Alle nieuws

Leeuwarden · 21 oktober 2026

Vier samen met ons 75 jaar Kneppelfreed!

Beeld: Rechtspraak

Op zaterdag 21 november organiseren het gerechtshof Arnhem – Leeuwarden, de rechtbank Noord-Nederland en de Provincie Fryslân verschillende activiteiten voor jong en oud in het Paleis van Justitie en in het gerechtsgebouw in Leeuwarden. Vanwege het jubileum van 75 jaar Kneppelfreed openen wij onze deuren en is er van alles te beleven over de Friese taal en de rechtspraak.

Wat is Kneppelfreed eigenlijk?

Stel je voor dat je voor de rechter moet verschijnen, maar dat je jouw eigen taal niet mag spreken in de rechtszaal. Tot halverwege de vorige eeuw hadden Friezen niet het recht om tijdens een zaak Fries te mogen spreken. Op 16 november 1951, de dag die later Kneppelfreed ging heten, veranderde dat voorgoed. Fedde Schurer kwam tijdens een rechtszaak in Leeuwarden op voor dit recht. Buiten de rechtszaal liep het uit de hand, waarbij de politie knuppels gebruikte – vandaar de naam ‘Knuppelvrijdag’, in het Fries ‘Kneppelfreed’. Deze gebeurtenis trok landelijke aandacht en werd een belangrijk keerpunt in de strijd voor erkenning van het Fries, want het heeft er uiteindelijk toe geleid dat in 1956 wetgeving tot stand kwam die het gebruik van de Friese taal in het rechtsverkeer regelde.

Activiteiten Kneppelfestival

Een greep uit de activiteiten op zaterdag 21 november:

  • rondleidingen door het Paleis van Justitie;
  • een workshop van Nederlands bekendste rechtbanktekenaar Petra Urban;
  • een lezing van de bekende advocaat Job Knoester of stel vragen aan een rechter of officier van justitie;
  • een nagespeelde zitting bekijken;
  • een quiz van de ‘Fryske Vlogger’;
  • een workshop van de Friese uitgeverij Afûk over taalgedrag en taalgewoontes;
  • een museum over Kneppelfreed;
  • een indringende slachtofferpodcast; 
  • het labyrint van de democratische rechtsstaat;
  • Voor de jongere bezoekers is er ook  genoeg te doen. Er wordt geschminkt, je kunt op de foto als rechter of advocaat en er kan naar hartenlust gekleurd en geknutseld worden.
  • De dag wordt afgesloten met de Fedde Schurer-lêzing.

Locatie en praktische informatie

  • Waar: Paleis van Justitie en rechtbank, Zaailand Leeuwarden

  • Wanneer: Zaterdag 21 november, 9: 30 tot 18:00 uur
  • Kosten: Gratis, aanmelden is niet nodig.

Bron: rechtspraak.nl