Bevoegdheidsincident. Verhouding artikel 107 en 108 Rv. Tussen een van de eisers en een van de gedaagden is…

Civiel recht

Zittingsplaats Arnhem

Zaaknummer: C/05/469139 / HA ZA 26-282

Vonnis in incident van 21 oktober 2026

in de zaak van

gevestigd te [plaats] ,
2. [bedrijf 2] B.V.,

tevens handelend onder de naam [bedrijf 1]

gevestigd te [plaats] ,

eisende partijen in de hoofdzaak,

verwerende partijen in het incident,

hierna afzonderlijk te noemen: [bedrijf 1] en [bedrijf 2] ,

hierna samen te noemen: [eiser] c.s.,

advocaat: mr. M. van Eekelen-Atema,

tegen

gevestigd te Teteringen,

gedaagde partij in de hoofdzaak,

eisende partij in het incident,

advocaat: mr. J.M. Veldhuis,
2. [gedaagde 2],

wonende te [plaats] ,

gedaagde partij in de hoofdzaak,

advocaat: mr. S.C.H.M. Leijten,
3. [gedaagde 3],

wonende te [plaats] ,

gedaagde partij in de hoofdzaak,

eisende partij in het incident,

advocaat: mr. J.M. Veldhuis,
4. [gedaagde 4],

wonende te [plaats] ,

gedaagde partij in de hoofdzaak,

eisende partij in het incident,

advocaat: mr. J.M. Veldhuis

hierna samen te noemen: gedaagden

hierna afzonderlijk te noemen: BLN, [gedaagde 2] , [gedaagde 3] , en [gedaagde 4] ,

1.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaardingen,

- het herstelexploot voor de dagvaarding aan [gedaagde 3] ,

- de conclusie van antwoord tevens houdende conclusie van eis in voorwaardelijke reconventie van [gedaagde 2] ,

- de incidentele conclusie tot onbevoegdheid en verwijzing van BLN, [gedaagde 3] en [gedaagde 4] ,

- de brief van 18 augustus 2026 met referte van [eiser] c.s.,

- het rolbericht van 25 augustus 2026, waarin is bepaald dat [gedaagde 2] zich mag uitlaten over de verwijzing,

- de akte uitlating bevoegdheid van [gedaagde 2] ,

- de akte in het bevoegdheidsincident van [eiser] c.s.

1.2.

Ten slotte is vonnis bepaald in het incident.

in de hoofdzaak

2.1.

[eiser] c.s. vordert - samengevat - een verklaring voor recht dat gedaagden onrechtmatig jegens haar, althans jegens [bedrijf 1] hebben gehandeld en dat gedaagden hoofdelijk aansprakelijk zijn voor alle door [bedrijf 1] als gevolg daarvan geleden schade. Zij vordert daarnaast hoofdelijke veroordeling van gedaagden tot betaling aan [bedrijf 1] van een bedrag uit hoofde van de contractuele restitutieverplichting en (een voorschot op) schadevergoeding. Zij legt daaraan het volgende ten grondslag. [eiser] c.s. is een leasemaatschappij van onder andere voertuigen. [bedrijf 1] en BLN hebben op 5 juni 2023 een samenwerkingsovereenkomst gesloten, die op 29 januari 2024 is vervangen door een nieuwe samenwerkingsovereenkomst. [eiser] c.s. verwijt gedaagden frauduleus te hebben gehandeld. Daarmee is het handelen van BLN in strijd met de samenwerkingsovereenkomst en ook onrechtmatig jegens [bedrijf 1] . [gedaagde 3] , [gedaagde 4] en [gedaagde 2] zijn indirect [functie] van BLN en hebben door hun betrokkenheid bij het frauduleus handelen ook persoonlijk onrechtmatig jegens [bedrijf 1] gehandeld.

2.2.

In dit incident vorderen BLN, [gedaagde 3] en [gedaagde 4] dat de rechtbank zich onbevoegd verklaart om kennis te nemen van de tegen hen ingestelde vorderingen en dat zij deze zaken verwijst naar de rechtbank Amsterdam. BLN, [gedaagde 3] en [gedaagde 4] beroepen zich daarbij op een forumkeuze voor de rechtbank Amsterdam in de eerdergenoemde samenwerkingsovereenkomst van 29 januari 2024. In dat beding staat dat alle geschillen voortvloeiende uit, of verband houdende met, de samenwerkingsovereenkomst zullen worden beslecht door de rechter te Amsterdam. Aangezien de vorderingen jegens de gedaagden nauw met elkaar samenhangen, de vorderingen op hetzelfde feitencomplex zijn gebaseerd en [eiser] c.s. hoofdelijke veroordeling van gedaagden vordert, dienen de zaken van [gedaagde 3] , [gedaagde 4] en [gedaagde 2] om redenen van doelmatigheid door dezelfde rechter te worden behandeld als de zaak tegen BLN. Nu de rechter te Amsterdam jegens BLN exclusief bevoegd is, moeten de zaken van de andere gedaagden ook worden verwezen naar de rechtbank Amsterdam, aldus BLN, [gedaagde 3] en [gedaagde 4] .

2.3.

[gedaagde 2] verzet zich tegen verwijzing. Hij voert aan dat hij persoonlijk geen partij is bij de samenwerkingsovereenkomst en dus niet is gebonden aan het daarin overeengekomen forumkeuzebeding. Volgens [gedaagde 2] bestaat er ook niet voldoende samenhang tussen de vorderingen in de zin van artikel 107 Rv, omdat de vorderingen jegens BLN gebaseerd zijn op contractuele (aansprakelijkheids)gronden en jegens [gedaagde 2] en zijn medebestuurders op onrechtmatige daad. Artikel 107 Rv is volgens [gedaagde 2] bovendien niet bedoeld voor de situatie zoals de onderhavige, waarin één van de betrokken partijen zich verzet tegen de bevoegdheid van de rechtbank waarvoor zij is gedagvaard en de zaak om die reden wordt verwezen naar een andere rechtbank. Ook is volgens [gedaagde 2] verwijzing niet doelmatig, omdat hij al een conclusie van antwoord met een voorwaardelijke eis in reconventie heeft ingediend.

2.4.

[eiser] c.s. refereert zich aan het oordeel van de rechtbank, zolang maar wel de vorderingen jegens alle gedaagden door dezelfde rechtbank worden behandeld.

Verwijzing

3.1.

Zoals onbetwist door BLN, [gedaagde 3] en [gedaagde 4] gesteld, hebben [bedrijf 1] en BLN in de samenwerkingsovereenkomst gekozen voor geschilbeslechting door de rechtbank Amsterdam. Ingevolge artikel 108 Rv verklaart de rechter voor wie een zaak is aangebracht, zich onbevoegd, indien partijen in een forumkeuzebeding een andere bevoegde rechter hebben aangewezen en indien de gedaagde partij zich tijdig op de onbevoegdheid beroept. Indien partijen een bepaalde rechter als exclusief bevoegde rechter hebben aangewezen, kunnen partijen niet van deze rechter worden afgehouden op grond van andere bepalingen die de relatieve bevoegdheid regelen, zoals artikel 107 Rv dat een bevoegdheidsregel geeft bij aanwezigheid van meerdere gedaagden. Met andere woorden: het bepaalde in artikel 108 Rv prevaleert boven het bepaalde in artikel 107 Rv. De rechtbank Amsterdam is bij uitsluiting bevoegd om kennis te nemen van geschillen in verband met de samenwerkingsovereenkomst. Dat betekent dat de rechtbank zich onbevoegd dient te verklaren ten aanzien van de vorderingen jegens BLN.

3.2.

Aangezien [gedaagde 4] in [plaats] woont, is de rechtbank in beginsel wel bevoegd om te oordelen over de vorderingen die jegens hem zijn ingesteld. Uit artikel 107 Rv volgt dat de rechter die bevoegd is ten aanzien van een van de gedaagden, dat ook is ten aanzien van de andere gedaagden, mits tussen de vorderingen een zodanige samenhang bestaat dat redenen van doelmatigheid een gezamenlijke behandeling rechtvaardigen. Van een zodanige samenhang is hier sprake. De vorderingen jegens alle gedaagden zijn namelijk, hoewel de rechtsgronden verschillen, allemaal gebaseerd op het verwijt dat [eiser] c.s. gedaagden maakt dat zij frauduleus hebben gehandeld, althans daarbij betrokken zijn geweest. Als verschillende rechters over deze vorderingen zouden moeten oordelen, is dat ondoelmatig. Daarmee zouden niet alleen onnodig veel middelen moeten worden aangewend, maar dat zou bovendien kunnen leiden tot tegenstrijdige beslissingen. Nog daargelaten dat [eiser] c.s. hoofdelijke veroordeling van gedaagden vordert.

3.3.

De andere gedaagden zijn geen partij bij de samenwerkingsovereenkomst en dus niet gebonden aan het forumkeuzebeding, zoals [gedaagde 2] terecht aanvoert. Zoals hiervoor is overwogen in het kader van de toepassing van artikel 107 Rv, is een afzonderlijke behandeling van de vorderingen door verschillende rechtbanken echter onwenselijk. Nu de rechtbank Amsterdam bij uitsluiting bevoegd is ten aanzien van de vorderingen jegens BLN, ligt verwijzing van de zaak tegen alle gedaagden naar de rechtbank Amsterdam voor de hand. Dat kan de rechtbank doen door toepassing van artikel 107 Rv in verbinding met artikel 220 Rv. Hoewel artikel 220 Rv geen regel geeft voor het geval dat een zaak verknocht is aan een zaak die niet reeds bij een andere gewone rechter van gelijke rang aanhangig is, acht de rechtbank die bepaling toch van toepassing in een geval als het onderhavige, waarin de zaak tegen BLN nog niet bij de rechtbank Amsterdam aanhangig is maar naar die rechtbank zal worden verwezen. Ook in een dergelijk geval rechtvaardigen immers redenen van doelmatigheid een gezamenlijke behandeling vanwege de samenhang tussen de zaken. Er is weliswaar geen incidentele vordering tegen [gedaagde 2] ingesteld maar de rechtbank kan ook ambtshalve verwijzen, zoals volgt uit artikel 220 Rv. Het enkele feit dat [gedaagde 2] al een conclusie van antwoord met een voorwaardelijke eis in reconventie heeft ingediend, doet daaraan niet af omdat de zaak zal worden verwezen in de stand waarin zij zich bevindt.

3.4.

De rechtbank zal op grond van het voorgaande de zaak verwijzen naar de rechtbank Amsterdam.

3.5.

Voor voortzetting van de zaak is vereist dat één van de partijen de anderen bij exploot oproept en de zaak aanhangig maakt bij de rechter naar wie de zaak verwezen wordt.

3.6.

[eiser] c.s. zal in de proceskosten (inclusief nakosten) van BLN, [gedaagde 3] en [gedaagde 4] worden veroordeeld omdat het incident terecht is opgeworpen. Deze worden begroot op € 842,00 (€ 653,00 aan salaris advocaat (1 punt × € 653,00) en € 189,00 aan nakosten). Ook de daarover gevorderde wettelijke rente zal worden toegewezen. Er is geen incidentele vordering door [gedaagde 2] ingesteld, zodat er geen grond is om [eiser] c.s. in de door [gedaagde 2] gemaakte proceskosten te veroordelen. Er is evenmin grond om [gedaagde 2] in de door [eiser] c.s. gemaakte proceskosten te veroordelen.

De rechtbank

in het incident

4.1.

verklaart zich onbevoegd van de vorderingen in de hoofdzaak kennis te nemen,

4.2.

veroordeelt [eiser] c.s. in de proceskosten aan de kant van BLN, [gedaagde 3] en [gedaagde 4] , begroot op € 842,00, te betalen binnen veertien dagen na dagtekening van dit vonnis, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als [eiser] c.s. niet tijdig aan de veroordelingen voldoen en het vonnis daarna wordt betekend,

4.3.

veroordeelt [eiser] c.s. tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten van BLN, [gedaagde 3] en [gedaagde 4] vanaf veertien dagen na dagtekening van dit vonnis tot aan de dag van volledige betaling,

4.4.

verklaart dit vonnis wat betreft de veroordelingen in de proceskosten van BLN, [gedaagde 3] en [gedaagde 4] uitvoerbaar bij voorraad,

4.5.

wijst het anders of meer gevorderde af,

4.6.

verwijst de zaak naar de handelsrechter van de rechtbank Amsterdam in de stand waarin zij zich bevindt,

4.7.

wijst partijen erop dat iedere partij het recht heeft de andere partij(en) bij exploot op te roepen bij de rechtbank Amsterdam tegen een nieuwe roldatum.