Civiel recht overig

Verbintenissenrecht. Geschil over nakoming van afspraken tussen ex-echtelieden, na een huwelijk van ruim 60…

Rechtbank Gelderland, 8 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 8 oktober 2026 heeft de Rechtbank Gelderland uitspraak gedaan in een zaak over civiel recht.

Instantie
Rechtbank Gelderland
Zittingsplaats
Arnhem
Datum uitspraak
8 oktober 2026
Datum publicatie
23 oktober 2026
Zaaknummer
C/05/461576 / HA ZA 26-12
Procedure
Proces-verbaal
Advocaat
mr. H.C. Egger-van Oppen, mr. B.L.A. Ruijs
ECLI
ECLI:NL:RBGEL:2026:8221
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Verbintenissenrecht. Geschil over nakoming van afspraken tussen ex-echtelieden, na een huwelijk van ruim 60 jaar. Contractuele boete, verzuim, finale kwijting en matiging boete.

Uitspraak

RECHTBANK Gelderland

Civiel recht

Zittingsplaats Arnhem

Zaaknummer: C/05/461576 / HA ZA 26-12

Proces-verbaal van de mondelinge uitspraak van 8 oktober 2026

in de zaak van

[eiser] ,

wonende te [woonplaats] ,

eisende partij in conventie,

verwerende partij in reconventie,

hierna te noemen: [eiser] ,

advocaat: mr. H.C. Egger-van Oppen,

tegen

[gedaagde] ,

wonende in de gemeente [woonplaats] ,

gedaagde partij in conventie,

eisende partij in reconventie,

hierna te noemen: [gedaagde] ,

advocaat: mr. B.L.A. Ruijs.

De zitting wordt gehouden in het gebouw van de rechtbank in Arnhem.

De zaak wordt behandeld door mr. S.A. van den Toorn, rechter, bijgestaan door mr. L.M. van den Berg als griffier.

Aanwezig zijn:

- [eiser] , bijgestaan door mr. Egger-van Oppen voornoemd

- [gedaagde] , vergezeld van familieleden en van [persoon 1] en [persoon 2] , begeleiders van het sociale wijkteam, en bijgestaan door mr. Ruijs voornoemd.

De volgende stukken zijn op de zitting aan het procesdossier toegevoegd:

- producties 10a tot en met 14 die [gedaagde] bij brief van 23 september 2026 heeft ingediend.

Partijen hebben op de zitting hun standpunten toegelicht. Vervolgens is de mondelinge behandeling gesloten en heeft de rechtbank op de zitting in aanwezigheid van partijen mondeling uitspraak gedaan, spoedshalve op de voet van art. 29a lid 5 Rv. De beslissing en de belangrijkste gronden daarvan zijn ter zitting uitgesproken. Dit proces-verbaal, afgegeven op 13 oktober 2026, bevat de volledige schriftelijke uitwerking van de mondelinge uitspraak.

1 De beoordeling

1.1

[eiser] en [gedaagde] , thans respectievelijk 85 en 81 jaar oud, zijn meer dan 60 jaar gehuwd geweest. Blijkens de echtscheidingsbeschikking van 28 augustus 2024 hebben partijen tijdens de mondelinge behandeling op 19 juni 2024 afgesproken dat [eiser] ,

- alle lasten van de echtelijke woning vanaf oktober 2022 voor zijn rekening neemt en betaalt, totdat de woning ofwel aan hem wordt toebedeeld, ofwel wordt geleverd aan een derde, zonder nadere verrekening met [gedaagde] , en

- de klok van haar vader, het bed, de televisie en de Chinese kast aan [gedaagde] zal afgeven, voor zover hij deze zaken in zijn bezit heeft.

1.2

Ter afwikkeling van de echtscheiding hebben partijen op 27 februari 2025 ter zitting in kort geding het volgende nader afgesproken.

De nog openstaande en nog te vervallen eigenaarslasten van de woning zullen tot aan de levering aan de koper, worden betaald en gedragen door [eiser] .

De opalen en de sleutel van de auto (bij partijen bekend) zullen aan [eiser] worden afgegeven direct na het ondertekenen van de verkoopovereenkomst van de woning. Uiterlijk op dat moment zal ook de locatie van de auto aan [eiser] bekend worden gemaakt.

Ieder der partijen verbeurt een boete van € 100,- per overtreding per dag aan de andere partij, indien een van de verplichtingen uit deze overeenkomst niet wordt nagekomen.

Partijen verklaren na uitvoering van het bovenstaande niets meer van elkaar te vorderen te hebben in het kader van deze procedure (finale kwijting) en evenmin mogelijk nog iets van elkaar te vorderen hebben in het kader van de rechtsbetrekking die tussen hen heeft bestaan.

1.3

Op 27 augustus 2025 hebben partijen en de kopers een koopakte ondertekend ter zake van de echtelijke woning. Na ontbinding van deze koop en verkoop aan anderen hebben partijen de woning op 15 december 2025 overgedragen.

1.4

Op 30 oktober 2025 heeft [gedaagde] opalen en de sleutel van de auto afgegeven en de locatie van de auto bekend gemaakt.

1.5

[eiser] heeft tot zekerheid van de vorderingen die hij in deze procedure heeft ingesteld ten laste van [gedaagde] conservatoir derdenbeslag laten leggen onder Coöperatieve Rabobank U.A.

in conventie

Boete

1.6

[eiser] vordert veroordeling van [gedaagde] tot betaling van een bedrag van € 23.900,00 aan verbeurde boetes vanwege het niet afgeven van alle opalen (€ 100,00 × 111 dagen tot 16 december 2025), het niet tijdig afgeven van de sleutel van de auto (€ 100,00 × 64 dagen) en het niet tijdig bekend maken van de locatie van de auto (€ 100,00 × 64 dagen), te vermeerderen met € 100,00 per dag vanaf 16 december 2025 totdat [gedaagde] alle opalen zal hebben afgegeven.

1.7

Anders dan [gedaagde] opwerpt was zij zonder ingebrekestelling in verzuim. De uiterlijke termijn voor nakoming van de hiervoor bedoelde verplichtingen is in het schikkingsproces-verbaal van 27 februari 2025 helder geformuleerd, namelijk direct na het ondertekenen van de verkoopovereenkomst van de woning. Dat is een voldoende bepaald moment. Dat deze koopovereenkomst is ontbonden en dat op 16 oktober 2025 een nieuwe koopovereenkomst is gesloten, maakt dit niet anders. Op 27 augustus 2026 was er immers een ondertekende koopovereenkomst en moest [gedaagde] dus direct presteren. Een ingebrekestelling was niet nodig.

1.8

Pas op 30 oktober 2026 heeft [gedaagde] (ter zake van de opalen al dan niet deels) aan haar verplichtingen voldaan. Dat betekent dat zij een bedrag van € 19.200,00 aan boetes heeft verbeurd (3 overtredingen × € 100,00 × 64 dagen tussen 27 augustus en 30 oktober 2025). Omdat de boete is verbonden aan vertraging in de nakoming, is de boete, anders dan [gedaagde] opwerpt, naast nakoming verschuldigd.

1.9

Het is wel de vraag of hier sprake is van drie afzonderlijke overtredingen. Bovendien zijn partijen 60 jaar gehuwd geweest, hebben zij een gevorderde leeftijd, verkeert [gedaagde] is slechte gezondheid en is de boete in het kader van een echtscheiding overeengekomen. Hier komt bij dat gesteld noch gebleken is dat [eiser] schade heeft geleden door de vertraging in de nakoming, laat staat tot een bedrag dat de verbeurde boete zou kunnen rechtvaardigen. Er is dus sprake van een wanverhouding tussen de boete en de schade. Om al deze redenen wordt de boete gematigd tot € 5.000,00, nog steeds een fors bedrag, maar de overtredingen waren ook niet mals.

Opalen

1.10

[eiser] heeft onvoldoende gemotiveerd gesteld dat [gedaagde] meer opalen van hem in bezit heeft dan zij op 30 oktober 2025 heeft afgegeven. [eiser] leidt dit af uit zijn lezing van feiten en omstandigheden die daartoe bepaald niet dwingen. De foto die de zoon van partijen van de verzameling opalen heeft gemaakt, betekent niet dat [gedaagde] opalen achterhoudt, ook niet in combinatie met de echtscheidingsprocedure en het schikkingsproces-verbaal. [gedaagde] heeft verklaard dat zij de opalen gevonden heeft en heeft ermee ingestemd dat zij de opalen aan [eiser] zou teruggeven. In de procedure en het p-v wordt echter uitsluitend gesproken over ‘de opalen’ in algemene zin. De aard van de opalen of de hoeveelheid wordt niet gespecificeerd. Dat [gedaagde] heeft verklaard dat zij ‘de opalen’ heeft gevonden wil dan niet zeggen dat zij heeft erkend dat zij de door [eiser] gestelde volledige verzameling opalen had gevonden. [gedaagde] betwist dat uitdrukkelijk en [eiser] heeft voor zijn stelling onvoldoende concrete aanknopingspunten geboden om hem daarin te kunnen volgen of om daarvan bewijs op te dragen.

1.11

Nu niet komt vast te staan dat [gedaagde] meer opalen van [eiser] in bezit heeft dan zij op 30 oktober 2025 heeft afgegeven, heeft zij ter zake van de afgifte van opalen nadien geen boete meer verbeurd. De daartoe strekkende vordering zal worden afgewezen.

1.12

Gelet op het voorgaande komt evenmin vast te staan dat [gedaagde] jegens [eiser] onrechtmatig heeft gehandeld door niet alle opalen af te geven. Vergoeding van schade bestaande uit de waarde van niet teruggegeven stenen, is dan niet aan de orde. Ook de daartoe strekkende vordering is niet toewijsbaar, nog daargelaten dat [eiser] de gestelde waarde van de opalen in het licht van de betwisting door [gedaagde] onvoldoende heeft toegelicht.

Auto

1.13

[eiser] heeft de auto uiteindelijk beschadigd teruggevonden in de openbare parkeergarage waar [gedaagde] de auto had neergezet. De auto heeft daar ongeveer twee jaar gestaan. Het betreft een Ford Mondeo uit 1999 met volgens [eiser] 353.000 kilometer op de teller die destijds al de APK niet had doorstaan. [eiser] heeft ter zitting erkend dat de dagwaarde van de auto nihil is. Hierop stuit zijn vordering tot vergoeding van schade aan de auto, bestaande uit de kosten van herstel van de beschadigingen, af. De beschadigingen benadelen [eiser] immers niet in zijn vermogen, hoezeer hij ook aan de auto gehecht is.

1.14

[eiser] heeft bovendien onvoldoende toegelicht dat [gedaagde] in dit verband onrechtmatig heeft gehandeld. Hij heeft gesuggereerd dat [gedaagde] de auto heeft beschadigd of laten beschadigen en die suggestie komt, gegeven de aard van de woorden die in de lak zijn gekrast, niet helemaal uit de licht vallen, maar [eiser] heeft zijn vordering uiteindelijk erop gebaseerd dat [gedaagde] haar zorgplicht als bewaarder van de auto heeft geschonden en aldus onrechtmatig heeft gehandeld. Waarom het onzorgvuldig was om de afgekeurde auto in een parkeergarage te stallen, terwijl de auto niet meer op de openbare weg mocht komen en [eiser] weigerde de auto te laten herstellen ondanks herhaalde verzoeken daartoe van zijn dochter, die de auto tot de afkeur gebruikte, heeft hij onvoldoende toegelicht. Ook om deze reden is de vordering tot vergoeding van de herstelkosten niet toewijsbaar.

1.15

[eiser] vordert ook nog € 2.000,00 aan achterstallig onderhoud aan de auto inclusief verdwenen onderdelen. Gegeven de ouderdom, de hoge kilometerstand en de afgekeurde staat van de auto mocht van [eiser] een specificatie van de kosten worden verwacht en ook een toelichting op het verband met het stilstaan van de auto. Die is uitgebleven. Deze kosten zijn dan niet toewijsbaar. Dat geldt ook voor de kosten van wegslepen van de auto. Bij gebreke van andersluidende aanknopingspunten moet worden aangenomen dat wegslepen sowieso nodig zou zijn geweest omdat de auto was afgekeurd.

Ontruiming

1.16

Bij brief van 5 december 2025 heeft [gedaagde] aan [eiser] laten weten dat zij met de kopers contact heeft gehad en heeft afgesproken dat de spullen die na de levering nog in de woning aanwezig zijn zullen worden opgeruimd door [gedaagde] , althans door derden die zij te hulp zal roepen. Na levering zal met de kopers een inventarisatie en een plan van aanpak voor het leegruimen worden gemaakt, zodat de kopers daarvan geen hinder ondervinden, aldus [gedaagde] in die brief.

[eiser] heeft zich over de ontruiming niet met [gedaagde] verstaan, hij heeft op eigen houtje gehandeld.

In dit licht bezien heeft [eiser] onvoldoende gemotiveerd gesteld dat hij genoodzaakt was de ontruiming van de woning vóór 15 december 2025 op te dragen aan zijn buurman voor 161 uur tegen een uurtarief van € 27,00. [gedaagde] had dat immers na de levering bij wege van vriendendienst kunnen laten doen en [eiser] wist dat of kon dat weten. Wellicht zouden voor de ontruiming, vanwege de hoeveelheid spullen, ook dan kosten zijn gemaakt, maar voor het bepalen van de omvang van dergelijke kosten heeft [eiser] geen aanknopingspunten gegeven. Hij kan de helft van de rekening van zijn buurman en van de kosten van drie vuilcontainers dan niet bij [gedaagde] neerleggen, ongeacht of de gehoudenheid daartoe wordt gebaseerd op de regels over eenvoudige gemeenschappen, zaakwaarneming of ongerechtvaardigde verrijking.

Beslag

1.17

Nu de vordering van [eiser] gedeeltelijk zal worden toegewezen kan [gedaagde] niet worden gevolgd in haar standpunt dat het beslag onnodig c.q. vexatoir was. [eiser] heeft echter geen exploot van betekening van een afschrift van de dagvaarding aan de derde beslagene (art. 721 Rv) in het geding gebracht. Aldus kan niet worden vastgesteld dat is voldaan aan dit op straffe van nietigheid van het beslag voorgeschreven vereiste en kan dus niet worden beoordeeld of de wettelijke termijnen en formaliteiten in acht zijn genomen. De vordering tot vergoeding van beslagkosten zal daarom worden afgewezen.

Slotsom

1.18

In conventie is dus een bedrag van € 5.000,00 toewijsbaar, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf de dag van dagvaarding, te weten 23 december 2025. Het meer of anders gevorderde zal worden afgewezen. Nu partijen over en weer op enkele punten in het ongelijk zijn gesteld en zij ex-echtelieden zijn, zullen de proceskosten tussen hen worden gecompenseerd, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.

in reconventie

Verzekeringspremie

1.19

[gedaagde] vordert veroordeling van [eiser] tot betaling van opstalverzekeringspremies die zij heeft voldaan. Het betreft lasten van de echtelijke woning die [eiser] op grond van de geldende afspraken had moeten voldoen. Zoals [eiser] terecht opwerpt zijn partijen op 27 februari 2025 echter finale kwijting overeengekomen. Gegeven de ruime strekking daarvan valt daaronder ook een op dat moment eventueel bestaande vordering van [gedaagde] tot vergoeding van onverplicht betaalde opstalverzekeringspremies. In zoverre heeft zij [eiser] voor de voldoening van haar vordering dus al kwijting verleend. Nadien heeft [gedaagde] nog een premie van € 119,55 voldaan, echter vanaf de en/of rekening van partijen. Zonder overtuigende nadere toelichting, die ontbreekt, kan dan niet worden vastgesteld dat [gedaagde] deze premie uit haar vermogen heeft betaald. Het gevorderde is dus niet toewijsbaar.

Schadevergoeding wegens niet afgeven zaken, althans afgifte ervan

1.20

[gedaagde] vordert dat [eiser] zal worden veroordeeld om de waarde van de klok van haar vader, het bed, de televisie en de Chinese kast aan haar te vergoeden omdat [eiser] deze zaken in strijd met de afspraak van 29 juni 2024 niet aan haar heeft afgeven en daartoe niet meer in staat is, althans om de zaken alsnog af te geven, versterkt met een dwangsom. Ook deze vordering stuit af op de op 27 februari 2025 verleende kwijting, met uitzondering van de afgifte van de klok. Ter zitting heeft [eiser] namelijk aangeboden de klok af te geven, hetgeen [gedaagde] heeft aanvaard. De vordering tot afgifte van de klok kan als een vordering tot nakoming van deze overeenkomst worden beschouwd en is op deze grond toewijsbaar. [gedaagde] dient de klok bij [eiser] op te (laten) halen. De veroordeling tot afgifte zal niet met een dwangsom worden versterkt. Er bestaat onvoldoende reden eraan te twijfelen dat [eiser] zal doen waartoe hij zich ten overstaan van de rechtbank heeft verbonden.

Boete

1.21

Voor zover [gedaagde] betaling van een boete vordert vanwege het niet door [eiser] voldoen van eigenaarslasten in de vorm van een rekening van ASN Bank van € 70,00, is die vordering niet toewijsbaar. Het betreft administratiekosten die hypotheekhouder ASN Bank op 10 juli 2025 in rekening heeft gebracht in verband met het beslag dat Belastingdeurwaarder Gemeente Bergen op de echtelijke woning heeft gelegd. [gedaagde] heeft onvoldoende toegelicht dat partijen op 27 februari 2025 hebben beoogd om een dergelijke schuld als eigenaarslast van de woning te beschouwen en dit was voor [eiser] ook niet voorzienbaar. Hij heeft dan geen boete verbeurd door de schuld te laat te voldoen.

1.22

Het niet tijdig voldoen van opstalverzekeringspremie en de hypotheektermijn van oktober 2025 door [eiser] is wel een overtreding van zijn verplichting de eigenaarslasten te voldoen en waarmee hij dus boetes heeft verbeurd. Het betreft een doorlopende verplichting die wordt overtreden zodra vervallen eigenaarslasten niet worden betaald. Anders dan [eiser] opwerpt, is dan ook in dit verband voor verzuim geen ingebrekestelling nodig. Vanwege laattijdige betaling van premie is een boete van € 3.600,00 (€ 100,00 × 36 dagen) verbeurd en vanwege de hypotheektermijn een boete van € 2.500,00 (€ 100,00 × 25 dagen), in totaal dus een bedrag van € 6.100,00. Om de in 1.9. genoemde redenen wordt ook deze boete (verhoudingsgewijs in vergelijkbare mate) gematigd, en wel tot een bedrag van € 1.500,00.

Slotsom

1.23

In reconventie is dus, naast afgifte van de klok, een bedrag van € 1.500,00 toewijsbaar, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf de dag van dagvaarding, te weten 23 december 2025. Het meer of anders gevorderde zal worden afgewezen. Nu partijen over en weer op enkele punten in het ongelijk zijn gesteld en zij ex-echtelieden zijn, zullen de proceskosten tussen hen worden gecompenseerd, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.

2 De beslissing

De rechtbank

in conventie

2.1

veroordeelt [gedaagde] om aan [eiser] te betalen een bedrag van € 5.000,00, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over het toegewezen bedrag, met ingang van 23 december 2025, tot de dag van volledige betaling,

2.2

verklaart deze uitspraak tot zover uitvoerbaar bij voorraad,

2.3

compenseert de kosten van de procedure tussen partijen, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt,

2.4

wijst het meer of anders gevorderde af,

in reconventie

2.5

veroordeelt [eiser] om de klok aan [gedaagde] af te geven, binnen 3 dagen na betekening van dit vonnis,

2.6

veroordeelt [eiser] om aan [gedaagde] te betalen een bedrag van € 1.500,00, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over het toegewezen bedrag, met ingang van 23 december 2025, tot de dag van volledige betaling,

2.7

verklaart deze uitspraak tot zover uitvoerbaar bij voorraad,

2.8

compenseert de kosten van de procedure tussen partijen, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt,

2.9

wijst het meer of anders gevorderde af.

Deze mondelinge uitspraak ex art. 29a lid 5 Rv is gewezen door mr. S.A. van den Toorn en in het openbaar uitgesproken in aanwezigheid van de griffier.

Dit proces-verbaal is opgemaakt en ondertekend door de rechter.

!NIET VERWIJDEREN, PLAATS VOOR HANDTEKENING SECRETARIS!

!NIET VERWIJDEREN, PLAATS VOOR HANDTEKENING RECHTER!

!NIET VERWIJDEREN, PLAATS VOOR STEMPELS!