Verbintenissenrecht
Civiel recht. Verdeling van een eenvoudige gemeenschap, toedeling van de gemeenschappelijke hond aan een…
Rechtbank Limburg, 11 november 2026
ECLI:NL:RBLIM:2026:12084 · Rechtbank Limburg · 11 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-limburg/civiel-recht/verbintenissenrecht/bodemzaak/ecli-nl-rblim-2026-12084
Zaakgegevens
Op 11 november 2026 heeft de Rechtbank Limburg in een bodemzaak uitspraak gedaan in een zaak over verbintenissenrecht.
- Instantie
- Rechtbank LimburgRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Maastricht
- Datum uitspraak
- 11 november 2026
- Datum publicatie
- 4 november 2026
- Zaaknummer
- C/03/351399 / HA ZA 26-165
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Verbintenissenrecht
- Procedure
- BodemzaakBodemzaakDe gewone procedure waarin de rechter definitief over het geschil beslist, in tegenstelling tot een kort geding of voorlopige voorziening.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. A. van den Eshoff, mr. R.P.H.W. Haas
- ECLI
- ECLI:NL:RBLIM:2026:12084
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Civiel recht. Verdeling van een eenvoudige gemeenschap, toedeling van de gemeenschappelijke hond aan een partij. 3:166 jo. 3:185 BW. Belang hond bij een rust en stabiliteit is doorslaggevend in de belangenafweging.
Uitspraak
RECHTBANK Limburg
Civiel recht
Zittingsplaats Maastricht
Zaaknummer: C/03/351399 / HA ZA 26-165
Vonnis van 11 november 2026
in de zaak van
[de man] ,
wonende op een geheim adres,
eiser in conventie,
verweerder in reconventie,
hierna te noemen: [de man] ,
advocaat: mr. A. van den Eshoff,
tegen
[de vrouw] ,
wonende te [plaats] ,
gedaagde in conventie,
eiseres in reconventie,
hierna te noemen: [de vrouw] ,
advocaat: mr. R.P.H.W. Haas.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding, met producties 1 tot en met 76,
- de conclusie van antwoord tevens houdende eis in reconventie, met producties 1 tot en met 3,
- de brief waarin is meegedeeld dat een mondelinge behandeling is bepaald,
- de conclusie van antwoord in reconventie, met producties 77 tot en met 82,
- de akte nadere producties van [de man] , met producties 77 tot en met 105,
- de akte nadere producties van [de vrouw] , met producties 3 tot en met 6,
- het proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 1 oktober 2026.
De rechtbank heeft van [de vrouw] nog de akte nadere producties, met producties 7 tot en met 11, ontvangen. Tijdens de mondelinge behandeling is door
mr. Van den Elshoff aangegeven deze akte niet te hebben ontvangen en dus geen kennis daarvan te hebben genomen. Deze stukken kunnen daarom niet geacht worden reeds onderdeel te zijn van het procesdossier. Gelet op de tussen partijen getroffen regeling, ziet de rechtbank geen noodzaak om deze stukken alsnog in het geding te laten brengen.
Na het sluiten van de mondelinge behandeling is vonnis bepaald.
2. De feiten
[de man] en [de vrouw] hebben een affectieve relatie gehad en hebben sinds 1997 samengewoond.
In 2005 hebben partijen gezamenlijk een woning aan [adres] (hierna: de woning) gekocht, die op 9 augustus 2005 aan hen geleverd is.
Partijen hebben op 28 januari 2015 voor het eerst een samenlevingsovereenkomst opgesteld, die bij akte van 28 januari 2022 voor het laatst is gewijzigd.
Op 20 januari 2025 is de affectieve relatie en de samenleving tussen partijen geëindigd.
Tussen partijen zijn geschillen ontstaan over de financiële afwikkeling van de samenleving en, in dat kader, de uit de samenlevingsovereenkomst al dan niet (nog) voortvloeiende verplichtingen.
3 Het geschil
Ten aanzien van de vorderingen van [de man] in conventie hebben partijen tijdens de mondelinge behandeling een regeling getroffen. Deze vorderingen zullen daarom niet verder aan bod komen in dit vonnis.
In vordering 11 heeft [de man] gevorderd dat de roerende inboedelzaken aan [de vrouw] worden toebedeeld onder de verplichting om een bedrag van € 5.000,00 aan [de man] uit te betalen, te vermeerderen met de wettelijke rente over dat bedrag vanaf de dag van dit vonnis tot aan de dag der algehele voldoening. Deze vordering is niet expliciet benoemd in de door partijen getroffen regeling, maar wordt geacht te zijn ingetrokken omdat partijen niet verzocht hebben om een beslissing en zij elkaar over en weer finale kwijting hebben verleend ten aanzien van de onderwerpen die in deze procedure aan de orde zijn gesteld.
Het geschil in reconventie inclusief de proceskostenbeslissing is met de getroffen regeling ook geëindigd, behoudens ten aanzien van de vorderingen die betrekking hebben op de hond. Daarover hebben partijen de rechtbank verzocht om vonnis te wijzen.
In reconventie vordert [de vrouw] dat de rechtbank, bij vonnis en voor zover uitvoerbaar bij voorraad:
I. Bepaalt dat de hond aan [de vrouw] wordt toebedeeld;
II. [de man] veroordeelt tot afgifte van de hond aan [de vrouw] binnen twee dagen na betekening van dit vonnis;
III. Althans een zodanige beslissing neem als de rechtbank in goede justitie verneemt te behoren.
[de man] voert verweer.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
4 De beoordeling
Rechtsmacht en toepasselijk recht
[de man] is woonachtig in België, zodat de zaak internationale aspecten bevat.
[de man] stelt dat de Nederlandse rechter rechtsmacht heeft omdat [de vrouw] haar woonplaats en gewone verblijfplaats in Nederland heeft, partijen gedurende hun gehele samenleving in Nederland hebben gewoond en beide partijen de Nederlandse nationaliteit hebben. De rechtsmacht van de Nederlandse rechter blijkt verder ook uit het gegeven dat de samenleving altijd in Nederland is geweest en de afwikkeling van de samenlevingsovereenkomst tussen partijen in Nederland dient plaats te vinden.
[de vrouw] is in de procedure verschenen en heeft de rechtsmacht van de Nederlandse rechter niet ter discussie gesteld, waarmee de rechtsmacht van de Nederlandse rechter komen vast te staan, ook ten aanzien van de met de conventie verband houdende reconventionele vordering.
Ten aanzien van welk recht van toepassing is op de beoordeling van dit geschil, stelt [de man] dat partijen in artikel 24 van de samenlevingsovereenkomst hebben gekozen voor toepassing van Nederlands recht en dat dit gekozen recht, ingevolge artikel 3, eerste lid, van de Verordening (EG) 593/2008, ook van toepassing is.
Door [de vrouw] is geen verweer gevoerd tegen de gestelde rechtskeuze en daarmee is de toepassing van Nederlands recht op dit geschil komen vast te staan.
De [hond]
Tijdens de samenleving van partijen is door hen of een van hen een hond aangeschaft, die de naam [hond] heeft gekregen. Deze hond verblijft op dit moment bij [de man] .
Standpunt [de vrouw]
Ter onderbouwing van haar vordering stelt [de vrouw] het volgende.
Gedurende de relatie was [de vrouw] de primaire verzorger en houder van de hond, omdat zij structureel verantwoordelijk was voor de verzorging, de voeding, het uitlaten en het welzijn van de hond. De hond is door [de vrouw] uitgezocht en betaald, en hij staat sinds zijn geboorte op haar naam geregistreerd bij de dierenarts, op het paspoort en de chip. Over de jaren heeft [de vrouw] een sterke affectieve band met de hond opgebouwd en beschouwt hem ook als ‘haar kind’. Gedurende de avonden was [hond] bij
[de vrouw] en zij sliep daardoor beter.
In het geval dat [hond] mede-eigendom is van partijen, moet de hond aan [de vrouw] toebedeeld worden. Naast de belangenafweging tussen de belangen van partijen en het algemeen belang, komt bijzondere betekenis toe aan de belangen van het dier. Voor de invulling van de belangen van de hond zijn in dit kader doorslaggevend de rol van [de vrouw] als primaire verzorger van de hond, de affectieve band tussen hen en het belang van de hond bij een rustige en stabiele woonomgeving. Gelet op de verstoorde verhoudingen die na de relatiebreuk tussen partijen zijn ontstaan, is een omgangsregeling niet wenselijk.
Standpunt [de man]
[de man] verweert zich met de volgende stellingen.
De hond maakte gedurende de relatie onderdeel uit van het gezinsleven tussen partijen en is van het gezamenlijke vermogen betaald. De hond was dus onderdeel van de gemeenschap die tussen partijen gedurende de relatie bestond en kan dus niet door [de vrouw] als haar eigendom worden opgeëist. De door [de vrouw] gestelde tenaamstelling van het paspoort wordt betwist. Bovendien volgt uit de jurisprudentie dat aan de hand van een dergelijke registratie niet de eigendomsvraag kan worden beantwoord.
Voor de bepaling aan wie een gemeenschappelijk dier moet worden toebedeeld, moet inderdaad bijzondere betekenis worden toegekend aan de belangen van het dier.
[de vrouw] droeg niet (wezenlijk) bij aan de primaire verzorging van de hond. Blijkens fotomateriaal blijkt dat de hond ook tijdens de samenleving van partijen dagelijks aanwezig was op het kantoor en huis van [de man] . De hond is de ‘kantoorhond’ en is genoemd naar de [onderneming] van [de man] . De kosten voor de verzorging en de dierenarts zijn grotendeels van de rekening van [de man] betaald. Schriftelijke verklaringen van de kinderen van partijen ondersteunen de stellingen van [de man] over wie zorg heeft gedragen voor de hond. Onderschreven kan worden dat het belang van de hond gediend is bij het behoud van rust en stabiliteit, maar betwist wordt dat dit bij [de vrouw] bereikt kan worden. Dit omdat de hond dan zou worden weggehaald uit de vertrouwde woonomgeving waar hij sinds 2022 het merendeel van zijn tijd doorbrengt. De poging van [de vrouw] om zonder overleg en toestemming de hond van het kantoor van [de man] op te halen waarbij politie betrokken is geraakt, getuigt evenmin van rust en stabiliteit. Gelet op het bovenstaande dient de hond aan [de man] toebedeeld te worden.
Oordeel rechtbank
Uitgaande van de vordering zoals deze is ingesteld, stelt [de vrouw] dat de hond gemeenschappelijk is. Er wordt namelijk toedeling gevorderd en van toedeling kan alleen sprake zijn in het geval van een gemeenschappelijk goed. Voor zover [de vrouw] toch heeft bedoeld te stellen dat zij de enige eigenaar is van de hond, interpreteert de rechtbank haar vordering als een vordering tot revindicatie. Deze slaagt niet. Terecht verwijst [de man] naar jurisprudentie waarin is geoordeeld dat op grond van registraties niet volgt wie eigenaar is van het dier. Door [de vrouw] is niet onderbouwd dat de koopprijs door haar is betaald, waardoor deze stelling niet vast is komen te staan. Verder zijn geen andere omstandigheden aangevoerd waaruit kan worden afgeleid dat zij de enige eigenaar is van de hond.
In het samenlevingscontract hebben partijen, voor zover relevant, de volgende bepalingen opgenomen ten aanzien van de kosten van de huishouding en geschillen met betrekking tot de eigendom van goederen.
Artikel 3 lid 1:De kosten van de gemeenschappelijke huishouding worden door partijen
gedragen naar evenredigheid van ieders inkomen.
Artikel 8: Bij een geschil tussen partijen met betrekking tot de eigendom van roerende zaken (…) worden deze, indien geen van partijen haar rechten op die goederen kan bewijzen, geacht aan ieder van partijen voor de helft toe te behoren.
Alhoewel dieren geen zaken zijn, is het wettelijk kader van zaken wel op hen van toepassing. De rechtbank zal daarom aannemen dat de hond gemeenschappelijk is en aan ieder voor de helft toebehoort. Met de door haar ingestelde vordering heeft [de vrouw] , al dan niet subsidiair, de verdeling van de hond onderdeel gemaakt van de procedure. Aangezien de rechtbank niet gebonden is aan de wijze(n) van verdeling zoals door (een van) partijen voorgesteld, is daarmee een andere uitkomst dan de door [de vrouw] voorgestelde een optie. Partijen gaan er, blijkens het verhandelde tijdens de mondelinge behandeling, van uit dat de hond aan een van hen wordt toegedeeld. De rechtbank sluit daarbij aan, zodat de vraag voorligt of de hond aan [de vrouw] of aan [de man] wordt toebedeeld.
Zoals uitvoerig door partijen aangevoerd, dient de rechter bij de toebedeling van een gemeenschappelijk dier naar redelijkheid de belangen van partijen, het algemeen belang en in het bijzonder het belang van het dier afwegen. De rechtbank acht het voor de toebedelingsvraag niet doorslaggevend dat [de man] (het grootste deel van) de kosten voor de verzorging en de dierenarts voor de hond heeft betaald, omdat hij kennelijk degene was met het (hoogste) inkomen en uit dien hoofde ook gehouden was (het grootste deel van de) kosten van de huishouding voor zijn rekening te nemen. Tijdens de mondelinge behandeling is door beide partijen gesteld dat zij aan de hond zijn gehecht, waardoor op basis van dit argument de rechtbank de hond niet aan één partij kan toedelen. Daarom moet de rechtbank andere elementen in overweging nemen en acht daarbij het belang van de hond bij een rustige en stabiele leefsituatie doorslaggevend. De hond is sinds zijn geboorte gewend om een groot deel van de dag op kantoor bij [de man] te zijn. Hij is daar kantoorhond en heeft daar een vertrouwde omgeving, waardoor wordt aangenomen dat het in zijn belang is om deze leefsituatie door te zetten. De hond zal daarom aan [de man] worden toebedeeld.
Vonnis in de plaats van toestemming
In de getroffen regeling hebben partijen de rechtbank verzocht om een voorziening te treffen, in die zin dat zij verzoeken om over en weer te worden veroordeeld alle benodigde medewerking te verlenen aan de ter mondelinge behandeling overeengekomen verkoop en levering van de woning, waaronder het medewerken aan het verlenen en instandhouden van de opdracht aan de makelaar en het medewerken aan de levering van de woning alsook dat het vonnis in de plaats treedt van deze medewerking als deze niet vrijwillig wordt verleend. Dit laatste deel betreft kennelijk een voorziening als bedoeld in artikel 3:300 lid 2 BW. De rechtbank komt tegemoet aan het verzoek van partijen, dat deels aansluit bij de oorspronkelijk op dat punt door [de man] ingestelde vordering in conventie.
5 De beslissing
De rechtbank
deelt de hond toe aan [de man] ,
veroordeelt beide partijen tot het verlenen van medewerking aan de verkoop en levering van de woning en bepaalt dat dit vonnis in de plaats treedt van (een) daartoe benodigde wilsverklaring(en) van de partij die deze medewerking niet vrijwillig verleent,
verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad,
wijst het meer of anders gevorderde af.
|
Dit vonnis is gewezen door mr. De Bruijn en in het openbaar uitgesproken op 11 november 2026. |
||