Verbintenissenrecht

Eiser heeft als gevolg van een zwendel door een derde partij, geldbedragen overgemaakt op de bankrekeningen…

Rechtbank Den Haag, 18 november 2026

Zaakgegevens

Op 18 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over verbintenissenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Den Haag
Datum uitspraak
18 november 2026
Datum publicatie
18 november 2026
Zaaknummer
C/09/701886
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Advocaat
mr. M. Bulk en mr. N. van Collem, mr. A.C.E.G. Cordesius, mr. P.C. La Croix Kaiser, mr. A.C.E.G. Cordesius
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:34034
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Eiser heeft als gevolg van een zwendel door een derde partij, geldbedragen overgemaakt op de bankrekeningen van gedaagden. Twee gedaagden hebben onrechtmatig gehandeld door hun bankrekeningen ter beschikking te stellen voor deze zwendel. Hun schadevergoedingsplicht wordt verminderd wegens eigen schuld en door toepassing van de billijkheidscorrectie. Het geld dat nog op de rekeningen van gedaagden staat, is zonder rechtsgrond voldaan en moet worden terugbetaald.

Uitspraak

RECHTBANK Den Haag

Team Handel

Zaak- / rolnummer: C/09/701886 / HA ZA 26-287

Vonnis van 18 november 2026

in de zaak van

[eiser] , handelend onder de naam ‘[handelsnaam 1]’,

tevens handelend onder de naam ‘[handelsnaam 2]’, te [woonplaats 1] ,

eiser,

hierna te noemen: [eiser] ,

advocaat: mr. M. Bulk en mr. N. van Collem,

tegen

1 [gedaagde sub 1] , te [woonplaats 2] ,

hierna te noemen: [gedaagde sub 1] ,

advocaat: mr. A.C.E.G. Cordesius,
2. [gedaagde sub 2], te [woonplaats 2] ,

hierna te noemen: [gedaagde sub 2] ,

advocaat: mr. P.C. La Croix Kaiser,
3. [gedaagde sub 3], te [woonplaats 2] ,

hierna te noemen: [gedaagde sub 3] ,

advocaat: mr. A.C.E.G. Cordesius,

gedaagden,

hierna samen te noemen: [gedaagden] c.s.

1 De procedure

1.1.

Het procesdossier bestaat uit de volgende stukken:

- het vonnis in incident van 22 juli 2026, met de daarin genoemde stukken;

- de namens [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] op 8 september 2026 toegezonden verklaring van [naam] van 6 september 2026;

- de pleitnota namens [eiser] van 11 september 2026.

1.2.

Op 11 september 2026 heeft de mondelinge behandeling van de zaak plaatsgevonden. Partijen hebben vragen van de rechtbank beantwoord en hun standpunten nader toegelicht. De griffier heeft aantekeningen gemaakt.

1.3.

Ten slotte is vonnis nader bepaald op vandaag.

2 De feiten

2.1.

Op grond van de stukken en wat tijdens de zitting is besproken wordt in dit geding van het volgende uitgegaan.

2.2.

[eiser] is actief in de bemiddeling in de autoleasebranche. Hij is vanuit die hoedanigheid enkele jaren terug in contact gekomen met [naam] , die ook in de autobranche werkzaam was.

2.3.

[gedaagde sub 1] was destijds 22 jaar en is een halfbroer van [naam] . [gedaagde sub 3] is de moeder van zowel [gedaagde sub 1] als [naam] . [gedaagde sub 2] is een bekende van [naam] .

2.4.

[gedaagde sub 1] , [gedaagde sub 3] en [gedaagde sub 2] kenden [eiser] niet.

2.5.

[eiser] doet in de periode van 26 februari 2024 tot en met 18 maart 2024 overboekingen naar de bankrekening van [gedaagde sub 1] van in totaal € 2.309.266.

2.6.

Op 18 maart 2024 legt het Openbaar Ministerie (hierna: OM) strafvorderlijk beslag op de bankrekening van [gedaagde sub 1] .

2.7.

[eiser] doet op 19 en 20 maart 2024 overboekingen naar de bankrekening van [gedaagde sub 3] van in totaal € 230.020.

2.8.

Op 20 maart 2024 legt het OM beslag op de bankrekening van [gedaagde sub 3] .

2.9.

[eiser] doet op 20 maart 2024 een overboeking naar de bankrekening van [gedaagde sub 2] van € 25.000.

2.10.

Op 22 maart 2024 legt het OM beslag op de bankrekening van [gedaagde sub 2] .

2.11.

Op of omstreeks 22 maart 2024 ontvangt [eiser] een telefoontje van zijn bank met de mededeling dat het ‘foute boel’ is.

2.12.

Op 23 maart 2024 doet [eiser] bij de politie aangifte tegen [naam] van oplichting en valsheid in geschrifte.

2.13.

Op 23 februari 2026 legt [eiser] conservatoir beslag onder de banken van [gedaagden] c.s. Uit de verklaringen van deze banken blijkt dat op de rekening van [gedaagde sub 1] een bedrag van € 414.785,26, op de rekening van [gedaagde sub 3] een bedrag van € 71.607,13 en op de rekening van [gedaagde sub 2] een bedrag van € 27.693,50 staat.

2.14.

In een brief van 25 februari 2026 stelt [eiser] [gedaagden] c.s. aansprakelijk voor de door hem geleden schade en sommeert hij [gedaagden] c.s. om de op hun rekeningen overgemaakte bedragen terug te betalen.

2.15.

In een brief van 26 februari 2026 laat [eiser] aan [naam] weten dat hij de rechtshandelingen die ten grondslag liggen aan de overboekingen aan [gedaagden] c.s. buitengerechtelijk vernietigt.

2.16.

In door [eiser] overgelegde passages uit het politiedossier betreffende de nog lopende strafzaak tegen [naam] staat het volgende:

[afbeelding niet beschikbaar]

3 Het geschil

3.1.

[eiser] vordert – zakelijk weergegeven – dat de rechtbank bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:

3.1.1.

[gedaagde sub 1] veroordeelt tot betaling van:

(i) een bedrag ter hoogte van € 2.309.266;

(ii) de wettelijke rente over de hoofdsom van 20 maart 2024 tot en met 9 maart 2026 ter hoogte van € 291.064,31, dan wel van 26 februari 2026 tot en met 9 maart 2026 ter hoogte van € 3.036,84;

(iii) de wettelijke rente over de hoofdsom vanaf 9 maart 2026 tot aan de dag der algehele voldoening;

(iv) de buitengerechtelijke kosten ter hoogte van € 6.775.

3.1.2.

[gedaagde sub 3] veroordeelt tot betaling van:

(i) een bedrag ter hoogte van € 230.020;

(ii) de wettelijke rente over de hoofdsom van 20 maart 2024 tot en met 9 maart 2026 ter hoogte van € 28.992,16, dan wel van 26 februari 2026 tot en met 9 maart 2026 ter hoogte van € 302,49;

(iii) de wettelijke rente over de hoofdsom vanaf 9 maart 2026 tot aan de dag der algehele voldoening;

(iv) de buitengerechtelijke kosten ter hoogte van € 2.925,10.

3.1.3.

[gedaagde sub 2] veroordeelt tot betaling van:

(i) een bedrag ter hoogte van € 25.000;

(ii) de wettelijke rente over de hoofdsom van 20 maart 2024 tot en met 9 maart 2026 ter hoogte van € 3.151,05, dan wel van 26 februari 2026 tot en met 9 maart 2026 ter hoogte van € 32,88;

(iii) de wettelijke rente over de hoofdsom vanaf 9 maart 2026 tot aan de dag der algehele voldoening;

(iv) de buitengerechtelijke kosten ter hoogte van € 1.025.

3.1.4.

[gedaagden] c.s. hoofdelijk veroordeelt:

(i) tot betaling van de beslagkosten van € 3.601,46;

(ii) in de proceskosten (waaronder de nakosten).

3.2.

[eiser] legt daaraan – samengevat – het volgende ten grondslag. Primair is sprake van een onrechtmatige daad. [gedaagden] c.s. heeft gehandeld in strijd met de wettelijke plicht van de artikelen 326, 420bis jo. 420ter jo. 420quater en 420bis.1 jo. 420quater van het Wetboek van Strafrecht. Bovendien heeft hij gehandeld in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt. [gedaagden] c.s. heeft schuld aan de onrechtmatige gedragingen. Bovendien komt het risico van misbruik van de eigen bankrekening en de daarmee samenhangende schade naar verkeersopvattingen voor rekening en risico van de rekeninghouder. [eiser] heeft schade geleden en er is causaal verband. Subsidiair is sprake van onverschuldigde betaling. [gedaagden] c.s. heeft de gelden zonder rechtsgrond ontvangen, omdat de rechtshandeling die aan de betaling ten grondslag lag, is vernietigd. Meer subsidiair is sprake van ongerechtvaardigde verrijking van [gedaagden] c.s.

3.3.

[gedaagden] c.s. voert verweer dat strekt tot afwijzing van de vorderingen van [eiser] , met veroordeling van [eiser] in de proceskosten, vermeerderd met de nakosten.

3.4.

[gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] leggen daaraan – samengevat – het volgende ten grondslag. Zij hebben hun bankrekening niet aan [naam] ter beschikking gesteld. Verder ontbreekt het causaal verband en is niet aan het relativiteitsvereiste voldaan. Ook van onverschuldigde betaling of ongerechtvaardigde verrijking is geen sprake. Tot slot doen zij een beroep op matiging en, zo begrijpt de rechtbank hun betoog, op eigen schuld aan de kant van [eiser] en/of de in artikel 6:101 BW bedoelde billijkheidscorrectie.

3.5.

[gedaagde sub 2] legt aan zijn verweer – samengevat – het volgende ten grondslag. Hij heeft zijn bankrekening niet ter beschikking gesteld om de zwendel van [naam] te faciliteren, want hij heeft direct geprobeerd het geld terug te storten.

3.6.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

4 De beoordeling

De zwendel van [naam]

4.1.

Volgens [eiser] is hij in de periode van 26 februari 2024 tot en met 20 maart 2024 opgelicht door [naam] . Die oplichting zou als volgt in zijn werk zijn gegaan. [naam] heeft hem gevraagd om een zakelijke transactie te financieren. [eiser] is hierop ingegaan. Hij heeft vervolgens een bedrag van € 55.000 overgemaakt, in de veronderstelling dat hij dit op korte termijn en met aanzienlijk rendement zou terugkrijgen. Omdat [naam] aangaf de transactie niet rond te krijgen, vroeg hij [eiser] telkens om aanvullende financiering. [eiser] heeft daar gevolg aan gegeven, omdat hij anders zijn inleg kwijt zou zijn en het beloofde rendement zou mislopen. Bovendien voerde [naam] de druk op met behulp van vervalste documenten, aldus [eiser] . Op deze manier is [eiser] in totaal € 2,5 miljoen afhandig gemaakt. Ter onderbouwing van zijn standpunt wijst [eiser] ook op het politiedossier in de strafzaak tegen [naam] , waarvan een beperkt deel als productie in deze zaak is overgelegd (zie rov. 2.16).

4.2.

[gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] erkennen dat [naam] verdacht wordt van oplichting en valsheid in geschrifte. Zij betogen echter dat [eiser] te weinig stelt over de achtergrond van zijn afspraken met [naam] om daar goed op te kunnen reageren. Zij noemen daarom als mogelijk ander scenario dat [eiser] het geld op hun rekeningen heeft gestort om de herkomst daarvan te verdoezelen. [gedaagde sub 2] heeft de door [eiser] gestelde zwendel van [naam] niet betwist.

4.3.

De rechtbank oordeelt dat [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] in het licht van de overgelegde passages uit het politierapport onvoldoende gemotiveerd hebben betwist dat [eiser] als gevolg van de zwendel van [naam] geld heeft overgeboekt naar hun rekeningen. Dat een alternatief scenario ook mogelijk is, doet daaraan niet af.

Ten aanzien van [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3]

[gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] hebben onrechtmatig gehandeld

4.4.

Volgens [eiser] hebben [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] onrechtmatig jegens hem gehandeld, omdat zij de zwendel van [naam] hebben gefaciliteerd. Dit zouden zij hebben gedaan door hun bankrekeningen aan hem ter beschikking te stellen. Bovendien zouden zij aanzienlijke bedragen van [eiser] , die zij niet kenden, hebben ontvangen en hebben door geboekt of contant hebben opgenomen. [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] betogen dat zij hun bankrekening niet aan [naam] ter beschikking hebben gesteld, maar alleen hun bankpas en pincode aan hem hebben afgestaan. Hun zou hiervan geen verwijt treffen, omdat [naam] familie is en de bankpas nodig had om boodschappen te doen. Verder betoogt [gedaagde sub 1] dat het opnemen van contant geld hem niet verweten kan worden, omdat [naam] hem had verzekerd dat dit geen kwaad kon. Bovendien zou [naam] hebben gezegd dat het geld diende ter dekking van zijn advocaatkosten.

4.5.

Een gedraging die in strijd is met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, levert een onrechtmatige daad op. Van een houder van een bankrekening mag worden verwacht dat hij controle houdt over de transacties die via zijn bankrekening lopen. Bovendien moet hij voorkomen dat hij wordt gebruikt als zogenoemde geldezel, doordat anderen gebruik maken van zijn rekening om uit misdrijf verkregen geld weg te sluizen. Een rekeninghouder mag daarom zijn bankpas en pincode niet ter beschikking stellen van een derde, zeker niet zonder na te gaan hoe deze derde de bankpas, pincode en rekening gebruikte. Verder moet een rekeninghouder erop toezien dat er geen ongebruikelijke bij- en afschrijvingen op zijn rekening plaatsvinden. Als een rekeninghouder een aanzienlijk bedrag ontvangt waarvan de herkomst en bestemming onduidelijk is, moet hij dit terugstorten dan wel contact opnemen met de bank en in ieder geval het geld op zijn rekening laten staan zolang die duidelijkheid ontbreekt.

4.6.

[gedaagde sub 1] heeft na de eerste storting door [eiser] meerdere keren zijn rekening gecheckt. Hij wist dus dat daar grote bedragen op waren gestort. [gedaagde sub 1] kende [eiser] niet. Hij kon dus ook niet weten met welk doel het geld werd overgemaakt. Toch heeft hij het geld niet teruggestort en ook geen contact met de bank opgenomen. Verder heeft hij kennelijk ook niet zijn aan [naam] uitgeleende bankpas teruggevraagd of laten blokkeren. Ter zitting heeft [gedaagde sub 1] desgevraagd verklaard dat hij wel vragen heeft gesteld aan [naam] , maar dat hij op een gegeven moment zijn handen ervan afgetrokken had, niet meer naar zijn bankrekening keek, en dat [naam] de volledige controle daarover had. Hierdoor heeft [naam] geld van de rekening van [gedaagde sub 1] kunnen opnemen en door boeken. Daarnaast heeft [gedaagde sub 1] zelf ook geld opgenomen, en dit – naar eigen zeggen – aan [naam] overhandigd. [gedaagde sub 1] heeft het dus voor [naam] mogelijk gemaakt om het door [eiser] overgemaakte geld weg te sluizen. Daarom is de rechtbank met [eiser] van oordeel dat door toedoen van [gedaagde sub 1] zijn bankrekening ter beschikking stond voor de zwendel van [naam] . Dat is in strijd met de maatschappelijke zorgvuldigheid, en dus onrechtmatig.

4.7.

Ook [gedaagde sub 3] heeft haar bankpas en pincode aan [naam] afgestaan. Bovendien heeft zij geen controle over haar bankrekening gehouden. Zij zou pas door het op 20 maart 2024 gelegde strafvorderlijk beslag te weten zijn gekomen dat er een groot bedrag op haar rekening stond. Kennelijk heeft zij in de periode van 1 tot en met 20 maart 2024 dus niet op haar rekening gekeken. Dat had zij wel moeten doen. Te meer omdat zij haar bankpas met pincode had uitgeleend. Als [gedaagde sub 3] wel regelmatig op haar rekening had gekeken, had zij kunnen zien dat er in die periode verdachte transacties via haar rekening liepen. Zo is er in die periode vanaf de rekening van [gedaagde sub 1] een bedrag van in totaal € 180.000 op haar rekening gestort, waarvan € 179.900 meteen weer werd opgenomen (zie rov. 2.16). Als zij dus regelmatig haar rekening had gecheckt, had zij nog maatregelen kunnen nemen. Bijvoorbeeld door contact met de bank op te nemen, of door haar bankpas terug te vragen of te laten blokkeren. In dat geval zou zij mogelijk ook hebben kunnen voorkomen dat [naam] het op 19 en 20 maart 2024 door [eiser] gestorte geld kon wegsluizen. Maar door haar bankpas af te staan en onvoldoende controle te houden over haar bankrekening, heeft zij dit juist gefaciliteerd. Daarom oordeelt de rechtbank dat ook zij haar rekening ter beschikking heeft gesteld voor de zwendel van [naam] . Dit betekent dat ook [gedaagde sub 3] onzorgvuldig, en dus onrechtmatig, heeft gehandeld.

4.8.

De rechtbank is met [eiser] van oordeel dat [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] een verwijt treft van hun onrechtmatige gedragingen. Een rekeninghouder mag zijn bankpas en pincode namelijk ook niet aan familieleden afstaan, zonder enig zicht te houden op wat daarmee gebeurt. Verder had [gedaagde sub 1] niet mogen vertrouwen op de geruststellende woorden van [naam] dat het opnemen van contant geld geen kwaad zou kunnen. In plaats van op deze manier zijn geweten te sussen, had [gedaagde sub 1] moeten begrijpen dat het niet in de haak is om grote bedragen in contanten op te nemen, als de herkomst en bestemming van het geld niet duidelijk is. En tot slot had [gedaagde sub 1] ook geen geloof mogen hechten aan het verhaal van [naam] dat het geld was bedoeld om zijn advocaatkosten te dekken, zonder dit eerst bij [eiser] te verifiëren. Daarom kan het [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] wel degelijk worden verweten dat zij hun bankrekening (door het afstaan van hun bankpas met pincode) aan [naam] ter beschikking hebben gesteld. De onrechtmatige gedragingen kunnen hun dus worden toegerekend.

[eiser] heeft schade geleden door de onrechtmatige gedragingen

4.9.

Volgens [eiser] heeft hij als gevolg van de onrechtmatige gedragingen van [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] schade geleden. De schade zou bestaan uit de bedragen die [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] op hun rekening hebben ontvangen. Volgens [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] is er geen schade, omdat [eiser] het geld willens en wetens op hun rekeningen heeft gestort. Bovendien zou er geen causaal verband zijn, omdat [eiser] het geld ook zou hebben kunnen storten als zij hun bankpas niet hadden afgestaan.

4.10.

De rechtbank volgt het standpunt van [eiser] . Als [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] hun bankrekeningen niet aan [naam] ter beschikking hadden gesteld, zou (een deel van) het weggesluisde geld er nog op hebben gestaan toen er strafvorderlijk beslag werd gelegd. Dit betekent dat [eiser] door de onrechtmatige gedragingen van [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] vermogensverlies heeft geleden. Aan het vereiste van schade en causaal verband is dus voldaan.

4.11.

De omvang van de door [eiser] geleden schade is gelijk aan het weggesluisde geld. Het geld dat nog op de rekeningen van [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] staat, is geen schade. Dit kan [eiser] namelijk nog als onverschuldigd betaald terugvorderen (zie rov. 4.19 e.v.).

Er is voldaan aan het relativiteitsvereiste

4.12.

Volgens [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] is niet voldaan aan het relativiteitsvereiste. De normschending zou geen bescherming bieden tegen ‘eigen domheid of eigen (mogelijk niet zuivere) doelen’ van [eiser] . De rechtbank is echter met [eiser] van oordeel dat de geschonden norm wel degelijk strekt ter bescherming van de belangen van degene die benadeeld wordt door een rekeninghouder die de controle over zijn bankrekening uit handen geeft. Of er daarbij sprake is van ‘domheid’, is niet relevant. En van ‘mogelijk niet zuivere doelen’ aan de zijde van [eiser] is niet gebleken.

Eigen schuld en billijkheidscorrectie

4.13.

Volgens [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] is sprake van eigen schuld van [eiser] . Bovendien zou de schadevergoeding moeten worden gematigd. [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] wijzen op de onaanvaardbare gevolgen die toewijzing van de door [eiser] gevorderde schadevergoeding voor hen zou hebben. Dit zou tot hun faillissement leiden en zij zouden de rest van hun leven moeten aflossen. Verder wijzen zij erop dat niet is komen vast te staan dat zij iets met de zwendel van [naam] te maken hebben. Bovendien zouden zij niet hebben geprofiteerd van deze zwendel, en zijn ze bereid het geld dat nog op de rekening staat, onder aftrek van hun spaargeld, terug te betalen. Ook wijzen zij erop dat het ondoordacht en goedgelovig was van [eiser] om enorme bedragen aan [naam] uit te lenen, zonder zekerheden te bedingen. Tot slot zou [eiser] zijn schadebeperkingsplicht hebben geschonden door twee jaar te wachten met het ondernemen van actie.

4.14.

De rechtbank oordeelt dat het, in het licht van het beroep van [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] op eigen schuld, op de weg van [eiser] had gelegen om openheid van zaken te geven over de wijze waarop hij door [naam] is overgehaald om zeer grote geldbedragen over te maken op rekeningen van voor hem onbekende derden. Dit heeft hij echter niet gedaan.

4.15.

Zo is niet duidelijk geworden waarom [eiser] een bedrag van meer dan € 2,5 miljoen aan [naam] heeft betaald. Ter zitting heeft hij toegelicht dat daarmee de advocaatkosten van [naam] konden worden gedekt. Dit roept vragen op, omdat het moeilijk voorstelbaar is daarvoor zo’n groot bedrag nodig is. Verder is niet duidelijk geworden waarom hij pas is gestopt met geld overmaken, toen de bank liet weten dat het ‘foute boel’ was. Volgens [eiser] is hij blijven betalen, omdat hij onder enorme (tijds)druk stond (zie ook rov. 4.1). [eiser] heeft dit betoog echter niet verder toegelicht of met stukken onderbouwd. Zo heeft hij geen inzicht gegeven in de met [naam] gemaakte afspraken of gewisselde appberichten. Ook de documenten die volgens [eiser] door [naam] vervalst zouden zijn, heeft hij niet overgelegd. En tot slot heeft hij volstaan met het overleggen van slechts enkele passages uit het politierapport. Door het ontbreken van een nadere onderbouwing kan de rechtbank zich geen goed beeld vormen van de druk waaraan [eiser] zegt te hebben blootgestaan om grote bedragen te blijven overmaken. Op zichzelf kan de rechtbank nog volgen dat [eiser] zich na de eerste betaling van € 55.000 onder druk gezet voelde om een tweede bedrag te betalen. Maar het is niet bij één extra betaling gebleven. [eiser] heeft drie weken lang bijna dagelijks geld overgemaakt, waarbij de overgemaakte bedragen steeds groter werden. Uit het overlegde transactieoverzicht blijkt bijvoorbeeld dat hij op 18 maart 2024 (enkele dagen voordat hij te horen kreeg dat het ‘foute boel’ was) nog € 630.000 heeft gestort. Daarom blijft de rechtbank met veel vragen zitten. Waarom is [eiser] na de eerste, tweede of derde betaling niet op de rem gaan staan, maar juist steeds meer gaan betalen? Waarom heeft hij niet eerder de politie ingeschakeld? En waarom heeft hij (steeds meer) geld gestort zonder adviseurs in te schakelen, goed onderzoek te toen of zekerheden te bedingen?

4.16.

Doordat [eiser] geen openheid van zaken heeft gegeven, kan de rechtbank alleen maar concluderen dat [eiser] willens en wetens een uiterst risicovolle transactie van enorme omvang is aangegaan. Daarom oordeelt de rechtbank dat hij het risico heeft genomen dat de transactie niet goed zou uitpakken, met als gevolg dat hij een groot deel van zijn geld zou kwijtraken. De ontstane schade is dus mede het gevolg van aan [eiser] zelf toerekenbare omstandigheden. Dit betekent dat de schadevergoedingsplicht van [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] op grond van de causale verdeling in aanzienlijke mate moet worden verminderd.

4.17.

Daarnaast oordeelt de rechtbank dat bij [gedaagde sub 1] een billijkheidscorrectie op zijn plaats is. Aan [eiser] kan in zekere zin hetzelfde verwijt worden gemaakt als aan [gedaagde sub 1] : beiden hebben geen weerstand aan [naam] kunnen bieden, en beiden hebben daardoor grote risico’s genomen. Het verschil is wel dat [eiser] een zakenpartner van [naam] was, terwijl [gedaagde sub 1] zijn jongere halfbroer is, en dus veel minder goed in staat moet worden geacht om weerstand te kunnen bieden. Bovendien heeft [eiser] er zelf voor gekozen om met [naam] in zee te gaan, terwijl [gedaagde sub 1] pas bij de zwendel van [naam] betrokken is geraakt toen er geld op zijn rekening werd gestort. Gelet op deze omstandigheden eist de billijkheid dat een aanzienlijk deel van de schade voor rekening van [eiser] moet blijven. Daarom zal de schadevergoedingsplicht van [gedaagde sub 1] worden verminderd tot het bedrag dat hij contant heeft opgenomen van zijn eigen rekening en die van [gedaagde sub 3] , en aan [naam] heeft overhandigd. Ondanks zijn jonge leeftijd en het feit dat [naam] zijn oudere halfbroer is, had hij zich namelijk niet moeten laten overhalen om grote contante geldopnames te doen. [eiser] heeft onbetwist gesteld dat [gedaagde sub 1] een bedrag van in totaal € 162.380 heeft opgenomen. Dit bedrag moet [gedaagde sub 1] dus bij wijze van schadevergoeding aan [eiser] betalen. Voor verdere matiging op grond van artikel 6:109 BW ziet de rechtbank geen aanleiding.

4.18.

Ook bij [gedaagde sub 3] is een billijkheidscorrectie op zijn plaats. Voor haar geldt dat de rechtbank er begrip voor heeft dat zij geen weerstand aan haar zoon heeft kunnen bieden. Bovendien is niet komen vast te staan dat zij betrokken was bij de zwendel of daarvan heeft geprofiteerd. Zij heeft daarom slechts een beperkte mate van schuld aan de schade van [eiser] . Alles afwegende, oordeelt de rechtbank dat op grond van de causale verdeling en de billijkheidscorrectie de schadevergoedingsplicht van [gedaagde sub 3] geheel komt te vervallen.

[gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] moeten het bedrag terugbetalen dat nog op hun rekening staat

4.19.

Het geld dat nog op de rekeningen van [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] staat, valt niet onder de door [eiser] geleden schade (zie rov. 4.11). Dit betekent dat de rechtbank moet beoordelen of [eiser] aanspraak heeft op terugbetaling daarvan wegens onverschuldigde betaling.

4.20.

Volgens [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] is van onverschuldigde betaling geen sprake. [eiser] zou het geld niet van hen, maar van [naam] moeten vorderen. Zij zouden het geld ook niet te kwader trouw hebben aangenomen. Verder zou hun spaartegoed nog moeten worden afgetrokken van het terug te betalen bedrag. Tot slot zouden zij niet zijn geïnformeerd over de vernietiging van de onderliggende rechtsverhouding.

4.21.

Als gevolg van de vernietiging van de rechtshandelingen die ten grondslag liggen aan de betalingen door [eiser] , is met terugwerkende kracht de rechtsgrond aan deze betalingen ontvallen. Dit betekent dat deze onverschuldigd zijn gedaan. Daaraan doet niet af dat [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] niet over de vernietiging zijn geïnformeerd. Dat hoeft namelijk niet, omdat zij geen partij zijn bij de (vernietigde) afspraken tussen [eiser] en [naam] . [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] hebben verklaard dat zij niet wisten dat het geld op hun rekening zou worden overgemaakt. Zij hebben dit dus niet aangenomen als vertegenwoordiger van [naam] . Dit betekent dat [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] – en dus niet [naam] – de ontvanger in de zin van artikel 6:203 BW zijn. Daarom kan [eiser] dit geld van hen terugvorderen.

4.22.

[gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] moeten het door [eiser] gestorte geld, voor zover dat nog op hun rekening staat, dus terugbetalen. Volgens [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] stond er een spaartegoed van € 2.500 respectievelijk € 3.500 op hun rekening, toen [eiser] het geld overmaakte. Zij hebben dit echter niet onderbouwd, en daarom zal hiermee geen rekening worden gehouden. Dit betekent dat [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] een bedrag van € 414.785,26 respectievelijk € 71.607,13 aan [eiser] moeten terugbetalen.

Ten aanzien van [gedaagde sub 2]

4.23.

Volgens [eiser] heeft ook [gedaagde sub 2] zijn bankrekening aan [naam] ter beschikking gesteld om de zwendel van [naam] te faciliteren. Dit zou blijken uit het feit dat hij op 20 maart 2024 een bedrag van € 10.000 heeft ontvangen vanaf de rekening van [gedaagde sub 1] . Dit geld zou door de zoon van [gedaagde sub 2] zijn opgenomen. [gedaagde sub 2] betwist dat hij zijn bankrekening ter beschikking heeft gesteld. Hij zou onmiddellijk na ontvangst van het bedrag van € 25.000 op 20 maart 2024 contact met [eiser] hebben opgenomen. Ook zou hij hebben geprobeerd om dit bedrag terug te storten. Dit is niet gelukt, omdat de rekening van [eiser] geblokkeerd zou zijn. Direct daarna is er strafvorderlijk beslag gelegd, zodat hij het geld ook niet op een later moment kon terugstorten.

4.24.

Voor een onrechtmatige daad is vereist dat er schade is. Het is niet in geschil dat het geld dat [eiser] op de rekening van [gedaagde sub 2] stortte, daar nog staat. Dit betekent dat er geen schade is. [eiser] kan het gestorte geld immers nog als onverschuldigd betaald terugvorderen (zie hierna). Daarom kan in het midden blijven of aan de zijde van [gedaagde sub 2] sprake is van een onrechtmatige gedraging in de zin van artikel 6:162, tweede lid, BW.

4.25.

Volgens [eiser] heeft hij het op de rekening van [gedaagde sub 2] gestorte bedrag van € 25.000 onverschuldigd betaald. [gedaagde sub 2] erkent dat er geen titel is voor deze betaling. De rechtbank zal de vordering tot betaling van € 25.000 daarom op de grondslag van onverschuldigde betaling toewijzen.

Ten aanzien van [gedaagden] c.s.

Wettelijke rente

4.26.

[eiser] vordert wettelijke rente over de gevorderde schadevergoeding vanaf 20 maart 2024, omdat [gedaagde sub 1] op die dag van rechtswege in verzuim is geraakt. Om aanspraak te kunnen maken op wettelijke rente, moet de schuldenaar in verzuim zijn. Als het gaat om een verbintenis tot schadevergoeding die voortvloeit uit onrechtmatige daad, zoals in het geval van [gedaagde sub 1] , treedt het verzuim in op het moment waarop de schade moet worden geacht te zijn geleden. Dit is het moment waarop het geld vanaf zijn rekening is weggesluisd. Dat is gebeurd in de periode vóór 20 maart 2024. Daarom zal de wettelijke rente over de schadevergoeding worden toegewezen als gevorderd.

4.27.

Over het bedrag dat onverschuldigd is betaald, vordert [eiser] wettelijke rente vanaf de datum waarop [gedaagden] c.s. in verzuim is geraakt. Dit is volgens hem de dag waarop de rechtshandelingen die ten grondslag liggen aan de overboekingen zijn vernietigd, te weten 26 februari 2026. [gedaagden] c.s. heeft geen verweer gevoerd tegen deze ingangsdatum. Daarom zal de wettelijke rente over het onverschuldigd betaalde bedrag worden toegewezen zoals gevorderd.

4.28.

[gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] betogen dat zij geen wettelijke rente verschuldigd zijn, omdat [eiser] twee jaar heeft stilgezeten. Louter stilzitten brengt echter niet mee dat een schuldeiser zijn recht op wettelijke rente verliest. Ook hun betoog dat [eiser] het geld willens en wetens op hun rekeningen heeft overgemaakt slaagt niet. Deze omstandigheid is in aanmerking genomen bij de vaststelling van de mate waarin [eiser] eigen schuld heeft, maar speelt geen afzonderlijke rol bij de vraag of wettelijke rente verschuldigd is. Tot slot slaagt ook niet het verweer van [gedaagde sub 2] dat hij ten onrechte is gedagvaard en dat een procedure eenvoudig had kunnen worden voorkomen. De rechtbank is namelijk met [eiser] van oordeel dat die er belang bij had om deze procedure te starten, omdat [gedaagde sub 2] ook naar aanleiding van de aansprakelijkheidsstelling van 25 februari 2026 het geld niet heeft teruggestort. Daaraan doet niet af dat dit volgens [gedaagde sub 2] niet mogelijk was omdat er beslag op zijn rekening lag. Hij had het geld immers ook uit andere middelen kunnen voldoen. Bovendien is het beslag een omstandigheid die voor zijn rekening komt.

Buitengerechtelijke kosten

4.29.

[eiser] vordert vergoeding van buitengerechtelijke incassokosten, omdat hij nader onderzoek naar NAW-gegevens en mogelijk verhaal heeft moeten doen. Op grond van het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten, en uitgaande van de gevorderde hoofdsommen, zou het gaan om een bedrag van € 6.775 voor [gedaagde sub 1] , € 2.925,10 voor [gedaagde sub 3] en € 1.025 voor [gedaagde sub 2] . Volgens [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] is de vordering niet toewijsbaar, omdat [eiser] slechts een aansprakelijkheidsstelling heeft verstuurd. [gedaagde sub 2] voert aan dat het onredelijk zou zijn om de buitengerechtelijke kosten voor zijn rekening te laten komen.

4.30.

De rechtbank begrijpt het verweer van [gedaagden] c.s. als (mede) een beroep op artikel 6:96 lid 3 BW. Dit artikel bepaalt dat buitengerechtelijke incassokosten in een geval waarin een procedure is gevoerd slechts op de voet van artikel 6:96 lid 2 BW voor vergoeding in aanmerking komen, voor zover die betrekking hebben op andere verrichtingen dan die waarvoor de in artikel 241 Rv bedoelde kosten, zoals die ter voorbereiding van de gedingstukken en ter instructie van de zaak, een vergoeding plegen in te sluiten. In het licht van dit verweer had het op de weg van [eiser] gelegen om nader te onderbouwen, bijvoorbeeld met gespecificeerde facturen, dat zij nader onderzoek naar NAW-gegevens en mogelijk verhaal heeft gedaan en dat het daarbij niet gaat om kosten als bedoeld in artikel 241 Rv. Verder is ter zitting ook niet gesteld of gebleken dat sprake is geweest van andere werkzaamheden die niet op grond van artikel 241 Rv zijn begrepen in de gevorderde proceskosten, zoals intensieve schikkingsonderhandelingen. De gevorderde vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten wordt daarom afgewezen.

Beslag- en proceskosten

4.31.

[eiser] vordert dat van [gedaagden] c.s. in de beslagkosten wordt veroordeeld. Deze vordering is gelet op het bepaalde in artikel 706 Rv toewijsbaar. [eiser] vordert een bedrag van € 1.366,46. Op de door [eiser] ter onderbouwing van zijn vordering overgelegde factuur (productie 11) staat ook een bedrag van € 50 voor de aanleg van het dossier en € 12 voor kosten Toezicht en Tuchtrecht. Dit zijn geen beslagkosten in de zin van artikel 706 Rv en deze komen daarom niet voor vergoeding in aanmerking. De gevorderde btw wordt ook afgewezen, omdat onderaan de exploten niet staat dat [eiser] niet btw-plichtig is. Daarom worden de beslagkosten vastgesteld op € 1.067 voor kosten deurwaardersexploten en € 735 voor griffierecht. [eiser] vordert € 1.500 voor salaris advocaat. Dit bedrag is lager dan het liquidatietarief voor het beslagrekest en zal daarom worden toegewezen. Dit betekent dat [gedaagden] c.s. in totaal een bedrag van € 3.302 aan beslagkosten moet betalen.

4.32.

De gevorderde hoofdelijke veroordeling in de beslagkosten zal worden afgewezen. Het gaat hier om drie feitelijk gescheiden geschillen. [gedaagde sub 1] , [gedaagde sub 3] en [gedaagde sub 2] hebben separaat van elkaar onrechtmatig gehandeld, dan wel onverschuldigd betaald gekregen. Daarom zal elk van hen worden veroordeeld in een derde deel van de totale beslagkosten.

4.33.

[gedaagden] c.s. is grotendeels in het ongelijk gesteld en moet daarom ook de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De gevorderde hoofdelijke veroordeling in de proceskosten zal om de hiervoor vermelde reden worden afgewezen. De door [gedaagden] c.s. te betalen proceskosten zullen dus individueel worden begroot, met dien verstande dat [gedaagden] c.s. ieder een derde deel van het door [eiser] betaalde griffierecht (te weten € 2.462) moeten betalen. Omdat de rechtbank bij [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 3] een aanzienlijk deel van het gevorderde bedrag afwijst, zal voor het salaris advocaat het tarief worden toegepast dat geldt voor het toegewezen bedrag. De proceskosten van [gedaagden] c.s. worden aldus begroot op:

Ten aanzien van [gedaagde sub 1] :

- kosten van de dagvaarding

€

127,08

- griffierecht

€

820,67

- salaris advocaat

€

7.446,00

(2 punten × € 3.723,00)

- nakosten

€

189,00

(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

Totaal

€

8.582,75

Ten aanzien van [gedaagde sub 3] :

- kosten van de dagvaarding

€

127,08

- griffierecht

€

820,67

- salaris advocaat

€

2.580,00

(2 punten × € 1.290,00)

- nakosten

€

189,00

(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

Totaal

€

3.716,75

Ten aanzien van [gedaagde sub 2] :

- kosten van de dagvaarding

€

127,08

- griffierecht

€

820,67

- salaris advocaat

€

1.672,00

(2 punten × € 836,00)

- nakosten

€

189,00

(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

Totaal

€

2.808,75

5 De beslissing

De rechtbank

Ten aanzien van [gedaagde sub 1] :

5.1.

veroordeelt [gedaagde sub 1] tot betaling aan [eiser] van een schadevergoeding van € 162.380, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over het toegewezen bedrag, met ingang van 20 maart 2024 tot de dag van volledige betaling,

5.2.

veroordeelt [gedaagde sub 1] tot betaling aan [eiser] van € 414.785,26, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over het toegewezen bedrag, met ingang van 26 februari 2026 tot de dag van volledige betaling,

5.3.

veroordeelt [gedaagde sub 1] in de beslagkosten, tot op heden vastgesteld op € 1.100,67,

5.4.

veroordeelt [gedaagde sub 1] in de proceskosten van € 8.582,75, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als [gedaagden] c.s. niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

Ten aanzien van [gedaagde sub 3] :

5.5.

veroordeelt [gedaagde sub 3] tot betaling aan [eiser] van € 71.607,13, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over het toegewezen bedrag, met ingang van 26 februari 2026 tot de dag van volledige betaling,

5.6.

veroordeelt [gedaagde sub 3] in de beslagkosten, tot op heden vastgesteld op € 1.100,67,

5.7.

veroordeelt [gedaagde sub 3] in de proceskosten van € 3.716,75, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als [gedaagden] c.s. niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

Ten aanzien van [gedaagde sub 2] :

5.8.

veroordeelt [gedaagde sub 2] tot betaling aan [eiser] van € 25.000, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over het toegewezen bedrag, met ingang van 26 februari 2026 tot de dag van volledige betaling,

5.9.

veroordeelt [gedaagde sub 2] in de beslagkosten, tot op heden vastgesteld op € 1.100,67,

5.10.

veroordeelt [gedaagde sub 2] in de proceskosten van € 2.808,75, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als [gedaagden] c.s. niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

Ten aanzien van [gedaagden] c.s.:

5.11.

verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,

5.12.

wijst het meer of anders gevorderde af.

Dit vonnis is gewezen door mr. J. van der Lee en in het openbaar uitgesproken op 18 november 2026.

Artikel 6:162, eerste en tweede lid, BW. Vgl. Gerechtshof Den Haag 25 augustus 2026, ECLI:NL:GHDHA:2026:2937 en Gerechtshof Den Haag 4 mei 2021, ECLI:NL:GHDHA:2021:826. Artikel 6:162, eerste en derde lid, BW. Artikel 6:163 BW. Artikel 6:101 BW. Artikel 6:203 BW. Artikel 3:53 BW. ECLI:NL:PHR:2025:592, r.o. 5.6 en 5.7. Artikel 10 Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders.