Navorderingsaanslag Vpb 2017. Belanghebbende maakte tot haar liquidatie in oktober 2017 onderdeel uit van een…

Belanghebbende heeft tegen deze uitspraak beroep ingesteld bij de rechtbank.

De rechtbank heeft het beroep ongegrond verklaard.

De zitting heeft plaatsgevonden op 11 maart 2026 in ’s-Hertogenbosch. Daar zijn verschenen [gemachtigde] , als gemachtigde van belanghebbende, [oud werknemer] , oud-werknemer van belanghebbende, [adviseur] , adviseur van belanghebbende, en, namens de inspecteur, [inspecteur 1] , [inspecteur 2] , [inspecteur 3] en [inspecteur 4] .

Op deze zitting zijn gelijktijdig behandeld de onderhavige zaak en de zaken met nummers 24/1185 tot en met 24/1187.

Tot de [Groep] behoorden de volgende vennootschappen: [bedrijf 2] B.V. (hierna: [bedrijf 2] ), [bedrijf 4] B.V. (hierna: [bedrijf 4] ), [bedrijf 3] B.V. (hierna: [bedrijf 3] ), [bedrijf 1] B.V. (hierna: [bedrijf 1] ) en belanghebbende (hierna ook: [belanghebbende] ).

De structuur van de [Groep] , voor zover hier van belang, zag er eind 2015 als volgt uit:

“3.9. Tijdens deze herstructurering heeft [Groep] BV ook een van haar aandeelhouders ( [bedrijf 5] BV) moeten uitkopen in 2016. [Groep] BV heeft toen advies ingewonnen over hoe de prijs voor de aandelen het beste bepaald kan worden. Zij zijn daarbij uitgekomen op de volgende formule: 1,1 x de omzet uit 2015 plus het zichtbare eigen vermogen.

“Tijdens het gesprek d.d. 8 november 2019 ten kantore van [voormalig advieskantoor] zijn een aantal afspraken gemaakt m.b.t. het (beoordelings)traject van het door ons voorgestelde liquidatieverlies dat wij voornemens zijn op te nemen in de aangifte vennootschapsbelasting 2017 van [Groep] B.V. Zoals bij u bekend heeft dit liquidatieverlies, thans berekend op € 921.710, betrekking op de liquidatie van [belanghebbende] B.V., [bedrijf 1] B.V. en [bedrijf 2] B.V.

Teneinde de beoordeling van ons voorstel voort te kunnen zetten heeft u aangegeven in het kader van transparantie meer informatie te willen ontvangen. Deze informatie is onderverdeeld in drie 'delen':

1. Een chronologisch overzicht van gebeurtenissen/handelingen vanaf moment oprichting [Groep] maatschappijen tot moment liquidatie van vermelde [Groep] (dochter)maatschappijen.

2. Tekstuele toelichting op de prijs voor de dochtermaatschappijen (refererend aan de aandelenemissie bij [Groep] B.V.).

3. De notariële akten m.b.t. [Groep] B.V. en de hiervoor vermelde [Groep] dochters.

In dit schrijven werken wij voorgaande punten in overeenkomstige volgorde uit.

(…)

De aandeelhouders ( [bedrijf 9] B.V. en de drie nieuwe investeerders) hebben een bijzonder ingewikkelde werkwijze bedacht. De nieuwe participanten voeren hun activiteiten uit in de nieuwe dochtermaatschappijen. Er wordt echter steeds gehandeld uit (groeps)naam van [Groep] B.V. Bij laatstgenoemde vennootschap bevinden zich bovendien alle faciliteiten. Van infrastructuur tot facilitair medewerkers.

De investeerders hebben destijds een complexe berekening bedacht om de resultaten van de dochtermaatschappijen te verdelen. Uitgangspunt was een gewenst rendement bij [Groep] B.V. van 12,5% (evt. dividend) als vergoeding voor het gebruik van de infrastructuur etc. Deze verdeling heeft men vormgegeven door het doorbelasten van kosten vanuit [Groep] B.V. -naast de management fee - zoals huur netwerk, infrastructuur, marketingkosten etc.

Men wil vervolgens de organisatie stroomlijnen, de drie nieuwe investeerders meer/breder betrekken bij [Groep] en van voormelde ingewikkelde berekeningen af. Men wenst dat de drie nieuwe aandeelhouders, in ruil voor hun 49% aandeelhouderschap in [bedrijf 1] B.V., respectievelijk [bedrijf 2] B.V., voor 1/9e deel aandeelhouder worden van [Groep] B.V. De drie nieuwe investeerders, die via [bedrijf 1] respectievelijk [bedrijf 2] hebben geïnvesteerd, gaan dus participeren in [Groep] B.V. Zij ‘verhuizen’ met hun activiteiten mee naar [Groep] B.V. Er wordt gekozen voor aandelenfusie. Na de ruil worden in 2017 de dochtervennootschappen [belanghebbende] B.V., [bedrijf 1] B.V. en [bedrijf 2] B.V. geliquideerd.

De activiteiten van de drie dochtermaatschappijen hebben echter wel een bepaalde waarde. Ze

genereren immers omzet, wat ook steeds in de jaarrekeningen en aangiften vennootschapsbelasting is verwerkt. Er moet dus een waarde gehangen worden aan de betreffende vennootschappen - en in het bijzonder het 49% aandelenbelang van de nieuwe investeerders - vooraleer de herstructurering plaats kan vinden. Meer over de prijsbepaling in hoofdstuk 2 van dit memorandum.

27-03-2017:

1. [bedrijf 6] B.V. draagt haar aandeel in [bedrijf 2] over aan [Groep] B.V. De koopsom bedraagt € 262.500. Deze koopsom wordt door koper schuldig gebleven ter verrekening met de volstortingsverplichting van uit te geven aandelen in het kapitaal van [Groep] B.V.

2. [bedrijf 8] B.V. en [bedrijf 7] B.V dragen hun aandeel in [bedrijf 1] B.V. over aan [Groep] B.V. De koopsom bedraagt € 389.062,50 per verkoper. De totale koopsom bedraagt derhalve € 778.125. Deze koopsom wordt door koper schuldig gebleven ter verrekening met de volstortingsverplichting van uit te geven aandelen in het kapitaal van [Groep] B.V.

3. [Groep] B.V. geeft 10.800 (3x 3.600) aandelen uit tegen een koers van € 166,67 per aandeel. Hiervan is € 1 nominale waarde en € 165,67 agio. De nieuwe aandelen worden in gelijke delen uitgegeven aan [bedrijf 6] B.V., [bedrijf 8] en [bedrijf 7] B.V.

(…)

2. Toelichting koopprijs dochtermaatschappijen

Er heeft een aandelenfusie plaatsgevonden van aandelen [bedrijf 1] B.V. en [bedrijf 2] B.V. in aandelen [Groep] B.V. Hiertoe heeft men moeten bepalen wat de waarde is van het 49% aandelenbelang van enerzijds [bedrijf 7] B.V. in [bedrijf 2] B.V. en anderzijds [bedrijf 6] B.V. respectievelijk [bedrijf 8] B.V. in [bedrijf 1] B.V.

De prijsbepaling is geheel gegrond op omzetcijfers vermenigvuldigd met een factor ter vertegenwoordiging van goodwill. Er zat nauwelijks vermogen in de vennootschappen. De voor zover aanwezige winstreserves waren reeds uitgekeerd. Zoals reeds in hoofdstuk 1 toegelicht: de investeerders hebben weliswaar aan de hand van een (complexe) doorberekening van kosten de resultaten van de dochtermaatschappijen verdeeld, de omzet van betreffende vennootschappen is steeds verantwoord daar waar de activiteiten plaatsvonden. In combinatie met de herstructurering veroorzaken deze doorberekeningen uiteindelijk het liquidatieverlies. Enerzijds zijn er wel de activiteiten waar een prijs aan moet hangen, anderzijds zijn de ‘winsten’ via de doorbelastingen al bij [Groep] B.V. terecht gekomen.

Aangezien de prijs voor [bedrijf 2] B.V. en [bedrijf 1] B.V. eind 2016 is bepaald, heeft men gebruik gemaakt van de cijfers uit de jaarrekeningen 2015. Deze gaven op dat moment een goed beeld over de voorgaande jaren.

De omzet van [bedrijf 2] B.V. bedroeg in 2015 € 225.634. Te verdelen over 100 aandelen betekent dat een omzet van € 2.256 per aandeel. De goodwillfactor bedraagt afgerond 2,375, resulterend in een waarde per aandeel van € 5.357,15. De waarde van 49% van de aandelen is dan (49% * 100 * 5.357,15) € 262.500.

[bedrijf 1] B.V. werd pas eind 2015 opgericht. Zoals in hoofdstuk 1 beschreven, bestonden de activiteiten van [bedrijf 1] B.V. uit de activiteiten die eerder gedreven werden vanuit [bedrijf 3] B.V. en [bedrijf 4] B.V. Derhalve is voor bepaling van de prijs voor [bedrijf 1] B.V. gerekend met de omzet in 2015 van de voormelde twee vennootschappen.

De omzet van [bedrijf 3] B.V. bedroeg € 570.372 en die van [bedrijf 4] B.V. bedroeg € 280.497. Het aantal aandelen [bedrijf 1] B.V. was 18.100. De goodwillfactor bedraagt afgerond 1,845, resulterend in een waarde per aandeel van € 86,74. De waarde van 49% van de aandelen is dan (49% * 18.100 * 86,74) € 778.125.

3. Notariële akten

De notariële akten - voor zover wij die op ons verzoek hebben ontvangen - zijn bijgevoegd.

Wij zijn ons er van bewust dat voorgaande informatie wellicht nog geen volledig antwoord geeft op alle vragen die gedurende ons gesprek van 8 november 2019 zijn gesteld. Desondanks denken wij dat onze toelichting een veel helderder beeld schept over structuur van de groep en de herstructurering ervan. Uiteraard lichten wij het voorgaande desgewenst nader toe.”

“11 april 2019

Heb mapje weer even in de hand en ik kijk in EVBN wanneer de aangifte 2017 ingediend moet zijn. Dit blijkt 1 mei 2019 te zijn. tot mijn verbazing zie ik echter dat de aangifte inmiddels op 7 april 2019 is ingediend en met code [nummer] is afgewerkt; dagtekening aanslag: 06-04-2019. Uit ABS blijkt dat de aangifte is ondertekend door [voormalig adviseur] en zonder voorbehoud(vraag standpunt inspecteur) is ingediend. In de aangifte is een liquidatieverlies voor een bedrag van € 923.166 opgenomen. Nu het hier een convenantaangifte betreft is deze, met alle uitworpen op neen, conform afgedaan.

Vreemd dat [voormalig adviseur] mij op 4 april 2019 naar de status van het vooroverleg vraagt terwijl e.e.a. zonder meer in de aangifte is verwerkt. (…).

15 april 2019

Tijdens mijn telefoongesprek met [voormalig adviseur] heeft [naam 4] mijn voicemail ingesproken (zag ik vanmorgen pas) (…). Hem gelijk teruggebeld. Was verbaasd dat er nu ineens een aanslag ligt. Heeft het idee dat er e.e.a. fout is gegaan. Naar zijn idee is het verlies ook niet juist in de aangifte verwerkt. Hem gezegd eerst met [voormalig adviseur] de zaak te bespreken hoe verder. Indien het nodig is kunnen we altijd met zijn drieën aan tafel gaan zitten. [naam 4] kwam in gesprek heel positief over; meedenken aan oplossing en niet formeel, er ligt een aanslag zoek het maar uit.

Ook nog gelukt met [voormalig adviseur] een afspraak te maken op 25 april 2019 om 9.30. Ga er samen met [naam 5] naar toe voor de overdracht RB en het bespreken van bovenstaande en enkele andere zaken.

19 april 2019

Tijdens tekenen convenant ANB weer voicemail van [naam 4] . Hem teruggebeld. Heeft contact gehad met klant en via klant gehoord dat [voormalig adviseur] gereageerd had met de opmerking in de trant van er ligt nu toch een aanslag. [naam 4] geeft aan wat volgens hem het discussiepunt is, nl. het opvoeren van het liquidatieverlies. Uit zijn woorden maak ik op dat hij ook denkt dat dit niet kan op de wijze waarop [voormalig adviseur] het gepresenteerd heeft. Bovendien gaf hij aan de indruk te hebben dat de klant niet weet waar [voormalig adviseur] mee bezig is. Wil samen met klant met mij hierover in gersprek. Aangegeven dat ik in principe hier wel voor in ben maar eerst met [voormalig adviseur] moet spreken over hoe het fout heeft kunnen gaan en hoe verder. Wel aangegeven dat ik e.e.a. in ieder geval inhoudelijk niet zelf zal afwikkelen. [naam 4] zal e.e.a. nog met klant bespreken en zo nodig mij wat laten horen.”

“Zoals gisteren ten kantore van [voormalig advieskantoor] besproken doen wij u nogmaals het overzicht van het liquidatieverlies toekomen.

U heeft aangegeven dat het betreffende overzicht en de brief van 31 januari 2019 voor de Belastingdienst een open eind heeft. In de verstrekte informatie komt volgens u geen conclusie voor waarom de koopsom voor [bedrijf 2] is vastgesteld op € 262.500, waarom de koopsom voor [bedrijf 1] B.V. is vastgesteld op € 778.125 en waarom de liquidatie van de vennootschappen vervolgens zou moeten leiden tot een liquidatieverlies van in totaal € 923.166. Bovendien is uitgesproken dat een heldere schriftelijke uitleg over waar belasting is betaald over de door de geliquideerde vennootschappen uitgevoerde activiteiten, gewenst is.

In verband met afwikkeling van het laatste deel van de aangiftestroom 2017 willen wij aankomende week met nadere uitleg komen t.a.v. de vragen die op dit moment bij de Belastingdienst leven. Wij kiezen er voor om eerst zorgvuldig te kijken naar de informatie die wij reeds hebben gedeeld en hoe wij dan de voormelde punten nu wel opgehelderd krijgen. Haastige spoed gaat de communicatie in dit proces immers niet helpen.

Wellicht ten overvloede merken wij via deze weg nogmaals op dat indien mocht blijken dat het liquidatieverlies tot een ander bedrag vastgesteld moet worden, wij bij cliënte het voorstel neerleggen om een verbeterde aangifte vennootschapsbelasting 2017 te doen.”

“Door onjuiste doorbelastingen deed de uitkomst van de formule geen recht aan de waarde van de aandelen. Dit is middels een extracomptabele verhoging van het vermogen gecorrigeerd.”

Het geschil betreft het antwoord op de volgende vragen:

I. Is er sprake van een nieuw feit op grond waarvan een navorderingsaanslag mag worden opgelegd?

II. Indien vraag I ontkennend wordt beantwoord: was de voormalige adviseur van belanghebbende te kwader trouw?

III. Hoe hoog is de goodwill ter zake van de overdracht van de activiteiten van belanghebbende aan [Groep] B.V.?

IV. Heeft belanghebbende de vereiste aangifte gedaan?

V. Indien vraag IV ontkennend wordt beantwoord:

a. is de schatting van de inspecteur redelijk?

b. heeft belanghebbende overtuigend aangetoond dat de navorderingsaanslag te hoog is?

VI. Is de belastingrente te hoog vastgesteld, omdat in strijd met het zorgvuldigheidsbeginsel is gehandeld?

“5.3. De rechtbank stelt voorop dat belanghebbende onbetwist heeft gesteld dat de aangiften 2017 van de [Groep] door een en dezelfde belastingambtenaar werden behandeld. Gelet daarop dient naar het oordeel van de rechtbank de kennis van het dossier van [Groep] B.V. ook aanwezig worden geacht bij de behandeling van de aangifte van belanghebbende. De vraag die dan beantwoord moet worden is of het met die kennis zonder nader onderzoek opleggen van de aanslag Vpb 2017 een ambtelijk verzuim vormt. De rechtbank overweegt als volgt. Uit de correspondentie tussen de inspecteur en de voormalige gemachtigde (zie 4.8 en 4.10 [hof: zie 2.9 en 2.11 onder de feiten]) blijkt dat de discussie betrekking had op de te claimen liquidatieverliezen die verband houden met de ontbinding van [bedrijf 1] en [bedrijf 2] . In de diverse stukken wordt weliswaar de naam van belanghebbende genoemd, maar de inhoud van de gesprekken heeft betrekking op de liquidatieverliezen van [bedrijf 1] en [bedrijf 2] . Belanghebbende was vanaf het moment van haar oprichting een dochtermaatschappij van [Groep] B.V. Gelet op de omstandigheid dat voor haar geen liquidatieverlies werd geclaimd en de winsten bij de liquidatie onder de deelnemingsvrijstelling zouden vallen, was er voor de belastingheffing ook geen aanleiding om hierover nadere vragen te stellen. Bovendien was, anders dan bij [bedrijf 1] en [bedrijf 2] , bij belanghebbende geen sprake van verkoop van haar aandelen vlak voor de liquidatie, waaruit mogelijk het bestaan van goodwill afgeleid zou kunnen worden. De kennis van het dossier van [Groep] B.V. levert dan ook geen ambtelijk verzuim op.

Gelet op de gehele gang van zaken en de omstandigheid dat de inspecteur voor het eerst na het opleggen van de aanslag kennis heeft kunnen nemen van de feiten en omstandigheden in het jaar 2017 ten aanzien van belanghebbende en daarna geconstateerd heeft dat in de aangifte ten onrechte niet is afgerekend over de goodwill, is naar het oordeel van de rechtbank sprake van een nieuw feit. De navorderingsaanslag is naar het oordeel van de rechtbank dan ook terecht opgelegd.”

Het hof acht deze oordelen juist en maakt deze tot de zijne. Dat wat in hoger beroep nog is aangevoerd, leidt niet tot een ander oordeel. Dit oordeel betekent dat vraag II geen beantwoording behoeft.

III. Goodwill in verband met overdracht van activiteiten?

Partijen zijn het voorts eens dat voor de berekening van de goodwill in beginsel uitgegaan kan worden van de binnen de groep gebruikte formule om de ondernemingswaarde te berekenen: eigen vermogen plus 1,1 maal de omzet. Daarbij is het eigen vermogen bepaald op de ‘balanswaarde maar dan hoog gerekend om geen cash uit te geven’. Dit betreft een extracomptabele verhoging van het eigen vermogen omdat door onjuiste doorbelastingen de uitkomst van de formule geen recht deed aan de waarde van de aandelen. Dit is door de heer [oud werknemer] uiteengezet in een e-mail aan de inspecteur van 25 maart 2022 (zie 2.5). Feitelijk komt dit er op neer dat het zichtbare eigen vermogen wordt verdubbeld. Deze formule is gebruikt bij aandelentransacties waarbij aandeelhouders werden uitgekocht.

Bij belanghebbende is geen sprake van een aandelentransactie maar van een overdracht van de ondernemingsactiviteiten (activa-passiva-transactie).

Belanghebbende meent dat op twee punten de door de inspecteur gemaakte berekening niet juist is. In de eerste plaats is de inspecteur uitgegaan van de veronderstelling dat in de verkoopprijzen van de aandelen rekening is gehouden met een belastinglatentie die hij op nominale waarde heeft gesteld. In de tweede plaats is belanghebbende van mening dat in de omzet van belanghebbende omzet van [Groep] B.V. is opgenomen en dat dit moet worden gecorrigeerd.

Belanghebbende heeft gesteld dat een deel van de omzet van belanghebbende bestaat uit activiteiten die [Groep] B.V. heeft verricht, waarvoor belanghebbende een beheersvergoeding heeft betaald van € 406.861 en de omzet daarom met dit bedrag verminderd moet worden. Het hof verwerpt deze stelling. Het hof ziet niet in dat dit bij de andere [Groep] -vennootschappen anders zou zijn. Ook daar worden beheersvergoedingen in rekening gebracht door [Groep] B.V. en wordt in de berekening van de waarde van aandelen geen correctie toegepast op de omzet.

In de tweede plaats heeft belanghebbende gesteld dat de latente Vpb-schuld alleen effect heeft op de prijs van aandelen en niet op de hoogte van de goodwill. Belanghebbende miskent hierbij dat de inspecteur bij zijn berekening van de goodwill in eerste instantie, overeenkomstig de overige transacties bij [Groep] -vennootschappen, de waarde van de aandelen heeft berekend en op basis van die waarde de daarin begrepen goodwill en (latente) Vpb-schuld heeft bepaald. De stelling van belanghebbende dat de factor 1,1 al een bepaling van de goodwill is, slaagt niet. De factor 1,1 wordt gebruikt voor het bepalen van de waarde van de aandelen en speelt zodoende indirect een rol bij de vaststelling van de waarde van de goodwill, maar bepaalt niet zelf de waarde van de goodwill. Uitgaande van de waarde die aan aandelen is toegekend en het ‘eigen vermogen’, kan worden bepaald, zoals de inspecteur heeft gedaan, hoeveel waarde aan de goodwill en de (latente) Vpb-schuld moet worden toegekend. Aangezien geen gronden zijn aangevoerd op grond waarvan zou kunnen worden geconcludeerd dat de heffing van vennootschapsbelasting over de meerwaarde pas in de (verre) toekomst zal plaatsvinden, en bovendien duidelijk was dat de betreffende vennootschappen waarvan de aandelen werden gekocht of verkocht zouden worden geliquideerd, heeft de inspecteur de Vpb-schuld terecht op de nominale waarde gesteld.

Belanghebbende heeft ook nog verdedigd dat in de overnamepraktijk nagenoeg nooit rekening wordt gehouden met een Vpb-latentie, omdat de Vpb-heffing over de goodwill nagenoeg nooit aan de orde komt. Belanghebbende heeft deze stelling, die door de inspecteur gemotiveerd is betwist, op geen enkele wijze onderbouwd. Het hof acht die stelling ook niet aannemelijk. De goodwill representeert immers de overwinst en als die overwinst wordt behaald, wordt daarover belasting geheven. Een zakelijk handelende koper zal daar rekening mee houden.

Gelet op het voorgaande is het hof van oordeel dat de inspecteur de door hem verdedigde waarde van de goodwill van belanghebbende ten tijde van de overdracht van de ondernemingsactiviteiten (activa-passiva) in 2017 aannemelijk heeft gemaakt.

De vragen IV en V behoeven geen beantwoording.

VI. Belastingrente

In voormeld arrest van 1 oktober 2010 heeft de Hoge Raad geoordeeld dat in het geval het uitsluitend aan een vergissing van de Belastingdienst te wijten is dat het bedrag dat is nagevorderd, niet meteen bij de vaststelling van de primitieve aanslag is geheven, het zorgvuldigheidsbeginsel zich ertegen verzet dat aan belanghebbende over het nagevorderde bedrag heffingsrente in rekening wordt gebracht.

Het hof heeft onder 4.1 geoordeeld dat de inspecteur voor het eerst na het opleggen van de aanslag kennis heeft kunnen nemen van de feiten en omstandigheden in het jaar 2017 ten aanzien van belanghebbende. Reeds om die reden is geen sprake van een situatie dat het uitsluitend aan een vergissing van de inspecteur is te wijten dat bij de vaststelling van de aanslag niet over de goodwill belasting is geheven.

Tussenconclusie

Ten aanzien van het griffierecht

Ten aanzien van de kosten van het bezwaar

Ten aanzien van de proceskosten