Aanslag waterschapsbelasting; tenaamstelling; beleidsregels (voorkeursvolgorde) van het Aanwijzingsbesluit…

20 oktober 2026

uitspraak van de tiende enkelvoudige belastingkamer

op het hoger beroep van

[X] , wonende te [Z] , belanghebbende,

tegen de uitspraak van 23 januari 2026 in de zaak met kenmerk AMS 25/2445 van de rechtbank Amsterdam (hierna: de rechtbank) in het geding tussen

belanghebbende

en

de heffingsambtenaar van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht, de heffingsambtenaar.

Aan belanghebbende is een aanslag waterschapsbelasting voor het jaar 2021 opgelegd van in totaal € 285,85 (de aanslag).

Het door belanghebbende daartegen gemaakte bezwaar heeft de heffingsambtenaar bij uitspraak op bezwaar ongegrond verklaard.

Belanghebbende heeft daartegen beroep ingesteld. De rechtbank heeft het beroep ongegrond verklaard en het verzoek om vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn afgewezen.

Belanghebbende heeft tegen de uitspraak van de rechtbank hoger beroep ingesteld.
De heffingsambtenaar heeft een verweerschrift ingediend. Belanghebbende heeft een nader stuk ingediend.

Partijen hebben geen gebruik gemaakt van hun recht om op een zitting te worden gehoord. Hierop heeft het Hof besloten een zitting achterwege te laten, het onderzoek te sluiten en heeft het Hof partijen medegedeeld dat schriftelijk uitspraak zal worden gedaan.

Belanghebbende woont op het adres [adres] te [Z] . Zij woont daar sinds 1984 en is de oudste bewoner. Belanghebbende voert een gezamenlijke huishouding met de eigenaar van de woning, de heer [A] . Hij woont daar sinds 1983 en is de jongste bewoner.

Aan belanghebbende is voor het jaar 2021 door de heffingsambtenaar van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) de volgende aanslag watersysteemheffing ingezetenen en zuiveringsheffing woonruimten (tezamen aangeduid als: waterschapsbelasting) opgelegd:

In de voorgaande jaren was de aanslag ten name gesteld van [A] . Voor de jaren 2022 en verder hebben belanghebbende en [A] succesvol verzocht om de aanslag ten name te stellen van [A] .

In de uitspraak op bezwaar staat onder meer:

In geschil is of de tenaamstelling van de aanslag juist is, en zo nee, of dat reden is om de aanslag te vernietigen. Ook is in geschil of aan belanghebbende een vergoeding voor immateriële schade vanwege de overschrijding van de redelijke termijn van berechting toekomt.

De rechtbank heeft in haar uitspraak het volgende overwogen en beslist (waarbij belanghebbende wordt aangeduid als ‘eiseres’):

“3. De rechtbank beoordeelt of de heffingsambtenaar de aanslag waterschapsbelasting terecht aan eiseres heeft opgelegd.

Conclusie en gevolgen

Regelgeving

Het Aanwijzingsbesluit belastingplichtigen waterschapsbelastingen 2019 van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht (Waterschapsblad 7 november 2019, nr. 11832; hierna: het Aanwijzingsbesluit). Luidt voor zover van belang als volgt:

Voor de watersysteemheffing ingezetenen, zuiveringsheffing- en verontreinigingsheffing voor particulieren wordt de aanslag te naam gesteld van:

Voor de watersysteemheffing ingezetenen geldt dat (tot het moment waarop een van hen door de heffingsambtenaar is aangewezen) zowel belanghebbende als [A] belastingplichtig is. Voor de zuiveringsheffing voor gebruikers van woonruimten geldt hetzelfde, ware het niet dat belastingplicht wordt aangeduid als onderworpenheid. De vraag is of de heffingsambtenaar het in het Aanwijzingsbesluit neergelegde beleid heeft geschonden door belanghebbende aan te wijzen als degene ten name van wie de aanslag is gesteld.

De heffingsambtenaar stelt dat artikel 2 van het Aanwijzingsbesluit in de onderdelen 2.1.1 en 2.1.2 geen voorkeursvolgorde bevat, dan wel dat daarvan in het onderhavige geval mag worden afgeweken. Het Hof vindt dit moeilijk te volgen. Indien immers de onderdelen 2.1.1 en 2.1.2 niet in die respectievelijke volgorde zouden moeten worden toegepast, bestaat voor de in artikel 2 genoemde belastingen in het geheel geen volgorde en rijst de vraag waarom dit artikel onder het kopje “II Voorkeursvolgorde” (of waarom het artikellid überhaupt) is opgenomen. Het Hof houdt het erop dat in artikel 2 van het Aanwijzingsbesluit wel een voorkeursvolgorde is opgenomen. Deze interpretatie strookt met de in de uitspraak op bezwaar uitgedragen uitleg (zie 2.4). Verder is weliswaar juist dat op grond van artikel 5 van het Aanwijzingsbesluit van de voorkeursvolgorde mag worden afgeweken, maar die afwijkingsbevoegdheid bestaat indien dit met het oog op de betalingscapaciteit gebeurt en daarover heeft de heffingsambtenaar niets aangevoerd.

De heffingsambtenaar heeft de aanslag in 2021 aan belanghebbende (de oudste bewoner van het adres) gericht, terwijl de aanslag in voorgaande jaren telkens was gericht aan de heer [A] (die het langst op het adres woont). Belanghebbende is het er niet mee eens dat zij in dit jaar opeens een aanslag krijgt. Daar klaagt zij naar het oordeel van het Hof terecht over. In artikel 4 van het Aanwijzingsbesluit staat immers dat het in alle voorgaande artikelen bepaalde geen toepassing vindt, indien de aanslag kan worden opgelegd aan degene die met betrekking tot het voorafgaande belastingjaar de aanslag heeft gekregen, gezorgd heeft dat deze betaald is en nog steeds belastingplichtig is. De heffingsambtenaar heeft bij de rechtbank verklaard dat hij niet heeft kunnen achterhalen waarom de tenaamstelling in 2021 is gewijzigd. Dat betekent dat het Hof zal aannemen dat daarvoor geen goede reden is geweest en dat de aanslag daarom op grond van het Aanwijzingsbesluit, net als in de voorgaande jaren, aan [A] gericht had moeten worden. Hierdoor heeft de heffingsambtenaar de beleidsregels van het Aanwijzingsbesluit geschonden en daarmee het vertrouwen dat belanghebbende in de toepassing van deze regels mocht hebben.

Niettemin heeft dit geschil een hoog “lood om oud ijzer-gehalte”. Zowel belanghebbende als [A] valt immers onder de belastingplicht en ieder dient dan ook de helft van het bedrag van de aanslag te dragen. Belanghebbende noemt weliswaar als nadeel dat zij het aanslagbedrag financieel moet verhalen op [A] , maar heeft ook duidelijk gemaakt dat het haar om het principiële punt gaat. Het Hof heeft daarom overwogen om de aanslag in stand te laten, op de grond dat geen redelijk belang bestaat bij de vernietiging ervan. Belanghebbende heeft haar principiële punt immers gemaakt. Ook heeft het Hof overwogen om het genoemde nadeel van het regres te elimineren door de aanslag met de helft te verminderen, maar het Hof dient geen acht te slaan op invorderingskwesties (vgl. Hoge Raad 17 oktober 2008, ECLI:NL:HR:2008:BF9110) en een “halve” aanslag zou bovendien het probleem opleveren dat de heffingsambtenaar in zulke gevallen geen aanslag voor de “de andere helft” kan opleggen, omdat de wet daar geen grondslag voor biedt.

Belanghebbende heeft op grond van de beleidsregels erop vertrouwd dat zij geen aanslag zou krijgen, maar heeft de aanslag toch gekregen. Het Hof zal daarom beslissen dat de aanslag niet in stand kan blijven. Het hoger beroep is gegrond.

Belanghebbende heeft de rechtbank verzocht om toekenning van een vergoeding voor de door belanghebbende geleden immateriële schade, vanwege de lange duur van de procedure in eerste aanleg. De rechtbank heeft uitgaande van een financieel belang van minder dan € 1.000 en een termijnoverschrijding voor berechting in eerste aanslag van meer dan een jaar, volstaan met de constatering dat de redelijke termijn is overschreden.

Het Hof ziet geen aanleiding voor een ander oordeel. In het arrest van de Hoge Raad van 14 juni 2024, ECLI:NL:HR:2024:853, zijn bepaalde nieuwe regels gegeven voor gevallen waarin op of na de datum van dat arrest door belastingplichtigen wordt verzocht om vergoeding van immateriële schade. In deze zaak is – zoals door belanghebbende niet wordt bestreden – na het wijzen van het arrest om schadevergoeding verzocht, zodat haar geval onder de nieuwe regels valt.

Onveranderd is dat bij een zeer gering financieel belang bij de procedure zonder meer mag worden verondersteld dat de lange duur van de procedure niet of nauwelijks tot spanning en frustratie heeft geleid, zodat geen schadevergoeding hoeft te worden toegekend en kan worden volstaan met de constatering dat de redelijke termijn is overschreden. Nieuw is dat dit financiële belang als zeer gering wordt beschouwd indien het belastingbedrag waar het om gaat minder dan € 1.000 bedraagt. In dit geval is dat zonder twijfel het geval. Voor die gevallen heeft de Hoge Raad geoordeeld dat bij een overschrijding van meer dan een jaar de rechter naar bevind van zaken kan beslissen wat passend is in een bepaald geval. De mate van de overschrijding van de redelijke termijn in eerste aanslag van een jaar en zeven maanden en de andere omstandigheden afwegende, waaronder in het bijzonder de omstandigheid dat deze procedure is ingegeven om een principieel punt te maken, acht het Hof het passend om in dit geval te volstaan met de constatering dat de redelijke termijn is overschreden.

De rechtbank heeft het verzoek van belanghebbende om vergoeding van immateriële schade terecht afgewezen.

Het Hof zal overeenkomstig het verzoek van belanghebbende beslissen dat de kosten van het betaalde griffierecht van in totaal € 200 (beroep € 53 en hoger beroep € 147) aan belanghebbende vergoed dienen te worden.

Het Hof:

De uitspraak is gedaan door mr. M. Ferrier, lid van de belastingkamer, in tegenwoordigheid van mr. W. de Gelder als griffier. De beslissing is op 20 oktober 2026 in het openbaar uitgesproken.

Tegen deze uitspraak kunnen beide partijen binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden via het webportaal van de Hoge Raad www.hogeraad.nl.

Bepaalde personen die niet worden vertegenwoordigd door een gemachtigde die beroepsmatig rechtsbijstand verleent, mogen per post beroep in cassatie instellen. Dit zijn natuurlijke personen en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Als zij geen gebruik willen maken van digitaal procederen kunnen deze personen het beroepschrift in cassatie sturen aan de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), postbus 20303, 2500 EH Den Haag. Alle andere personen en gemachtigden die beroepsmatig rechtsbijstand verlenen, zijn in beginsel verplicht digitaal te procederen (zie www.hogeraad.nl).

Bij het instellen van beroep in cassatie moet het volgende in acht worden genomen:

Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad. In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de wederpartij te veroordelen in de proceskosten.

Toelichting rechtsmiddelverwijzing

Per 15 april 2020 is digitaal procederen bij de Hoge Raad opengesteld. Niet-natuurlijke personen (daaronder begrepen publiekrechtelijke lichamen) en professionele gemachtigden zijn verplicht digitaal te procederen. Wie niet verplicht is om digitaal te procederen, kan op vrijwillige basis digitaal procederen. Hieronder leest u hoe een cassatieberoepschrift wordt ingediend.

Digitaal procederen

Het webportaal van de Hoge Raad is toegankelijk via “Login Mijn Zaak Hoge Raad” op www.hogeraad.nl. Informatie over de inlogmiddelen vindt u op www.hogeraad.nl.

Niet in Nederland wonende of gevestigde partijen of professionele gemachtigden hebben in beginsel geen geschikt inlogmiddel en kunnen daarom niet inloggen in het webportaal. Zij kunnen zo lang zij niet over een geschikt inlogmiddel kunnen beschikken, per post procederen.

Per post procederen

Alleen bepaalde personen mogen beroep in cassatie instellen per post in plaats van via het webportaal. Zij mogen dit bovendien alleen als zij zonder een professionele gemachtigde procederen. Het gaat om natuurlijke personen die geen ondernemer zijn en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Een professionele gemachtigde moet altijd digitaal procederen, ongeacht voor wie de gemachtigde optreedt. Degene die op papier mag procederen en dat ook wil, kan het beroepschrift in cassatie sturen aan de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), postbus 20303, 2500 EH Den Haag.

Een afschrift van deze uitspraak is in Mijn Rechtspraak geplaatst. Indien u niet digitaal procedeert, is een afschrift aangetekend per post verzonden op: