De rechtbank verleent vervangende toestemming voor erkenning en bepaalt dat het rechtsgevolg dat de…

De vader verzoekt de rechtbank om bij beschikking, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:

I. de vader vervangende toestemming te verlenen voor de erkenning van het minderjarig kind van partijen, [minderjarige 2] , geboren in de gemeente [geboorteplaats] op [geboortedatum] 2016, zo nodig onder de voorwaarde dat uit een DNA-onderzoek zal blijken dat de vader de verwekker van [minderjarige 2] is;

II. een opbouwende zorg- en contactregeling tussen de vader en [minderjarige 1] en [minderjarige 2] vast te stellen, waarbij zij uiteindelijk om het weekend, van vrijdag 17:00 uur tot en met zondag 17:00 uur, en de helft van de vakanties en feestdagen bij de vader zullen verblijven dan wel een zorg- en contactregeling vast te stellen die de rechtbank juist acht;

III. de vader samen met de moeder met het gezag over [minderjarige 2] te belasten in de situatie dat aan de vader vervangende toestemming voor de erkenning van [minderjarige 2] wordt verleend;

IV. voorwaardelijk: indien er geen omgangsregeling/zorg- en contactregeling tussen de vader en [minderjarige 1] en/of [minderjarige 2] wordt vastgesteld, te bepalen dat de moeder de vader ieder kwartaal informeert over hoe het met de kinderen gaat, wat hun dagelijkse bezigheden zijn, hoe het met de gezondheid van de kinderen gaat etc. onder overlegging van een drietal recente foto's;

V. voorwaardelijk: indien er een omgangsregeling/zorg- en contactregeling wordt vastgesteld dan wel indien er een informatieplicht wordt opgelegd:

onder oplegging van een dwangsom van € 500 voor iedere dag c.q. iedere keer dat de moeder ofwel de omgangsregeling/zorg- en contactregeling niet nakomt ofwel niet aan haar informatieplicht voldoet, met een maximum van € 25.000.

De vader verzoekt aan hem vervangende toestemming te verlenen voor de erkenning van [minderjarige 2] . De vader twijfelt er niet aan dat hij de verwekker is van [minderjarige 2] . Hij wil [minderjarige 2] graag erkennen en juridisch vader van haar worden. Tijdens de mondelinge behandeling heeft de vader aangegeven dat hij zich erin kan vinden dat [minderjarige 2] de geslachtsnaam ' [geslachtsnaam moeder] ' behoudt.

De moeder voert verweer tegen het verzoek van de vader. Tijdens de mondelinge behandeling is door en namens de moeder aangevoerd dat zij zich kan vinden in het advies van de bijzondere curator. Het voornaamste bezwaar tegen de erkenning is gelegen in het gevolg van de erkenning, namelijk het wijzigen van de geslachtsnaam van [minderjarige 2] . De moeder verzet zich niet tegen de erkenning in het geval [minderjarige 2] de geslachtsnaam ' [geslachtsnaam moeder] ' kan behouden.

De bijzondere curator heeft een verslag gemaakt van haar bevindingen en de rechtbank daarin geadviseerd het verzoek van de vader af te wijzen voor zover de erkenning op grond van artikel 1:5 lid 8 van het Burgerlijk Wetboek (BW) tot gevolg heeft dat de geslachtsnaam van [minderjarige 2] van rechtswege wijzigt in de naam ' [geslachtsnaam vader] '. De bijzondere curator heeft dit advies als volgt, samengevat weergegeven, toegelicht. Niet ter discussie staat dat de vader de verwekker is van [minderjarige 2] . De bijzondere curator vindt dat er geen sprake van is dat door de erkenning op zichzelf de belangen van de moeder bij een ongestoorde verhouding met [minderjarige 2] worden geschaad of dat een evenwichtige sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling van [minderjarige 2] in het gedrang komt. Het is in het belang van [minderjarige 2] om te weten van wie zij afstamt omdat dit zeer belangrijk is voor haar identiteitsontwikkeling. Het gevolg van de erkenning, namelijk wijziging van de geslachtsnaam van [minderjarige 2] in de achternaam van de vader, is echter niet in haar belang. Het wijzigen van de geslachtsnaam kan namelijk wel tot het risico leiden dat [minderjarige 2] in haar evenwichtige sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling wordt belemmerd. [minderjarige 2] is al tien jaar oud. Zij draagt de naam ' [geslachtsnaam moeder] ' al haar hele leven en die naam is daarmee onderdeel van haar sociale identiteit en omgeving. Het kan verwarrend en emotioneel ontwrichtend voor haar zijn om die achternaam nu nog te veranderen. Bovendien hebben zowel de moeder als [minderjarige 2] meermaals aangegeven dat [minderjarige 2] absoluut geen andere achternaam wil. Het wijzigen kan onrust en onzekerheid veroorzaken en daarmee een negatieve invloed hebben op haar sociaalpsychologische ontwikkeling. Vervangende toestemming voor erkenning is alleen in het belang van [minderjarige 2] als zij daardoor de achternaam ' [geslachtsnaam moeder] ' kan behouden. De bijzondere curator verwijst onder andere naar de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 19 februari 2026 waarin op grond van artikel 8 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) het aan de erkenning verbonden rechtsgevolg dat de geslachtsnaam van de minderjarige zou wijzigen achterwege moest blijven, omdat naamswijziging niet in het belang van de minderjarige werd geacht.

De Raad heeft tijdens de mondelinge behandeling aangegeven zich te kunnen vinden in het advies van de bijzondere curator. De Raad vindt erkenning van [minderjarige 2] door de vader, met behoudt van de geslachtsnaam ' [geslachtsnaam moeder] ', in haar belang.

De rechtbank overweegt als volgt.

Op grond van artikel 1:204 lid 3 BW kan de toestemming van de moeder op verzoek van de persoon die het kind wil erkennen, door de toestemming van de rechtbank worden vervangen. De persoon die het kind wil erkennen moet wel de verwekker van het kind zijn of de biologische vader van het kind, die niet de verwekker is en in een nauwe persoonlijke betrekking staat tot het kind. De vervangende toestemming wordt niet verleend als dit de belangen van de moeder bij een ongestoorde verhouding met het kind schaadt of een evenwichtige sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling van het kind in het gedrang komt. Uit vaste rechtspraak volgt dat het aankomt op een afweging van de belangen van de moeder, de verwekker en het kind, waarbij het uitgangspunt is dat zowel het kind als de verwekker er aanspraak op heeft dat hun relatie in rechte wordt erkend als een familierechtelijke betrekking.

De rechtbank stelt als eerste vast dat er geen sprake is van een nietigheidsgrond in de zin van artikel 1:204 lid 1 BW. De rechtbank is verder gebleken dat tussen partijen niet in geschil is dat de vader de verwekker is van [minderjarige 2] . De rechtbank zal vervolgens de belangen van de vader bij erkenning moeten afwegen tegen de belangen van de moeder en [minderjarige 2] bij het niet-erkennen. De rechtbank is van oordeel dat het in het belang van [minderjarige 2] is dat het duidelijk is van wie zij afstamt en dat de familierechtelijke betrekking tussen haar en haar vader in rechte wordt erkend. Niet is gebleken dat de belangen van de moeder bij een ongestoorde verhouding met [minderjarige 2] worden geschaad door de erkenning of dat een evenwichtige sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling van [minderjarige 2] in het gedrang komt door de erkenning op zichzelf. Gelet hierop zijn er dan ook geen gronden aanwezig om de vader geen vervangende toestemming voor erkenning te verlenen.

Echter, het gevolg dat erkenning met zich brengt, namelijk het van rechtswege wijzigen van de geslachtsnaam van [minderjarige 2] op grond van artikel 1:5 lid 8 BW, is niet in het belang van [minderjarige 2] . In artikel 1:5 lid 8 BW ligt het beginsel van eenheid van naam in het gezin besloten. Het artikel is van dwingendrechtelijke aard. De rechtbank heeft kennisgenomen van de rechtspraak hieromtrent en ziet in de uitspraak van het hof Arnhem-Leeuwarden van 28 maart 2023, ECLI:NL:GHARL:2023:2800, een mogelijkheid om het rechtsgevolg dat de geslachtsnaam van [minderjarige 2] wijzigt, achterwege te laten.

De rechtbank zal daarom aan de vader vervangende toestemming verlenen om [minderjarige 2] te erkennen, met de aanvulling dat het rechtsgevolg van die erkenning uitblijft, voor zover het betreft de wijziging van de geslachtsnaam.

De rechtbank overweegt daartoe dat de situatie als de onderhavige een uitzonderlijke situatie betreft, waarmee bij de totstandkoming van artikel 1:5 lid 8 BW geen rekening is gehouden. De vader heeft [minderjarige 1] voor zijn geboorte erkend, namelijk op 10 november 2014. [minderjarige 2] is geboren op 15 augustus 2016 en niet door de vader erkend. De vader wenst [minderjarige 2] nu, tien jaar later, alsnog te erkennen. Op grond van artikel 1:5 lid 8 BW zal de geslachtsnaam van [minderjarige 2] gelet op de keuze die de ouders destijds hebben gemaakt, nu, meer dan tien jaar later, van rechtswege wijzigen. De bijzondere curator en de moeder hebben voldoende duidelijk gemaakt dat een wijziging van de geslachtsnaam van [minderjarige 2] grote gevolgen voor haar heeft, omdat haar huidige geslachtsnaam een essentieel onderdeel is van haar identiteit. [minderjarige 2] is tien jaar oud en draagt haar huidige geslachtsnaam al haar hele leven. De rechtbank houdt ook rekening met de weerstand die [minderjarige 2] bij de bijzondere curator en haar moeder heeft geuit tegen wijziging van haar geslachtsnaam. Gelet op die feiten en omstandigheden is de rechtbank van oordeel dat het wijzigen van de geslachtsnaam van [minderjarige 2] strijd oplevert met het in artikel 8 EVRM neergelegde recht op respect voor en bescherming van het privé-, familie- en gezinsleven, en artikel 8 van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) waarin is bepaald dat Staten die partij zijn bij het verdrag, zich verbinden tot eerbiediging van het recht van het kind zijn of haar identiteit te behouden. Om die reden moet het aan de erkenning verbonden rechtsgevolg dat de geslachtsnaam van [minderjarige 2] zou wijzigen achterwege blijven.

Met deze beslissing wordt recht gedaan aan twee gelijkwaardige belangen van [minderjarige 2] , namelijk het belang van duidelijkheid over haar afstamming en het belang bij het behoudt en bescherming van haar identiteit.

De rechtbank wijst de vader erop dat hij zelf met deze beschikking naar de ambtenaar van de burgerlijke stand moet gaan om de akte van erkenning te laten opmaken.

De rechtbank beschouwt de taak van de bijzondere curator bij deze als beëindigd. Mocht één van de partijen een rechtsmiddel instellen, dan herleeft de taak van de bijzondere curator.

De vader verzoekt de rechtbank om hem samen met de moeder met het gezag over [minderjarige 2] te belasten. De vader heeft toegelicht, samengevat weergegeven, dat hij graag samen met de moeder beslissingen wil nemen over belangrijke zaken die [minderjarige 2] , maar ook [minderjarige 1] , aangaan. De vader heeft niet de bedoeling de moeder te dwarsbomen in de uitoefening van het gezag over [minderjarige 2] . Dat heeft de vader ook nooit gedaan bij de uitoefening van het gezag over [minderjarige 1] . De vader vindt het verder van belang om als gezaghebbende ouder geregistreerd te staan mocht de moeder iets overkomen.

De moeder voert verweer strekkende tot afwijzing van het verzoek. De moeder heeft daartoe aangevoerd, samengevat weergegeven, dat de minimale basis voor gezamenlijk gezag ontbreekt. Partijen hebben geen constructieve ouderlijke samenwerking. De vader is jarenlang afwezig geweest en heeft geen actuele kennis van de ontwikkeling, school, gezondheid en dagelijkse behoeften van [minderjarige 2] . Hij kan daardoor niet zonder meer worden geacht in staat te zijn beslissingen in haar belang te nemen. Daarbij komt dat de communicatie tussen partijen ernstig is verstoord. De vader stelt dat de moeder hem buiten beeld houdt; de moeder stelt daartegenover dat de vader jarenlang zelf geen contact heeft onderhouden en afspraken niet is nagekomen. Er is sprake van langdurige afwezigheid van de vader en een kind dat de vader niet kent. Het verzoek van de vader is in ieder geval prematuur. Tijdens de mondelinge behandeling heeft de moeder verzocht de beslissing op het verzoek in afwachting van de uitkomsten van het traject Ouderschap Na Scheiding (ONS) aan te houden.

De Raad heeft de rechtbank tijdens de mondelinge behandeling geadviseerd het verzoek van de vader om te bepalen dat de ouders voortaan ook samen het ouderlijk gezag uitoefenen over [minderjarige 2] , toe te wijzen.

De rechtbank overweegt als volgt.

Op grond van artikel 1:253c lid 1 BW kan de tot het gezag bevoegde ouder van het kind, die nooit het gezag gezamenlijk met de moeder uit wie het kind is geboren heeft uitgeoefend, de rechtbank verzoeken de ouders met het gezamenlijk gezag over het kind te belasten. Op dit moment is de vader nog geen juridische ouder omdat hij [minderjarige 2] nog niet heeft erkend. De rechtbank ziet daarin echter geen belemmering voor een eventuele toewijzing van het verzoek. De rechtbank verleent de vader in deze beschikking namelijk vervangende toestemming tot erkenning. Zodra de ambtenaar van de burgerlijke stand een akte van de erkenning heeft opgemaakt, is de vader een 'tot het gezag bevoegde ouder' van [minderjarige 2] zoals bedoeld in artikel 1:253c BW. De rechtbank zal daarom overgaan tot een inhoudelijke beoordeling van het verzoek van de vader.

De rechtbank stelt voorop dat gezamenlijk gezag van ouders over hun kinderen het uitgangspunt is, omdat gezamenlijk gezag in beginsel in het belang van het kind is. Slechts in uitzonderingssituaties kan van dat uitgangspunt worden afgeweken. Op grond van artikel 1:253c lid 2 BW wordt het verzoek tot gezamenlijk gezag slechts afgewezen als (a.) er een onaanvaardbaar risico is dat het kind klem of verloren zou raken tussen de ouders en niet te verwachten is dat hierin binnen afzienbare tijd voldoende verbetering zou komen, of (b.) afwijzing anderszins in het belang van het kind noodzakelijk is.

De rechtbank zal een beslissing nemen op het verzoek van de vader, omdat de rechtbank zich voldoende geïnformeerd acht om een beslissing te kunnen nemen. De rechtbank zal het verzoek van de vader toewijzen onder de opschortende voorwaarde dat de vader [minderjarige 2] heeft erkend. De rechtbank legt die beslissing hierna uit.

De rechtbank acht het in het belang van [minderjarige 2] dat haar ouders samen het gezag over haar uitoefenen. Beide ouders dienen betrokken te zijn in het leven van [minderjarige 2] en daar hoort bij dat zij in gezamenlijk overleg beslissingen over haar nemen. Dat de onderlinge communicatie tussen de ouders op dit moment nog niet goed verloopt, acht de rechtbank onvoldoende reden om de vader niet ook met het gezag over [minderjarige 2] te belasten. Het toewijzen van het gezamenlijk gezag maakt dat de ouders zich ervoor in zullen moeten zetten om te leren om op een neutrale en constructieve wijze met elkaar te communiceren over [minderjarige 2] . Tijdens de mondelinge behandeling hebben de ouders zich bereid verklaard deel te willen nemen aan het ONS-traject van Elker om te werken aan hun onderlinge communicatie en verstandhouding. Deze bereidheid getuigt ervan dat de ouders gemotiveerd zijn om de situatie tussen hen te verbeteren. Gezamenlijk gezag zal hieraan bijdragen, omdat de ouders dan een gelijkwaardige positie hebben, hetgeen ook helpend kan zijn tijdens het ONS-traject. Bovendien oefenen de ouders al samen het gezag uit over [minderjarige 1] . Het is de rechtbank niet gebleken dat dit tot situaties heeft geleid waarin geen beslissingen over [minderjarige 1] genomen konden worden of dat [minderjarige 1] klem of verloren tussen de ouders is geraakt dan wel dreigde te raken. Dat er een onaanvaardbaar risico bestaat dat [minderjarige 2] klem of verloren zal raken tussen haar ouders, is de rechtbank gelet op het voorgaande dan ook niet gebleken. Ook anderszins is niet gebleken dat het niet in het belang van [minderjarige 2] zou zijn dat de ouders samen het gezag over haar uitoefenen.

Gelet op het voorgaande zal de rechtbank het verzoek van de vader toewijzen. Aan die toewijzing verbindt de rechtbank de opschortende voorwaarde dat de vader [minderjarige 2] heeft erkend, in die zin dat een ambtenaar van de burgerlijke stand de akte van erkenning heeft opgemaakt. De rechtbank zal de griffier opdragen om na de mededeling van de ambtenaar van de burgerlijke stand dat de erkenning met vervangende toestemming is geschied (artikel 1:251b lid 2 BW), van deze gezagsbeslissingen aantekeningen te maken in het gezagsregister.

De vader heeft de rechtbank verzocht een zorg- en contactregeling vast te stellen. De moeder heeft daartegen verweer gevoerd.

Aangezien de ouders over [minderjarige 1] gezamenlijk gezag uitoefenen en de rechtbank in deze beschikking zal bepalen dat de ouders voortaan ook samen het ouderlijk gezag uitoefenen over [minderjarige 2] , is artikel 1:253a BW van toepassing op het verzoek van de vader. Op grond van artikel 1:253a lid 1 BW kunnen geschillen over het gezamenlijk uitoefenen van het gezag op verzoek van (een van) de ouders aan de rechtbank worden voorgelegd. De rechtbank neemt een zodanige beslissing als haar in het belang van het kind wenselijk voorkomt. Op grond van 1:253a lid 2 onder a BW kan de rechtbank een regeling vaststellen over de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken (hierna ook ''de zorgregeling'').

Het is de rechtbank gebleken dat tussen de vader en de kinderen niet tot nauwelijks contact heeft plaatsgevonden. Er is door de ouders met behulp van hulpverlening wel geprobeerd om tot een structureel contact te komen, maar dit is niet gelukt. De kinderen hebben slechts een paar keer in hun leven contact gehad met de vader. De moeder heeft aangegeven dat er bij de kinderen weerstand bestaat tegen contact en dat zij daar zelf ook zorgen over heeft.

Tijdens de mondelinge behandeling heeft de Raad de ouders geadviseerd om deel te nemen aan het traject Ouderschap Na Scheiding dat door Elker wordt aangeboden. De Raad heeft toegelicht dat het belangrijk is dat de ouders onder professionele begeleiding met elkaar in gesprek gaan en dat wordt onderzocht hoe de ouders invulling kunnen geven aan hun ouderschap. Vervolgens kan onder regie van Elker begeleide omgang tussen de vader en de kinderen worden gestart.

De rechtbank heeft onderzocht of de ouders openstaan voor het door de Raad voorgestelde traject. Beide ouders hebben tijdens de mondelinge behandeling ingestemd met deelname aan het traject. De rechtbank heeft de ouders, gelet op hun instemming, via een proces-verbaal doorverwezen naar Elker voor het traject Ouderschap na Scheiding. In afwachting van het verloop en de resultaten van het traject zal de rechtbank de definitieve beslissing op de verzoeken van de vader over de verdeling van de zorg- en opvoedtaken aanhouden.

De rechtbank verzoekt Elker om uiterlijk op de hierna vermelde roldatum, of zoveel eerder als mogelijk, bij de rechtbank de eindrapportage over het verloop van het traject in te dienen. De rechtbank zal vervolgens de eindrapportage doorzenden aan de advocaten van partijen en hen in de gelegenheid stellen daarop binnen een termijn van twee weken te reageren en daarbij aan te geven of zij een nadere mondelinge behandeling noodzakelijk achten.

Als het traject niet leidt tot een positief resultaat verzoekt de rechtbank Elker de eindrapportage tegelijkertijd te zenden naar de Raad voor de Kinderbescherming. De Raad zal bezien of hij onderzoek moet gaan doen. De Raad wordt verzocht om binnen twee weken na ontvangst van de eindrapportage de rechtbank hierover te informeren en, als de Raad onderzoek noodzakelijk acht, dit te verrichten en daarover bij de rechtbank een rapport in te dienen.

Deze beschikking geldt ook als opdracht aan de Raad om te onderzoeken welke verdeling van de zorg- en opvoedtaken het meest in het belang van [minderjarige 1] en [minderjarige 2] is, als het traject bij Elker niet positief wordt afgesloten en de Raad onderzoek noodzakelijk vindt.

Aangezien de rechtbank partijen doorverwijst naar het ONS-traject van Elker, zal de rechtbank de beslissing op de voorwaardelijke verzoeken van de vader aanhouden.

In verband met de mogelijkheid van hoger beroep en de gevolgen die een eventueel ander oordeel met zich brengen, zal de rechtbank de beslissingen met betrekking tot de vervangende toestemming tot erkenning en het gezag niet uitvoerbaar bij voorraad verklaren.

Het voorgaande brengt met zich dat als volgt wordt beslist.

fn: RV