Feitelijk leiding geven aan witwassen, gepleegd door een rechtspersoon, meermalen gepleegd. Primair…

gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats ’s-Hertogenbosch, van 23 oktober 2024, in de strafzaak met parketnummer 01-880603-15 tegen:

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1971,

in het BRP geregistreerd zonder bekende woon- of verblijfplaats hier te lande,

ter terechtzitting opgegeven te verblijven te [adres 1] .

Hoger beroep

Bij vonnis waarvan beroep heeft de rechtbank de verdachte veroordeeld ter zake van “feitelijk leiding geven aan witwassen, gepleegd door een rechtspersoon, meermalen gepleegd” tot een gevangenisstraf voor de duur van vijftien maanden, waarvan vijf maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren. Voorts heeft de meervoudige kamer een beslissing genomen op de vordering van de benadeelde partij.

Namens de verdachte is tegen voormeld vonnis hoger beroep ingesteld.

Onderzoek van de zaak

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in hoger beroep en in eerste aanleg.

Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens de verdachte naar voren is gebracht.

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het hof het vonnis waarvan beroep integraal zal bevestigen.

Door de raadsvrouw is bepleit dat de verdachte dient te worden vrijgesproken van het primair tenlastegelegde feit van opzet-witwassen en heeft zich ten aanzien van het subsidiair tenlastegelegde feit gerefereerd aan het oordeel van het hof. Tevens heeft de raadsvrouw een strafmaatverweer gevoerd en bepleit dat de vordering van de benadeelde partij dient te worden gematigd tot een bedrag van € 420.000,-.

Vonnis waarvan beroep

Het hof verenigt zich met het beroepen vonnis met uitzondering van de opgelegde straf en de vordering van de benadeelde partij, en met verbetering en aanvulling van de gronden waarop dit berust, in zoverre dat het hof respectievelijk de bewijsmiddelen zal aanvullen en verbeteren en de bewijsoverwegingen zal aanvullen naar aanleiding van hetgeen ter terechtzitting in hoger beroep door de verdediging naar voren is gebracht.

Verbetering van de bewijsmiddelen

Het hof is van oordeel dat het eerste door de rechtbank gebezigde bewijsmiddel, zoals opgenomen onder de bewijsmiddelen (p. 2-4) van het vonnis, op de volgende wijze aanvulling behoeft:

In juli 2014 waren twee facturen ontvangen van [benadeelde 1] met factuurdatum 30 juni 2014. Op deze twee facturen was sprake van een ander rekeningnummer van [benadeelde 1] dan in het crediteurenbestand voorkwam. (…) Het rekeningnummer [rekeningnummer 1] is toegevoegd aan het crediteurenbestand.

Op 4 december 2014 was bekend geworden welk bedrag moest worden overgemaakt door het [benadeelde 2] aan [benadeelde 1] . Dit bedrag was € 433.182,40. Hierop is door [benadeelde 1] op 4 december 2014 een factuur voor dit bedrag opgemaakt en verzonden naar [benadeelde 2] . Op 24 december 2014 is door [benadeelde 2] het voornoemde bedrag overgemaakt op rekeningnummer [rekeningnummer 1] . Op 26 januari 2015 bleek dat het bankrekeningnummer [rekeningnummer 1] niet het rekeningnummer van [benadeelde 1] betrof en dat daarom het geld ook niet was ontvangen bij [benadeelde 1] . Het rekeningnummer [rekeningnummer 1] is inmiddels geblokkeerd, maar er staat geen geld meer op.

Aanvullende gegevens verstrekt door verbalisant

Er is met een vervalste factuur een bedrag van € 433.182,40 overgemaakt op een vals rekeningnummer.

Het hof is van oordeel dat het vijfde door de rechtbank gebezigde bewijsmiddel, zoals opgenomen onder de bewijsmiddelen (p. 2-4) van het vonnis, dient te worden vervangen voor het volgende:

5. Een proces-verbaal van verhoor verdachte van 17 september 2018, incl. bijlagen, inhoudende, voor zover van belang en zakelijk weergegeven, als verklaring van verdachte (p. 41-95):

Pagina 42:

V: Wat kunt u verklaren over het bedrijf [bedrijf 1] ?

Ve: Dat heb ik overgenomen van de heer [medeverdachte 1] . Toen ik het overnam stond er een aardige som geld op de bankrekening.

V: Volgens mij vergis je je? Er stond geen groot geldbedrag op de rekening van [bedrijf 1] .

Ve: Er is een bedrijf waar veel geld op de rekening stond en dat nam ik over van [medeverdachte 1] . Ik kreeg daar € 20.000 provisie voor en ik kocht goud voor dat bedrijf. Ik heb in die tijd wel meer bedrijven op mijn naam gehad waar ik een vergoeding voor kreeg. Ik weet het niet precies meer. Je doet wel eens vaker verkeerde dingen.

V: Volgens onze gegevens is op de bankrekening van [bedrijf 1] een bedrag van€ 20.000 aan provisie gestort. [bedrijf 1] stond op uw naam.

Ve: Ja, dat klopt.

Pagina 43:

Noot verbalisant:

Ik toon u een Kamer van Koophandel (KvK) uitdraai van de onderneming [bedrijf 1] met KvK nummer [KVK-nummer 1] die als bijlage 1 bij dit proces-verbaal wordt gevoegd.

V: In het KvK staat u hier als bestuurder geregistreerd vanaf 01-11-2014. Wat kunt u hierover verklaren?

Ve: Die heeft op mijn naam gestaan. Zoals ik al zei. Ik heb meerdere bedrijven op naam gehad. Met name omdat ik toen net vrij was en daar wat mee kon verdienen.

V: Wat waren de bedrijfsactiviteiten binnen [bedrijf 1] ?

Ve: Dat weet ik niet. De meeste heb ik op naam gehad omdat ik daar een vergoeding voor kreeg.

V: Waar waren de vergoedingen dan voor?

Ve: Om die bedrijven op naam te zetten.

V: Van wie kwamen die vergoedingen dan?

Ve: Die kwamen van de heer [medeverdachte 2] . Ik wist dat het niet helemaal klopte want het is vreemd dat ze zo maar iemand € 20.000 euro betalen.

V: Van wie heeft u het bedrijf overgenomen?

Ve: Volgens mij van meneer [medeverdachte 1] . Als ik me niet meer vergis. Aangezien het er meer waren is het moeilijk uit elkaar te houden.

V: Maar waarom nam u [bedrijf 1] van de heer [medeverdachte 1] over?

Ve: Omdat ik daar een vergoeding voor kreeg. Ik weet niet wat die bedrijven dan deden. Ik kreeg alleen de vergoeding om het bedrijf op mijn naam te zetten. Het is makkelijk om een bedrijf op iemands naam te zetten en er dan dingen mee te doen die het daglicht niet mogen zien.

Pagina 44:

Noot verbalisant:

Ik toon u een uitdraai van de KvK die als bijlage 2 bij dit proces-verbaal wordt gevoegd van [bedrijf 2] met KvK nummer [KVK-nummer 2] met datums 06-05-2016 en 02-07-2018.

V: Wat kunt u verklaren over het bedrijf [bedrijf 2] ?

Ve: Daar weet ik zelf nog bitter weinig over. Volgens mij stond op de rekening van dat bedrijf veel geld. Het bedrijf stond op naam van iemand uit Eindhoven Valkenswaard . Ik heb toen de bankgegevens nog opgehaald bij iemand die in een dorp woont op de grens tussen België en Nederland .

V: Wat kunt u verklaren omtrent de bankrekening van de [bank 1] voorzien van het nummer [rekeningnummer 1] op naam van [bedrijf 2] ?

Ve: Er stond een grote som geld op. Ik zag dit door in te loggen.

V: Hoe wist u dat er een grote som geld op zou staan?

Pagina 45:

Ve: Ik hoorde dat van de heer [medeverdachte 2] . Ik hoorde dat er een groot geldbedrag op stond, dat ik daar provisie voor kreeg en dat ik van het andere geld goud moest kopen. Ik heb dat ook via de bank overgemaakt naar België en ik heb daar ook het goud opgehaald. (…) Ik heb het via meneer [medeverdachte 2] overgenomen.

V: Wat was op dat moment het bedrag, toen u inlogde, op de rekening met nummer [rekeningnummer 1] op naam van [bedrijf 2] ( [bedrijf 2] ) ?

Ve: Volgens mij 420 duizend en een paar centen of zo. Dat stond er al op toen ik het bedrijf overnam.

V: Waarom nam u [bedrijf 2] van hem over?

Ve: Dat was voor het geld. € 20.000. Dat was omdat het goud gekocht moest worden. Dat heb ik ook afgegeven. Dat heb ik niet zelf gehouden. Dat goud heb ik aan een Marokkaanse man gegeven in de parkeergarage onder winkelcentrum Duckenburg in Nijmegen .

Pagina 46:

V: Wat waren de bedrijfsactiviteiten die [bedrijf 2] uitvoerde?

Ve: Dat weet ik ook niet. Ik heb me er niet in verdiept.

V: Wist u voor de overname waarom u het bedrijf over moest nemen?

Ve: Ja, dat ik daar goud voor moest kopen. Waar dat geld vandaan kwam is niet verteld. Ik had 20.000 redenen om niet te vragen waar dat geld vandaan kwam.

Pagina 47:

V: Hebt u toen ook gekeken waar het geld vandaan was gekomen?

Ve: Ik heb daar nooit naar gekeken. Ik heb gewoon die transacties gedaan. Ik neem aan dat het ook niet zo maar kleine jongens zijn die hier achter zitten en als ik daar vragen over had gesteld dan had ik denk ik ook steeds achterom moeten kijken. .

Pagina 48:

V: Ik toon u twee overzichten van de [bank 2] en van banktransacties van [bedrijf 2] op 20-01 -2015 van € 150.000 en € 250.000 Wat kunt u over deze transacties verklaren?

Ve: Dat heb ik gedaan. Ik heb dat geld overgeboekt.

V: Waar was u?

Ve: Thuis bij mij. Dat was [adres 2] - [adres 3] .

Pagina 49:

V: De spoedopdracht betaling van € 150.000,00 op 20 januari 2015 heeft als bijschrift: “ [bank 2] bel aankoop goud tav mevr. [betrokkene 1] .” Hierbij is de [bank 1] -ID [nummer 2] vermeld. Wat kunt u hierover verklaren?

Ve: Niets maar ik denk dat dat de vrouw is die daar werkt. Ik weet het niet maar er was een vrouw die mij daar geholpen heeft. Die heeft mij ook een kaartje gegeven met de gegevens erop dus ik neem aan dat zij dat is.

V: Op 20 januari 2015 vond er nog een spoedopdracht betaling van€ 250.000,00 met als bijschrift: “ [bank 2] bel betaling faktuur ”. Hierbij is de [bank 1] -ID [nummer 1] vermeld. Wat kunt u hierover verklaren?

Ve: Dat is het tweede gedeelte van het bedrag wat ik overmaakte naar Antwerpen .

V: U bent op dat moment bestuurder en enige met een bankpas van [bedrijf 2] . Wat kunt u hierover verklaren?

Ve: Ja. Dat klopt.

Noot verbalisant:

Aan de verdachte wordt een kopie verkoopbordel met datum, 23-01-2015 getoond plus een

gewaarmerkt kopie van het KvK formulier van [bedrijf 2] . Deze verkoopbordel is afkomstig van [bank 2] te Antwerpen en is gericht aan [bedrijf 2] , [adres 4] .

Hier is de koop van 10,81081 kg smeltgoud fijn met een totaalprijs €399.999,97 zichtbaar.

Verkoopbordel is getekend door [verdachte] met twee handtekeningen en met de opmerking “Goud compleet geleverd en ontvangen”.

V: Wij tonen u een kopie verkoopbordel met datum, 23-01-2015 plus een gewaarmerkt kopie van het KvK formulier van [bedrijf 2] . Deze verkoopbordel is afkomstig van [bank 2] te Antwerpen en is gericht aan [bedrijf 2] , [adres 4] . Wat kunt u hierover verklaren?

Ve: Die heb ik ondertekend. Zoals u ziet komt de handtekening ook overeen met de handtekening in mijn paspoort. Ook de tekst die erop staat is door mij geschreven. Ik zou zo het adres niet kunnen zeggen. Ik zou er wel zo naartoe kunnen lopen.

V: Wanneer heeft u het goud opgehaald?

Ve: Dat weet ik niet meer. Ik heb het in twee keer opgehaald. Volgens mij heb ik één keer 4 kilo opgehaald en daarna nog een keer 7,8 kilo. 11,8 kilo totaal.

V: Op de verkoop bordereel staat dat er 10,8 kilo is verkocht. Wat kunt u daarover verklaren?

Ve: Dan ben ik abuis. Het zal wel kloppen.

Pagina 50:

V: Tevens verklaart de zaakvoerder dat de [verdachte] omschreven kan worden als een vrij slanke mager man, zeker tussen de 1.90 en 1.95 meter. Leeftijd schatte zij toen ergens rond de vijftig en bruin haar. (Als ik zo naar u kijk dan komt dat wel overeen met u.) Wat kunt u hierover verklaren?

Ve: Ik ben daar geweest. Dat is heel simpel.

V: Verder is er een betaling zichtbaar op 16 januari 2015 van een bedrag van€ 20.000,00 van bankrekening [rekeningnummer 1] op naam van [bedrijf 2] naar de bankrekening

[rekeningnummer 2] op naam van [bedrijf 1] met als bijschrift: “Restbetaling verrichte werkzaamheden”. Wat kunt u over deze betaling verklaren?

Ve: Dat is mijn provisie voor de goudtransactie. Die heb ik ook zelf overgemaakt en zelf opgemaakt.

V: Wat wordt bedoeld met de omschrijving: "verrichte werkzaamheden"?

Ve: De goudoverdracht he.

Pagina 51-52:

V: Als we alles op een rijtje zetten was u directeur en enige bestuurder van [bedrijf 2] vanaf 14 januari 2015 met als aandeelhouder [bedrijf 3] . Dat met terugwerkende kracht vanaf 8 januari 2015. Hiervan bent u de enige bestuurder. De bankrekening van [bedrijf 2] is [rekeningnummer 1] . Op 20 januari 2015 werd met twee spoedopdrachten/ betalingen € 150.000,00 en € 250.000,00 overgedaan van [bedrijf 2] voorzien van het bankrekeningnummer [rekeningnummer 1] naar [bank 2] voorzien van het bankrekeningnummer [rekeningnummer 3] . Volgens de zaakwaarnemer van [bank 2] bent u driemaal op kantoor geweest. Eén keer om de goudtransactie te bespreken en twee keer om fysiek goud op te halen. U bent degene die het goud heeft opgehaald en u hebt het twee keer aan een voor u onbekende Marokkaanse man in een witte auto afgegeven op de parkeerplaats bij winkelcentrum Duckenburg in Nijmegen waar die man vlak bij de uitgang geparkeerd stond. Die man kende u niet. Dit alles deed u in opdracht van de heer [medeverdachte 2] . De heer [medeverdachte 1] kende u niet voor dit voorval en van de heer [betrokkene 2] hebt u nog nooit gehoord. Wat kunt u hierover verklaren?

Ve: Dat klopt.

V: Wat hebt u met de 20.000 euro gedaan die u verdiende met de goudtransactie?

Ve: Daar heb ik kleding van gekocht. Een auto gekocht. Genoten.

Het hof is tevens van oordeel dat het door de rechtbank gebezigde bewijsmiddelen, zoals opgenomen op pagina 2-4 van het vonnis, op de volgende wijze aanvulling behoeft:

6. De verklaring van de verdachte ter terechtzitting in hoger beroep d.d. 18 maart 2026, voor zover inhoudende:

Het klopt dat ik tijdens mijn verhoor bij de politie heb gezegd dat ik wist dat het niet helemaal klopte dat ik € 20.000,- zou verdienen door alleen een bedrijf op mijn naam te zetten. Ik heb meerdere bedrijven op mijn naam laten zetten; ik had dat eerder ook gedaan als stroman, katvanger. Dat was wat ik deed. Het is wel fout als je als stroman gebruikt wordt. Ik heb het geld overgemaakt naar [bank 2] . Ik wist dat het niet deugde. Ik weet dat mensen daar andere dingen mee doen met die bedrijven maar ik wist niet wat ze precies deden. Ik wist niet dat er een factuur vervalst was. Ik wist dat er iets niet mee in orde was, maar ik wist niet waarom. Op de vraag van de jongste raadsheer of dit kan worden samengevat als “het kon gewoon niet kloppen”, zeg ik ja, er moest iets fout zijn.

Aanvulling van de bewijsoverwegingen

• € 433.182,40 voor betaling van de vervalste c.q. valse factuur;

• € 13.064,96 voor de kosten van het [bedrijf 4] voor onderzoek naar de geleden schade.

• € 400.000,-, het bedrag dat door de verdachte is opgenomen en omgezet in goud;

• € 20.000,- aan zijn eigen provisie; en

• € 13.064,96 voor de kosten van het bedrijfsrecherchebureau.

Het hof:

Vernietigt het vonnis waarvan beroep ten aanzien van de opgelegde straf en de beslissing op de vordering van de benadeelde partij, en doet in zoverre opnieuw recht:

Veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 10 (tien) maanden.

Wijst de vordering van de benadeelde partij voor het overige af;

Veroordeelt de verdachte in de door de benadeelde partij gemaakte en ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog te maken kosten, tot aan de datum van deze uitspraak begroot op € 12.047,00 (twaalfduizend zevenenveertig euro).

Legt aan de verdachte de verplichting op om aan de Staat, ten behoeve van het slachtoffer, genaamd [benadeelde 2] , ter zake van het bewezenverklaarde een bedrag te betalen van € 433.064,96 (vierhonderddrieëndertigduizend vierenzestig euro en zesennegentig cent) als vergoeding voor materiële schade, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf de hierna te noemen aanvangsdatum tot aan de dag der voldoening.

Bepaalt de aanvangsdatum van de wettelijke rente voor de materiële schade op:

Bepaalt de duur van de gijzeling op ten hoogste 365 (driehonderdvijfenzestig) dagen. Toepassing van die gijzeling heft de verplichting tot schadevergoeding aan de Staat ten behoeve van het slachtoffer niet op.

Bepaalt dat indien en voor zover de verdachte of een of meer van zijn mededaders aan een van beide betalingsverplichtingen hebben voldaan, de andere vervalt.

Bevestigt het vonnis waarvan beroep voor het overige, met inachtneming van het hiervoor overwogene.

Aldus gewezen door:

mr. M.L.P. van Cruchten, voorzitter,

mr. C.M. Hilverda en mr. R. Lonterman, raadsheren,

in tegenwoordigheid van mr. E. Vogelvang, griffier,

en op 1 april 2026 ter openbare terechtzitting uitgesproken.