Overeenkomst van opdracht. Pilot. Ontwikkeling virtual reality omgeving. Geen wederzijdse beëindiging. Geen…

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN

locatie Arnhem, afdeling civiel

zaaknummer gerechtshof 200.337.261

zaaknummer rechtbank Gelderland 417060

arrest van 25 maart 2025

in de zaak van

Verticaal Transport Centrum B.V.

die is gevestigd in Barneveld

die hoger beroep heeft ingesteld

en bij de rechtbank optrad als gedaagde partij

hierna: VTC

advocaat: mr. E. Koekoek

tegen

OpenUp Technologies B.V.

die is gevestigd in Lunteren

en die bij de rechtbank optrad als eisende partij

hierna: OpenUp

advocaat: mr. W. van Dijk

VTC heeft hoger beroep ingesteld tegen het vonnis dat de rechtbank Gelderland, zittingsplaats Arnhem, (hierna: de rechtbank) op 1 november 2023 tussen partijen heeft uitgesproken. Het procesverloop in hoger beroep blijkt uit:

• de dagvaarding in hoger beroep

• de memorie van grieven

• de memorie van antwoord

• het verslag (proces-verbaal) van de mondelinge behandeling die op 22 januari 2025 is gehouden

Aan het einde van de mondelinge behandeling heeft het hof bepaald dat arrest zal worden gewezen.

Partijen hebben een overeenkomst van opdracht gesloten waarbij OpenUp een kleine pilot voor een virtual reality omgeving zou ontwikkelen voor VTC. OpenUp heeft de door haar verrichte werkzaamheden aan VTC gefactureerd. VTC is niet tot betaling overgegaan, omdat zij meent daartoe niet gehouden te zijn.

OpenUp heeft bij de rechtbank gevorderd dat VTC wordt veroordeeld tot betaling aan OpenUp van € 50.076,16, vermeerderd met de wettelijke handelsrente, met veroordeling van VTC in de kosten van de procedure.

De rechtbank heeft deze vordering voor een belangrijk deel, namelijk een bedrag van € 47.296,79 te vermeerderen met wettelijke handelsrente, toegewezen. De bedoeling van het hoger beroep is dat de toegewezen vordering alsnog wordt afgewezen.

De uitkomst

Het hof zal beslissen dat VTC voor de werkzaamheden van OpenUp moet betalen. Het hof zal het vonnis van de rechtbank daarom bekrachtigen. Hierna legt het hof waarom het tot dit oordeel komt.

De rechtbank heeft in het vonnis van 1 november 2023 onder 2.1 tot en met 2.20 feiten vastgesteld. Omdat daar geen grieven tegen zijn gericht, gaat het hof van diezelfde feiten uit. Voor de leesbaarheid van dit arrest geeft het hof die feiten met een enkele aanvulling hierna weer.

Op 6 mei 2022 heeft [naam1] voornoemd wederom een link aan onder meer de heer [naam2] van ATP toegezonden. In de e-mail staat het volgende:

OpenUp heeft vervolgens op 24 januari 2023 per e-mail als volgt gereageerd:

Tot slot heeft VTC op 26 januari 2023 als volgt gereageerd:

Tot een afronding van de werkzaamheden is het niet gekomen. Op 1 februari 2023 heeft OpenUp VTC gesommeerd om binnen 8 dagen tot betaling over te gaan.

De rechtbank heeft overwogen dat partijen de ontwikkeling van een werkende omgeving zijn overgekomen in de zin dat daarin tenminste een hijskraan kon worden opgesteld en een kanaalvloerplaat met een klem op een woning kon worden gelegd, alsmede dat OpenUp in die zin tot resultaat verplicht was. De rechtbank heeft verder overwogen dat wat betreft de mate van realisme geen sprake was van aan resultaatsverbintenis, maar van een inspanningsverbintenis: VTC mocht binnen de technische limieten van de huidige VR-technologie verwachten dat OpenUp voldoende inspanningen zou verrichten om een realistische VR-omgeving te ontwikkelen. Door VTC is niet gegriefd tegen deze overwegingen. Dit geldt daarom ook als uitgangspunt in hoger beroep.

OpenUp stelt ter onderbouwing van haar vordering op VTC dat zij de werkzaamheden conform de offerte heeft uitgevoerd en dat VTC te kort is geschoten in de nakoming van haar betalingsverplichting. De verweren van VTC, die blijken uit haar bezwaren tegen het vonnis, worden hierna beoordeeld.

VTC komt op tegen het oordeel van de rechtbank dat er geen sprake is geweest van een beëindiging met wederzijds goedvinden. VTC heeft daartoe kort gezegd het volgende betoogd. Op 10 mei 2022 werd besloten om het project c.q. de samenwerking te beëindigen, omdat de realisatie van het script niet mogelijk bleek en dat het dus ook geen zin meer had om hier nog tijd, geld en energie in te steken. Zo zijn partijen uit elkaar gegaan. Hoewel dat niet meer zwart op wit is vastgelegd, gingen partijen er aldus kennelijk vanuit dat de overeenkomst feitelijk was geëindigd en dat het daarbij bleef. Partijen hebben daar volgens VTC ook naar gehandeld omdat het daarna stil bleef. De werkzaamheden waren niet vrijwel afgerond en er was ook niets opgeleverd, zodat het ook niet in de rede lag dat er nog enige aanspraak op betaling zou volgen. OpenUp heeft dit gemotiveerd weersproken.

Het hof oordeelt dat VTC haar stelling dat er sprake is geweest van een wederzijdse beëindiging waarbij OpenUp niet betaald zou worden voor haar werkzaamheden, onvoldoende heeft onderbouwd. VTC heeft op 28 april 2022 het project eenzijdig stilgelegd en aan OpenUp verzocht om over die beslissing een gesprek in te plannen op 10 mei 2022. VTC heeft op de mondelinge behandeling bij het hof erkend dat in het gesprek van 10 mei 2022 niet ter sprake is gekomen hoe partijen uit elkaar zouden gaan en ook niet of, en zo ja hoe, OpenUp betaald zou gaan worden voor haar werkzaamheden. Dit terwijl aan de hand van de ingebrachte gesprekverslagen en correspondentie tussen partijen voldoende is komen vast te staan dat OpenUp op 10 mei 2022 al veel tijd in het project had gestoken, zoals ook blijkt uit de hiervoor aangehaalde e-mails van 29 april en 6 mei 2022. Ter zitting bij het hof heeft mevrouw [naam4] , die namens VTC ter zitting aanwezig was, ook toegelicht dat zij er na het gesprek van 10 mei 2022, waarbij zij destijds namens ATP aanwezig was, vanuit ging dat er nog wel een factuur van OpenUp zou volgen. Die factuur is er ook gekomen. OpenUp heeft immers op 14 juli 2022 haar factuur aan VTC toegezonden, waarna partijen diverse malen hebben gecommuniceerd over de wijze waarop de factuur ingericht/gespecificeerd moest worden in verband met de eisen van de subsidieverstrekker. De stelling van VTC dat het na 10 mei 2022 stil is gebleven kan in die zin niet gevolgd worden. In die verdere communicatie is geheel niet ter sprake gekomen dat de overeenkomst met wederzijds goedvinden was beëindigd en/of dat OpenUp geen aanspraak kon maken op betaling van haar factuur. Er werd alleen door VTC aangegeven dat de factuur aangepast moest worden om aan de eisen van de subsidieverstrekker te voldoen. Dat er door VTC onmiddellijk bezwaar zou zijn gemaakt tegen de factuur, zoals VTC heeft betoogd, klopt dus niet. OpenUp heeft op 20 december 2022 voor de laatste keer een aangepaste factuur verzonden, waarna partijen met elkaar onderhandeld hebben over het (al dan niet opnieuw) opleveren van de pre-pilot door OpenUp. Op basis van deze feiten en omstandigheden kan niet geconcludeerd worden dat partijen op 10 mei 2022 hebben afgesproken om zonder betaling uit elkaar te gaan, althans dat VTC daarop heeft mogen vertrouwen. Ter zitting bij het hof is overigens ook nog gebleken dat VTC na ontvangst van de factuur van OpenUp, die factuur wel heeft ingediend bij de subsidieverstrekker en daarvoor ook betaling uit hoofde van de subsidie heeft ontvangen. Ook dit verhoudt zich niet met de stelling dat partijen zonder enige betaling uit elkaar zouden gaan.

VTC beroept zich er op dat partijen op 26 januari 2023 nadere afspraken hebben gemaakt op grond waarvan OpenUp alsnog een werkend product moest opleveren en dat OpenUp die nadere overeenkomst niet is nagekomen. OpenUp heeft het bestaan van die nadere overeenkomst betwist.

Het hof is van oordeel dat niet is komen vast te staan dat partijen op 26 januari 2023 over het opnieuw opleveren van het product overeenstemming hebben bereikt. Uit de tussen partijen gevoerde correspondentie volgt dat partijen in januari 2023 hebben gesproken over de factuur van OpenUp. VTC wilde niet betalen, omdat zij meende dat zij geen werkend product had ontvangen. Partijen hebben vervolgens besproken of VTC, in de ogen van VTC: alsnog, of in de ogen van OpenUp: wederom, een werkend product zou opleveren. OpenUp heeft daarbij aangegeven dat haar platform, dat onderhevig was aan constante opvolgende technologische vernieuwingen (zeg maar: updates), in een nieuwe fase verkeerde maar dat zij na enige werkzaamheden in staat was weer een nieuwe werkende versie op te leveren. OpenUp heeft in haar e-mail van 24 januari 2023 daarom aangeboden om deze werkende versie op te leveren, en dat VTC daarna kon betalen, onder de voorwaarde dat VTC akkoord zou gaan met de daaraan voorafgaande alinea, die kort gezegd inhield dat OpenUp proof of concept waardig zou opleveren (dus geen market ready product) en dat OpenUp daarbij VTC’s subjectieve interpretatie van “het maken van een bruikbaar en werkend product volgens het projectplan” afwees. In reactie daarop heeft VTC op 26 januari 2023 wel aangegeven akkoord te gaan met het voorstel van OpenUp, maar zij gaf daarbij te kennen dat van een subjectieve interpretatie geen sprake was en zij kwam andermaal met een uiteenzetting over hoe het product er volgens haar uit zou moeten zien. Dit betrof geen (voldoende duidelijk) akkoord met de bedoelde voorwaarde van OpenUp. Bovendien heeft in hoger beroep te gelden dat VTC niet heeft geklaagd over het oordeel van de rechtbank met betrekking tot inspannings- en resultaatsverbintenissen (zie rov. 3.26 hiervoor) zodat van OpenUp inderdaad niet meer hoefde te worden verwacht dan “proof of concept”. Uit deze e-mails kan daarom niet geconcludeerd worden dat partijen overeenstemming hebben bereikt. Er bleef discussie bestaan over de voorwaarden waaraan het op te leveren product moest voldoen. OpenUp is dus niet te kort geschoten in een, al dan niet nader, overeengekomen verplichting om (alsnog of wederom) een product op te leveren.

Het betoog van VTC dat inhoudt dat zij (eerder) niets opgeleverd heeft gekregen en er sprake is van een toerekenbare tekortkoming aan de zijde van OpenUp, waardoor er sprake is van een ontbindingsgrond, faalt eveneens. Het hof legt dat hieronder uit.

Partijen zijn een overeenkomst van opdracht aangegaan die niet is opgezegd (VTC heeft haar eerdere standpunt dat zij de overeenkomst heeft opgezegd in hoger beroep expliciet verlaten). Dat betekent dat OpenUp recht heeft op de overeengekomen vergoeding van haar werkzaamheden. Dat is alleen anders indien VTC aantoont dat OpenUp toerekenbaar te kort is geschoten in haar verplichtingen en in verzuim verkeert op grond waarvan VTC de overeenkomst kan ontbinden (nakoming is niet gevorderd door VTC).

Het hof stelt voorop dat dat de wet inzake de overeenkomst van opdracht geen opleveringsverplichting kent. Het komt er dus op aan wat partijen hebben afgesproken. VTC heeft de gestelde opleververplichting van OpenUp niet voldoende toegelicht. Zij heeft niet gesteld wat partijen hierover hebben afgesproken zodat niet duidelijk is dat en hoe er opgeleverd had moeten worden. Dat OpenUp wanprestatie heeft gepleegd door alleen al niet “officieel” op te leveren is daarom niet komen vast te staan. Bovendien heeft OpenUp terecht aangevoerd dat zij op 6 mei 2022 een werkend product heeft opgeleverd. OpenUp heeft op 29 april 2002 en 6 mei 2022 namelijk links naar de gemaakte virtual reality omgeving doorgestuurd aan onder meer [naam2] van ATP. VTC stelt wel dat deze e-mails niet aan haar zijn gericht, waardoor er niet is opgeleverd, maar dit standpunt wordt verworpen. ATP is namelijk als haar tussenpersoon opgetreden. Dit heeft mevrouw [naam4] ter zitting bij het hof bevestigd en valt ook af te leiden uit de begeleidende e-mail van 3 november 2021 waarin de offerte van OpenUP door ATP aan VTC werd toegezonden. Daarin staat dat [naam2] van ATP tijdens de ontwikkeling van de pre-pilot overleg zou houden met VTC en VTC zou betrekken bij de ontwikkeling en voortgang van het product. De offerte diende ook aan ATP geretourneerd te worden. ATP is verder nauw betrokken geweest en stuurde het project aan. OpenUp mocht er daarom van uitgaan dat ATP de link zou doorsturen naar VTC. Daarbij komt dat door [naam5] van VTC ter zitting bij het hof is erkend dat hij de via de e-mail van 29 april 2022 toegezonden link wel had bekeken. Ook is relevant dat [naam2] naar aanleiding van het gesprek dat plaatsvond op 10 mei 2022, het product dat OpenUp op 6 mei 2022 had toegezonden heeft getest en geëvalueerd en die evaluatie is op 11 mei 2022 ook aan VTC is toegezonden (productie 18 zijdens VTC in hoger beroep).

VTC heeft verder gesteld dat er sprake is van een toerekenbare tekortkoming omdat de kernelementen van het overeengekomen product niet werkten en de overeengekomen mate van realisme niet gehaald kon worden. Het was volgens VTC niet mogelijk om een hijskraan op te stellen en een kanaalvloerplaat met klem op de woning te leggen. De physics (touwen, kettingen en haken) waren niet ontwikkeld en het ontbrak aan realisme. Volgens VTC heeft OpenUp onvoldoende inspanningen geleverd om dit probleem op te lossen en had OpenUp duidelijk gemaakt dat zij niet ging leveren wat wel was afgesproken. OpenUp heeft zelf onderkend dat het overeengekomen niveau van realisme niet geleverd kon worden. Dit zou volgen uit de mail van [naam6] van 12 april 2022, waarin hij schreef: “De kettingen blijven een knelpunt. De unity physics egine, PhysXm, kan het niveau van realisme simpelweg niet leveren.”. VTC moest concessies doen aan het realisme van de kettingen, hetgeen volgt uit de e-mail van 14 april 20221 van OpenUp aan VTC (“Daarbij moeten we (helaas) concessies doen aan het realisme van de kettingen”). Verder stelt VTC dat zij uit een gesprek dat plaatsvond op 13 april 2022 tussen de heer [naam7] van OpenUp en de heer [naam5] van VTC afgeleid dat het script/projectplan niet te realiseren was en dat de presentatie op 10 mei 2022 daarom geen doorgang kon vinden. Om die reden had VTC in de e-mail van 28 april 2022 het werk stopgezet. Partijen hebben in de ogen van VTC vervolgens op 10 mei 2022 een gesprek gevoerd over het feit dat realisatie van de pre-pilot onmogelijk bleek en dat het dus geen zin meer had om hier nog tijd, geld en energie in te steken. Er was volgens VTC voldoende grond om aan te nemen dat OpenUp te kort zou schieten in haar resultaats- en inspanningsverplichtingen.

Het verweer van VTC wordt verworpen. Partijen zijn de ontwikkeling overeengekomen van een werkende omgeving, in de zin dat tenminste een hijskraan kan worden opgesteld en een kanaalvloerplaat met een klem op een woning kan worden gelegd. OpenUp heeft aan de hand van het evaluatiedocument dat door ATP is opgesteld voldoende aangetoond dat zij een werkend product heeft gemaakt dat aan die voorwaarden voldoet. Verder is niet komen vast te staan dat OpenUp niet aan haar inspanningsverplichtingen ten aanzien van het realisme heeft voldaan. Voor zover VTC heeft gesteld dat een bepaalde mate van realisme is overeengekomen, kan zij daarin niet worden gevolgd. Zij heeft immers niet gegriefd tegen het oordeel van de rechtbank dat er voor wat betreft het realisme geen sprake was van een resultaatsverbintenis maar van een inspanningsverbintenis. Zij heeft verder ook niet toegelicht welke mate van realisme dan overeengekomen zou zijn en dat OpenUp zich onvoldoende heeft ingespannen daarvoor. Dat partijen het er over eens waren dat het door VTC gewenste niveau van realisme niet gehaald werd, betekent nog niet dat een bepaald niveau was overeengekomen en dat OpenUp zich daarvoor onvoldoende zou hebben ingespannen. Door VTC is verder gesteld dat een andere oplossing via een andere techniek (niet via de unity physics engine die OpenUp gebruikte) mogelijk was, maar zij heeft niet voldoende toegelicht dat dit binnen de gemaakte afspraken van OpenUp verwacht kon worden. OpenUp heeft in dit kader als verweer gevoerd dat het realisme aanliep tegen de limiet van de gekozen werkwijze wat, naar het oordeel van het hof, inherent is aan het karakter van een pre-pilot en wat aan VTC sinds aanvang van de opdracht duidelijk was, althans had moeten zijn. Verder lijkt VTC uit het oog te verliezen dat, zoals OpenUp heeft aangevoerd, partijen geen market ready product zijn overeengekomen. Partijen hebben afgesproken om een pre-pilot te maken voordat een grotere pilot gemaakt zou worden om te kijken of partijen op de juiste weg zaten en zij hiermee het leerdoel konden behalen (zie de e-mail van VTC van 19 juli 2021 aan de werkgroep, productie 1 bij dagvaarding). Het risico dat de pre-pilot niet het gehoopte resultaat opleverde is dus in de opdrachtverlening ingecalculeerd. Dat VTC tot de conclusie is gekomen dat de pre-pilot niet aan haar verwachtingen voldeed, betekent dus niet dat OpenUp te kort is geschoten in haar verplichtingen.

VTC heeft ook nog gesteld dat OpenUp op 24 januari 2023 heeft erkend dat de mate van realisme niet werd bereikt, omdat OpenUp bereid was om alsnog een werkende versie van het product op te leveren. Het hof leest daarin evenwel geen erkenning. OpenUp heeft in haar e-mails van januari 2023 alleen aangeboden om opnieuw een werkend product op te leveren op haar vernieuwde platform. Daaruit valt juist af te leiden dat OpenUp van mening was dat zij eerder al wel een werkend product had opgeleverd.

Aangezien een (toerekenbare) tekortkoming aan de zijde van OpenUp niet is komen vast te staan, is er geen grondslag voor ontbinding van de overeenkomst. De overeenkomst is in stand gebleven en VTC is gehouden tot betaling.

Het hof gaat aan het bewijsaanbod van VTC voorbij, nu zij geen voldoende concreet bewijsaanbod heeft gedaan van feiten of omstandigheden die, indien bewezen, tot een andere beslissing zouden kunnen leiden.

Het hoger beroep slaagt niet. Omdat VTC in het ongelijk zal worden gesteld, zal het hof VTC tot betaling van de proceskosten in hoger beroep veroordelen. Onder die kosten vallen ook de nakosten die nodig zijn voor de betekening van de uitspraak.

De veroordelingen in deze uitspraak kunnen ook ten uitvoer worden gelegd als een van partijen de beslissing van het hof voorlegt aan de Hoge Raad (uitvoerbaarheid bij voorraad).

Het hof:

bekrachtigt het vonnis van de rechtbank Gelderland, zittingsplaats Arnhem van 1 november 2023;

bepaalt dat al deze kosten moeten worden betaald binnen 14 dagen na vandaag.

verklaart de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad;

wijst af wat verder is gevorderd.