedeeld bij de rechtbank is ingediend.

5.2

Schorsingsverzoek

Verzoeker heeft de rechtbank verzocht de bestreden beslissing van verweerder ten aanzien van de medicatie te schorsen. Verweerder heeft de rechtbank ter zitting geïnformeerd dat de bestreden vorm van verplichte zorg nog niet zal worden toegepast in afwachting van de beslissing van de rechtbank. De rechtbank zal zich dan ook beperken tot een oordeel over de klacht.

5.3.

Ten aanzien van de wilsbekwaamheid

Vooropgesteld wordt dat wilsbekwaamheid een fluctuerend karakter heeft. Bij wilsbekwaamheid gaat het om de actuele vermogens van betrokkene en of hij de relevante informatie kan verwerken die voor het nemen van een beslissing van belang is en of hij de gevolgen van die beslissing kan overzien. Het gaat er dus om of zijn geestelijke vermogens voldoende zijn in relatie tot het nemen van een bepaalde beslissing.

Uit de stukken en de toelichting daarop tijdens de mondelinge behandeling - daaronder begrepen de stukken die zien op de behandeling van het verzoek tot het verlenen van de onderliggende zorgmachtiging - is gebleken dat de wilsbekwaamheid van verzoeker op 30 juni 2026 in het kader van de voorbereiding van de zorgmachtiging door een onafhankelijk psychiater is onderzocht. Bij dat onderzoek is verzoeker wilsonbekwaam beoordeeld. De onafhankelijk psychiater geeft daarbij onder meer aan dat in de situatie van verzoeker geen verandering te verwachten is.

Op 14 juli 2026 heeft de mondelinge behandeling van het verzoek tot het verlenen van een zorgmachtiging plaatsgevonden. Bij die behandeling is onder andere aan de orde geweest hoe de behandeling van verzoeker eruit zou komen te zien en dat verzoeker, bij het verkrijgen van de zorgmachtiging, zou worden uitgenodigd om de opstart van medicatie in een ambulant kader te bespreken en dat hij zou worden aangemeld na opname als dit ambulant niet lukte. Op die uitnodiging is verzoeker niet ingegaan, waarna aan verzoeker door middel van een zogeheten ‘8:9-brief’ zorg is aangezegd (de bestreden beslissing). In de bestreden beslissing staat vermeld dat verzoeker wilsonbekwaam is ter zake van de benodigde zorg.

Gelet op het voorgaande en met name het korte tijdsverloop tussen de beoordeling van de wilsbekwaamheid van verzoeker door een onafhankelijk psychiater en de bestreden beslissing alsmede de opmerking van deze psychiater dat in de situatie van verzoeker geen verandering te verwachten is, ziet de rechtbank geen redenen om te twijfelen aan de vaststelling in de bestreden beslissing dat verzoeker wilsonbekwaam werd geacht. Ook al bevat de bestreden beslissing een korte motivering, voor de rechtbank is voldoende inzichtelijk wat de grondslag is geweest van deze beslissing.

5.4.

Ten aanzien van de proportionaliteit, subsidiariteit en doelmatigheid

De rechtbank moet verder beoordelen of dat de beslissing tot het verlenen van verplichte zorg voldoet aan de eisen van proportionaliteit, subsidiariteit en doelmatigheid. Uit de stukken en hetgeen is besproken tijdens de zitting is de rechtbank van oordeel dat dit het geval is.

De rechtbank acht voldoende onderbouwd dat de inzet van medicatie noodzakelijk is geworden. Naar het oordeel van de rechtbank voldoet de toepassing van de medicatie als vorm van aangezegde zorg aan de eisen van proportionaliteit, subsidiariteit en effectiviteit. Voldoende aannemelijk is geworden dat de medicatie kan bijdragen aan het behandelen van de psychotische ideeën van verzoeker. De kans op dergelijk herstel zonder het toedienen van medicatie wordt, gelet op het verloop van het ziektebeeld waarbij ambulante zorg niet van de grond is gekomen, te klein geacht. Verweerder heeft daarbij voldoende inzichtelijk gemaakt dat zij medicatie als vorm van verplichte zorg heeft afgezet tegen het ernstig nadeel zoals vastgesteld bij het afgeven van de zorgmachtiging. Ook heeft verweerder oog gehad voor de door verzoeker gevreesde bijwerking(en) van medicatie. Verweerder heeft in dat kader onweersproken toegelicht dat zij met verzoeker en een internist in gesprek wilde over de soort medicatie – aan welk gesprek verzoeker niet heeft willen deelnemen – en dat uit nadien gedaan onderzoek is gebleken dat er geen aanwijzingen zijn voor risico’s op het innemen van medicatie in relatie tot de aandoening van verzoeker. Dat verzoeker desondanks twijfels houdt over de veiligheid en effecten van de medicatie en onvoldoende vertrouwen heeft in de behandeling van verweerder maakt niet dat de rechtbank de noodzaak en zorgvuldigheid van de behandeling onvoldoende acht.

Concluderend is de rechtbank van oordeel dat verweerder op goede gronden heeft besloten tot het verlenen van verplichte zorg in de vorm het toedienen van medicatie aan verzoeker en dat bij die beslissing is voldaan aan de eisen van proportionaliteit, subsidiariteit en doelmatigheid. De klacht wordt daarom ongegrond verklaard.

5.5.

Schadevergoeding

Nu de door verzoeker ingediende klacht ongegrond wordt verklaard, is er naar het oordeel van

de rechtbank geen aanleiding voor toekenning van de verzochte schadevergoeding ten aanzien van

verzoeker. De rechtbank wijst het verzoek om een schadevergoeding dan ook af.

6 Beslissing

De rechtbank:

6.1.

verklaart de klacht van verzoeker ongegrond;

6.2.

wijst het verzoek tot schadevergoeding af;

6.3.

wijst af het meer of anders verzochte.

Deze beschikking is gegeven door mr. J.W.B. Snijders Blok, rechter, bijgestaan door mr. L.F. Datema al griffier op 10 november 2026.

Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.