Verbintenissenrecht
Vordering COA tot ontruiming in gebruik zijnde ruimte in AZC door asielzoeker na weigering passende…
Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 11 november 2026
ECLI:NL:RBZWB:2026:11045 · Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 11 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-zeeland-west-brabant/civiel-recht/verbintenissenrecht/mondelinge-uitspraak/ecli-nl-rbzwb-2026-11045
Zaakgegevens
Op 11 november 2026 heeft de Rechtbank Zeeland-West-Brabant uitspraak gedaan in een zaak over verbintenissenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Zeeland-West-BrabantRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Breda
- Datum uitspraak
- 11 november 2026
- Datum publicatie
- 12 november 2026
- Zaaknummer
- C/02/452714 / KG ZA 26-526 (E)
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Verbintenissenrecht
- Procedure
- Mondelinge uitspraakMondelinge uitspraakDe rechter doet direct aan het eind van de zitting uitspraak; die wordt vastgelegd in een proces-verbaal.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. N.A.G. Lelieveld
- ECLI
- ECLI:NL:RBZWB:2026:11045
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Vordering COA tot ontruiming in gebruik zijnde ruimte in AZC door asielzoeker na weigering passende woonruimte te accepteren toegewezen.
Uitspraak
RECHTBANK Zeeland-West-Brabant
Civiel recht
Zittingsplaats Breda
Zaaknummer: C/02/452714 / KG ZA 26-526
Proces-verbaal van de mondelinge uitspraak in kort geding van 11 november 2026
in de zaak van
CENTRAAL ORGAAN OPVANG ASIELZOEKERS,
te Den Haag,
eisende partij in conventie,
verwerende partij in reconventie,
hierna te noemen: het COA,
advocaat: mr. N.A.G. Lelieveld,
tegen
[de statushouder] ,
te [plaats] ,
gedaagde partij in conventie,
eisende partij in reconventie,
hierna te noemen: [de statushouder] ,
advocaat mr. B.S. Bernard
Het kort geding wordt gehouden in het gebouw van de rechtbank in Breda.
De zaak wordt behandeld door mr. Van der Weide, voorzieningenrechter, bijgestaan door mr. Van de Kar als griffier.
Aanwezig zijn:
- Namens het COA: mr. Lelieveld en mr. K.A. Groenendijk
- [de statushouder] , vergezeld van een tolk, dhr. [tolk] , tolknummer [nummer] , bijgestaan door
mr. Bernard.
Partijen hebben op de zitting hun standpunten toegelicht. Vervolgens is de mondelinge behandeling gesloten en heeft de voorzieningenrechter op de zitting in aanwezigheid van partijen mondeling uitspraak gedaan.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding
- de producties 1 t/m 14 van het COA
- de conclusie van antwoord
- de producties 1 t/m 4 van [de statushouder]
- de mondelinge behandeling van 11 november 2026 waarvan door de griffier zittingsaantekeningen zijn gemaakt
- de pleitnota van het COA
2 Waar gaat het over
[de statushouder] heeft de Nigeriaanse nationaliteit. Hij heeft een verblijfsvergunning en verblijft daarom rechtmatig in Nederland. [de statushouder] verblijft momenteel op de COA-locatie (AZC) in [plaats] .
Op 23 september 2025 heeft COA aan [de statushouder] een aankondiging beëindiging opvang gestuurd omdat hij, nu hij een verblijfsvergunning heeft, in aanmerking komt voor huisvesting in een Nederlandse gemeente. In deze brief is aan [de statushouder] onder meer medegedeeld dat gemeenten verplicht zijn om de huisvesting voor vergunningshouders te realiseren en dat [de statushouder] binnen twee weken na het verkrijgen van de verblijfsvergunning aan een gemeente wordt gekoppeld, die hem vervolgens passende huisvesting zal aanbieden. [de statushouder] is erop gewezen dat dit eenmalig gebeurt en dwingend is en dat een aanbod niet geweigerd mag worden. Ook is [de statushouder] erop gewezen dat weigering van de passende huisvesting ertoe leidt dat het COA de verstrekkingen in het kader van de Regeling verstrekkingen asielzoekers 2005 (Rva 2005) beëindigt, dat [de statushouder] op de dag waarop de passende huisvesting buiten het AZC gerealiseerd had kunnen worden het AZC moet verlaten en dat hij dan alsnog zelf woonruimte moet zoeken. [de statushouder] heeft de aankondigingsbrief op 2 oktober 2025 getekend.
Op 2 oktober 2025 heeft een huisvestingsgesprek plaatsgevonden tussen [de statushouder] en een locatiemedewerker van de opvanglocatie. In dit gesprek is [de statushouder] geïnformeerd over het voornemen om hem aan een gemeente te koppelen en is hij gewezen op de consequenties bij weigering van de passende woonruimte. De inhoud van het gesprek is vastgelegd in een gespreksformulier (B06-formulier). Op dit formulier heeft [de statushouder] bij de vraag of hij voor het dagelijks functioneren is aangewezen op een woonruimte die aan bepaalde eisen moet voldoen het vakje “nee” aangekruist. [de statushouder] heeft wel aangegeven dat hij verzoekt om plaatsing in “Noorden Noord Brabant” in verband met netwerk en partner in de regio Rotterdam.
[de statushouder] is gekoppeld aan de gemeente Tilburg. De gemeente Tilburg heeft aan [de statushouder] woonruimte aangeboden, gelegen aan het adres [adres 1] Het betreft een eenkamer studio ter grootte van 24m2 met eigen faciliteiten (sanitair en keuken).
[de statushouder] heeft de woning op 14 augustus 2026 bezichtigd. [de statushouder] heeft daarna aangegeven dat hij de woning niet wil accepteren.
Op 26 augustus 2026 heeft een zogeheten eerste woningweigeringsgesprek plaatsgevonden tussen [de statushouder] en een locatiemedewerker van het COA. [de statushouder] heeft als reden om de aangeboden woning te weigeren aangegeven, samengevat, dat hij dient te beschikken over een woning met een aparte slaapkamer omdat hij lijdt aan PTSS en -als gevolg daarvan- aan claustrofobie.
Op 2 september 2026 heeft het tweede woningweigeringsgesprek plaatsgevonden.
Tijdens dit gesprek heeft het COA aan [de statushouder] medegedeeld dat zij, na afweging van de argumenten van [de statushouder] , de woningweigering onterecht heeft bevonden. [de statushouder] is nogmaals gewezen op de gevolgen van de weigering. Het COA heeft hem een laatste kans geboden om de woning alsnog binnen 24 uur te accepteren. Aan [de statushouder] is medegedeeld dat bij een weigering, na het verstrijken van deze termijn, de verstrekking van de Rva-voorzieningen op dat moment zullen worden beëindigd en dat een ontruimingsprocedure opgestart zal worden als [de statushouder] de opvanglocatie dan niet heeft verlaten.
[de statushouder] is niet op zijn weigering teruggekomen en hij heeft de AZC-locatie niet verlaten.
De advocaat van) het COA heeft bij brief van 14 september 2026 [de statushouder] gesommeerd om de door hem gebruikte ruimte in het AZC [plaats] binnen drie dagen te ontruimen. [de statushouder] heeft niet aan deze sommatie voldaan.
3 Het geschil
Het COA vordert in conventie als voorlopige voorziening [de statushouder] te veroordelen om de bij hem in gebruik zijnde ruimte in het AZC aan de [adres 2] , of elke andere door het COA verzorgde opvanglocatie te ontruimen en ontruimd te houden, met al het zijne en al de zijnen, met veroordeling van [de statushouder] in de kosten van dit geding.
Het COA legt aan haar vordering ten grondslag dat aan [de statushouder] passende woonruimte is aangeboden en dat, nu hij deze heeft geweigerd, ingevolge artikel 7 lid 1 sub a van de Rva 2005 het recht op opvang is geëindigd, zodat [de statushouder] thans zonder recht of titel, en dus onrechtmatig, in het AZC verblijft.
[de statushouder] stelt zich op het standpunt dat de aangeboden woonruimte niet passend is gelet op zijn medische situatie. Hij heeft bij het eerste woningweigeringsgesprek aan het COA melding gemaakt van zijn medische situatie, zodat het COA daar in redelijkheid rekening mee had moeten houden. Bovendien had het COA ook op eigen initiatief en met machtiging van Ayo de Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA) kunnen benaderen voor het inwinnen van nadere medische informatie over [de statushouder] . De vorderingen in conventie moeten daarom worden afgewezen (I). Nu door [de statushouder] in deze procedure de medische informatie is overgelegd dient hem in ieder geval een langere termijn voor ontruiming te worden gegund. Hij vordert daarom in reconventie (II) het COA op te dragen een verlenging van de termijn tot ontruiming in acht te nemen, opdat passende alternatieve woonruimte kan worden gezocht en geregeld, rekening houdend met zijn medische en psychische omstandigheden, en (III) het COA op te dragen een verlenging van de termijn tot ontruiming in acht te nemen, opdat het COA in de gelegenheid wordt gesteld om zich nader uit te laten over zijn medische en psychische situatie en de daaraan gerelateerde vraag naar passende woonruimte.
4. De beoordeling
in conventie en in reconventie
Het gaat hier om een in kort geding gevorderde voorlopige voorziening. Voor toewijzing is nodig dat het COA daarbij een spoedeisend belang heeft. De voorzieningenrechter vormt zich een voorlopig oordeel over de vordering aan de hand van de stukken en de mondelinge behandeling. Of de gevraagde voorziening wordt verleend, hangt ook af van de afweging van de belangen van partijen.
De voorzieningenrechter is van oordeel dat het spoedeisend belang voortvloeit uit de aard van de vordering. [de statushouder] dreigt bij toewijzing van de vordering zijn huisvesting te verliezen. Ten aanzien van het COA is er sprake van de algemeen bekende druk op de opvangcapaciteit voor mensen die in AZC’s moeten worden ondergebracht.
De voorzieningenrechter stelt voorop dat hij het geschil in deze zaak moet toetsen op de wijze zoals de bodemrechter dat zou doen als de zaak ten gronde zou worden voorgelegd. De centrale vraag is of het COA de procedure zorgvuldig heeft gevoerd in aanloop naar de beslissing dat het verblijfsrecht van [de statushouder] in de opvang is geëindigd als wettelijk gevolg van zijn weigering om passende woonruimte te accepteren. De voorzieningenrechter beantwoordt deze vraag positief en overweegt daartoe als volgt.
Aan [de statushouder] is op verschillende momenten door het COA uitgelegd wat de gevolgen voor hem zijn als hij passende woonruimte weigert. [de statushouder] heeft tijdens het huisvestingsgesprek op 2 oktober 2025 de gelegenheid gehad aan te geven of de woning aan bepaalde eisen moest voldoen. [de statushouder] heeft toen geen relevante omstandigheden naar voren gebracht die meegenomen zouden moeten worden bij het vinden van een woning, anders dan dat de woning gelegen zou moeten zijn in het noorden van Noord Brabant. Uit het B06-formulier dat toen is ingevuld blijkt niet dat er sprake is van een medische situatie van [de statushouder] die bijzondere eisen aan de woning rechtvaardigen. Het COA heeft geen mogelijkheid om medische gegevens van asielzoekers te controleren op het moment dat een beslissing wordt genomen over het toewijzen van een woning en bovendien zou dat ook niet van haar kunnen worden gevergd. Voor zover [de statushouder] heeft gesteld dat hij de verwachting had dat hij een woning met meerdere ruimtes toegewezen zo krijgen is niet goed begrijpelijk waar die verwachting op is gebaseerd. [de statushouder] is immers alleenstaand, zodat het in de lijn der verwachting ligt dat hij een kleinere woning toegewezen zou krijgen in plaats van een woning die geschikt is voor meerdere personen.
Door [de statushouder] is niet aannemelijk gemaakt dat hij geestelijke schade zal lijden als hij moet verblijven in een woning als welke hem door de gemeente Tilburg is aangeboden.
Uit het door [de statushouder] overgelegd medisch dossier blijkt dat uit de aantekening per 29 augustus 2022 dat er geen sprake is van een psychiatrisch verleden. Uit de aantekening van 19 december 2022, waarin een uitgebreidere beschouwing van [de statushouder] is opgenomen en nader wordt ingegaan op zijn persoonlijke omstandigheden, blijkt dat hij slecht slaapt, dat hij aan nachtmerries lijdt, dat [de statushouder] heeft aangegeven dat hij in Nederland in therapie wil gaan en dat dit heeft geleid tot medicatie voor [de statushouder] . Uit het medisch dossier blijkt nergens van een diagnose claustrofobie. Pas in de aantekening van 13 oktober 2026 staat dat aan [de statushouder] een appartement is aangeboden wat heel klein was waardoor hij claustrofobisch werd. Dit betreft een mededeling die kennelijk van [de statushouder] zelf afkomstig is en die bovendien is gedaan nadat hem de woning is aangeboden.
De voorzieningenrechter acht aannemelijk dat [de statushouder] lijdt aan PTSS nu [de statushouder] vanwege zijn seksuele geaardheid Nigeria heeft moeten ontvluchten en hij daardoor geestelijke gezondheidsproblemen heeft gekregen. Dit betekent echter niet dat er dus bijzondere eisen gesteld moeten worden aan de woning die aan hem wordt aangeboden. Het is een feit van algemene bekendheid dat PTSS vaker voorkomt bij mensen die hun land zijn ontvlucht en een beroep doen op asiel in een ander land. Door [de statushouder] is geen begin van aannemelijkheid gemaakt dat er een causaal verband bestaat tussen zijn klachten als gevolg van PTSS of een daarmee vergelijkbare aandoening en de bewoning van een zelfstandige woonruimte van 24m2 waarin alle voorzieningen aanwezig zijn. Dit vraagt om nadere uitleg door [de statushouder] , welke niet is gegeven. Als die aannemelijkheid wel zou worden aangenomen zou dit er overigens toe kunnen leiden dat asielzoekers hogere eisen aan een woonruimte zouden kunnen gaan stellen, wat een extra druk zou geven aan de huidige opvangcapaciteit.
Dit alles leidt ertoe dat de vordering van het COA in conventie wordt toegewezen.
De voorzieningenrechter zal het vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaren, waarbij de belangenafweging tussen partijen de doorslag geeft. [de statushouder] heeft belang bij behoud van woonruimte. Hem is echter op verschillende momenten door het COA uitgelegd wat de gevolgen voor hem zijn als hij passende woonruimte weigert. Hij heeft de mogelijkheid om een zelfstandige woning te krijgen niet op goede gronden afgeslagen en hij heeft dus aan zijn eigen opstelling te wijten dat hij het AZC zal moeten verlaten zonder alternatieve woonruimte te hebben. Daarbij komt dat de voorzieningenrechter begrijpt dat [de statushouder] beschikt over een netwerk en dat hij is staat is om ook voor langere duur elders te verblijven. Daar staat het grote belang van het COA tegenover om opvangruimte in het AZC beschikbaar te hebben voor een andere asielzoeker.
De reconventionele vorderingen worden afgewezen. Vordering II zou ertoe leiden dat de ontruimingstermijn voor onbepaalde tijd zou worden verlengd totdat [de statushouder] een hem geschikt ogende alternatieve woning heeft gevonden. Voor toewijzing van deze vordering bestaat geen grond.
Ook voor toewijzing van vordering III bestaat geen grond. Het COA heeft aangegeven geen behoefte te hebben om zich nog nader uit te laten over de medische en psychische situatie van [de statushouder] en de daaraan gerelateerde vraag naar passende woonruimte en zij is ook niet gehouden om een dergelijk intensief onderzoek te initiëren.
proceskosten
[de statushouder] is zowel in conventie als in reconventie in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van het COA in conventie worden begroot op:
-
dagvaarding € 153,01
|
- griffierecht |
€ |
735,00 |
|
|
- salaris advocaat |
€ |
1.177,00 |
|
|
- nakosten |
€ |
189,00 |
(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing) |
|
Totaal |
€ |
2.254,01 |
De kosten in reconventie worden begroot op nihil nu niet gebleken is dat de reconventie heeft geleid tot extra werkzaamheden.
5 De beslissing
De voorzieningenrechter
in conventie
veroordeelt [de statushouder] om de bij hem in gebruik zijnde ruimte in het AZC aan de [adres 2] binnen drie dagen na betekening van dit vonnis te ontruimen en ontruimd te houden, met al het zijne en al de zijnen;
veroordeelt [de statushouder] in de proceskosten van € 2.254,01, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als [de statushouder] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
verklaart deze uitspraak uitvoerbaar bij voorraad,
wijst de vorderingen van [de statushouder] af,
veroordeelt [de statushouder] in de proceskosten van € 0,00.
Deze mondelinge uitspraak is gewezen door mr. Van der Weide en in het openbaar uitgesproken in aanwezigheid van de griffier.
|
Dit proces-verbaal is opgemaakt en ondertekend door de voorzieningenrechter. |
||