Curaçao. Bankschuld ontwikkelaar villapark. Boeterente. Bewijsopdracht over gesteld aanbod van de bank.

GEMEENSCHAPPELIJK HOF VAN JUSTITIE

van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en

van Bonaire, Sint Eustatius en Saba

V O N N I S

in de zaak van:

de naamloze vennootschap

GI-RO SETTLEMENT HOLDING N.V.,

gevestigd in Curaçao,

in eerste aanleg gedaagde,

thans appellante in principaal hoger beroep,

geïntimeerde in incidenteel hoger beroep,

gemachtigde: mr. H.W. Braam,

tegen

de naamloze vennootschap

VILLAPARK FONTEIN N.V.,

gevestigd in Curaçao,

in eerste aanleg eiseres,

thans geïntimeerde in principaal hoger beroep,

appellante in incidenteel hoger beroep,

gemachtigden: mrs. K.A. Doekhi en K. Saleh-Rog.

Partijen worden hierna GHS en Fontein genoemd.

Een bank heeft jarenlang financiering verstrekt aan een ontwikkelaar van een villapark in Curaçao. Op enig moment heeft de bank de financiering niet meer verlengd. De ontwikkelaar heeft de bankschuld volledig afgelost en daarbij ook boeterente betaald.

In dit geding heeft de ontwikkelaar vorderingen ingesteld op grond van zijn standpunt dat de bank ten onrechte boeterente in rekening heeft gebracht.

Het Gerecht heeft de vorderingen voor een deel toegewezen.

Beide partijen zijn in hoger beroep gekomen.

Het Hof geeft een bewijsopdracht.

Bij op 27 februari 2025 ingekomen akte van appel is GHS in hoger beroep gekomen van het tussen partijen gewezen en op 20 januari 2025 uitgesproken vonnis van het Gerecht in eerste aanleg van Curaçao (hierna: het Gerecht), ECLI:NL:OGEAC:2025:180.

Bij op 10 april 2025 ingekomen memorie van grieven, met een productie, heeft GHS vijf grieven tegen het vonnis aangevoerd en toegelicht. Haar conclusie strekt ertoe dat het Hof het vonnis zal vernietigen en de vorderingen van Fontein alsnog zal afwijzen, met haar veroordeling, uitvoerbaar bij voorraad, in de proceskosten in beide instanties.

Bij op 4 juni 2025 ingekomen memorie heeft Fontein de grieven van GHS bestreden, incidenteel hoger beroep ingesteld, zeven grieven tegen het vonnis aangevoerd en toegelicht en haar eis vermeerderd. Haar conclusie strekt ertoe dat het Hof het vonnis waarvan beroep gedeeltelijk zal vernietigen en haar vermeerderde eis zal toewijzen, met veroordeling van GHS, uitvoerbaar bij voorraad, in de proceskosten in hoger beroep, met nakosten en rente.

GHS heeft geen memorie van antwoord in het incidenteel hoger beroep ingediend.

Op 14 oktober 2025 hebben de gemachtigden van partijen pleitnotities ingediend.

Vonnis is nader bepaald op vandaag.

Feiten

Het Hof gaat uit van de volgende feiten.

In dit geding heeft Fontein gevorderd – samengevat – bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:

- voor recht te verklaren dat Fontein niet is tekortgeschoten in de nakoming van haar verplichtingen ten opzichte van GSH, waardoor GSH het bedrag van NAf 168.959,13 te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 16 januari 2023 tot aan de dag van volledige betaling, terug moet betalen aan Fontein, althans voor recht te verklaren dat het boetebeding waar GSH zich op beroept met terugwerkende kracht toepassing mist, althans tot een buitensporig en daarom onaanvaardbaar resultaat heeft geleid en dat daarom het bedrag van NAf 168.959,13 onverschuldigd is betaald door Fontein aan GSH, althans voornoemd bedrag te matigen tot nihil of tot een in goede justitie te bepalen boetebedrag;

- voor recht te verklaren dat GSH haar bancaire zorgplicht heeft geschonden ten aanzien van Fontein en dat GSH schadeplichtig is jegens Fontein;

- GSH te veroordelen tot betaling aan Fontein van het bedrag van NAf 168.959,13 te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 16 januari 2023 tot de dag van volledige betaling;

- GSH te veroordelen tot het betalen van een schadevergoeding aan Fontein voor NAf 33.390 en NAf 14.492,68 te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 16 januari 2023 tot aan de dag van volledige betaling en voor het overige nader op te maken bij staat en te vermeerderen met de wettelijke rente daarover vanaf de datum van het ten deze te wijzen vonnis tot aan algehele voldoening;

- GSH te veroordelen in de kosten van deze procedure en de nakosten alsook in de wettelijke rente berekend over die kosten indien de betaling daarvan niet binnen 14 dagen na het ter zake te wijzen vonnis heeft plaatsgehad.

Bij het vonnis waarvan beroep heeft het Gerecht GSH veroordeeld tot betaling van de in rekening gebrachte en betaalde boeterente over de periode mei 2021 tot en met december 2021 en zoals volgt uit rov. 4.7 van het vonnis waarvan beroep, te vermeerderen met de wettelijke rente daarover vanaf 16 januari 2023. Het Gerecht heeft de proceskosten gecompenseerd, het vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaard en het meer of anders gevorderde afgewezen.

Grief 1 van GSH is gericht tegen rov. 4.2 van het vonnis waarvan beroep. Dat is geen dragende overweging, zodat de grief faalt bij gebrek aan belang. Overigens strookt (een welwillende lezing van) de overweging van het Gerecht (“GSH heeft de boeterente in rekening gebracht omdat Fontein het krediet niet binnen de looptijd van de overeenkomst heeft afgelost”) met hetgeen GSH bij grief 1 betoogt.

De grieven 2 tot en met 5 zijn gericht tegen het oordeel van het Gerecht dat de boeterente niet verschuldigd is over de periode 1 mei 2021 tot en met 31 december 2021. Het Gerecht heeft dat oordeel gebaseerd op de e-mail van mr. Braam van 9 september 2021.

De inhoud van de e-mail van 9 september 2021 is hiervoor onder 3.1.9 weergegeven. De rechtsgevolgen van de e-mail moeten worden vastgesteld aan de hand van de maatstaven van art. 3:33 en 3.35 BW (de wilsvertrouwensleer).

In hun brief van 23 december 2020 vragen mrs. Murray en Doekhi om verlenging van de looptijd van de lopende commitment letter tot en met 31 december 2021 met het uitdrukkelijke verzoek dat over die verlengde looptijd geen boeterente verschuldigd zal zijn. Uit de commitment letter van 1 maart 2021 moest Fontein ten tijde van de ontvangst daarvan redelijkerwijs afleiden dat Girobank stilzwijgend weigerde aan het verzoek te voldoen, voor zover het verzoek een verdere strekking had dan waartoe Girobank zich verbond in die commitment letter (zie 3.1.5). Aldus moet Girobank geacht worden het verzoek om van boeterente af te zien stilzwijgend te hebben afgewezen. Onvoldoende is gesteld of gebleken om te kunnen oordelen dat dit anders werd door de e-mail van 17 maart 2021.

Zie over de bespreking van 12 mei 2021 hierna onder 3.17.

In de e-mail van 14 oktober 2021 staat dat Fontein in verzuim is, maar die enkele opmerking is onvoldoende voor het oordeel dat Fontein vanaf die datum niet meer erop mocht vertrouwen dat GSH geen boeterente in rekening zou brengen over de periode tot en met 31 december 2021.

Op grond van het voorgaande behoefde Fontein het redelijkerwijs niet eens te zijn met wat mr. Braam in zijn e-mail van 8 augustus 2022 schreef over de boeterente. De betaling van de in rekening gebrachte boeterente per 9 september 2022 en de verwijzing daarnaar in de e-mail van Fontein van 27 oktober 2022 houden geen erkenning in van de verschuldigdheid van de in rekening gebrachte boeterente. Die betaling en verwijzing brengen ook niet mee dat Fontein het recht zou hebben verwerkt om boeterente terug te vorderen wegens onverschuldigde betaling.

Het principaal hoger beroep faalt.

Zonder daaraan een genummerde grief te wijden heeft Fontein in haar memorie van 4 juni 2024 verklaard de commitment letter van 1 maart 2021 te vernietigen wegens dwaling. Deze verklaring blijft zonder rechtsgevolg. Uit de omstandigheid dat Fontein bij de parafering en ondertekening van de commitment letter van 1 maart 2021 telkens heeft geschreven ‘onder protest’, volgt niet dat Fontein gedwaald heeft bij het aangaan van die commitment letter. Voor het overige heeft Fontein haar standpunt dat zij de commitment is aangegaan onder invloed van dwaling, niet onderbouwd. Het beroep op dwaling faalt daarom, wat er verder zij van het standpunt van GSH dat de rechtsvordering tot vernietiging wegens dwaling is verjaard.

De grieven 1 en 3 van Fontein hebben betrekking op het oordeel van het Gerecht dat Fontein boeterente verschuldigd is. Fontein heeft onder meer aangevoerd dat zij die niet verschuldigd is, omdat in de commitment letters geen fatale termijnen, maar slechts streefdata worden genoemd.

Dit betoog faalt. De commitment letters van 7 juni 2011, 28 mei 2013, 5 december 2018 en 1 maart 2021 vermelden onder het kopje ‘term/repayment’ duidelijk en ondubbelzinnig een maximumduur. Dit is anders in de commitment letter van 11 september 2014 (daarin wordt een datum voor review genoemd), maar dat is niet van belang, omdat die is opgevolgd door latere commitment letters die een maximumduur vermelden. Weliswaar was gedurende de looptijd van de commitment letters de aflossing afhankelijk van de verkoop van kavels, maar dat doet er niet aan af dat in vier van de vijf commitment letters duidelijk en ondubbelzinnig overeengekomen is dat aan het einde van de overeengekomen maximumduur de volledige lening moet zijn afgelost. Tegen die achtergrond is niet van belang dat Fontein de kavels in fasen en subfasen te koop aanbood. Fontein heeft ook overigens geen feiten of omstandigheden gesteld op grond waarvan zij de commitment letters zo mocht begrijpen dat de datum waarop de maximumduur volgens de commitment letter eindigt tussen partijen gold als een streefdatum. Aan bewijslevering op dit punt komt het Hof dan ook niet toe, dus ook niet aan het aanbod van Fontein om met getuigen te bewijzen dat streefdata passen bij de aard van de overeenkomst en de wijze waarop partijen samenwerkten.

Grief 2 heeft betrekking op de bespreking van 12 mei 2021. Fontein heeft aangeboden met getuigen te bewijzen dat GSH tijdens die bespreking heeft aangeboden dat zij een aanvullend bedrag van Cg 350.000 aan Fontein zou lenen met als doel hiermee op termijn sneller aflossingen te kunnen doen en dat zij geen boeterente in rekening zou brengen. Het Hof zal Fontein opdragen die stelling te bewijzen.

Over de grieven 4 tot en met 7 van Fontein houdt het Hof ieder oordeel aan.