Personen- en familierecht
De vader verzoekt om in plaats van de GI met het gezag te worden belast, nadat het gezag van de moeder is…
Rechtbank Noord-Nederland, 13 november 2026
ECLI:NL:RBNNE:2026:4917 · Rechtbank Noord-Nederland · 13 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-noord-nederland/civiel-recht/personen-en-familierecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbnne-2026-4917
Zaakgegevens
Op 13 november 2026 heeft de Rechtbank Noord-Nederland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over personen- en familierecht.
- Instantie
- Rechtbank Noord-NederlandRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Groningen
- Datum uitspraak
- 13 november 2026
- Datum publicatie
- 13 november 2026
- Zaaknummer
- C/18/258113
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Personen- en familierecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBNNE:2026:4917
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
De vader verzoekt om in plaats van de GI met het gezag te worden belast, nadat het gezag van de moeder is beëindigd. Ook vraagt hij om een (voorlopige) contactregeling met zijn zevenjarige zoon. De jongen is slachtoffer van zeer ernstige kindermishandeling door in ieder geval de moeder en/of haar vriendin. Inmiddels heeft hij ook verklaard dat de vader daarbij een rol heeft gespeeld. De rechter maakt zich zorgen over de manier waarop de gecertificeerde instelling (GI) en de vader de verklaringen van de jongen beoordelen. De rechter twijfelt ook of de vader de jongen kan beschermen en kan geven wat hij nodig heeft. Daarom benoemt de rechtbank deskundigen die de verklaringen van de jongen moeten onderzoeken en de persoonlijkheid van de vader. Daarnaast krijgt de Raad voor de Kinderbescherming een onderzoeksopdracht. Iedere verdere beslissing wordt aangehouden.
Uitspraak
RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
Familie- & Jeugdrecht
Locatie Groningen
Zaak-/rekestnummer: C/18/258113 / FA RK 26-4133
Beschikking van 13 november 2026 over het gezag en een zorg-/omgangsregeling
in de zaak van
[naam vader] ,
die woont in [plaatsnaam] ,
en die hierna 'de vader' wordt genoemd,
advocaat mr. [naam advocaat vader] , die kantoor houdt in [plaatsnaam] ,
tegen
de gecertificeerde instelling
Stichting Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen,
die is gevestigd in Groningen,
en die hierna 'de GI' wordt genoemd,
over
[naam minderjarige] ,
die is geboren op [geboortedatum] 2019 in [geboorteplaats] ,
en die hierna ' [naam minderjarige] ' wordt genoemd.
1 Het verloop van de procedure
Deze procedure is ingeleid met een verzoekschrift van de vader, dat de rechtbank heeft ontvangen op 19 juni 2026.
Op 25 juni 2026 heeft de rechtbank een aanvullend stuk van de vader ontvangen.
Op 2 oktober 2026 heeft de rechtbank een aanvullend verzoekschrift met een verzoek om een voorlopige voorziening van de vader ontvangen.
Op 3 november 2026 heeft de rechtbank een verweerschrift van de GI ontvangen.
Op 4 november 2026 heeft de rechtbank de verzoeken mondeling behandeld. Daarbij zijn verschenen en gehoord de vader, zijn advocaat, mr. [vertegenwoordiger van de GI] , [vertegenwoordiger van de GI] , [vertegenwoordiger van de GI] en [vertegenwoordiger van de GI] namens de GI en [vertegenwoordiger Raad] en [vertegenwoordiger Raad] namens de Raad voor de Kinderbescherming (hierna 'de Raad').
Ten slotte is bepaald dat vandaag deze beschikking wordt gegeven.
2 De feiten
Bij de beoordeling van het verzoek kan de rechter uitgaan van de volgende feiten, die hierna per onderwerp zijn geordend.
[naam minderjarige] en zijn ouders
De nu zeven jaar oude [naam minderjarige] , is geboren uit de relatie van zijn ouders. De vader heeft hem als zijn zoon erkend. De ouders hebben niet geregeld dat zij samen het ouderlijk gezag over hem uitoefenen. De moeder was daarom van rechtswege alleen belast met het gezag over [naam minderjarige] .
Tot voor kort woonde [naam minderjarige] bij de moeder en zag hij de vader vrijwel alle weekenden, waarbij [naam minderjarige] geregeld bij de vader logeerde. Dit is gewijzigd nadat uiteenlopende kinderbeschermingsmaatregelen ten aanzien van hem zijn genomen.
De eerdere beslissingen die ten aanzien van [naam minderjarige] zijn genomen
Bij beschikking van 4 mei 2026 heeft de kinderrechter [naam minderjarige] voorlopig onder toezicht gesteld van de GI, voor de duur van drie maanden. Daarbij is ook een machtiging verleend om [naam minderjarige] uit huis te plaatsen in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder of een voorziening voor pleegzorg, tot 1 juni 2026.
Op 4 mei 2026 is [naam minderjarige] in een gezinshuis geplaatst. Daar verblijft hij nog steeds. Bij de plaatsing had hij fors overgewicht en zijn gebit was zo slecht dat meerdere tanden en kiezen moesten worden getrokken.
Bij beschikkingen van 8 mei en 7 juli 2026 heeft de kinderrechter het gezag van de moeder over [naam minderjarige] eerst geschorst en daarna beëindigd. Sindsdien staat [naam minderjarige] onder (aanvankelijk de voorlopige en vervolgens definitieve) voogdij van de GI.
In de beschikking van 7 juli 2026 heeft de kinderrechter overwogen dat de voogdij moet worden uitgeoefend door de GI als professionele instantie, gelet op, kort samengevat, de aard en de ernst van de bedreigingen voor de ontwikkeling van [naam minderjarige] , het grote aantal lopende en te verwachten strafrechtelijke en civiele procedures, de noodzaak van gespecialiseerde hulpverlening en de ingewikkelde vragen over waar [naam minderjarige] gaat wonen en welk contact hij met wie kan hebben.
De feiten en omstandigheden die in de genoemde beschikkingen zijn vastgesteld, gelden hier als herhaald en ingelast. Volgens die beschikkingen is [naam minderjarige] gedurende lange tijd blootgesteld geweest aan extreem geweld, ernstige mishandeling en verwaarlozing, ook van het meisje [initialen] , de dochter van een vriendin van de moeder. Die mishandeling en verwaarlozing speelde zich grotendeels af in de woning van de moeder. [naam minderjarige] is daarvan herhaaldelijk oor- en ooggetuige geweest. Daardoor is hij slachtoffer geworden van zeer ernstige emotionele kindermishandeling in een chronisch onveilige en traumatiserende opvoedomgeving.
[naam minderjarige] is door de politie gehoord. Voor zover bekend heeft hij in dat verhoor alleen verklaard over de rol van de moeder, en niet over een mogelijke betrokkenheid van anderen, onder wie de vader. Tegen de gezinshuisouders heeft hij gezegd dat hij daarover niets durfde te zeggen.
Het nu lopende strafrechtelijk onderzoek richt zich op de rol van de moeder. Zij verblijft in detentie. Het Openbaar Ministerie heeft tot nu toe besloten geen nader onderzoek te doen naar de rol van de vader.
Het verzoek van de vader
Op 19 juni 2026 heeft de vader de rechtbank verzocht hem met het ouderlijk gezag over [naam minderjarige] te belasten. Ook heeft hij verzocht een contact- en omgangsregeling vast te stellen, zowel bij wijze van voorlopige voorziening als in de bodemprocedure. In de bodemprocedure gaat het verzoek uiteindelijk om omgang van elk weekend van vrijdag na school tot zondag 18.00 uur, en de helft van de vakanties en feestdagen.
Uit het rapport van de Raad van 5 juni 2026 volgt dat de vader tegenover de Raad heeft verklaard dat hij geen beperkingen of zorgen ziet in de manier waarop de moeder haar rol als ouder invult. Hij heeft ook gezegd dat de rol die de moeder mogelijk heeft gespeeld en waarvoor zij in detentie zit, voor hem niet betekent dat zij haar rol als moeder niet goed zou kunnen vervullen. Volgens de vader zou [naam minderjarige] naar de moeder kunnen terugkeren zodra zij uit detentie komt, aldus de vader. Het zou met [naam minderjarige] goed zijn gegaan bij de moeder, en zij stond open voor opvoedondersteuning, zo vertelde hij aan de Raad. Later heeft de vader tegenover de Raad verklaard:
"Wanneer dit allemaal waar is/bewezen wordt, is dit verschrikkelijk voor mijn zoon en wil ik er alles aan doen om hem een veilige en vertrouwde omgeving te bieden. Ik geloof haar niet per se in onschuld, maar totdat schuld bewezen is, kan ik mij bijna niet voorstellen dat ik signalen bij de minderjarige heb gemist."
De Raad heeft geadviseerd om binnen de voogdijmaatregel te onderzoeken welke rol de vader op langere termijn kan hebben in de verzorging en opvoeding van [naam minderjarige] , en wat het duurzame woonperspectief van [naam minderjarige] is.
De GI heeft in deze procedure verslagen overgelegd van wat [naam minderjarige] tegen gezinshuisouders, begeleiders en de voogd heeft verteld. Bijlage 1 gehecht aan het verweerschrift van de GI bevat zijn uitspraken over de moeder; bijlage 2 bevat zijn uitspraken over de vader en de grootmoeder en bijlage 3 beschrijft zijn gedrag in het gezinshuis.
Over de vader heeft [naam minderjarige] volgens deze verslagen, samengevat, het volgende verteld:
-
Op 30 augustus 2026 en 8 september 2026 vertelde hij dat zijn vader wist dat hij en [initialen] . in de kelder werden opgesloten. Volgens hem had de moeder dat aan de vader verteld;
-
Op 1 september 2026 vertelde hij dat hij aan de vader had gezegd dat hij bang was in de kelder. Wat de vader daarop zei, wist hij niet meer. Bij die gelegenheid zei hij ook dat de vader schreeuwt als hij erg boos is, maar dat hij niet slaat;
-
Op 3 september 2026 vertelde hij tegen een gezinshuisouder dat zijn moeder en vader hem hebben mishandeld en in de kelder hebben opgesloten. Hij vertelde dat hij met ducttape werd vastgebonden en nachtenlang in de kelder moest staan, en dat hij in zijn ontlasting zat. Volgens hem kwam de vader vaak kijken of het goed ging, kreeg hij slaag van de vader en kon de vader veel bozer worden dan de moeder;
-
Op 4 september 2026 en 7 oktober 2026 vertelde hij dat de vader het slot op de kelderdeur had aangebracht. Volgens hem gebeurde dat omdat [initialen] . in de kelder kwam wonen;
-
Op 5 september 2026 vertelde hij dat de vader hem had geslagen, en dat de vader hard kon slaan en heel hard kon gillen. Op 6 september 2026 zei hij dat hij het eng vond als de vader boos was; Op 8 september 2026 vertelde hij dat de vader niet had doorverteld wat er gebeurde, omdat de vader dat niet wilde. Dat had de moeder volgens hem gezegd. Eerder, op 16 mei 2026, had hij gezegd dat hij nog nooit aan iemand over [initialen] . en de kelder had verteld, ook niet aan zijn vader of grootmoeder;
-
Op 17 september 2026 vertelde hij dat de vader een keer in de kelder kwam om kerstspullen te halen terwijl hij en [initialen] . daar waren. Hij vertelde ook dat de kelder overdag niet op slot was, dat hij en [initialen] . dan naar buiten konden en bij de grootmoeder gingen eten;
-
Over de weekenden heeft [naam minderjarige] verteld dat hij afwisselend bij de vader, de moeder en de grootmoeder verbleef, en dat hij bij de vader vaak pas midden in de nacht naar bed ging. Hij vertelde ook dat hij via de grootmoeder, en soms samen met de moeder en/of de vader, 's avonds tot laat naar een plek ging die hij "Pipo" noemt. Daar waren volgens hem meerdere volwassenen die alcohol dronken en dronken waren, en kreeg hij weleens een slok alcohol (Productie 1, 18 mei 2026; Productie 2, 12 mei, 9 juni en 21 juni 2026).
In de verslagen beschrijven de begeleiders de verhalen van [naam minderjarige] als vaak fragmentarisch en niet altijd chronologisch of eenduidig.
Het contact met de ouders en het gedrag van [naam minderjarige]
Na de uithuisplaatsing heeft [naam minderjarige] begeleide omgang met de vader gehad op onder meer 26 juni, 9 juli, 21 augustus en 17 september 2026 (de laatste keer ook met de grootouders van vaderszijde). Met de moeder had hij telefonisch of beeldbelcontact en op 8 september 2026 een bezoek in de penitentiaire inrichting. Bij de omgang op 21 augustus 2026 begroetten vader en zoon elkaar niet en werd er weinig gesproken.
Het gezinshuis, de school en de buitenschoolse opvang hebben sinds het begin van de omgang een toenemende ontregeling in het gedrag van [naam minderjarige] gemeld, zowel vóór als na de contactmomenten met zijn ouders. Het gaat in die beschrijving onder meer om:
-
opstandig en uitdagend gedrag en fysieke agressie tegen andere kinderen;
-
het opsluiten van kinderen en medewerkers;
-
huilen en overgeven bij spanning;
-
buikklachten, misselijkheid en problemen met de ontlasting;
-
het tot bloedens toe openkrabben van zijn huid.
Op school houdt de ontregeling na een omgangsmoment twee tot drie dagen aan. Volgens het gezinshuis was het gedrag van [naam minderjarige] stabiel in de drie zomerweken waarin hij zijn ouders niet zag.
De avond vóór de omgang met de vader op 17 september 2026 heeft [naam minderjarige] overgegeven. Hij kwam drie keer uit bed en had de volgende ochtend hevige buikpijn. Na die omgang was hij angstiger en schrikachtiger dan gebruikelijk. In de dagen daarna was hij weer minder zindelijk.
Met ingang van 18 september 2026 heeft de GI het contact tussen [naam minderjarige] en zijn ouders tijdelijk opgeschort, vanwege de ernstige ontregeling rond de omgangscontacten. In een brief van 21 september 2026 heeft de GI dit toegelicht. Volgens de GI komt [naam minderjarige] sinds de opschorting geleidelijk tot rust. De meeste zorgelijke gedragingen zijn sindsdien duidelijk afgenomen, waaronder het openkrabben van zijn huid, het overgeven en het in zijn broek poepen en plassen. Ook de school ziet meer rust in de klas. In dezelfde periode is bij [naam minderjarige] schurft vastgesteld.
De GI heeft een zorgaanbieder voor GGZ-zorg ingeschakeld voor gespecialiseerde behandeling van de traumagerelateerde klachten van [naam minderjarige] . Op 29 september 2026 zijn de behandeldoelen vastgesteld. [naam minderjarige] krijgt afwisselend traumatherapie en speltherapie. Een EMDR-behandeling wordt overwogen.
3 De beoordeling
De kern van de beslissing
De rechter is op dit moment onvoldoende geïnformeerd om op het verzoek van de vader te beslissen. Daarvoor is nadere informatie nodig die met deskundigenonderzoek moet worden verkregen. De rechter wil in de eerste plaats dat een deskundige onderzoek doet naar de verklaringen die [naam minderjarige] heeft afgelegd, en daarnaast dat een deskundige onderzoek doet naar de persoon van de vader. Daarna moet de Raad onderzoek uitvoeren, waarin alle onderzoeksbevindingen samenkomen.
Hierna legt de rechter uit waarom hij voor deze aanpak kiest, welke deskundigen hij wil benoemen en welke vragen hij aan de Raad en de deskundigen wil stellen. Daarna licht de rechter toe wat dit betekent voor het verdere verloop van de procedure.
De uitspraken van [naam minderjarige] over de vader en het daarop gerichte onderzoek
[naam minderjarige] heeft in de periode van mei tot en met oktober 2026 tegen gezinshuisouders, begeleiders en de voogd verteld over de rol van de vader: dat de vader wist dat [naam minderjarige] en het meisje [initialen] . in de kelder van de moeder werden opgesloten, dat de vader in de kelder kwam kijken, dat de vader het slot op de kelderdeur heeft aangebracht en dat de vader hem heeft geslagen. Het gaat om ernstige uitspraken die [naam minderjarige] op verschillende momenten heeft gedaan, tegen verschillende volwassenen en vaak op eigen initiatief.
Tijdens de mondelinge behandeling is aan de orde gekomen dat de uitspraken van [naam minderjarige] niet op alle punten eenduidig zijn. Op 1 september 2026 zei [naam minderjarige] dat de vader schreeuwt als hij boos is, maar niet slaat. Een paar dagen later vertelde hij dat de vader hem wel heeft geslagen. Hij vertelde ook dat de kelder overdag niet op slot was en dat hij dan buiten kon spelen. Volgens [naam minderjarige] weet hij een deel van wat hij over de vader vertelt van de moeder. De begeleiders beschrijven zijn verhalen als vaak fragmentarisch en niet altijd chronologisch. Daarbij komt dat [naam minderjarige] jong is, ernstig getraumatiseerd en langere tijd heeft geleefd in een omgeving waarin hem werd verboden over de gebeurtenissen te praten.
De GI verbindt hieraan vooralsnog na consultatie van de politie, de conclusie dat het doen van aangifte niet opportuun is. Gelijktijdig baseert de GI haar verweer tegen het verzoek van de vader wel op wat [naam minderjarige] verklaart. De vader wijst op zijn beurt erop dat wat [naam minderjarige] verklaart feitelijk niet juist is als het om zijn rol gaat en hij onderbouwt dat met een verwijzing naar inconsistenties in wat [naam minderjarige] vertelt.
De rechter volgt de GI en evenmin de vader in hun stellingname ten aanzien van de betekenis die al dan niet toekomt aan wat [naam minderjarige] over de rol van de vader heeft verklaard. De wijze waarop vanuit ingenomen posities de verklaring van [naam minderjarige] wordt beoordeeld, vindt de rechter zorgelijk.
Dat [naam minderjarige] niet eenduidig en deels fragmentarisch heeft verklaard, doet op zichzelf niet af aan de juistheid van de feiten die hij heeft verteld. [naam minderjarige] is geen getuige wiens verklaring op deze wijze behoort te worden geanalyseerd. [naam minderjarige] is een jong, ernstig getraumatiseerd kind. Uit wetenschappelijk onderzoek is bekend dat jonge kinderen, zeker na ernstige en herhaalde traumatische ervaringen, hun herinneringen vaak niet als samenhangend en chronologisch verhaal weergeven. De rechter begrijpt uit dat onderzoek dat jonge kinderen kunnen vertellen in losse fragmenten, waarbij de kern van de gebeurtenis beter wordt onthouden dan de context, de volgorde of het tijdstip. Angst, loyaliteit aan de ouder of verzorger en schuldgevoel leiden er bovendien toe dat een kind meestal geleidelijk en gedeeltelijk vertelt, en dat er later nieuwe informatie bijkomt.
De rechter neemt daarom voorshands aan dat gebrek aan consistentie in de verklaring van een kind zoals [naam minderjarige] , geen aanwijzing is voor onjuistheid van de feiten die hij vertelt. Te meer, omdat wetenschappelijk onderzoek ook aantoont dat verklaringen van kinderen nauwkeurig kunnen zijn ten aanzien van de feiten waarover zij vertellen, terwijl die feiten tussen gesprekken verschillen en dat juist kinderen die de waarheid vertellen, minder consistent kunnen zijn dan kinderen die een aangeleerd verhaal herhalen.
Vooralsnog vindt de rechter dat voor de beoordeling van wat [naam minderjarige] heeft verklaard, bepalend kan zijn of de kern van wat hij verklaart overeind blijft, of toereikend blijkt dat hij spontaan en in vrije vertelling heeft verklaard, en of het niet suggestief is bevraagd. De rechter vindt dus niet dat bepalend is of [naam minderjarige] zijn verhaal steeds in dezelfde bewoordingen en volgorde vertelt.
Gelijktijdig onderkent de rechter dat het niet aan hem als jurist is om te kunnen beoordelen of de verklaringen van [naam minderjarige] betrouwbaar zijn en welke feiten op grond van die verklaringen worden vastgesteld. Voor die beoordeling is specifieke deskundigheid nodig. Het gaat dan om de ontwikkeling van het geheugen, de taal en het vertelvermogen van jonge kinderen, om de invloed van trauma, angst en loyaliteit op het verklaren, en om de vraag of de of [naam minderjarige] is bevraagd en als dat zo is, of dat invloed kan hebben gehad op wat hij heeft verklaard.
De rechter is daarom voornemens om op de voet van artikel 186 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv), in verbinding met artikel 284 Rv, een deskundigenonderzoek te bevelen. Hij acht prof. dr. [naam deskundige] , hoogleraar Orthopedagogiek, verbonden aan de [naam wetenschappelijke instelling] daarvoor deskundig.
De deskundige zal worden gevraagd om, mede op basis van het volledige dossier en uitwerkingen van de gesprekken met [naam minderjarige] , te rapporteren over het ontwikkelingsniveau van [naam minderjarige] en wat in dat licht van zijn verklaringen mag worden verwacht; de totstandkoming van de verklaringen en de wijze van bevragen; de kern van de verklaringen en de betekenis van eventuele onderlinge verschillen; mogelijke alternatieve verklaringen, een en ander zoals nader uitgewerkt in de onderstaande vragen:
1. Hoe ontwikkelen geheugen, taal, tijdsbesef en vertelvaardigheid zich bij een kind van zeven jaar? Wat mag je op die leeftijd verwachten van een verklaring over wat het heeft meegemaakt en gezien?
2. Welke invloed hebben ernstige of herhaalde traumatische ervaringen en aanhoudende angst op hoe een kind iets onthoudt en navertelt?
3. In hoeverre zijn fragmentarische, onvolledige of wisselende verklaringen bij een kind van deze leeftijd en in deze omstandigheden te verwachten? Wat zegt de wetenschappelijke literatuur over de samenhang tussen consistentie en juistheid?
4. Welke invloed hebben loyaliteit aan de ouder of verzorger, schuldgevoel, angst voor gevolgen en afhankelijkheid op wanneer, hoe en hoeveel het kind vertelt?
5. Hoe beoordeelt u de ontwikkeling en het functioneren van [naam minderjarige] op basis van het dossier? Zijn er aanwijzingen voor trauma, en hoe werkt dat door in zijn verklaringen?
6. Welke onderdelen komen in de verschillende verklaringen steeds terug, en welke vormen de kern? Welke onderdelen wisselen?
7. Zijn de verschillen te verklaren door de ontwikkelingsfase, trauma, herhaalde gebeurtenissen of de manier van bevragen? Of wijzen ze op een andere oorzaak?
8. Bevatten de verklaringen details die passen bij wat een kind zelf heeft meegemaakt, zoals zintuiglijke, emotionele of onverwachte details en taal die bij de leeftijd past? Of bevatten ze juist elementen die op informatie van anderen wijzen?
9. Welke andere scenario's kunnen de verklaringen en het gedrag van [naam minderjarige] verklaren, zoals suggestie, verwarring, fantasie of beïnvloeding in een conflict tussen ouders? In hoeverre worden die door het dossier ondersteund of juist weerlegd?
10. Welk scenario past het best bij het geheel aan gegevens, en waarom?
11. Is er verder iets dat u voor de beoordeling door de rechter van belang vindt?
De rechter constateert dat ook als in het midden blijft wat er feitelijk is gebeurd, er grote belemmeringen bestaan die maken dat de rechter nu geen weloverwogen beslissing kan nemen op het verzoek van de vader. Die belemmeringen licht de rechter hieronder toe.
De uitspraken van de vader over [naam minderjarige] en de moeder en het daarop gerichte onderzoek
Er is geen onderzoek gedaan naar de rol die de vader heeft gehad bij de gebeurtenissen in de woning van de moeder. Niet in het strafrechtelijk onderzoek en niet daarbuiten. Zolang niet duidelijk is of de vader daarvan wist of daarbij betrokken was, kan niet worden beoordeeld of [naam minderjarige] bij de vader veilig is. Dat geldt ook voor de vraag of de vader hem in de toekomst kan beschermen.
Het beschermend vermogen van de vader is naar het oordeel van de rechter onvoldoende in beeld. Volgens het rapport van de Raad zag de vader geen beperkingen in de manier waarop de moeder haar rol als ouder invulde. De vader heeft er zelfs rekening mee gehouden dat [naam minderjarige] na haar detentie naar haar terugkeert. Later heeft hij verklaard dat hij zich bijna niet kan voorstellen dat hij signalen heeft gemist. Daarmee is niet duidelijk of de vader de ernst erkent van wat [naam minderjarige] heeft meegemaakt. Het is ook niet duidelijk of hij [naam minderjarige] de erkenning en steun kan geven die nodig zijn voor zijn herstel, en of hij de belangen van [naam minderjarige] voorop kan stellen.
Ook beschrijft [naam minderjarige] de vader herhaaldelijk als iemand die erg boos kan worden en voor wie hij bang is. De rechter houdt rekening met twee mogelijkheden: (i) wat [naam minderjarige] verklaart is feitelijk juist en (ii) wat [naam minderjarige] verklaart komt voort uit hoe hij op dit moment denkt en/of ervaart dat zijn vader is, maar heeft geen basis in de werkelijkheid.
Wanneer de rechter van de eerste mogelijkheid uitgaat is relevant voor de beoordeling of de opstelling van de vader het gevolg is van onwetendheid, van loyaliteit aan de moeder, van ontkenning, of van kenmerken van zijn persoonlijkheid. Dat kan de rechter niet op basis van de tot zover beschikbaar gekomen informatie beoordelen. Het antwoord op die vraag is wat hem betreft wel bepalend voor de vraag of de vader [naam minderjarige] kan beschermen, de ernst van wat [naam minderjarige] heeft meegemaakt kan erkennen en de belangen van [naam minderjarige] voorop kan stellen. Hetzelfde geldt voor de vraag of dat op termijn met de inzet van hulpverlening kan veranderen.
Er zijn aldus relevante vragen over de persoon(lijkheid) van de vader. De rechter wil dat duidelijk wordt hoe het kan dat:
• de vader geen zorgen zag in de manier waarop de moeder haar rol als ouder invulde;
• hij er rekening mee hield dat [naam minderjarige] naar haar zou terugkeren na haar detentie;
• hij zich bijna niet kan voorstellen dat hij signalen heeft gemist.
Voor de beantwoording van die vragen is specifieke psychodiagnostische deskundigheid nodig. Die heeft de rechter niet en evenmin de Raad. De rechter is daarom voornemens om een deskundigenonderzoek te bevelen naar de persoon(lijkheid) van de vader. Dat onderzoek zal dan worden gedaan door prof. dr. [naam deskundige] , psychiater en hoogleraar Psychiatrie, en [naam deskundige] , klinisch psycholoog, beiden verbonden aan het [naam instelling] van de [naam wetenschappelijke instelling] , aan wie de volgende vragen zullen worden gesteld:
1. Is er bij de vader sprake van psychopathologie, een persoonlijkheidsstoornis of persoonlijkheidskenmerken die van invloed zijn op zijn opvoedvaardigheden? Zo ja, welke, en in welke mate?
2. Hoe zijn bij de vader zijn inlevingsvermogen, zijn zelfreflectie, het reguleren van zijn emoties en boosheid, en zijn vermogen om signalen van onveiligheid te herkennen en daarop te handelen?
3. In hoeverre is de vader in staat de ernst te erkennen van wat [naam minderjarige] heeft meegemaakt, en zijn eigen positie daarin te onderzoeken? Wat belemmert hem daarin eventueel?
4. In hoeverre is de vader in staat de belangen van [naam minderjarige] voorop te stellen, ook tegenover de moeder en (zijn) familie?
5. Is de vader in staat een ernstig getraumatiseerd kind een veilige, voorspelbare en stabiele opvoedomgeving te bieden? Kan hij samenwerken met de voogd en de behandelaars?
6. Zijn eventuele beperkingen met behandeling of hulp te beïnvloeden? Zo ja, welke behandeling of hulp, en op welke termijn?
7. Is er verder iets dat u voor de beoordeling door de rechter van belang vindt?
De rechter benadrukt dat het persoonlijkheidsonderzoek niet dient om vast te stellen of de vader iets te verwijten valt ten aanzien van de gebeurtenissen in de woning van de moeder. Het onderzoek is gericht op de toekomst en de mogelijkheden en beperkingen die de vader heeft als opvoeder van een ernstig getraumatiseerd kind. De uitkomst kan dus ook in het voordeel van de vader zijn: het onderzoek biedt hem immers de gelegenheid om de zorgen die er nu over hem bestaan, te laten onderzoeken door onafhankelijke deskundigen.
De vader heeft tijdens de mondelinge behandeling toegezegd aan het onderzoek mee te werken. De rechter wijst de vader er desalniettemin op dat hij ook verplicht is mee te werken aan het deskundigenonderzoek. Werkt hij niet mee, dan kan de rechter daaruit de gevolgtrekking maken die hij geraden acht.
Wanneer van de tweede mogelijkheid moet worden uitgegaan (hoe [naam minderjarige] zijn vader beschrijft en ervaart komt niet overeen met de werkelijkheid) zal betekenis kunnen krijgen in het onderzoek door de Raad.
De onderzoeksopdracht aan de Raad
De rechter stelt vast dat de opvoedsituatie bij de vader niet is onderzocht. Er heeft geen onderzoek plaatsgevonden naar de opvoedvaardigheden van de vader en de opvoedsituatie bij hem thuis. De uitspraken van [naam minderjarige] over de weekenden roepen daarover vragen op. Hij vertelde dat hij pas midden in de nacht naar bed ging en tot laat in de avond verbleef op een plek waar volwassenen alcohol dronken. Die vragen zijn niet beantwoord.
Ook vindt de rechter van belang dat de vraag wat [naam minderjarige] aankan, nog niet is beantwoord. [naam minderjarige] is ernstig getraumatiseerd. Rond de omgangsmomenten raakte hij steeds sterker ontregeld, met lichamelijke klachten, agressie en zelfbeschadiging. Na de opschorting van het contact namen die klachten duidelijk af. Andere factoren kunnen daarbij ook een rol hebben gespeeld. Toch kan de rechter niet om dit patroon heen. Welke vorm van contact [naam minderjarige] aankan, en onder welke voorwaarden, moet blijken uit zijn traumabehandeling. Die behandeling is pas eind september 2026 begonnen en bevindt zich nog in de opbouwfase. Een advies van de behandelaar is er nog niet.
De rechter stelt verder vast dat er geen actueel beeld is van het contact tussen vader en zoon. Sinds 18 september 2026 is het contact opgeschort. Er zijn dus geen recente waarnemingen van hoe vader en zoon met elkaar omgaan. Daarmee ontbreekt een feitelijke basis om te beoordelen of de door de vader verzochte omgangsregeling verantwoord is.
De rechter stelt ook vast dat niet alleen de GI grote zorgen heeft over de veiligheid van het contact tussen [naam minderjarige] en de vader en over de mogelijkheden van de vader om het gezag uit te oefenen. Ook de Raad heeft die zorgen geuit. De Raad heeft geadviseerd om binnen de voogdijmaatregel te onderzoeken welke rol de vader op langere termijn kan spelen in de verzorging en opvoeding van [naam minderjarige] . De Raad acht de GI als onafhankelijke instantie noodzakelijk om de belangen van [naam minderjarige] te behartigen en de regie te voeren over de contacten en de inzet van passende hulp.
De Raad heeft de rechter er ter zitting bovendien op gewezen dat het te vroeg is om nu al concrete beslissingen te nemen op de verzoeken van de vader. De rechter deelt die opvatting. Zolang de hiervoor genoemde vragen niet zijn beantwoord, zou elke inhoudelijke beslissing op de verzoeken berusten op een onvolledig beeld. Dat geldt voor een toewijzing en voor een definitieve afwijzing. Dat is niet in het belang van [naam minderjarige] , en ook niet in dat van de vader.
De rechter vraagt om deze redenen op de voet van artikel 810 lid 1 Rv de Raad om onderzoek en advies. De Raad heeft in deze zaak eerder geadviseerd om binnen de voogdij te onderzoeken welke rol de vader op langere termijn kan spelen. Dat onderzoek ligt nu bij de GI. De GI is in deze procedure echter partij: zij voert verweer tegen de verzoeken van de vader. De rechter acht het daarom van belang dat een onafhankelijke instantie de vragen onderzoekt die voor de beslissing nodig zijn, en daarover aan de rechter rapporteert en adviseert.
Het onderzoek van de Raad moet zich richten op de opvoedsituatie en het contact, en kijkt vanuit het perspectief van [naam minderjarige] . De Raad kan informatie verzamelen bij alle betrokkenen: de vader, de GI, het gezinshuis, de school, de buitenschoolse opvang en de behandelaar van [naam minderjarige] . De Raad dient bij zijn onderzoek rekening te houden met de bevindingen uit de beide hiervoor besproken onderzoeken. Concreet dient het onderzoek van de Raad ter beantwoording van de volgende vragen:
1. Wat zijn de ontwikkelingsbehoeften van [naam minderjarige] , in het bijzonder gelet op zijn traumatische ervaringen? Wat vraagt dat van degene die hem opvoedt?
2. In hoeverre is de vader nu of binnen afzienbare termijn in staat om in die behoeften te voorzien en de veiligheid van [naam minderjarige] te waarborgen? Wat is daarvoor nodig?
3. Welke betekenis hebben de contacten tussen [naam minderjarige] en de vader tot nu toe voor [naam minderjarige] gehad?
4. Is contact tussen [naam minderjarige] en de vader op dit moment in zijn belang? Zo ja, in welke vorm, met welke frequentie, met of zonder begeleiding, en onder welke voorwaarden? Zo nee, wat is er nodig om contact mogelijk te maken, en op welke termijn?
5. Is het in het belang van [naam minderjarige] dat de vader met het gezag wordt belast? Zo nee, kan daarover binnen afzienbare termijn anders worden gedacht, en onder welke voorwaarden?
6. Wat is het advies van de Raad over het woonperspectief van [naam minderjarige] , mede in het licht van de uitkomsten van de onderzoeksbevindingen uit de beide andere onderzoeken?
7. Is er verder iets dat de Raad voor de beoordeling door de rechter van belang vindt?
De belasting van (deskundigen)onderzoek voor [naam minderjarige]
De rechter wil voorkomen dat het (deskundigen)onderzoek [naam minderjarige] onnodig belast. [naam minderjarige] is ernstig getraumatiseerd, de traumabehandeling is net begonnen, en hij is al meermaals bevraagd over wat hij heeft meegemaakt. De rechter verzoekt de deskundige belast met het onderzoek naar [naam minderjarige] en de Raad daarom om bij het onderzoek zoveel mogelijk gebruik te maken van de informatie uit het dossier, informatie van de behandelaar, de gezinshuisouders en de voogd. De rechter vindt dat [naam minderjarige] zelf de deskundige en de Raad alleen mag spreken als dat in overleg met zijn behandelaar verantwoord wordt geacht.
Hoe gaat de procedure verder verlopen?
Het voornemen om deskundigenonderzoek te gelasten en de Raad om onderzoek te verzoeken, is tijdens de mondelinge behandeling besproken. Toch hebben de vader en de GI het recht om zich uit te laten over de vragen die de rechter aan de Raad wil stellen, over wie als deskundige wordt benoemd en over de vragen die de rechter aan de deskundigen wil stellen. De rechter verwijst de zaak daarom naar de rol, zodat de belanghebbenden zich hierover bij akte uitlaten.
Voor het verdere verloop van de procedure is ook van belang dat de onderzoeken elkaar aanvullen en op elkaar moeten worden afgestemd. De rechter wil daarom dat de deskundigen hun onderzoek uitvoeren en daarover rapporteren en dat daarna de Raad de bevindingen van de deskundigen bij zijn eigen onderzoek en advies betrekt.
Uit al het voorgaande volgt dat de rechter op grond van de feiten en omstandigheden die nu bekend zijn, niet op verantwoorde wijze een voorlopige regeling kan vaststellen. Een beslissing daarover moet berusten op een zo volledig mogelijk beeld van wat [naam minderjarige] aankan en van het vermogen van de vader om daarbij aan te sluiten. Alleen dan is de fysieke en emotionele veiligheid van [naam minderjarige] voldoende gewaarborgd.
4 De beslissing
De rechter:
verwijst de zaak naar de rol van maandag 14 december 2026 om de belanghebbenden in de gelegenheid te stellen zich bij akte uit te laten over de persoon van de te benoemen deskundigen, de aan hen te stellen vragen en de aan de Raad te stellen vragen;
houdt iedere verdere beslissing aan.
Deze beschikking is gegeven door mr. B.R. Tromp, (kinder)rechter, bijgestaan door mr. R.C. Bernard, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 13 november 2026.