BPM: heffingsmodaliteiten; betalingsmodaliteiten; extra leeftijdskorting; gelijkheidsbeginsel…

Team Belastingrecht

meervoudige kamer

nummer BK-22/00675

in het geding tussen:

en

op het hoger beroep van belanghebbende tegen de uitspraak van de Rechtbank Den Haag (de Rechtbank) van 27 juni 2022, nummer SGR 20/[6583].

Belanghebbende heeft bezwaar gemaakt tegen de voldoeningen op aangifte van belasting van personenauto’s en motorrijwielen (Bpm).

De Inspecteur heeft het bezwaar bij uitspraak op bezwaar gegrond verklaard en een teruggaaf verleend van € 100.

Belanghebbende heeft tegen de uitspraak op bezwaar beroep bij de Rechtbank ingesteld. In verband daarmee is een griffierecht geheven van € 354. De beslissing van de Rechtbank luidt, waarbij belanghebbende is aangeduid als eiseres en de Inspecteur als verweerder:

• verklaart het beroep gegrond;

• vernietigt de uitspraak op bezwaar voor zover betrekking hebbend op auto III;

• draagt verweerder op een teruggaaf ten aanzien van auto III te verlenen van € 133 en daarover overeenkomstig het bepaalde in rechtsoverweging 20 belastingrente te vergoeden;

• bepaalt dat deze uitspraak in zoverre in de plaats treedt van het vernietigde deel van de uitspraak op bezwaar;

• veroordeelt verweerder tot vergoeding van de immateriële schade van € 428;

• veroordeelt de Staat tot vergoeding van de immateriële schade van € 572;

• veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiseres tot een bedrag van € 759;

• draagt verweerder op het betaalde griffierecht van € 354 aan eiseres te vergoeden;

• bepaalt dat de termijn voor de vergoeding van de wettelijke rente gaat lopen vanaf vier weken na de datum van deze uitspraak.”

Belanghebbende heeft tegen de uitspraak van de Rechtbank hoger beroep ingesteld bij het Hof. In verband daarmee is een griffierecht geheven van € 548. De Inspecteur heeft op 5 oktober 2022 een verweerschrift ingediend.

De mondelinge behandeling van de zaak heeft plaatsgehad ter zitting van het Hof van 29 juni 2023. Partijen zijn verschenen. Van het verhandelde ter zitting is een proces-verbaal gemaakt.

Belanghebbende heeft op 18 september, 27 september en 17 oktober 2019 bezwaar gemaakt tegen de voldoeningen op aangifte.

“Schending hoorplicht

hoorgesprek op 7 september 2020. In de bijlage bij die uitnodiging zit een lijst met de zaken

waarop dat hoorgesprek betrekking heeft. Op die lijst staan ook de VINnummers van de

auto's vermeld. Vaststaat dat het hoorgesprek op 7 september 2020 heeft plaatsgevonden en

dat gemachtigde daar is verschenen. De stelling van eiseres dat de hoorplicht is geschonden

vindt dus geen steun in de feiten.

Bewijslast

op de belastingplichtige die zich beroept op een vermindering van de door hem op aangifte

voldane Bpm, de plicht rust om feiten te stellen en, zo nodig, aannemelijk te maken die

kunnen leiden tot een vermindering van de verschuldigde belasting. De enkele stelling dat

de nationale wettelijke bepalingen in strijd zijn met het Unierecht, is daarvoor onvoldoende.

CO2

van 135 g/km staat vermeld. In de aangiften heeft eiseres ook een CO2-uitstootwaarde van

135 g/km vermeld. Eiseres veronderstelt dat deze uitstootwaarde de vanuit de WLTP-methode

teruggerekende uitstoot betreft (de NEDC-2-uitstoot). Volgens eiseres blijkt uit

TNO-onderzoek en onderzoek van KPMG (de onderzoeken) dat de NEDC-2-uitstoot

structureel hoger ligt dan de CO2-uitstoot van vergelijkbare voertuigen die zijn getest

volgens de oorspronkelijke NEDC-methode, zodat de verschuldigde Bpm op een te hoog

bedrag is berekend. Ter zitting heeft eiseres betoogd dat dit dient te leiden tot een

vermindering van de CO2-uistoot met 50 gram. Daarmee heeft eiseres niet aannemelijk

gemaakt dat zij in de aangifte van een te hoge CO2-uitstoot is uitgegaan. De enkele

verwijzing naar de onderzoeken is daarvoor onvoldoende. De conclusies van dergelijke

algemene en brede onderzoeken kunnen namelijk niet rechtstreeks worden toegepast op de

hier in geding zijnde auto. Eiseres heeft ook geen stukken overgelegd waaruit de juistheid

van haar stelling zou kunnen worden afgeleid. De rechtbank ziet dan ook geen aanleiding

niet uit te gaan van de CO2-uitstoot zoals die in de aangifte is vermeld.

Ex-rental

wanneer voertuigen gelijksoortig zijn het volgende overwogen:

"Wanneer deze producten op de markt voor tweedehands voertuigen van die lidstaat te koop worden

aangeboden, moeten zij worden beschouwd als `gelijksoortige producten', zijnde producten van

dezelfde soort als ingevoerde tweedehands voertuigen, wanneer zij zich door hun eigenschappen en

door de behoeften waarin zij voorzien, in een concurrentieverhouding bevinden. De mededinging

tussen twee modellen hangt af van de mate waarin zij voldoen aan een aantal vereisten op het punt

van, onder meer, prijs, afmetingen, comfort, prestaties, verbruik, duurzaamheid en betrouwbaarheid.

Het referentievoertuig moet het voertuig zijn waarvan de kenmerken het dichtst aanleunen bij die van

het ingevoerde voertuig. Dat houdt in dat rekening wordt gehouden met het model, het type en andere kenmerken, zoals de aandrijving of de uitrusting, de ouderdom en de kilometerstand, de staat van onderhoud of het merk (zie met name arresten van 19 september 2002, Tulliasiamies en Siilin,

C-101/00, Jurispr. blz. I-7487, punten 75 en 76, en 20 september 2007, Commissie/Griekenland,

C-74/06, Jurispr. blz. I-7585, punten 29 en 37)."

aanwijsbaar onderscheidende eigenschap van een auto.-Een niet ex-rental auto bevindt zich

ten opzichte van ex-rental auto's dan ook niet in een concurrentieverhouding als bedoeld in

het hiervoor aangehaalde arrest van het HO. De rechtbank volgt eiseres daarom niet in haar

stelling dat ook bij de waardebepaling van een niet ex-rental moet worden uitgegaan van de

waarde van een in Nederland aanwezige ex-rental. Eiseres heeft niet gesteld en ook

anderszins is niet gebleken dat de hier in geding zijnde auto's ex-rentals zijn. Er is dan ook

geen aanleiding desalniettemin uit te gaan van een referentievoertuig met een

verhuurverleden (zie ook het arrest van de Hoge Raad van 28 februari 2020).

Tussentarief

zou moeten worden van een lager zogenaamd tussentarief niet geconcretiseerd en met

stukken onderbouwd. Zij heeft dan ook niet aannemelijk gemaakt dat zij naar een te hoog

tarief belasting heeft voldaan.

Tarief

V het tarief van het jaar 2017 mag worden toegepast. Volgens verweerder leidt dit tot een

teruggaaf van € 100. Eiseres stelt dat de teruggaaf € 170 dient te bedragen en verwijst

daarvoor naar een door verweerder overlegde bijlage bij het verweerschrift. Ter zitting heeft

verweerder verklaard dat deze bijlage een foutieve berekening bevat en dat de teruggaaf van

€ 100 juist is berekend. De rechtbank ziet geen aanleiding om verweerder daarin niet te

volgen.

Leeftijdskorting

Verschil in heffingsmodaliteiten

van de Europese unie (HO EU) van 27 april 2022, C-674/205 (het Airbnb-arrest) waarin,

onder verwijzing naar eerdere jurisprudentie, in punt 27 wordt overwogen dat het begrip

"fiscale bepalingen" van artikel 114, tweede lid, VWEU zowel ziet op materiële regels als

op procedureregels en dat de wijze van invordering niet los kan worden gezien van het

heffings- of belastingstelsel waartoe zij behoort.

110 VWEU maar op vragen over Richtlijn 2000/31/EG en het dienstenverkeer als bedoeld

in artikel 56 VWEU. In onderhavige zaak is noch die Richtlijn van toepassing noch is

sprake van dienstenverkeer als bedoeld in artikel 56 VWEU.

voldaan voordat een personenauto op naam is gesteld in het kentekenregister. Verweerder

heeft onweersproken verklaard dat ook bij de registratie van binnenlandse personenauto's

geen kenteken wordt afgegeven zolang de ter zake van die registratie verschuldigde

belasting niet is voldaan. Zo de nadere invulling van artikel 114, tweede lid, VWEU uit het

Airbnb-arrest al onverkort heeft te gelden voor artikel 110 VWEU, is in het voorliggend

geval dan ook geen sprake van een met artikel 110 VWEU strijdig verschil in

heffingsmodaliteiten. Dat er wellicht bij de registratie van een ingevoerde gebruikte auto

een langere periode kan zijn gelegen tussen de betaling van de verschuldigde belasting en de

registratie van die auto dan bij de registratie van een binnenlandse auto en daardoor wellicht

rentenadeel wordt ondervonden, maakt dat niet anders. Dat is immers niet het gevolg van de

heffingssystematiek maar van de keuze om de auto pas op een latere datum te laten

registreren (zie ook Hoge Raad 26 maart 2021, overweging 3.6.4.).

bestuursrechter alleen beroep worden ingesteld tegen een belastingaanslag of tegen een voor

bezwaar vatbare beschikking. Het tweede lid van artikel 26 Awr bepaalt dat de voldoening

op aangifte van een belastingbedrag voor de mogelijkheid van beroep gelijk gesteld wordt

met een voor bezwaar vatbare beschikking van de inspecteur. Daaruit volgt dat een beroep

tegen de voldoening op aangifte uitsluitend betrekking kan hebben op de hoogte van de

materiële belastingschuld. Dat betekent dat het door eiseres gestelde rentenadeel geen deel

kan uitmaken van deze procedure.

Rentevergoeding over teruggaaf

van de Awr over het voor auto III terug te betalen bedrag van € 133 belastingrente te

vergoeden naar het in artikel 1 van het Besluit belasting- en invorderingsrente vastgestelde

percentage.

voor auto V een bedrag van € 4 aan belastingrente is vergoed en dat dit bedrag eerder te

hoog dan te laag is. Eiseres heeft ter zitting verklaard dat er geen rentevergoeding is

uitbetaald. De rechtbank stelt vast dat in de uitspraak op bezwaar niets is vermeld over een

eventuele rentevergoeding. Zoals de Hoge Raad in zijn arrest van 28 januari 2022 heeft

overwogen kan niet worden aangenomen dat in de beslissing op bezwaar een

rentebeschikking is begrepen. Dat betekent dat de rechtbank zich in deze procedure niet kan

uitlaten over de hoogte van de over de teruggaaf voor auto V te vergoeden rente.

Immateriële schadevergoeding

het beroep gezamenlijk langer duurt dan tweejaar. De behandeltermijn vangt aan op het

moment dat verweerder het bezwaarschrift ontvangt en eindigt met de uitspraak van de

rechtbank. Als uitgangspunt voor de hoogte van de schadevergoeding hanteert de Hoge

Raad een tarief van € 500 per halfjaar dat de redelijke termijn is overschreden, waarbij het

totaal van de overschrijding naar boven wordt afgerond. Heeft de procedure tot de uitspraak

van de rechtbank langer dan twee jaar geduurd, dan dient vervolgens voor de bezwaar- en de

beroepsfase afzonderlijk te worden bezien of sprake is van een langere behandelingsduur

dan gerechtvaardigd, waarbij in beginsel geldt dat de bezwaarfase binnen een halfjaar en de

beroepsfase binnen anderhalf jaar zou moeten worden afgerond.

waarin éénmaal spanning en frustratie is ondervonden. Het oudste bezwaarschrift is door

verweerder ontvangen op 18 september 2019 en verweerder heeft uitspraak op bezwaar

gedaan op 29 september 2020. De uitspraak van de rechtbank wordt op 27 juni 2022 gedaan.

Dat is dus twee jaar, negen maanden en negen dagen na indiening van het bezwaarschrift.

De redelijke termijn is dus overschreden met negen maanden en negen dagen zodat

aanspraak bestaat op een isv van € 1.000. De rechtbank ziet echter aanleiding de termijn te

verlengen met de periode van 19 november 2019 tot en met 17 februari 2020, afgerond drie

maanden. Tussen de gemachtigde en verweerder heeft in die periode in alle lopende Bpmzaken

overleg plaatsgevonden om te proberen een compromis te bereiken. Dat betekent dat

de redelijke termijn twee jaar en drie maanden bedraagt. Die termijn is dus overschreden

met naar boven afgerond zeven maanden. Eiseres heeft derhalve recht op een isv van

€ 1.000. De overschrijding wordt voor drie maanden toegerekend aan de bezwaarfase en

voor vier maanden aan de beroepsfase. Verweerder dient daarom een bedrag van € 428 aan

eiseres te vergoeden en de Staat een bedrag van € 572.

Conclusie

Verzoek prejudiciële vragen

VWEU over de door haar aangevoerde geschilpunten prejudiciële vragen aan het HvJ EU te

stellen. Een dergelijke verplichting voor de rechtbank volgt echter niet uit artikel 267

VWEU. De rechtbank ziet in al hetgeen eiseres heeft aangevoerd geen reden om prejudiciële

vragen aan het HvJ EU te stellen.

Griffierecht

betaalde griffierecht aan eiseres te vergoeden. De stelling van eiseres dat de hoogte van het

griffierecht moet worden afgestemd op de hoogte van de onderliggende vordering behoeft

daarom geen behandeling.

Rentevergoeding over griffierecht

griffierecht. Voor een rentevergoeding over het griffierecht bestaat geen aanleiding op grond

van het nationale recht. Ook het Unierecht dwingt niet tot vergoeding van dergelijke rente

(vgl. Hoge Raad 19 april 2019). De rechtbank honoreert die aanspraak wel in zoverre dat

recht bestaat op een vergoeding van wettelijke rente indien het griffierecht niet aan eiseres

wordt uitbetaald binnen vier weken na de datum van deze uitspraak. Dit heeft ook te gelden

voor de overige op grond van deze uitspraak aan eiseres te betalen vergoedingen.

Proceskosten

Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht (Bpb)

voor de door een derde beroepsmatig in beroep verleende rechtsbijstand vast op € 759 (1

punt voor het indienen van het beroepschrift, 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een

waarde per punt van € 759 en een wegingsfactor 0,5). Daarbij neemt de rechtbank in

aanmerking dat de Hoge Raad in zijn arrest van 27 mei 2022 heeft geoordeeld dat punt 1

van onderdeel BI van de bijlage bij het Bpb wegens strijd met het discriminatieverbod van

artikel 1 van de Grondwet buiten toepassing moet blijven. De rechtbank acht het gewicht

van de zaak licht omdat het beroep slechts gegrond is vanwege de toepassing van extra

leeftijdskorting. Voor de kosten van bezwaar is reeds bij de uitspraak op bezwaar een

vergoeding toegekend.

gedingstukken en hetgeen eiseres heeft gesteld, valt niet op te maken dat verweerder

zodanig ernstig onzorgvuldig heeft gehandeld dat daarin grond is gelegen om van de

forfaitaire regeling voor de kosten van beroepsmatig verleende rechtsbijstand af te wijken.

Van bijzondere omstandigheden als bedoeld in artikel 2, derde lid, van het Bpb is dan ook

niet gebleken. Al hetgeen eiseres overigens heeft aangevoerd, maakt ook niet dat daarvan

sprake is. Uit het Unierecht volgt dat nationale bepalingen op procesrechtelijk gebied er niet

toe mogen leiden dat de verwezenlijking van de aanspraken die een belanghebbende aan het

unierecht kan ontlenen, onmogelijk of uiterst moeilijk wordt. Het enkele feit dat de

vergoeding van proceskosten waarop ingevolge het Bpb aanspraak kan worden gemaakt,

wellicht de werkelijk gemaakte kosten slechts voor een deel dekt, is onvoldoende om te

concluderen dat het Bpb in strijd is met het bepaalde in artikel 47 van het Handvest.”

4. In geschil is of de uitspraak van de Rechtbank juist is. Het geschil betreft het verschil in betalingsmodaliteiten (in dit verband gaat het over de bewijslastverdeling ten aanzien van de extra leeftijdskorting en de vergelijking met vergunninghouders), de verplichting om voorafgaand aan de behandeling griffierecht te betalen en de hoogte van de proceskostenvergoeding. Het Hof begrijpt dat bij de beoordeling van de geschilpunten vooral van belang is of de Rechtbank de beslissingen mocht nemen die zij heeft genomen, zonder het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) prejudiciële vragen te stellen. Belanghebbende meent van niet, de Inspecteur meent van wel.

Het Hof ziet geen aanleiding een andere beslissing te nemen dan de Rechtbank heeft gedaan. De Rechtbank heeft op goede gronden een juiste beslissing genomen. Het Hof neemt de gronden over en maakt deze tot de zijne. Het Hof neemt daarbij in aanmerking dat in hoger beroep niet is gebleken van feiten of omstandigheden die kunnen leiden tot een andersluidend oordeel. Het Hof ziet ook geen aanleiding voor een vergoeding wegens schade, materieel of immaterieel. Het Hof bespreekt hierna kort de ter zitting aangevoerde gronden en vult in zoverre de motivering van de Rechtbank aan.

Belanghebbende heeft voorts verzocht om een hogere proceskostenvergoeding. Het Hof ziet hiervoor geen aanleiding. Het betreft niet al te moeilijke, gemiddelde zaken. Ook vormt de overschrijding van de redelijke termijn geen grond voor een hogere, laat staan een integrale vergoeding. Dit volgt, anders dan de gemachtigde beweert, niet uit het Unierecht.

Het hoger beroep is ongegrond.

6. Het Hof ziet geen aanleiding voor een veroordeling in de proceskosten.

Het Gerechtshof:

Deze uitspraak is vastgesteld door A. van Dongen, W.M.G. Visser en J.B.O. Bijl, in tegenwoordigheid van de griffier L. van den Bogerd. De beslissing is op 20 juli 2023 in het openbaar uitgesproken.

aangetekend aan

partijen verzonden:

Tegen deze uitspraak kunnen beide partijen binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden via het webportaal van de Hoge Raad www.hogeraad.nl.

Bepaalde personen die niet worden vertegenwoordigd door een gemachtigde die beroepsmatig rechtsbijstand verleent, mogen per post beroep in cassatie instellen. Dit zijn natuurlijke personen en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Als zij geen gebruik willen maken van digitaal procederen kunnen deze personen het beroepschrift in cassatie sturen aan de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), Postbus 20303, 2500 EH Den Haag.

Alle andere personen en gemachtigden die beroepsmatig rechtsbijstand verlenen, zijn in beginsel verplicht digitaal te procederen (zie www.hogeraad.nl).

Bij het instellen van beroep in cassatie moet het volgende in acht worden genomen:

a. - de naam en het adres van de indiener;

b. - de dagtekening;

c. - de vermelding van de uitspraak waartegen het beroep in cassatie is gericht;

d. - de gronden van het beroep in cassatie.

Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad. In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de wederpartij te veroordelen in de proceskosten.