Strafrecht overig

Conclusie AG. Een gegevensdrager bevattende een afbeelding van een seksuele gedraging, waarbij iemand die…

Parket bij de Hoge Raad, 1 september 2026

Zaakgegevens

Op 1 september 2026 heeft het Parket bij de Hoge Raad een conclusie genomen in een zaak over strafrecht.

Instantie
Parket bij de Hoge Raad
Datum uitspraak
1 september 2026
Datum publicatie
10 november 2026
Zaaknummer
25/00167
ECLI
ECLI:NL:PHR:2026:1084
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Conclusie AG. Een gegevensdrager bevattende een afbeelding van een seksuele gedraging, waarbij iemand die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt, is betrokken, zich door middel van een geautomatiseerd werk en/of met gebruikmaking van een communicatiedienst de toegang daartoe verschaffen (art. 240b Sr). 1. Bewijsklachten. 2 Toewijzing immateriële schade, aantasting in de persoon op andere wijze? De conclusie strekt tot vernietiging van het bestreden arrest, maar uitsluitend wat betreft de beslissing over de vordering van de benadeelde partij tot vergoeding van immateriële schade en de oplegging van de schadevergoedingsmaatregel, tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof ’s-Hertogenbosch, opdat de zaak ten aanzien van de door de benadeelde partij gevorderde immateriële schadevergoeding en de oplegging van de schadevergoedingsmaatregel opnieuw wordt berecht en afgedaan, en tot verwerping van het beroep voor het overige.

Procesgang

  1. Gerechtshof 's-Hertogenbosch · 14 januari 2025

    ECLI:NL:GHSHE:2025:1174
  2. Conclusie A-G · 1 september 2026deze uitspraak

    ECLI:NL:PHR:2026:1084

  3. Hoge Raad · 10 november 2026

    ECLI:NL:HR:2026:1864

Conclusie

PROCUREUR-GENERAAL

BIJ DE

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

Nummer 25/00167

Zitting 1 september 2026

CONCLUSIE

B.F. Keulen

In de zaak

[verdachte] ,

geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1991,

hierna: de verdachte

  1. De verdachte is bij arrest van 14 januari 2025 door het gerechtshof 's-Hertogenbosch (parketnr. 20-000787-24) wegens ‘een gegevensdrager bevattende een afbeelding van een seksuele gedraging, waarbij iemand die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt, is betrokken, zich door middel van een geautomatiseerd werk en/of met gebruikmaking van een communicatiedienst de toegang daartoe verschaffen’ veroordeeld tot 1 maand gevangenisstraf, geheel voorwaardelijk, met een proeftijd van 3 jaren, alsmede 80 uren taakstraf, subsidiair 40 dagen hechtenis. Het hof heeft voorts de vordering van de benadeelde partij deels toegewezen en een schadevergoedingsmaatregel opgelegd.

  2. Het cassatieberoep is ingesteld namens de verdachte. H.M.W. Daamen, advocaat in Maastricht, heeft twee middelen van cassatie voorgesteld. Namens de benadeelde partij is een verweerschrift ingediend door mr. I. Paul-van Velzen, advocaat in ‘s -Hertogenbosch.

  3. Het eerste middel bevat een bewijsklacht. Het tweede middel betreft de beslissing inzake de vordering van de benadeelde partij en de opgelegde schadevergoedingsmaatregel. Voordat ik het eerste middel bespreek, geef ik de bewezenverklaring en de bewijsvoering weer, alsmede een passage uit de pleitnota. Voorafgaand aan de bespreking van het tweede middel geef ik de relevante delen van de vordering van de benadeelde partij alsmede de beslissing inzake die vordering en de oplegging van de schadevergoedingsmaatregel weer, alsmede enkele passages uit andere processtukken.

Bewezenverklaring en bewijsvoering

4. Het hof heeft ten laste van de verdachte bewezenverklaard dat hij:

‘op 30 december 2021 in Nederland een gegevensdrager, te weten een iPhone 8 (met goednummer 709498) bevattende een afbeelding van een seksuele gedraging, waarbij iemand die kennelijk de leeftijd van achttien jaren nog niet had bereikt, te weten [benadeelde] , geboren op [geboortedatum] 2010, is betrokken, zich daartoe door middel van een geautomatiseerd werk en/of met gebruikmaking van een communicatiedienst de toegang heeft verschaft, welke seksuele gedraging - zakelijk weergegeven - bestond uit het gedeeltelijk naakt posteren van een persoon die kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet had bereikt, waarbij deze persoon poseert in een erotisch getinte houding die niet bij haar leeftijd past, waarbij nadrukkelijk de ontblote borsten van die persoon in beeld gebracht worden, waardoor de afbeelding aldus een onmiskenbaar seksuele strekking heeft en/of strekt tot seksuele prikkeling.’

5. Deze bewezenverklaring steunt op de volgende bewijsmiddelen (met weglating van verwijzingen):

‘1. Het proces-verbaal van bevindingen d.d. 15 maart 2022, (…) voor zover inhoudende als relaas van verbalisanten [verbalisant 1] en [verbalisant 2] :

(…)

Op 7 maart 2022 werden er bij [verdachte] een aantal goederen in beslag genomen. Daaronder een GSM van het merk Apple, type iPhone 8, (goednummer 709498). Door mij werden in de data uit die GSM drie afbeeldingen aangetroffen van een NN-meisje. Eén van die afbeeldingen werd door mij geclassificeerd (…) als kinderpornografisch. Daarbij zag ik dat op die afbeelding de naam [benadeelde] stond weergegeven.

Bij nader onderzoek naar de identiteit van het meisje bestond op enig moment het sterke vermoeden dat met [...] wordt bedoeld: [benadeelde] , geboren op [geboortedatum] 2010.

Op 15 maart 2022 verscheen voor ons de vader van [benadeelde] . Ik toonde hem één van de aangetroffen, niet zijnde de kinderpornografische, afbeeldingen. Hij herkende zijn dochter op die afbeelding.

2. Het proces-verbaal van studioverhoor d.d. 23 maart 2022, (…), voor zover inhoudende als verklaring van [benadeelde] :

(…)

Getuige: Toen ik met [betrokkene 1] op Amigo (het hof begrijpt: Omegle) zat, vroeg iemand m’n Snapchat en toen heb ik per ongeluk m’n Snapchat gegeven. (...)

Getuige: Ehm hoe die heette op Snapchat (...)

Getuige: Was [verdachte] (...)

Getuige: En hij vroeg aan ons ook om blootfoto’s te sturen. En toen hebben we dat gedaan.

(…)

Verhoorster: Oké. En wat voor blootfoto’s heb je van jezelf gestuurd. (...)

(…)

Getuige: En één bovenlichaam.

3. Het proces-verbaal van bevindingen d.d. 15 maart 2022, (…), voor zover inhoudende als relaas van verbalisant [verbalisant 1] :

(…)

Ik, verbalisant, verklaar in aanvulling op proces-verbaal nummer (…) het volgende:

Zoals in dat proces-verbaal beschreven werd een kinderpornografische afbeelding aangetroffen van een NN meisje dat werd geïdentificeerd als [benadeelde] . Op deze afbeelding zie ik een meisje, in de geschatte leeftijd van 12 jaar. Ik zie dat zij met haar rechterhand haar oranje shirtje omhoog trekt. Daardoor zijn haar beide borstjes zichtbaar. Ik zie dat zij in de camera kijkt. Op de afbeelding zie ik de tekst “ [benadeelde] zojuist” staan.

Ik zie dat bij deze afbeelding de volgende informatie is opgeslagen:

File info: name: [bestandsnaam] .JPG.

Path: iPhone 8 van [verdachte] (...)

Created: 30-12-2021 16:27:19 (UTC+1)

Accessed: 30-12-2021 16:27:19 (UTC+1)

Source file: iPhone 8 van [verdachte] (...)

4. Het proces-verbaal van terechtzitting van de rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats ‘s-Hertogenbosch, d.d. 19 februari 2024, voor zover inhoudende als verklaring van de verdachte:

Ik ben de gebruiker van de onder mij inbeslaggenomen iPhone 8.

5. De verklaring van de verdachte, afgelegd ter terechtzitting van dit hof d.d. 17 december 2024, voor zover inhoudende:

Ik heb op 30 december 2021 via Snapchat op mijn iPhone 8 een foto ontvangen van [benadeelde] waarop haar blote bovenlichaam te zien was.

6. Het proces-verbaal van de in de zaak gehouden terechtzitting in eerste aanleg d.d. 19 februari 2024, voor zover inhoudende als verklaring van de verdachte:

Tijdens de corona lockdown voelde ik mij eenzaam en zat ik op Omegle. Via die applicatie kon ik mensen ontmoeten. Op 30 december 2021 ontving ik een naaktfoto via Snapchat. Ik wilde weten wie het was. Aan de hand van die screenshots heb ik haar dezelfde nacht, toen ik op bed lag (naar het hof begrijpt in zijn woning te [plaats]), opgezocht.’

6. Het hof heeft inzake het bewijs het volgende overwogen (met weglating van verwijzingen):

‘De raadsman van de verdachte heeft ter terechtzitting in hoger beroep bepleit dat de verdachte dient te worden vrijgesproken van het tenlastegelegde. Daartoe is, op gronden zoals nader in de pleitnota verwoord, in de eerste plaats aangevoerd dat er geen sprake van het ‘in bezit hebben’ van een kinderpornografische afbeelding. Immers, de tenlastelegging ziet op een thumbnailbestand, dat slechts met bijzondere, niet voor consumenten gebruikelijke software, te benaderen is, reden waarom de verdachte geen beschikkingsmacht had over dit bestand. Bovendien valt niet uit te sluiten dat de verdachte de afbeelding direct na binnenkomst heeft verwijderd, waardoor niet kan worden vastgesteld dat de verdachte de afbeelding gedurende een zekere periode beschikbaar voor zich heeft gehouden. De wil van de verdachte was erop gericht om de kinderpornografische afbeelding te verwijderen en verwijderd te houden. Voorts is aangevoerd dat het bestanddeel ‘afbeelding’ niet bewezen kan worden verklaard, aangezien een thumbnailbestand niet als zodanig kan worden aangemerkt. Tot slot heeft de raadsman zich op het standpunt gesteld dat er geen sprake is van ‘zich toegang verschaffen door middel van een geautomatiseerd werk of gebruikmaking van een communicatiedienst’. Nu er geen sprake is van een actieve handeling gericht op het verkrijgen van toegang tot kinderpornografische afbeeldingen, in casu het thumbnail bestand, dient in de visie van de verdediging ook vrijspraak ten aanzien van dit bestanddeel te volgen.

Het hof overweegt dienaangaande als volgt.

Op grond van de bewijsmiddelen stelt het hof vast dat de verdachte op 30 december 2021 op zijn mobiele telefoon via de applicatie Snapchat een foto met een onmiskenbare seksuele strekking heeft ontvangen van [benadeelde] . [benadeelde] was op het moment van het maken en versturen van de desbetreffende foto elf jaren oud. Uit de verklaring van [benadeelde] volgt dat zij door de verdachte is gevraagd om een blootfoto van zichzelf te sturen.

Het hof stelt op basis van de informatie van de algemeen toegankelijke website van Snapchat vast dat afbeeldingen die door een verzender naar een ontvanger zijn verstuurd, in beginsel automatisch worden verwijderd zodra ze door de ontvanger zijn bekeken. Het is mogelijk deze afbeeldingen op te slaan in het Snapchat-account dan wel er een screenshot van te maken en dit screenshot op te slaan. Het dossier bevat echter geen aanwijzingen dat dit is gebeurd. Gelet op het vluchtige karakter van deze zogenoemde ‘snaps’, is het hof van oordeel dat er in dit geval geen sprake is van het in bezit hebben en/of verwerven van kinderpornografisch materiaal. Daarvoor is immers een zekere beschikkingsmacht vereist. Nu de verdachte de blootfoto van [benadeelde] slechts voor enkele seconden heeft kunnen bekijken, waarna de afbeelding voor hem niet langer toegankelijk was, heeft de verdachte geen beschikkingsmacht gehad over de afbeelding en deze daarmee niet in zijn bezit gehad of verworven. De verdachte zal dan ook worden vrijgesproken van deze tenlastegelegde bestanddelen.

Het hof ziet zich vervolgens voor de vraag gesteld of de verdachte zich door middel van een geautomatiseerd werk en/of met gebruikmaking van een communicatiedienst de toegang heeft verschaft tot de afbeelding waarop het ontblote bovenlichaam van [benadeelde] te zien is. Blijkens de wetsgeschiedenis is met de invoering van het bestanddeel ‘zich de toegang verschaffen’ beoogd de strafbaarstelling mede toe te snijden op gevallen waarin sprake is van het door middel van een geautomatiseerd werk of met gebruikmaking van een communicatiedienst kunnen beschikken over en kunnen bekijken van kinderporno, zonder dat tevens sprake is van ‘bezit’, omdat het kinderpornografische materiaal niet door de betrokkene wordt opgeslagen. Er is sprake van ‘zich toegang verschaffen’ indien de verdachte een gedraging verricht die is gericht op het verkrijgen van toegang tot kinderporno. Het opzet van de verdachte dient, al dan niet in voorwaardelijke zin, te zijn gericht op het verkrijgen van die toegang (vgl. HR 7 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:167).

Naar het oordeel van het hof heeft de verdachte in dit geval opzet gehad op het verkrijgen van de toegang tot kinderpornografisch beeldmateriaal. Het hof acht de verklaring van [benadeelde] , inhoudende dat zij op verzoek van de verdachte een blootfoto heeft gestuurd, immers betrouwbaar. Daarentegen acht het hof de verklaring van de verdachte, voor zover inhoudende dat hij de foto ongevraagd van [benadeelde] ontving, terwijl hij nooit (digitaal) contact heeft gehad met die [benadeelde] , niet geloofwaardig. Het hof heeft zich daarbij in het bijzonder rekenschap gegeven van de omstandigheden dat de verdachte eerder seksueel getinte digitale contacten heeft gehad met een elfjarig meisje (…), er op de computer van de verdachte (…) titels van filmbestanden zijn aangetroffen met kinderpornografisch gerelateerde titels – waarvan diverse bestanden via Windows Media Player waren afgespeeld – en dat de verdachte op zijn computer heeft gezocht op de afkorting ‘pthc’ (het hof begrijpt: pre teen hard core)

Nu naar het oordeel van het hof aldus voldoende is komen vast te staan dat de verdachte de Snapchatgegevens van [benadeelde] heeft gevraagd, haar om een blootfoto heeft verzocht en dat de verdachte deze foto vervolgens heeft geopend en bekeken, is het hof, anders dan de verdediging, van oordeel dat de verdachte meerdere actieve handelingen heeft verricht om zichzelf toegang te verschaffen tot de afbeelding van [benadeelde] en opzet had op het bekijken daarvan. Dat het op de telefoon aangetroffen bestand een thumbnail-bestand is, maakt een en ander niet anders.

Het tot vrijspraak strekkende verweer van de verdediging wordt in al zijn onderdelen verworpen.

Resumerend acht het hof, op grond van het vorenoverwogene en de gebezigde bewijsmiddelen, in onderling verband en samenhang bezien, wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het tenlastegelegde heeft begaan.’

7. Uit het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep, gehouden op 17 december 2024, blijkt dat de raadsman het woord tot verdediging heeft gevoerd aan de hand van een overgelegde pleitnota. Daarin legt de raadsman het begrip ‘thumbnail bestand’ als volgt uit (met weglating van een voetnoot):

‘9. Thumbnail is een miniatuurweergave (postzegelformaat) van een afbeelding, die automatisch door een browser of besturingssysteem wordt aangemaakt. Als een afbeelding wordt verwijderd, wordt de bijbehorende thumbnail in principe niet verwijderd en blijft deze behouden. Het verborgen databasebestand waar de thumbnail in is opgeslagen, is alleen met hiervoor bestemde software te benaderen.’

Bespreking van het eerste middel

8. Het middel behelst in de eerste plaats de klacht dat het bewezenverklaarde, in het bijzonder het zich toegang verschaffen tot ‘een gegevensdrager, te weten een iPhone 8 (met goednummer 709498) bevattende een afbeelding van een seksuele gedraging, waarbij iemand die kennelijk de leeftijd van achttien jaren nog niet had bereikt, te weten [benadeelde] , geboren op [geboortedatum] 2010, is betrokken’ niet zonder meer uit de gebezigde bewijsmiddelen kan worden afgeleid, althans dat ’s hofs bewijsoverwegingen op dat punt tegenstrijdig zijn met de bewezenverklaring. In de toelichting wordt aangevoerd dat het hof van dit bestand heeft vastgesteld ‘dat het een thumbnail-bestand is (dus een sterk verkleinde versie van een originele foto)’. Dat zou logischerwijs een andere afbeelding zijn dan de verdachte via Snapchat heeft ontvangen, gelet op 's hofs vaststelling dat afbeeldingen die door een verzender naar een ontvanger zijn verstuurd via Snapchat, in beginsel automatisch worden verwijderd zodra ze door de ontvanger zijn bekeken.

9. In de bewezenverklaring is het bestand waartoe de verdachte zich de toegang heeft verschaft niet nader omschreven. Uit de bewezenverklaarde datum en de bewijsvoering kan evenwel worden afgeleid dat de bewezenverklaring ziet op de afbeelding die de verdachte via Snapchat is toegezonden. Bewezenverklaard is dat de verdachte zich op 30 december 2021 de toegang heeft verschaft tot ‘een afbeelding van een seksuele gedraging, waarbij iemand die kennelijk de leeftijd van achttien jaren nog niet had bereikt, te weten [benadeelde] , geboren op [geboortedatum] 2010, is betrokken’. Het hof heeft twee verklaringen van de verdachte tot het bewijs gebezigd waarin hij verklaart op 30 december 2021 een foto van [benadeelde] ‘waarop haar blote bovenlichaam te zien was’ respectievelijk ‘een naaktfoto’ via Snapchat te hebben ontvangen (bewijsmiddelen 5 en 6). Ook uit de bewijsoverwegingen van het hof volgt dat de bewezenverklaring ziet op de via Snapchat toegezonden afbeelding. De kinderpornografische afbeelding die is aangetroffen op de GSM van de verdachte die op 7 maart 2022 inbeslaggenomen is, heeft in de bewijsvoering vooral een rol gespeeld bij het vaststellen van de kinderpornografische aard van de via Snapchat verzonden afbeelding.

10. De eerste deelklacht faalt.

11. De tweede deelklacht houdt in dat het hof aan de in de tenlastelegging en bewezenverklaring voorkomende term ‘zich daartoe door middel van een geautomatiseerd werk en/of met gebruikmaking van een communicatiedienst de toegang heeft verschaft’ een onjuiste en met de wet strijdige betekenis heeft toegekend. Met het vragen van de Snapchatgegevens van [benadeelde] , het haar om een blootfoto verzoeken en deze foto vervolgens openen en bekijken zou nog geen sprake zijn van ‘zich toegang verschaffen’ in de zin van art. 240b (oud) Sr.

12. Art. 240b, eerste lid, Sr luidde ten tijde van het bewezenverklaarde feit als volgt:

‘1. Met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vijfde categorie wordt gestraft degene die een afbeelding - of een gegevensdrager, bevattende een afbeelding - van een seksuele gedraging, waarbij iemand die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt, is betrokken of schijnbaar is betrokken, verspreidt, aanbiedt, openlijk tentoonstelt, vervaardigt, invoert, doorvoert, uitvoert, verwerft, in bezit heeft of zich door middel van een geautomatiseerd werk of met gebruikmaking van een communicatiedienst de toegang daartoe verschaft.’

13. De memorie van toelichting bij het wetsvoorstel dat het ‘door middel van een geautomatiseerd werk of met gebruikmaking van een communicatiedienst zich toegang verschaffen’ als strafbare gedraging aan dit artikel toevoegde, lichtte dit bestanddeel als volgt toe:

‘Het bekijken van kinderpornografie als zodanig is niet strafbaar gesteld. Dat is een bewuste keuze van de wetgever. De voorgestelde aanscherping strekt ook niet tot strafbaarstelling daarvan. Strafbaarstelling van kijken naar kinderpornografie is in de praktijk niet handhaafbaar en dient om die reden achterwege te blijven. Daarbij komt een ander argument. Degene die een bepaald bestand ongevraagd krijgt toegestuurd en dat bekijkt, dient wanneer dat bestand kinderpornografie bevat en hij zich van dat bestand ontdoet niet voor het bekijken ervan met straf te worden bedreigd. Noch in het Verdrag noch in andere internationale instrumenten is voor strafbaarstelling van het kijken naar kinderpornografie als zodanig gekozen.

De strafbaarstelling van het «zich toegang verschaffen tot» vereist meer dan uitsluitend het bekijken van kinderpornografie. Het «zich toegang verschaffen tot» impliceert een actieve handeling die op het verkrijgen van toegang is gericht. Evenals bij strafbaar bezit, is opzet een vereiste voor strafbaarheid. Het opzet van betrokkene dient te zijn gericht op het verkrijgen van toegang tot kinderpornografie. Bij degene die nietsvermoedend een hyperlink naar een website aanklikt waarmee hij zichzelf ongewild toegang tot kinderpornografie blijkt te verschaffen, zal van opzet niet gauw sprake zijn. Dit komt evenwel mogelijk anders te liggen op het moment dat bijvoorbeeld de benaming van een hyperlink een indicatie bevat voor de aanwezigheid van kinderpornografie op de desbetreffende website of wanneer de betrokkene eerder heeft kunnen constateren dat op een bepaalde website kinderpornografie voorkomt, maar dit hem er niet van heeft weerhouden die website nogmaals te bezoeken. Belangrijk bewijs voor opzet zal veelal kunnen worden gevonden in de handeling waarmee betrokkene zichzelf toegang tot het kinderpornografisch materiaal verschaft. Daarbij kan worden gedacht aan (online) betalingsverkeer dat is terug te leiden tot websites waarop kinderpornografie wordt aangeboden. Ook het beschikken over de voor het verkrijgen van toegang tot het materiaal benodigde wachtwoorden of inloggegevens, kan – samen met de historische gegevens van bezochte websites – het bewijs opleveren dat iemand zich opzettelijk de toegang tot kinderpornografie heeft verschaft.’

14. Uw Raad heeft in een arrest van 7 februari 2017 onder meer het volgende overwogen:

‘2.4. Met ingang van 1 januari 2010 is art. 240b Sr verruimd en is in dit artikel - naast onder meer het bezit van, kort gezegd, kinderporno - het zich door middel van een geautomatiseerd werk of met gebruikmaking van een communicatiedienst de toegang verschaffen tot kinderporno strafbaar gesteld. Blijkens de hiervoor weergegeven totstandkomingsgeschiedenis is met die wijziging van art. 240b Sr beoogd strafbaarstelling mede toe te snijden op gevallen waarin sprake is van het door middel van een geautomatiseerd werk of met gebruikmaking van een communicatiedienst kunnen beschikken over en kunnen bekijken van kinderporno, zonder dat tevens sprake is van "bezit" als bedoeld in art. 240b Sr omdat het kinderpornografische materiaal niet door de betrokkene wordt opgeslagen. Het enkele bekijken van kinderporno is door de wetgever evenwel niet strafbaar gesteld.

Uit de wetsgeschiedenis volgt dat sprake is van "zich toegang verschaffen" als de verdachte een gedraging verricht die is gericht op het verkrijgen van toegang tot kinderporno, bijvoorbeeld door het bezoeken van kinderpornografische websites. Het opzet van de verdachte dient, al dan niet in voorwaardelijke vorm, te zijn gericht op het verkrijgen van die toegang.’

15. Het enkele bekijken van kinderporno is aldus niet strafbaar gesteld, het verrichten van een gedraging die gericht is op het verkrijgen van toegang tot kinderporno echter wel. Daarbij is als voorbeeld genoemd het bezoeken van kinderpornografische websites, een gedraging die voorafgaat aan het bekijken. Tegen de achtergrond van deze wetsgeschiedenis kon het hof naar het mij voorkomt ook in het vragen van de Snapchatgegevens van [benadeelde] , het haar om een blootfoto verzoeken en (in het bijzonder, het) deze foto vervolgens openen en bekijken het ‘zich toegang verschaffen’ tot een kinderpornografische afbeelding zien. Van een ongewilde confrontatie met zo’n afbeelding is geen sprake.

16. Ook deze deelklacht faalt.

17. Daarmee faalt het middel.

Bespreking van het tweede middel

18. Het tweede middel bevat de klacht dat het hof de vordering van de benadeelde partij [benadeelde] ten onrechte heeft toegewezen tot een bedrag van € 1.000,- omdat het gestelde geestelijk letsel onder het bereik van art. 6:106, eerste lid, aanhef en onder b, BW zou vallen, althans dat het hof de beslissing over de vordering van de benadeelde partij niet naar de eis der wet met redenen heeft omkleed, en dat het hof ten onrechte een daarmee overeenkomende schadevergoedingsmaatregel heeft opgelegd.

19. Het hof heeft inzake de vordering van de benadeelde partij in het bestreden arrest onder meer het volgende overwogen:

‘Vordering van de benadeelde partij [benadeelde]

De benadeelde partij [benadeelde] heeft in eerste aanleg een vordering ingesteld, strekkende tot schadevergoeding tot een bedrag van € 2.575,58, te vermeerderen met de wettelijke rente. De vordering valt uiteen in de volgende bedragen:

(…

iii. € 2.500,00 aan immateriële schade.

Deze vordering is bij vonnis waarvan beroep deels toegewezen tot een bedrag van € 560,58. Het materiële deel aan schadevergoeding is toegewezen tot een bedrag van € 60,58 (post i.), te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 17 maart 2022 tot aan de dag der algehele voldoening, Het immateriële deel aan schadevergoeding is bepaald op een bedrag van € 500,00 (post iii. gedeeltelijk), te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 30 december 2021 tot aan de dag der algehele voldoening. Het gevorderde bedrag aan toekomstige reis- en parkeerkosten (post ii) is door de rechtbank afgewezen. Voor het overige is de benadeelde partij niet-ontvankelijk verklaard in de vordering.

De benadeelde partij [benadeelde] heeft te kennen gegeven de gehele vordering in hoger beroep te handhaven.

De raadsman van de verdachte heeft zich ter terechtzitting in hoger beroep, op gronden zoals nader in de pleitnota verwoord, op het standpunt gesteld dat onvoldoende is aangetoond dat er sprake is van ernstige psychische schade. Bovendien zou er geen causaal verband zijn tussen het psychische letsel en het tenlastegelegde, aangezien het psychische letsel eveneens zou kunnen zijn veroorzaakt door het contact tussen benadeelde partij [benadeelde] en [betrokkene 3] en/of [betrokkene 4] en/of nichtje [betrokkene 2] en/of een man met een kind.

Het hof overweegt dienaangaande als volgt.

(…)

Post iii.

Het hof stelt voorop dat van de in artikel 6:106, aanhef en onder b, van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) bedoelde aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ in ieder geval sprake is indien de benadeelde partij geestelijk letsel heeft opgelopen. Daartoe is vereist dat naar objectieve maatstaven het bestaan van geestelijk letsel kan worden vastgesteld. Indien het bestaan van geestelijk letsel in voornoemde zin niet kan worden aangenomen, is niet uitgesloten dat de aard en de ernst van de normschending en de gevolgen daarvan voor de benadeelde, meebrengen dat van de in art. 6:106, aanhef en onder b, BW bedoelde aantasting in zijn persoon ‘op andere wijze’ sprake is.

Het hof is in navolging van de rechtbank in eerste aanleg van oordeel dat de aard en de ernst van de normschending en de gevolgen daarvan voor de benadeelde partij zozeer voor de hand liggen dat een aantasting in de persoon reeds kan worden aangenomen indien het bestaan van geestelijk letsel als hiervoor bedoeld niet zou kunnen worden vastgesteld. Het is immers een feit van algemene bekendheid dat online seksueel misbruik, zoals ook in het onderhavige geval aan de orde is, een ernstige inbreuk kan maken op de integriteit en persoonlijke levenssfeer van slachtoffers, de seksuele ontwikkeling van slachtoffers kan doorkruisen en dat slachtoffers nog geruime tijd met de psychische gevolgen ervan te kampen kunnen hebben. In dit verband volgt uit de schriftelijke slachtofferverklaring, zoals opgesteld en ter terechtzitting in hoger beroep voorgedragen door de ouders van de benadeelde partij [benadeelde] , dat die [benadeelde] zich tot op de dag van vandaag afsluit van haar omgeving, niet in staat is om te praten over het bewezenverklaarde en dat zij bang is dat de foto die zij via Snapchat naar de verdachte heeft verstuurd, zal worden verspreid. Naar het oordeel van het hof bestaat daarmee, anders dan de verdediging heeft betoogd, een voldoende causaal verband tussen het handelen van de verdachte en de immateriële schade aan de zijde van de benadeelde partij.

Resumerend is het hof van oordeel dat het gestelde geestelijk letsel dat door het bewezenverklaarde handelen van de verdachte is opgetreden, valt onder het bereik artikel 6:106, eerste lid, aanhef en onder b, van het Burgerlijk Wetboek. Het hof begroot de omvang van de immateriële schade, gelet op alle omstandigheden van het geval, waaronder de bedragen die in vergelijkbare gevallen worden opgelegd, naar billijkheid op een bedrag van € 1.000,00. Voor het overige dient de vordering van de benadeelde partij tot vergoeding van immateriële schade te worden afgewezen.

Wettelijke rente

Het toe te wijzen bedrag zal, zoals gevorderd, worden vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 30 december 2021 tot aan de dag der algehele voldoening.

Proceskosten

Het hof zal de verdachte, die als in het ongelijk gestelde partij kan worden aangemerkt, tevens veroordelen in de proceskosten op de wijze als in het dictum van dit arrest is bepaald.

Schadevergoedingsmaatregel

Op grond van het onderzoek ter terechtzitting heeft het hof in rechte vastgesteld dat door het bewezenverklaarde handelen van de verdachte rechtstreeks schade aan het slachtoffer [benadeelde] is toegebracht tot een bedrag van € 1.000,00. De verdachte is daarvoor jegens het slachtoffer naar burgerlijk recht aansprakelijk.

Het hof ziet aanleiding om aan de verdachte de maatregel tot schadevergoeding op te leggen ter hoogte van voormeld bedrag, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 30 december 2021 tot aan de dag der algehele voldoening, nu het hof het wenselijk acht dat de Staat der Nederlanden schadevergoeding aan het slachtoffer bevordert. Het hof zal daarbij bepalen dat gijzeling voor na te melden duur kan worden toegepast indien verhaal niet mogelijk blijkt, met dien verstande dat de toepassing van die gijzeling de verschuldigdheid niet opheft.

(…)

BESLISSING

Het hof:

(…)

wijst toe de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij [benadeelde] ter zake van het bewezenverklaarde tot het bedrag van € 1.000,00 (duizend euro) ter zake van immateriële schade, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 30 december 2021 tot aan de dag der voldoening;

wijst de vordering van de benadeelde partij tot schadevergoeding voor een bedrag van € 1.500,00 (duizend vijfhonderd euro) aan immateriële schade af;

verklaart de benadeelde partij voor het overige niet-ontvankelijk in de vordering;

veroordeelt de verdachte in de kosten en de ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog te maken kosten, tot aan de datum van deze uitspraak aan de zijde van de benadeelde partij begroot op nihil;

legt aan de verdachte de verplichting op om aan de Staat, ten behoeve van het slachtoffer, genaamd [benadeelde] , ter zake van het onder 1 bewezenverklaarde een bedrag te betalen van € 1.000,00 (duizend euro) als vergoeding voor immateriële schade, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 30 december 2021 tot aan de dag der voldoening en bepaalt dat gijzeling voor de duur van ten hoogste 20 (twintig) dagen kan worden toegepast indien verhaal niet mogelijk blijkt, met dien verstande dat toepassing van die gijzeling de verplichting tot schadevergoeding aan de Staat ten behoeve van het slachtoffer niet opheft;

bepaalt dat indien en voor zover de verdachte aan een van beide betalingsverplichtingen heeft voldaan, de andere vervalt.’

20. De vordering van de benadeelde partij houdt onder meer het volgende in:

‘3 Strafbaar feit

(…)

3.1

Hoe is uw schade ontstaan

Toen cliënte 11 jaar oud was, is zij door iemand online benaderd die via een chatsite vroeg om een foto van haar borsten. Dit is uitgekomen toen verdachte is opgepakt en de foto van cliënte op zijn telefoon werd gevonden. Cliënte is bang dat de foto nog rondgaat en dat zij hier in de toekomst nog mee geconfronteerd zal worden. Zij heeft dit ook geadresseerd in therapie. Zie voor het overige bijgevoegde toelichting

(…)

4B Immateriële schade (smartengeld)

Omschrijving immateriële schade

Het handelen van verdachte levert een - te meer gezien haar zeer jeugdige leeftijd- een ernstige Inbreuk op de lichamelijke Integriteit van cliënte op en vormt een bedreiging voor haar gewoonlijke seksuele ontwikkeling. Cliënte is angstig dat de afbeelding nog rondgaat op het internet en dat zij hier in de toekomst nog mee geconfronteerd zal worden. Zij heeft de zedendelicten geadresseerd in haar therapie. Zie verder de toelichting’

21. De ‘toelichting op het voegingsformulier’ houdt het volgende in (met weglating van voetnoten):

‘5. Als gevolg van het handelen van verdachte is benadeelde in haar lichamelijke en geestelijke integriteit aangetast en heeft zij psychische klachten opgelopen.

(…)

Aard en ernst normschending

13. Het staat buiten kijf dat de wijze waarop benadeelde heeft geposeerd op het aangetroffen beeldmateriaal – onder meer middels het presenteren van haar ontblote bovenlichaam – niet in lijn was met haar leeftijd en de daarbij passende (seksuele) ontwikkeling. Het handelen van verdachte levert, te meer gezien de zeer jeugdige leeftijd van benadeelde, een ernstige inbreuk op haar lichamelijke en geestelijke integriteit op en vormt een bedreiging voor haar gewoonlijke seksuele ontwikkeling.

14. Verdachte heeft door zijn handelen een dusdanige inbreuk op een fundamenteel recht – in deze de lichamelijke en geestelijke integriteit – gemaakt dat dit handelen an sich als aantasting van de persoon op andere wijze in de zin van artikel 6:106 BW, eerste lid onder b dient te worden beschouwd. De aard en ernst van de normschending, te weten het aanzoeken tot en het bezitten van een kinderpornografische afbeelding van benadeelde, brengen in deze mee dat de relevante nadelige gevolgen daarvan voor benadeelde zo voor de hand liggen, dat een aantasting in de persoon op andere wijze kan worden aangenomen.

(…)

Psychisch letsel

16. Los van het feit dat dat het bezit van de kinderpornografische afbeelding op zichzelf al een aantasting in de persoon is, heeft benadeelde ook daadwerkelijk psychische schade opgelopen. Zoals toegelicht bij de voeging in eerste aanleg leeft zij nog steeds met de constante angst dat de afbeelding van haar borsten nog rondgaat op het internet en/of nog staat opgeslagen op telefoons of andere apparaten, en dat zij hier gedurende haar leven nog mee geconfronteerd zal worden. Hoewel de betreffende afbeeldingen reeds zijn verwijderd, en de angst van benadeelde wellicht niet geheel reëel is, ervaart benadeelde deze angst wel als zodanig. Benadeelde heeft de traumatische gebeurtenissen geadresseerd in haar therapiesessies.

17. In de jurisprudentie wordt aangenomen dat negatieve seksuele ervaringen de normale seksuele ontwikkeling van een kind doorkruisen en later tot psychisch letsel kunnen leiden. Daarnaast wordt in de rechtspraak aangenomen dat de aanwezigheid van psychisch letsel waarvoor een benadeelde therapie volgt tot toewijzing van een immateriële schadevergoeding leidt.

18. De rechtbank heeft overwogen dat benadeelde bang is geweest. Benadeelde is tot op de dag van vandaag nog bang voor verdere verspreiding van de afbeelding. Bekend is immers dat niets daadwerkelijk compleet van het internet wordt verwijderd. Hoewel de afbeelding vermoedelijk niet direct op het internet is geplaatst, staat vast dat de afbeelding zich bevond in het Snapchat-account van verdachte. Aangezien Snapchat een app is die middels een internetverbinding opereert, en die zowel beschikbaar is via een smartphone als computer, is niet compleet uit te sluiten dat de afbeelding zich op het internet bevindt of heeft bevonden. Benadeelde heeft dan ook (blijvend) psychisch letsel opgelopen door het handelen van verdachte. De duurzaamheid van het psychisch letsel van benadeelde rechtvaardigt de in eerste aanleg aangevoerde vordering.

19. Daarnaast schaamt benadeelde zich erg voor wat er heeft plaatsgevonden. Om die reden weet benadeelde ook niet dat de zaak in hoger beroep wordt behandeld. De ouders van benadeelde merken ook dat benadeelde bijvoorbeeld geen vriendje wil of bang is om te kussen.’

22. De verklaring van de ouders van de benadeelde partij waar het hof naar verwijst, houdt het volgende in:

‘Vorige keer heb ik ook gebruik gemaakt van het spreekrecht. De stukken daarvan heeft iedereen kunnen lezen. Helaas zitten we hier nu opnieuw en heb ik nu wederom de mogelijkheid om van mijn spreekrecht gebruik te maken. We kunnen hier als ouders van het slachtoffer heel lang over praten maar het is voor ons tijd om het af te sluiten. Wat we willen aangeven is dat het voor ons ontzettend moeilijk was om in de vorige zitting te luisteren naar een verhaal waarin een meisje van 11 wordt neergezet als iemand die er om vroeg, dat ze zelf uit het niets een naaktfoto stuurde. Onze dochter werd neergezet als een ordinair meisje dat vroegrijp zou zijn. Jij kreeg ongevraagd een foto toegestuurd waar je helemaal niets aan kon doen. Niets is minder waar. Onze dochter was 11 en was totaal niet bezig met jongens enz.. Op dit moment is ze 14 en wil ze nog steeds niets weten van verkering en alles wat daarbij komt kijken. Of dat hiermee te maken heeft weten we natuurlijk niet, maar het lijkt er wel op dat jij het vertrouwen in een man dusdanig hebt beschadigd bij onze dochter dat zij zich volledig afsluit. Zij kan nog steeds niet praten over wat jij haar hebt aangedaan. Zij is nog steeds bang dat mensen haar foto zien. Het feit dat jij totaal geen verantwoordelijkheid neemt voor je daden vinden wij eng. Je ziet het niet als jouw "schuld” maar legt het supermakkelijk bij een minderjarig meisje neer. Dan vragen wij ons af hoe lang het duurt voor jij weer contact zoekt en krijgt met een ander meisje. Naast dat wij hier uiteraard zitten voor onze dochter willen wij voorkomen dat andere ouders van welk meisje dan ook dit moeten meemaken. Wij willen als ouders laten merken dat de maatschappij dit gedrag niet tolereert.’

23. Uit het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep, gehouden op 17 december 2024, blijkt dat de raadsman het woord tot verdediging heeft gevoerd overeenkomstig een overgelegde pleitnota. Deze houdt onder meer het volgende in (met weglating van voetnoten):

‘Vordering benadeelde partij

27. Met tussenkomst van mevrouw mr. Paul-van Velzen heeft ([...], roepnaam:) [benadeelde] zich gevoegd in dit strafgeding. Benadeelde claimt een bedrag ter grootte van € 2.575,58, bestaande uit een bedrag van € 75,58, ter zake materiële schade en een bedrag van € 2.500,00 ter zake immateriële schade.

28. Ik verzoek U om de benadeelde partij niet-ontvankelijk te verklaren omdat cliënt dient te worden vrijgesproken van het hem tenlastegelegde (artikel 361, tweede lid aanhef en onder sub a, van het Wetboek van Strafvordering).

29. Indien Uw hof tot een bewezenverklaring zou komen en van oordeel zou zijn dat zij ontvankelijk is in haar vordering, merk ik het navolgende op.

30. Zonder afbreuk te doen aan hetgeen de minderjarige in haar jonge leven is overkomen, verdient het vermelding dat in geval geen sprake is van fysiek letsel - zoals hier aan de orde - slechts in een beperkt aantal gevallen immateriële schade kan worden toegekend. Deze gevallen zijn limitatief in de wet opgesomd (artikel 6:106, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek). Verhaal is alleen dan mogelijk als er sprake is van dusdanig geestelijk letsel dat dit kan worden aangemerkt als een aantasting van de persoon. Hiervan is slechts sprake indien het geestelijk letsel een voldoende ernstig karakter heeft. Die eventuele ernstigere psychische schade is op basis van de toelichting op de vordering benadeelde partij onvoldoende aangevoerd. In de regel betekent dit, dat rapportage door een deskundige onontbeerlijk is.

31. Naast het feit dat de vordering niet is gesubstantieerd, betwist de verdediging de causaliteit tussen het gestelde psychische letsel en het tenlastegelegde, om welke reden benadeelde niet-ontvankelijk dient te worden verklaard.

32. Immers, het gestelde en niet-onderbouwde psychische letsel kan evengoed z’n oorsprong vinden in het contact met [betrokkene 3] waarmee vagina-foto’s en foto’s van blote borsten zijn gedeeld en/of het contact met [betrokkene 4] en/of het contact met vijfjarige nichtje [betrokkene 2] en/of het contact met een man met een kind. Het uitzoeken van deze post vormt een onevenredige belasting van dit strafgeding.

33. Ter onderbouwing van de stelling dat de causaliteit niet is gegeven tussen de vordering en de tenlastelegging, heeft de verdediging in eerste aanleg verwijzingen opgenomen in een zeer uitgebreide voetnoot, zulks ter bescherming van de benadeelde. Echter, bij Uw hof, als laatste feitelijke instantie, volstaat verwijzing naar een voetnoot niet. Ik zal die eerdere verwijzing thans in pleidooi opnemen.

a. “ Pagina 237 V (Verhoorster): “En hoe kunnen wij dat dan zien dat d'r nog een hele hoop blootfoto’s op staan. V: Want 't zijn er niet één en 't zijn er niet twee, maar 't zijn er echt een heleboel. En hoe komen dan die foto's bij jou terecht? V: Foto’s van, van blote piemels en een foto’s van blote eh vagina’s, hoe komen die dan allemaal op jouw telefoon?";

b. Pagina 238 "G (Getuige [benadeelde] ): ehm nog van blote borsten. G: Dat is een jongen uit groep zes. G: [betrokkene 3] . G: [betrokkene 3] ";

c. Pagina 240 : V: Heb je alles verwijderd of heb je ook wel eens ooit iets doorgestuurd? G: Ik denk misschien per ongeluk ooit wel doorgestuurd. V: Hm hm. En naar wie stuurde jij 't dan per ongeluk door? G: Dat weet ik niet. G: En dan kan 't zijn dat ik dan op 't verkeerde knopje druk bijvoorbeeld als ik 't dan wil verwijderen stuur ik per ongeluk op stuur door;

d. Pagina 241 "G: Ehm ik heb wel eens een foto doorgestuurd." en "V: Heb je dan ooit met iemand gepraat terwijl je eh je zelf een beetje bloot hebt laten zien voor de camera? G: Ik denk één keertje;

e. Pagina 242 G: Ik was aan 't bellen met een vriendin [pagina 243: [betrokkene 4] ]. G: En, en zij zei ineens tegen mij van: zullen we een spelletje spelen? G: En toen zei ik: wat voor spelletje? G: En toen zei ze dat we omstebeurt een lichaamsdeel moesten laten zien en toe wou ik al helemaal niet. G: En toen heb Ik 't maar gedaan. G: mezelf laten zien. G: Door m’n shirt uit te doen;

f. Pagina 244 G: Ja. Maar van haar moest ik m’n trui en broek uitdoen. G: ik moest 'm helemaal uitdoen. V: Ook helemaal. En wat had je dan onder die trui of dat shirt? Niks, want ik doe bijna nooit hemdjes aan;

g. Pagina 246 V: Oké. En zijn er toen ook foto's gemaakt? G: ik denk 't wel. G: Omdat ik misschien per ongeluk, ik heb per ongeluk op de knopjes gedrukt. G: En ze heeft daarna ook een foto van mij naar, naar mij toegestuurd. V: Oké. En de foto die jij dan waarschijnlijk gemaakt hebt van eh [betrokkene 4] , wat heb je daarmee gedaan? G: Die heb ik ook naar haar toegestuurd;

h. Pagina 247 V: En is 't dan ook ooit vaker gebeurd dat je op die manier G: Twee keer. V: Kleren hebt uitgetrokken? Twee keer. G: Twee keer precies ’t zelfde met [betrokkene 4] . V: Dat was de tweede keer. En wanneer was dan de eerste te keer? G: Ehm vorig jaar eh november ongeveer G: Nee, december. G: En toen had ik ook geen topje aan”;

i. Pagina 248 G: ik heb voor de rest geen blootfoto’s of geen blootfilmpjes gemaakt van andere mensen G: Maar ik ga bij niemand anders naakt. G: Maar ik heb nooit iemand gefilmd. V: En we horen jouw stem;

j. Pagina 249 V: Maar we hebben in ieder geval één filmpje gezien dat jij filmt in iemand anders z'n huis. En dat iemand anders bloot is die jij aan 't filmen bent. Met jouw telefoon. We horen jouw stem;

k. Pagina 250 G: Ik had 't gefilmd omdat nou. 't Is mijn nichtje. G: [betrokkene 2] . V: Maar je hebt wel een heel lang filmpje gemaakt. V: Ze zegt d'r wel iets van. Als je nou eerlijk hier bent dan moet je ook alles eerlijk vertellen, want net als hier alles wordt opgenomen aan beeld en geluid kunnen we ook ‘t filmpje van zeven minuten, kunnen we ook horen wat d’r gezegd wordt;

l. Pagina 251 V: Maar hoe oud is [betrokkene 2] ? G: Ehm die wordt dit jaar in november zes. V: Dus die is pas vijf. Die is eigenlijk pas net in november vijf geworden;

m. Pagina 252 V: En hoe vaak heb je op die manier je nichtje [betrokkene 2] gefilmd? G: Ehm ik denk twee verschillende video’s;

n. Pagina 255 V: Maar als we goed luisteren, dan ga ik ook heel eerlijk tegen jou zijn hé, want ik ben ook eerlijk tegen jou al de hele tijd, is dat je ook zit te lachen. Dus hoezo lach je dan als je 't eigenlijk niet leuk vindt?

o. Pagina 256 V: Wat deed ze dan voor gekke dingen voor d’r leeftijd? G: Ehm op de grond aan de deur likken. G: Ehm ehm aan de kast likken. V: Ja, maar je nichtje is vijf en jij bent elf.;

p. Pagina 257 V: Je weet ‘t gewoon echt even niet meer. Oké. Nou sterker nog zij zegt d'r ook iets van eh. [betrokkene 5] zegt letterlijk: je bent toch niet aan 't filmen? V: Oké. Nou sterker nog, jij hebt daar op gezegd: nee, ik zit op eh Snap.” en "G: Maar ik heb wel eh één keertje op Amigo gezeten, maar daarna nooit meer. G: Naar een man”;

q. Pagina 258 G: En uiteindelijk kwam er een man met een kindje d’r bij. Van ik denk een jaar of één, twee G: En die man die was met zijn piemel G: Ehm bij dat kindje d’r vagina G: Dus ik had 't gefilmd. V: Oké. En hoe kwam je dan in contact met die man? G: Door, zeg maar, als je iemand skipt kom je automatisch bij een nieuw iemand;

r. Pagina 265 V: Want ik hoor jou zeggen ik moest van [verdachte] m’n vagina opentrekken. G: Ja. V: Hoe zat dat bij [betrokkene 2] ? G: Hoe bedoel je? V: Ik zie op 't filmpje dat [betrokkene 2] ook haar vagina opentrekt. Hoe komt dat?

s. Pagina 267 V: En wiens idee was 't nou om dat filmpje te maken? G: Die van mij. G: 't Was mijn idee om te gaan filmen;

t. Pagina 268 V: een elfjarig meisje een vijfjarig meisje gaat filmen en daar dan vervolgens ook nog, als ze d’r vagina opentrekt zegt: ik heb ’t niet gezien, doe 't nog eens.”

34. De benadeelde partij dient niet-ontvankelijk te worden verklaard in de gedane vordering.’

24. De steller van het middel voert aan dat het (kennelijke) oordeel van het hof dat de aard en ernst van de normschending meebrengen dat de in dit verband relevante nadelige gevolgen daarvan voor de benadeelde zo voor de hand liggen dat een aantasting in de persoon kan worden aangenomen, niet zonder meer begrijpelijk is. Aangevoerd wordt dat het slechts gaat om één foto, van het ontblote bovenlichaam van de benadeelde, zonder dat daarbij een seksuele handeling te zien is, die de benadeelde zelf heeft gemaakt en verzonden en die voor de verdachte slechts enkele seconden zichtbaar is geweest, waarna deze automatisch werd verwijderd. Het hof zou ten onrechte alle vormen van online seksueel misbruik over één kam scheren; de nadelige gevolgen van de normschending zouden in dit geval niet in voldoende mate voor de hand liggen. Dat zou nog sterker gelden in het licht van hetgeen in de alinea’s 31-34 van de pleitnota is aangevoerd. Daar zou uit volgen dat het bewezenverklaarde niet een op zichzelf staand incident was voor de benadeelde partij.

24. Uw Raad heeft in het overzichtsarrest inzake de vordering van de benadeelde partij onder meer het volgende overwogen (met weglating van voetnoten):

‘b) Ander nadeel dat voor vergoeding in aanmerking komt: immateriële schade

(art. 6:106 BW)

2.4.4 Art. 6:106 BW geeft een limitatieve opsomming van gevallen waarin deze bepaling recht geeft op vergoeding van immateriële schade als gevolg van onrechtmatig handelen, te weten in geval van:

a. oogmerk om zodanige schade toe te brengen, bijvoorbeeld indien de verdachte iemand heeft gedood met het oogmerk aan de benadeelde partij immateriële schade toe te brengen;

b. aantasting in de persoon: 1) door het oplopen van lichamelijk letsel, 2) door schade in zijn eer of goede naam of 3) op andere wijze;

c. bepaalde gevallen van aantasting van de nagedachtenis van een overledene.

2.4.5 Van de onder b.3) bedoelde aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ is in ieder geval sprake indien de benadeelde partij geestelijk letsel heeft opgelopen. Degene die zich hierop beroept, zal voldoende concrete gegevens moeten aanvoeren waaruit kan volgen dat in verband met de omstandigheden van het geval psychische schade is ontstaan. Daartoe is vereist dat naar objectieve maatstaven het bestaan van geestelijk letsel kan worden vastgesteld. Ook als het bestaan van geestelijk letsel in voornoemde zin niet kan worden aangenomen, is niet uitgesloten dat de aard en de ernst van de normschending en van de gevolgen daarvan voor de benadeelde, meebrengen dat van de in art. 6:106, aanhef en onder b, BW bedoelde aantasting in zijn persoon ‘op andere wijze’ sprake is. In zo een geval zal degene die zich hierop beroept de aantasting in zijn persoon met concrete gegevens moeten onderbouwen. Dat is slechts anders indien de aard en de ernst van de normschending meebrengen dat de in dit verband relevante nadelige gevolgen daarvan voor de benadeelde zo voor de hand liggen, dat een aantasting in de persoon kan worden aangenomen. Van een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ als bedoeld in art. 6:106, aanhef en onder b, BW is niet reeds sprake bij de enkele schending van een fundamenteel recht.’

26. In een arrest van 2 juni 2026 heeft Uw Raad aan deze rechtsregels de volgende overwegingen toegevoegd (met overneming onder vernummering van voetnoten):

‘3.5.1 Het cassatiemiddel stelt de vraag aan de orde hoe de algemene regels over het stellen en betwisten van feiten die hiervoor (…) zijn weergegeven, moeten worden toegepast in elk van de hiervoor in 3.4 (onder 2.4.5) weergegeven drie categorieën van gevallen waarin de rechter moet oordelen over een vordering tot vergoeding van immateriële schade wegens aantasting in de persoon ‘op andere wijze’.

3.5.2. Uitgangspunt daarbij is dat – anders dan geldt voor vermogensschade – slechts aanspraak bestaat op vergoeding van immateriële schade (nadeel dat niet in vermogensschade bestaat) voor zover de wet bepaalt dat die schade voor vergoeding in aanmerking komt. Deze wettelijke beperking van het recht op schadevergoeding brengt mee dat als de rechter een vergoeding van immateriële schade toekent, de grondslag daarvoor aandacht verdient.

3.5.3 De hiervoor in 3.4 (onder 2.4.5) weergegeven rechtsoverweging heeft betrekking op de beoordeling van een vordering van een benadeelde partij tot vergoeding van immateriële schade wegens aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ in de zin van artikel 6:106, aanhef en onder b, BW. Het gaat hier dus om immateriële schade die niet voortvloeit uit lichamelijk letsel of aantasting van de eer of goede naam van de benadeelde.

3.5.4 De eerste van de drie in 3.5.1 bedoelde categorieën betreft gevallen waarin sprake is van geestelijk letsel. Als de benadeelde zich beroept op het bestaan van geestelijk letsel zal hij, ook als het bestaan van dat geestelijk letsel niet door de verdachte wordt betwist, voldoende concrete gegevens moeten verschaffen waaruit kan volgen dat psychische schade is ontstaan, zodat de rechter het bestaan van geestelijk letsel naar objectieve maatstaven kan vaststellen. Doorgaans zal het dan gaan om een rapportage van een deskundige, zoals een ter zake bevoegde en bekwame psychiater, huisarts of psycholoog. Niet is vereist dat in die rapportage een diagnose van een in de psychiatrie erkend ziektebeeld wordt gesteld; voldoende kan zijn dat daaruit blijkt van geestelijk letsel dat gelet op aard, duur en/of gevolgen ernstig is, en in voldoende mate objectiveerbaar.

Een aan de rechtspraak ontleend voorbeeld waarin sprake was van geestelijk letsel:

- een door een psychiater vastgestelde posttraumatische stress-stoornis na een diefstal met geweld en bedreiging met geweld uit een winkel waarin de benadeelde partij werkzaam is.

3.5.5 De tweede categorie betreft gevallen waarin het bestaan van geestelijk letsel niet naar objectieve maatstaven kan worden aangenomen, maar waarin de aard en de ernst a) van de normschending en b) van de nadelige gevolgen daarvan voor de benadeelde, meebrengen dat sprake is van een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’. Het gaat hierbij om een weging van deze factoren bezien in onderlinge samenhang, waarbij, naarmate de aard en de ernst van de normschending ingrijpender zijn, een aantasting in de persoon meer voor de hand ligt. Daarbij is het in beginsel aan de benadeelde partij om de vordering met concrete gegevens te onderbouwen. Het gaat dan in het bijzonder om concrete gegevens over de (aard en ernst van de) gevolgen die de normschending voor de benadeelde heeft gehad, omdat de aard en de ernst van de normschending zelf doorgaans kunnen worden vastgesteld aan de hand van uit het strafdossier af te leiden gegevens over het aan de verdachte tenlastegelegde strafbare feit.

Als de door de benadeelde partij gestelde gevolgen niet worden betwist, kan de rechter uitgaan van de juistheid daarvan. Voor zover de door de benadeelde partij gestelde gevolgen door of namens de verdachte wel worden betwist, zal de rechter aan de hand van de onderbouwing van de stellingen over en weer kunnen beoordelen of de gevolgen in voldoende mate zijn komen vast te staan. Als dat niet het geval is, kan de rechter, behoudens in de gevallen bedoeld in 3.5.6, geen aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ aannemen. Datzelfde geldt als de benadeelde partij onvoldoende heeft gesteld over de gevolgen die de normschending voor haar heeft gehad.

Aan de rechtspraak ontleende voorbeelden van een aantasting in de persoon in deze tweede categorie:

- verlies van vertrouwen in anderen, beëindiging van sociale contacten en imagoschade als gevolg van langdurige en intensieve belaging;

- angst en gevoelens van onzekerheid na belaging;

- zich onveilig voelen op het werk en het ondergaan van EMDR-behandelingen in verband met een overval en bedreiging met een wapen;

- grote emotionele gevolgen en last daarvan tijdens de uitoefening van de werkzaamheden als gevolg van vrees voor het leven na op de snelweg met hoge snelheid in een politieauto van de weg te zijn gedrukt.

3.5.6 Naast de twee hiervoor besproken categorieën kan in uitzonderlijke gevallen ook een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ worden aangenomen zonder dat in rechte is komen vast te staan welke concrete gevolgen de benadeelde heeft ondervonden van de normschending. In deze – in 3.5.1 als derde aangeduide – categorie gaat het om gevallen waarin de aard en de ernst van de normschending van zodanig groot gewicht zijn, en de nadelige gevolgen daarvan voor de benadeelde dus zo voor de hand liggen, dat een aantasting in de persoon zonder meer kan worden aangenomen. Van de benadeelde partij wordt dan niet verlangd dat zij concrete gegevens aanvoert over de gevolgen die de normschending voor haar heeft gehad.

Aan de rechtspraak ontleende voorbeelden van een aantasting in de persoon in deze derde categorie:

- verkrachting waarbij sprake was van geweld, andere feitelijkheden en bedreiging met geweld;

- woningoverval waarbij de slachtoffers zijn vastgebonden, hun monden zijn vastgeplakt, zij met een vuurwapen zijn bedreigd en een van de benadeelden een klap in zijn nek heeft gekregen en is bedreigd met het afsnijden van zijn geslachtsdeel;

- verkrachting van een 16-jarig meisje na het heimelijk toedienen van GHB.

Opmerking verdient nog dat de concrete gevolgen van de normschending ook hier van belang kunnen zijn voor de begroting van de schade, die immers geschiedt naar billijkheid met inachtneming van alle omstandigheden van het geval. Als de rechter oordeelt dat op basis van de aard en de ernst van de normschending een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ zonder meer kan worden aangenomen, en de benadeelde partij de concrete gevolgen die de normschending voor haar heeft gehad niet nader heeft toegelicht, kan de rechter in beginsel volstaan met toewijzing van een in het algemeen bij het geval passend bedrag dat strookt met bedragen die door Nederlandse rechters in vergelijkbare gevallen zijn toegekend. Om aanspraak te maken op een specifieker op het concrete geval afgestemde vergoeding zal de benadeelde partij de rechter voldoende aanknopingspunten moeten bieden voor het naar billijkheid begroten van de immateriële schade, door feiten en omstandigheden te stellen over de gevolgen die zij van het bewezenverklaarde feit heeft ondervonden. Als die feiten en omstandigheden door of namens de verdachte worden betwist, zal de rechter aan de hand van de onderbouwing van de stellingen over en weer moeten beoordelen of zij in voldoende mate zijn komen vast te staan.’

27. Het hof heeft de vergoeding ter zake van immateriële schade kennelijk toegewezen omdat naar het oordeel van het hof sprake is van aantasting in de persoon ‘op andere wijze’. Het hof heeft niet vastgesteld dat van geestelijk letsel sprake is, maar overwogen ‘dat de aard en de ernst van de normschending en de gevolgen daarvan voor de benadeelde partij zozeer voor de hand liggen dat een aantasting in de persoon reeds kan worden aangenomen indien het bestaan van geestelijk letsel als hiervoor bedoeld niet zou kunnen worden vastgesteld’. Daarmee is duidelijk dat het hof heeft aangenomen dat de benadeelde partij ‘op andere wijze’ in haar persoon is aangetast (art. 6:106, aanhef en onder b, BW).

28. Niet geheel duidelijk is of het hof de vergoeding ter zake van immateriële schade heeft toegewezen omdat deze schade toereikend met concrete gegevens zou zijn onderbouwd, of omdat de relevante nadelige gevolgen van de normschending voor de benadeelde zo voor de hand liggen, dat een aantasting in de persoon zonder meer kan worden aangenomen. Een aanwijzing dat het hof de immateriële schade toereikend onderbouwd acht, kan worden gezien in de verwijzing naar de verklaring van de ouders van de benadeelde partij. Een aanwijzing dat het hof van oordeel is dat de relevante nadelige gevolgen gelet op de aard van de normschending voldoende voor de hand liggen, kan worden gezien in de overweging dat het een feit van algemene bekendheid is ‘dat online seksueel misbruik, zoals ook in het onderhavige geval aan de orde is, een ernstige inbreuk kan maken op de integriteit en persoonlijke levenssfeer van slachtoffers, de seksuele ontwikkeling van slachtoffers kan doorkruisen en dat slachtoffers nog geruime tijd met de psychische gevolgen ervan te kampen kunnen hebben.’

29. Voor zover het hof van oordeel is dat de benadeelde partij de immateriële schade toereikend met concrete gegeven heeft onderbouwd, is dat oordeel naar het mij voorkomt niet zonder meer begrijpelijk. Ik wijs er daarbij in de eerste plaats op dat het hof die onderbouwing enkel heeft gehaald uit de verklaring van de ouders van de benadeelde partij, niet uit de informatie die namens de benadeelde partij zelf is verstrekt. Er zitten ook enkele vertaalslagen tussen de verklaring van de ouders en de overwegingen van het hof. De verklaring laat de mogelijkheid open dat het zich (op 14-jarige leeftijd) afsluiten enkel ziet op contact met ‘een man’; het hof heeft het over zich afsluiten van haar omgeving. Het hof spreekt over angst voor het verspreiden van de foto, de verklaring spreekt over angst dat mensen de foto ‘zien’.

30. Dit luistert naar het mij voorkomt in dit geval nauw, omdat de gevolgen die de ouders verwoorden van andere aard zijn (en het vereiste causale verband minder in het oog springt) dan de gevolgen in gevallen waarin Uw Raad de immateriële schade toereikend onderbouwd achtte. Van verlies van vertrouwen in anderen (dan mannen), het beëindigen van sociale contacten en imagoschade blijkt uit de verklaring niet, van onzekerheid evenmin, terwijl de angst beperkt is tot de mogelijkheid dat derden een via Snapchat verzonden foto zien (hof: verspreiden). Dat het slachtoffer behandelingen heeft ondergaan of op school slechter functioneert ten gevolge van het bewezenverklaarde feit heeft het hof niet overwogen. In het bijzonder omtrent de (achtergrond en inhoud van de) therapiesessies waar in de onderbouwing van de vordering over wordt gesproken, heeft het hof niets vastgesteld (in de vordering benadeelde partij en de toelichting daarop wordt daarover ook geen nadere informatie verschaft). Ik wijs er voorts op dat Uw Raad zich in het arrest van 2 juni 2026 niet beperkt tot het noemen van gevolgen, maar de ernst daarvan inzichtelijk maakt door een koppeling aan het bewezenverklaarde feit. Hier gaat het om de eenmalige toezending van een enkele Snapchatfoto die door de benadeelde partij zelf gemaakt is.

31. Voor zover het hof van oordeel is dat de aard en ernst van de normschending meebrengen dat de in dit verband relevante nadelige gevolgen zo voor de hand liggen dat zonder nadere vaststelling daaromtrent een aantasting in de persoon op andere wijze kan worden aangenomen, is dat oordeel evenmin zonder meer begrijpelijk. De bewezenverklaarde normschending is daarvoor onvoldoende ernstig.

32. Het middel slaagt.

Afronding

33. Het eerste middel faalt en kan worden afgedaan met de aan art. 81, eerste lid, RO ontleende formulering. Het tweede middel slaagt. Ambtshalve heb ik geen gronden aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden uitspraak aanleiding behoren te geven.

34. Deze conclusie strekt tot vernietiging van het bestreden arrest, maar uitsluitend wat betreft de beslissing over de vordering van de benadeelde partij tot vergoeding van immateriële schade en de oplegging van de schadevergoedingsmaatregel, tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof ’s-Hertogenbosch, opdat de zaak ten aanzien van de door de benadeelde partij gevorderde immateriële schadevergoeding en de oplegging van de schadevergoedingsmaatregel opnieuw wordt berecht en afgedaan, en tot verwerping van het beroep voor het overige.

De Procureur-Generaal

bij de Hoge Raad der Nederlanden

AG

Vgl. Noyon/Langemeijer/Remmelink Strafrecht, waarin de oude wettekst van de zedendelicten met commentaar bewaard is gebleven. Kamerstukken II 2008/09, 31 810, nr. 3, p. 4. HR 7 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:167, NJ 2017/258 m.nt. Rozemond. Zie ik het goed dan is van een slachtofferverklaring strikt genomen geen sprake (vgl. artikelen 51a, 51b en 51c Sv). De wettelijke vertegenwoordigers kunnen wel het spreekrecht uitoefenen indien het slachtoffer ‘de leeftijd van twaalf jaren nog niet heeft bereikt’ (art. 51e, zevende lid, Sv). HR 28 mei 2019, ECLI:NL:HR:2019:793, NJ 2019/379 m.nt. Vellinga. HR 2 juni 2026, ECLI:NL:HR:2026:822. Zie inmiddels ook (de conclusie van A-G Sinnige voorafgaand aan) HR 14 juli 2026, ECLI:NL:HR:2026:1136 (art. 81 RO). HR 15 juni 2021, ECLI:NL:HR:2021:889. HR 8 december 2020, ECLI:NL:HR:2020:1956. HR 6 juli 2021, ECLI:NL:HR:2021:1002. HR 29 juni 2021, ECLI:NL:HR:2021:1024. HR 14 september 2021, ECLI:NL:HR:2021:1243. HR 2 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:1496. HR 15 december 2020, ECLI:NL:HR:2020:2012. HR 20 januari 2026, ECLI:NL:HR:2026:73.