Strafrecht overig

Conclusie AG. Vervoeren cocaïne en opzetwitwassen (art. 2 onder B Opiumwet en 420bis Sr). M1 klaagt over…

Parket bij de Hoge Raad, 1 september 2026

Zaakgegevens

Op 1 september 2026 heeft het Parket bij de Hoge Raad een conclusie genomen in een zaak over strafrecht.

Instantie
Parket bij de Hoge Raad
Datum uitspraak
1 september 2026
Datum publicatie
31 augustus 2026
Zaaknummer
25/01642
ECLI
ECLI:NL:PHR:2026:833
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Conclusie AG. Vervoeren cocaïne en opzetwitwassen (art. 2 onder B Opiumwet en 420bis Sr). M1 klaagt over bewezenverklaring dat de vervoerde stof cocaïne was, terwijl de betreffende lading niet is aangetroffen. M2 en M3 klagen dat ten onrechte het bewijs van onschuld bij de verdachte is gelegd bij het vervoeren van de cocaïne respectievelijk het opzetwitwassen. Alle middelen falen. Conclusie strekt tot vermindering van de opgelegde straf wegens overschrijding van de redelijke termijn in cassatie en tot verwerping voor het overige.

Procesgang

  1. Rechtbank Amsterdam · 16 januari 2023

    ECLI:NL:RBAMS:2023:123
  2. Gerechtshof Amsterdam · 17 april 2025

    ECLI:NL:GHAMS:2025:1117

    (Gedeeltelijke) vernietiging en zelf afgedaan

  3. Conclusie A-G · 1 september 2026deze uitspraak

    ECLI:NL:PHR:2026:833

  4. Hoge Raad · 10 november 2026

    ECLI:NL:HR:2026:1882

Conclusie

PROCUREUR-GENERAAL

BIJ DE

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

Nummer 25/01642

Zitting 1 september 2026

CONCLUSIE

M.E. van Wees

In de zaak

[verdachte] ,

geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1987,

hierna: de verdachte.

1 Inleiding

1.1

De verdachte is bij arrest van 17 april 2025 door het gerechtshof Amsterdam (parketnr. 23-000293-23) wegens 2 primair "medeplegen van opzettelijk handelen in strijd met een in artikel 2 onder B van de Opiumwet gegeven verbod" en 3. “witwassen”, veroordeeld tot zes jaren gevangenisstraf, met aftrek van voorarrest. Het hof heeft daarnaast beslissingen genomen over een aantal inbeslaggenomen voorwerpen, een en ander zoals vermeld in het bestreden arrest.

1.2

Er bestaat samenhang met de zaken 25/01551, 25/01666, 25/01485, 25/01684 en 25/01660. In deze zaken zal ik vandaag ook concluderen.

1.3

Het cassatieberoep is ingesteld namens de verdachte en M. Kuipers, advocaat in Arnhem, heeft drie middelen van cassatie voorgesteld.

2 Het eerste middel

2.1

Het eerste middel komt op tegen het onder 2 primair bewezenverklaarde feit en bevat de klacht dat uit de bewijsvoering niet kan worden afgeleid dat de verdachte (samen met anderen) ongeveer 2.060 kilo cocaïne heeft vervoerd en opzettelijk aanwezig heeft gehad. In de toelichting worden diverse bezwaren opgeworpen tegen de vaststellingen die het hof ten grondslag heeft gelegd aan het oordeel dat de lading die op 4 november 2021 door de verdachte en zijn medeverdachten werd vervoerd cocaïne betrof.

2.2

Het hof heeft ten laste van de verdachte onder 2 primair bewezenverklaard dat

“hij op 4 november 2021 te [plaats] en [plaats] tezamen en in vereniging met anderen opzettelijk heeft vervoerd en opzettelijk aanwezig heeft gehad, ongeveer 2.060 kilogram cocaïne;”

2.3

De bewijsmiddelen voor dit feit zijn opgenomen in de aanvulling bewijsmiddelen, waarnaar ik hier kortheidshalve verwijs.

2.4

Het hof heeft daarnaast onder meer het volgende overwogen

“4. Beoordeling van het bewijs

4.1.

Inleiding

Het onderzoek Chakwo 1 is gestart naar aanleiding van een 112-melding op 4 november 2021 over een mogelijke ontvoering vanuit de parkeergarage van een appartementencomplex aan de [a-straat] in [plaats] . Er zou iemand een busje zijn ingeduwd waarna het met hoge snelheid weg reed. De situatie bleek anders. Uiteindelijk werd Chakwo 1 een onderzoek naar een transport van verdovende middelen.

In de veronderstelling dat sprake was van een ontvoering werd een observatie- en arrestatieteam ingeschakeld en werd het kenteken van de bestelbus, een Mercedes Vito, in het ANPR-systeem gezet. Het observatieteam zag de bestelbus op enig moment in [stadswijk 1] rijden. Daar stapten (zoals later bleek) [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] vanuit de Mercedes Vito over in een Mercedes taxi op naam van [verdachte] . Om 14:45 uur werd op de [b-straat] te [plaats] [medeverdachte 4] als bestuurder van de Mercedes Vito aangehouden. Om 15:10 uur werd op de [c-straat] , [verdachte] als bestuurder van de Mercedes taxi aangehouden, net als de inzittenden [medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] en [medeverdachte 3] .

Achteraf is duidelijk geworden dat [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] de gebruikers waren van de woning aan de [a-straat 1] . Op het moment dat de Mercedes Vito de parkeergarage van dit wooncomplex was ingereden - met [medeverdachte 4] als bestuurder en [medeverdachte 2] als bijrijder - kwam [medeverdachte 1] vanuit de woning de parkeergarage ingelopen met twee koffers. Op dat moment verschenen een aantal, verder onbekend gebleven, mannen die buiten [medeverdachte 3] mishandelden, zich toegang tot de garage verschaften en met een vuurwapen dreigden richting degenen die bij de Mercedes Vito hoorden. [medeverdachte 4] en [medeverdachte 2] zijn weer ingestapt en weggereden, nadat [medeverdachte 1] achterin de laadruimte was gestapt.

In de woning aan de [a-straat 1] is bij de latere doorzoeking 68 kilo cocaïne aangetroffen. De verdachte en de medeverdachten [medeverdachte 3] . [medeverdachte 2] , [medeverdachte 1] en [medeverdachte 4] wordt verweten dat zij deze drugs samen voorhanden hebben gehad (feit 1). Daarnaast wordt deze verdachten verweten dat zij, met ook de medeverdachten [medeverdachte 5] en [medeverdachte 6] , in de vroege ochtend van 4 november 2021 vanuit een loods in [plaats] 2.060 kilo cocaïne naar [plaats] hebben gebracht (feit 2).

De verdachte wordt verder verweten dat hij € 28.500,00 heeft witgewassen (feit 3).

De verdachte is door de rechtbank veroordeeld voor de feiten 1 en 3 (met dien verstande dat een lager bedrag is bewezen verklaard). Hij is vrijgesproken van feit 2. Zowel de verdachte als het openbaar ministerie heeft tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.

Voor de leesbaarheid worden de verdachte en de medeverdachten bij hun achternaam genoemd. Een deel van de beschreven communicatie is in het Engels gevoerd. Wanneer de vertaling van deze berichten evident is, beschrijft het hof deze communicatie hieronder in het Nederlands. Ook zijn de tijdstippen van de communicatie omgezet naar wintertijd in Nederland (UTC +1 ).

4.2.

Het onder 2 tenlastegelegde (2.060 kilo)

4.2.1.

Standpunt van het openbaar ministerie

Het openbaar ministerie heeft zich op het standpunt gesteld dat kan worden bewezen dat [verdachte] op 4 november 2021 samen met anderen cocaïne voorhanden heeft gehad en heeft vervoerd.

4.2.2.

Standpunt van de verdediging

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat [verdachte] moet worden vrijgesproken van het onder 2 tenlastegelegde. De verdediging heeft daartoe aangevoerd dat niet kan worden bewezen wat de inhoud van de bestelbussen was. Mocht het hof echter tot de conclusie komen dat er cocaïne werd vervoerd, dan is niet vast te stellen dat [verdachte] en [betrokkene 1] / [bijnaam 1] [naam 2] uit de onderschepte chatberichten dezelfde persoon zijn. Dit betekent dat de mogelijk belastende inhoud van die chatberichten niet aan hem is toe te schrijven. Los van die berichten leveren de handelingen van [verdachte] geen medeplegen op van het opzettelijk aanwezig hebben of vervoeren van verdovende middelen.

4.2.3.

Oordeel van het hof

(…)

4.2.3.2. Panden

[d-straat 1] in [plaats]

[d-straat 1] in [plaats] is een pand van [A] . Op camerabeelden wordt in de periode van 13 oktober 2021 tot 3 november 2021 bij het pand nauwelijks bedrijvigheid waargenomen, totdat op 3 november 2021 een vrachtwagen naar binnen wordt gereden. Hetzelfde gebrek aan bedrijvigheid geldt voor de periode tussen 4 november 2021 en 8 december 2021. Op 8 december 2021 arriveerde er weer een vrachtwagen die naar binnen werd gereden. Na binnentreden door de politie werd ongeveer 1.992 kilo cocaïne base in beslag genomen. Ook werd een groot aantal nieuwe bigshoppers van Lidl aangetroffen.

[e-straat 1] in [plaats]

Bij de doorzoeking van de woning aan de [e-straat 1] in [plaats] op 9 november 2021 was de verdachte [medeverdachte 6] aanwezig. In de woning werden rollen zwart tape en een vacumeermachine aangetroffen. In de berging bevond zich een wasmachine waarin zeventien bigshoppers van Lidl zaten. Ook lag er plastic verpakkingsmateriaal dat bestemd is voor een vacumeermachine.

[a-straat 1] in [plaats]

De woning aan de [a-straat 1] in [plaats] is gehuurd door [medeverdachte 3] , zoals hiervoor al is toegelicht. [medeverdachte 1] heeft verklaard dat hij in deze woning heeft verbleven. In de woning werd een tandenborstel aangetroffen waarvan de kop is bemonsterd. Uit de bemonstering van deze tandenborstel is een DNA-profiel afgeleid dat overeenkomt met het DNA-profiel van [medeverdachte 2] . De frequentie van het DNA-profiel is kleiner dan één op één miljard. Het hof stelt op basis van de inhoud van het bewijs vast dat [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] in deze woning hebben verbleven. In één van de slaapkamers zijn 68 blokken aangetroffen, ingepakt in zwart plastic en met een teken erop. Van deze blokken zijn monsters genomen, die cocaïne bleken te bevatten. De blokken hadden inclusief de verpakking een gewicht van 1.06 tot 1.07 kilo. Daarnaast werden ook verpakkingsmateriaal (rollen zwart tape en transparant plastic), een vacumeermachine en bigshoppers aangetroffen. Op de salontafel in de woonkamer lag een bril.

[c-straat 1] in [plaats]

De woning [c-straat 1] in [plaats] werd gehuurd door [medeverdachte 3] . Bij zijn aanhouding beschikte [medeverdachte 3] over de sleutels van deze woning. Bij een doorzoeking op 10 november 2021 werden in deze woning een vuurwapen, een vacumeermachine, diverse rollen met zwart tape en een tas met bigshoppers aangetroffen. De [c-straat 1] ligt vlakbij de [B] .

[b-straat 1] in [plaats]

De woning [b-straat 1] in [plaats] werd gehuurd door [medeverdachte 3] . Bij een doorzoeking op 16 november 2021 werden in deze woning vacuumzakken en ductape aangetroffen. Ook lagen er diverse bigshopper tassen, twee vacumeermachines en een weegschaal. De [b-straat 1] ligt in [stadswijk 1] .

[f-straat 1] in [plaats]

Op het adres [f-straat 1] in [plaats] bevindt zich garage [C] . De eigenaar van de garage is [betrokkene 2] . Het adres [f-straat 1] te [plaats] is op 210 meter afstand van het adres [g-straat 1] te [plaats] . Deze locaties bevinden zich in [stadswijk 1] .

4.2.3.3. Voertuigen

Mercedes Vito

De Mercedes Vito is een witte bestelbus en heeft [kenteken 1] . De bestelbus is op 4 november 2021 om 2:00 uur gehuurd door [medeverdachte 4] . De Mercedes Vito is na de aanhouding van [medeverdachte 4] doorzocht. In de laadruimte lagen lege bananendozen en lege bigshoppers van Lidl. Dit voertuig is voorzien van GPS.

Renault Trafic

De Renault Trafic met [kenteken 2] staat op de naam van [medeverdachte 5] .

Volkswagen Crafter

Volkswagen Crafter met [kenteken 3] werd gehuurd door [getuige] , de partner van [medeverdachte 5] . Het voertuig is op 3 november 2021 afgehaald. [getuige] heeft verklaard dat zij dit voertuig heeft meegegeven aan haar man. [medeverdachte 5] heeft verklaard dat hij het voertuig heeft opgehaald. [medeverdachte 5] heeft dit voertuig op 4 november 2021 ‘s ochtends vroeg op de [h-straat] in [plaats] gezet. Dit is vlakbij het woonadres van zijn broer [medeverdachte 7] . Dit voertuig is voorzien van GPS.

Mini Cooper/Mercedes taxi

De Mini Cooper met [kenteken 4] staat op naam van [betrokkene 3] , de partner van [verdachte] . Dit voertuig werd (ook) gebruikt door [verdachte] . Ook de Mercedes taxi met [kenteken 5] werd door [verdachte] gebruikt. Dit voertuig stond op zijn naam. Bij een doorzoeking in de Mercedes taxi werden sleutels en tags aangetroffen. Met een aangetroffen transponder kon de garagedeur van de parkeergarage van het appartementencomplex aan de [c-straat] worden geopend en gesloten. Met een andere transponder kon de deur van de parkeergarage van de [a-straat] worden geopend. Eén van de sleutels paste op het slot van de voordeur van de woning [a-straat 1] . Uit de feiten en omstandigheden die hierna nog worden beschreven, volgt dat [verdachte] op 4 november 2021 eerst in de Mini Cooper heeft gereden en dat hij deze op enig moment heeft omgeruild voor de Mercedes taxi.

4.2.3.4. Gebeurtenissen

Vooraf Op 3 november 2021 werd tussen 19:35 uur en 19:54 uur een vrachtwagen van [D] de loods binnengereden aan de [d-straat 1] in [plaats] . De vrachtwagen verliet de loods weer om 20:33 uur.

Iets later op die avond vindt er een chatgesprek plaats tussen [betrokkene 4] en [verdachte] . [betrokkene 4] zegt tegen [verdachte] dat hij ‘1.8’ moet nemen en dat hij het daarom goed moet organiseren met bussen. [verdachte] reageert daarop dat hij drie bussen heeft, elke bus neemt 600. [verdachte] bericht [betrokkene 4] ook over auto's, één voor en achter elke bus. [betrokkene 4] zegt [verdachte] dat hij in totaal 1860 neemt. Om 23:05 uur vraagt [betrokkene 4] aan [verdachte] om hem 3 tokens te sturen. Om 23:07 uur en 23:09 uur stuurt [verdachte] drie afbeeldingen naar [betrokkene 4] . Op de telefoon van [verdachte] staan drie afbeeldingen van bankbiljetten, deze afbeeldingen zijn gemaakt om 23:07 uur en 23:09 uur. Iets later bericht [betrokkene 4] aan [verdachte] dat hij 2.060 moet nemen, omdat 200 voor een andere groep is. [betrokkene 4] vraagt [verdachte] ten slotte om hen te helpen met plekken.

[plaats]

Uit de GPS-data van de Mercedes Vito blijkt dat dit voertuig op 4 november 2021 om 5:14 uur zich bevindt op [n-straat] te [plaats] , bij het woonadres van [medeverdachte 4] . Later rijdt de bestelbus via de A4 naar [plaats] . De telefoon van [medeverdachte 4] peilt om 7:02 uur uit in de omgeving van de [d-straat 1] in [plaats] . Het hof gaat er daarom vanuit dat [medeverdachte 4] met de bestelbus naar de loods in [plaats] is gegaan.

Uit de GPS-gegevens van de Volkswagen Crafter blijkt dat deze bestelbus rond 04:00 uur in beweging komt en deze, met een korte tussenstop op de [h-straat 1] te [plaats] , doorrijdt naar de [i-straat] te [plaats] via de A4/A44. Vanaf 5:59 uur is deze bus in [plaats] . De telefoon van [betrokkene 5] - waar het hof nog op terugkomt - peilt op dat moment ook uit in [plaats] . De [h-straat] is vlakbij het woonadres van de broer van [medeverdachte 5] , [medeverdachte 7] .

Op de vroege ochtend van 4 november 2021 vindt er een chatgesprek plaats tussen [betrokkene 4] en [verdachte] . Op vragen van [betrokkene 4] antwoordt [verdachte] dat hij er op tijd zal zijn, om ‘5.50'. [verdachte] zegt dat hij vier busjes heeft geregeld, voor het geval dat. Hij kan dan 600, 600, 600 doen en het laatste busje 260. [verdachte] is bang dat het te zwaar is om in elke bus 700 te doen. [betrokkene 4] reageert dat het niet te veel is, dit busje kan meer nemen dan ‘1t‘ (het hof begrijpt: 1 ton, dus 1.000 kilo).

Op camerabeelden is te zien dat op 4 november 2021 om 6:10 uur de Mercedes Vito, Volkswagen Crafter en de Renault Trafic met slechts enkele meters tussenruimte het industrieterrein oprijden aan de [d-straat] . Om 6:11 uur rijden de busjes de loods aan de [d-straat 1] in [plaats] binnen. Om 7:08 uur rijden de busjes de loods weer uit.

In de tussentijd stuurt [betrokkene 4] aan [verdachte] een bericht dat hij 200 in de bus moet houden: ‘I gibe ather add we drop for them. They ask me faver’. Het hof begrijpt dit bericht zo dat [betrokkene 4] zegt: ‘Ik geef je een ander adres waar we dit voor hen afleveren. Ze hebben mij om een gunst gevraagd'.

Ook de telefoon van [medeverdachte 3] heeft zich in de ochtend naar [plaats] verplaatst en peilt tussen 6:43 uur en 7:13 uur uit in [plaats] . [medeverdachte 3] vraagt om 6:34 uur aan [verdachte] om een adres in de buurt, waarop [verdachte] hem antwoordt: ‘ [j-straat] , [ [plaats] ]’.

Om 7:27 uur bericht [medeverdachte 3] aan [verdachte] dat hij alle busjes ziet en dat zij er aankomen. [verdachte] zegt tegen [medeverdachte 3] : ’Don’t let see the driv where is our places'. Het hof begrijpt deze mededeling als: ‘Laat de chauffeurs niet zien waar onze plekken (waar de cocaïne werd opgeslagen) zijn'. [medeverdachte 3] vraagt [verdachte] of alle busjes in één lijn rijden.

Mercedes Vito naar [e-straat]

Om 7:42 uur bericht [verdachte] aan [medeverdachte 3] dat hij direct naar ‘ [naam 1] ’ moet rijden. Gelet op de route van de Mercedes Vito en wat hierna nog zal worden beschreven, gaat het hof ervan uit dat [verdachte] met ‘ [naam 1] ' de [e-straat] in [plaats] bedoelt.

Uit de GPS-gegevens blijkt dat de Mercedes Vito via de A44 weer naar [plaats] rijdt. Op camerabeelden is te zien dat de Mercedes Vito op enig moment aankomt bij de parkeergarage van het wooncomplex aan de [e-straat] . Te zien is dat de bijrijder een voorwerp pakt dat op een vuurwapen lijkt. Een Volkswagen Polo staat achter de bus. Om 07:52 uur rijdt de bestelbus de parkeergarage in met behulp van een tag die hoort bij [e-straat 1] . Zeer dicht daarachter rijdt ook de Volkswagen Polo de garage in. De bestuurder van de Mercedes Vito wordt herkend als [medeverdachte 4] , in het midden zit een nog onbekend gebleven persoon en aan de bijrijderskant zit [medeverdachte 6] . Op andere camerabeelden is te zien dat [medeverdachte 6] en de onbekende persoon met een kennelijk zwaar beladen karretje met de lift naar de eerste verdieping gaan (waar [e-straat 1] is). De goederen op het karretje zijn afgedekt met een doek. [medeverdachte 6] en de onbekende man gaan meerdere keren heen en weer waarbij een zwaar beladen karretje naar boven wordt gebracht.

Om 8:44 uur verlaat [medeverdachte 4] met de Mercedes Vito de parkeergarage aan de [e-straat] , waar [medeverdachte 6] en de onbekende man achterblijven.

Volkswagen Crafter naar [a-straat] en vervolgens naar [C]

Op camerabeelden van het wooncomplex aan de [a-straat] is te zien dat [medeverdachte 1] om 7:57 uur de parkeergarage in loopt met een lege koffer en een boodschappentrolley. Op datzelfde moment komt de Volkswagen Crafter de parkeergarage binnen. Onderaan de schuine afloop blijft de Volkswagen Crafter staan omdat het voertuig kennelijk te hoog is. De Volkswagen Crafter rijdt vervolgens achteruit de parkeergarage uit.

Om 7:59 uur vraagt [betrokkene 6] aan [medeverdachte 3] om de sleutels van het huis bij [B] . [betrokkene 6] vraagt [medeverdachte 3] om met [bijnaam 1] (het hof begrijpt: [verdachte] ) naar [B] te gaan omdat het busje niet past bij deze.

Om 8:19 uur en 8:32 uur bevindt de Volkswagen Crafter zich op de [k-straat] in [plaats] . Deze straat kruist met de [c-straat] waar zich op nummer [c-straat 1] de woning bevindt die door [medeverdachte 3] werd gehuurd. De [c-straat] ligt in de directe omgeving van de ‘ [B] ’, de [B] . Ook [medeverdachte 3] is daar dan in de buurt, zijn telefoon peilt rond dat tijdstip uit op de [c-straat] . [medeverdachte 3] klaagt dan in een bericht aan [betrokkene 6] over het busje dat deze sukkels hebben. Er moet iets op verzonnen worden, bijvoorbeeld dat het in een klein busje wordt overgebracht en vervolgens verder wordt gedistribueerd. Een ander is even aan het kijken of hij een garage ergens ‘boven’ kan regelen. Gelet op de gebeurtenissen die hierna nog beschreven zullen worden, begrijpt het hof ‘boven’ als ' [stadswijk 1] ’. Het moet op een veilige locatie worden overgebracht waarbij de ander de garantie moet geven dat er niets gebeurt of één van hun eigen mensen moet daar gaan staan om het te bewaken.

De telefoon van [medeverdachte 5] peilt om 8:30 uur uit op de [b-straat] in [stadswijk 1] . Het hof stelt op grond van die omstandigheid vast dat [medeverdachte 5] niet de bestuurder was van de Volkswagen Crafter, aangezien de Volkswagen Crafter op dat moment op de [k-straat] in [stadswijk 2] is. De [b-straat] ligt niet in de omgeving van de [k-straat] .

[medeverdachte 5] vraagt om 8:24 uur aan [betrokkene 2] of hij al op zijn werk is. [betrokkene 2] is de eigenaar van garage [C] aan de [f-straat 1] in [plaats] . Om 9:07 uur bevindt de telefoon van [medeverdachte 5] zich op de [g-straat] 250 in [plaats] . Dit is in de directe omgeving van autogarage [C] . Om 9:39 is ook de Volkswagen Crafter op de [g-straat] . De telefoon van [medeverdachte 3] peilt van 9:37 tot 11:20 uur uit in de wijk [stadswijk 3] , waar garage [C] is gevestigd.

Mercedes Vito naar [l-straat] in [plaats] en vervolgens naar [C]

Op de telefoon van [verdachte] staat een schermafdruk van Google Maps met het adres [l-straat 1] [plaats] . De foto is genomen om 7:30 uur.

Om 8:44 uur heeft [medeverdachte 4] met de Mercedes Vito de parkeergarage aan de [e-straat] verlaten. De Mercedes Vito verplaatst zich via de A4 naar [plaats] waar het voertuig om 9:37 op de [l-straat 2] is. Vervolgens rijdt de Mercedes Vito weer terug naar [plaats] .

Om 10:00 uur stuurt [verdachte] aan ' [betrokkene 7] ' een bericht dat hij de andere persoon naar [stadswijk 1] moet laten rijden, waarbij [verdachte] een foto stuurt met het adres [g-straat 1] [plaats] . [verdachte] vraagt hoe laat hij op dat adres kan zijn. [betrokkene 7] vraagt daarop of er nog wat moet gebeuren. [verdachte] antwoordt dat er nog wat moet gebeuren: ‘Die grote bus paste in geen enkele garage, effe splitten hier. Heb hier een loods'.

Om 10:43 uur vraagt [verdachte] aan [medeverdachte 4] hoe ver hij van het adres vandaan is. Om 11:05 uur zegt [medeverdachte 4] dat hij er is, waarop [verdachte] reageert dat hij er ook staat. Om 11:16 uur maakt de telefoon van [medeverdachte 4] gebruik van een zogenoemde Cell-ID aan de [m-straat 1] in [plaats] die dekking geeft aan de locatie van de autogarage [C] .

Het hof stelt op grond van de inhoud van de bewijsmiddelen vast dat de Volkswagen Crafter te hoog was om de garage aan de [a-straat] in te rijden. De Volkswagen Crafter is om die reden naar [C] gereden waar de lading verdeeld kon worden over andere voertuigen. Nadat [medeverdachte 4] 200 in [plaats] had afgeleverd, is hem gevraagd om ook naar [C] te komen. Wat hij kennelijk, nog steeds rijdend in de Mercedes Vito, heeft gedaan.

Mercedes Vito naar [a-straat] in [plaats]

De Mercedes Vito rijdt daarna via [o-straat] naar de [a-straat 1] in [plaats] . [verdachte] stuurt [medeverdachte 4] om 11:19 uur een bericht dat hij voor [medeverdachte 4] rijdt. Om 11:23 uur wordt de Mini Cooper door de ANPR geregistreerd op de A10 Links bij [o-straat] . Om 11:25 uur wordt de Mercedes Vito door de ANPR op die locatie geregistreerd. Uit deze ANPR-gegevens volgt dat de Mini Cooper onderweg naar de [a-straat] voor de Mercedes Vito reed.

Rond het moment waarop de Mercedes Vito aankomt bij de [a-straat] vindt er een gesprek plaats tussen [betrokkene 6] en [medeverdachte 3] . [betrokkene 6] vraagt aan [medeverdachte 3] hoe hij het gaat verdelen: 'Hoeveel wil je bij A laten/brengen? En hoeveel bij de bril?'. [medeverdachte 3] bericht [betrokkene 6] dat zij inmiddels bij de bril zijn, daarna gaan ze het in een rit ophalen, 200 gaan ze 'boven’ (het hof begrijpt: in [stadswijk 1] ) laten liggen. 166 gaat naar [B] en 134 heeft hij in de ruimte in het busje gedaan. [medeverdachte 3] gaat de bril vragen om hem te helpen bij [B] . Omdat uit het bewijs ook blijkt dat [medeverdachte 3] aanwezig is bij de confrontatie op de [a-straat] , gaat het hof ervan uit dat 'de bril’ een persoon is die hoort bij de woning aan [a-straat 1] . Zoals al eerder opgemerkt. is er op de salontafel in deze woning een bril aangetroffen.

De Mercedes Vito is om 11:43 uur de parkeergarage van het wooncomplex aan de [a-straat] binnengereden. Om 11:44 uur komt [medeverdachte 1] aanlopen met twee koffers. Op dat moment wordt de Mercedes Vito bestuurd door [medeverdachte 4] . [medeverdachte 2] wordt herkend als de bijrijder.

Vanaf 11:46 uur is op de camerabeelden te zien dat vijf onbekend gebleven mannen het hek van de parkeergarage proberen te openen. Twee daarvan rennen naar binnen. De andere drie slaan [medeverdachte 3] , die zich buiten de parkeergarage bevindt. In de parkeergarage richt één van de mannen een vuurwapen op [medeverdachte 2] . Kennelijk schrikken beide mannen ergens van en rennen zij weer naar buiten. Vervolgens is te zien dat [medeverdachte 2] met een vuurwapen in zijn hand in beeld verschijnt en in de Mercedes Vito stapt. [medeverdachte 4] gaat achter het stuur zitten en rijdt om 11:52 uur weg. Vanuit de wegrijdende bestelbus richt [medeverdachte 2] een vuurwapen uit het raam.

Op grond van de bewijsmiddelen stelt het hof vast dat ook [medeverdachte 1] met de bestelbus is meegegaan. [medeverdachte 1] was immers aanwezig in de parkeergarage en op de beelden is niet te zien dat er iemand achterblijft. Uit het bewijs zoals dat hierna nog wordt beschreven, volgt verder dat [medeverdachte 1] na het bezoek van de Mercedes Vito aan de [b-straat] weer uit de laadruimte van de Mercedes Vito stapt.

[verdachte] was bij de [a-straat] aanwezig en heeft [medeverdachte 3] in zijn Mini Cooper laten stappen. De Mini Cooper rijdt daar weg om 11:51 uur. Om 11:48 uur berichtte [medeverdachte 3] aan [betrokkene 6] dat er motherfuckers kwamen die ze hebben weggejaagd. Ze moeten het busje waar het spul in zit wegbrengen. [betrokkene 6] bericht om 11:52 uur aan [verdachte] : ‘Fast. Someone want to still (het hof begrijpt: steal)'. [verdachte] bevestigt dat en zegt dat hij samen met [bijnaam 2] is (het hof begrijpt: [medeverdachte 3] ). Het was dus niet nodig dat [verdachte] van [betrokkene 6] hoorde wat er was gebeurd. [verdachte] was namelijk samen met [medeverdachte 3] .

Mercedes Vito naar [e-straat] en later naar [b-straat]

De telefoon van [medeverdachte 3] peilt om 12:00 uur uit op de [e-straat] in [plaats] . Ook de telefoon van [verdachte] peilt om 12:05 uur in die omgeving uit. Op camerabeelden van de parkeergarage aan de [e-straat] is te zien dat de Mercedes Vito om 12:20 uur voor het toegangshek staat met [medeverdachte 4] als bestuurder en [medeverdachte 2] als passagier. [medeverdachte 3] komt vanaf de parkeerplaats aangelopen en stapt ook in de bus.

Om 12:57 uur vraagt ‘ [betrokkene 8] ' aan [verdachte] of hij wil blijven om de ‘ppl (het hof begrijpt: people/mensen) van [betrokkene 6] te helpen totdat zij klaar zijn. Er moeten mensen blijven om de plek te beveiligen. Als [betrokkene 8] vraagt om een adres voor 300 stuks, en ook een andere voor 300 stuks, stuurt [verdachte] een afbeelding van het adres [g-straat 1] . [betrokkene 8] stuurt [verdachte] om 13:05 uur een afbeelding van het adres [p-straat 1] en zegt daarbij dat daar mensen zijn. Direct daarna bericht [verdachte] aan [medeverdachte 3] dat ze ook naar [stadswijk 1] kunnen gaan, waarop [medeverdachte 3] tegen [verdachte] zegt dat hij de 'drv‘ (het hof begrijpt: ’driver/chauffeur’) moet zeggen naar [stadswijk 1] te rijden. [medeverdachte 3] vraagt [verdachte] om hem op te pikken. Direct daarna bericht [verdachte] aan [medeverdachte 4] dat hij naar [stadswijk 1] moet gaan. [q-straat 1] .

Uit de GPS-gegevens van de Mercedes taxi van [verdachte] blijkt dat dit voertuig zich om 13:24 uur bevindt op het [q-straat] . Rond dat tijdstip peilen ook de telefoons van [verdachte] en [medeverdachte 3] uit op de [b-straat] . Iets later wordt ook de Mercedes Vito waargenomen in de omgeving van de [b-straat] . De straten [p-straat] en het [q-straat] liggen in de directe omgeving van de [b-straat] .

Om 13:37 uur vraagt [medeverdachte 4] aan [verdachte] of het nog lang gaat duren en zegt hij dat hij het afgehandeld wil hebben. [verdachte] meldt dat er een ’scotoe waggie’ (het hof begrijpt: een politieauto) op het plein staat. [medeverdachte 4] maakt zich inmiddels druk om ‘blauw’ (het hof begrijpt: politie), ’mocro’ en ’abba’ in een ’waggie’ is namelijk geen goede combi. Het hof begrijpt die mededeling zo dat [medeverdachte 4] bang is dat de combinatie van mensen van Marokkaanse komaf en mensen van Albanese afkomst bij de politie vragen oproept.

Om 13:58 uur vraagt [verdachte] aan [betrokkene 6] of hij een ander in de garage zal laten komen. Hij vraagt [betrokkene 6] de jongen naar beneden te laten komen, hij is namelijk al bijna twee uur op straat met 500. [verdachte] bericht aan [medeverdachte 4] dat er iemand naar de garage komt om te openen waarop [medeverdachte 4] zegt dat hij eraan komt. [verdachte] vraagt aan [medeverdachte 4] om ze desnoods te helpen. Om 14:20 uur vraagt [verdachte] aan [medeverdachte 4] of hij klaar is. [medeverdachte 4] reageert van niet, nog 9. En iets later dat er nog 1 rondje moet, dan zijn ze klaar.

Om 14:30 uur wordt waargenomen dat op het [q-straat] [medeverdachte 2] uit de Mercedes Vito stapt aan de bijrijderskant. [medeverdachte 1] stapt uit de laadruimte van het voertuig. Iets later wordt [medeverdachte 4] aangehouden als bestuurder van de Mercedes Vito. Om 14:50 uur wordt waargenomen dat [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] in de Mercedes taxi van [verdachte] stappen. De inzittenden van deze taxi worden om 15:10 uur aangehouden: [verdachte] als bestuurder. [medeverdachte 3] als passagier rechts achterin, [medeverdachte 2] als passagier links achterin en [medeverdachte 1] als passagier op de bijrijdersstoel.

[betrokkene 5] gaal kleine auto ophalen

Eerder op de middag, om 13:06 uur, vroeg [medeverdachte 5] aan zijn vrouw of zijn auto thuis staat, hij heeft hem namelijk nodig. Om 14:24 uur zegt [verdachte] tegen ‘ [betrokkene 5] ’ dat hij 50 moet geven van wat ze in de garage hebben. Hij kan gewoon met die kleine gaan. [betrokkene 5] zegt dat hij naar huis is gegaan om de kleine auto op te halen. Hij vraagt [verdachte] of hij de rest in de garage moet laten. [verdachte] bevestigt dat en zegt: 'Maar wees jij of je bro (het hof begrijpt: broer) actief’. [betrokkene 5] zegt tegen [verdachte] dat hij zal gaan, de ander is moe. [betrokkene 5] gaat met die kleine, vier uur, half vijf. Hij heeft de sleutels van de garage meegekregen.

Om 14:59 uur peilt de telefoon van [medeverdachte 5] uit in de omgeving van zijn woonadres in [plaats] . Om 20:05 uur vraagt [betrokkene 2] aan [medeverdachte 5] of alles is gelukt. [medeverdachte 5] antwoordt 'niet helemaal' en zegt dat hij de sleutel heeft meegenomen, hij komt morgen om 9:00 uur terug. Op 5 november 2021 vindt in de ochtend een gesprek plaats tussen [medeverdachte 5] en [betrokkene 2] over de sleutel.

Verdere distributie op 5 november 2021 vanuit [C]

Op 5 november 2021 om 9:21 uur peilt de telefoon van [medeverdachte 5] uit in de omgeving van garage [C] . Ook de telefoon van [medeverdachte 7] peilt om 9:33 uur in die omgeving uit. Om 14:57 uur wordt op de telefoon van [medeverdachte 5] een afbeelding gemaakt of opgeslagen van een gesprek met [betrokkene 9] . [betrokkene 9] heeft het over nieuwe nummers, het activeren daarvan en zegt: 'Kom straks naar jullie wisselen we nr uit'. Iets later worden afbeeldingen van bankbiljetten opgeslagen met de mededeling van [betrokkene 9] dat deze voor straks is. Om 18:29 uur wordt op de telefoon van [medeverdachte 5] een afbeelding opgeslagen met een bankbiljet met het bericht dat die 40 daar in 12 minuten is. Een uur later verstuurt [medeverdachte 5] aan [medeverdachte 7] een afbeelding met de tekst: ‘Zetten daar 10 en dan kunnen jullie... vanaf daar door’, iets later gevolgd door ‘ [r-straat] ’.

Samengevat

Uit de hiervoor beschreven feiten en omstandigheden blijkt het volgende. Op 4 november 2021 is er in de loods [d-straat 1] in [plaats] met drie bestelbussen een lading opgehaald van 2.060, in twee bussen (ongeveer) 600 en in één bus (ongeveer) 800. [medeverdachte 4] heeft zijn lading met de Mercedes Vito afgeleverd bij de [e-straat] waarbij hij werd vergezeld door [medeverdachte 6] . [medeverdachte 4] is later doorgereden naar [plaats] om daar 200 af te leveren voor een andere groep. [medeverdachte 5] is naar de [b-straat] gereden. De Volkswagen Crafter is naar de [a-straat] gereden, maar bleek te hoog om de parkeergarage in te kunnen rijden. Via een tussenstop bij de [c-straat] is de Volkswagen Crafter naar [C] gereden, waar de lading kon worden verdeeld over andere voertuigen. Als [medeverdachte 4] op de terugweg is uit [plaats] , wordt hem gevraagd om ook naar [C] te komen. Vervolgens vindt een tweede poging plaats om de lading af te leveren aan de [a-straat] , ditmaal door [medeverdachte 4] met de Mercedes Vito waarbij hij wordt vergezeld door [medeverdachte 2] . Als anderen proberen de lading te stelen, vertrekt de Mercedes Vito met [medeverdachte 4] , [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] naar de [e-straat] om later door te rijden naar de [b-straat] . Nadat de lading op de [b-straat] is afgeleverd, wordt eerst [medeverdachte 4] aangehouden in de Mercedes Vito en iets later ook [verdachte] , [medeverdachte 3] , [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] .

4.2.3.5. Wat werd er vervoerd?

Kan worden bewezen dat er op 4 november 2021 cocaïne werd vervoerd? De verdediging heeft naar voren gebracht dat dit niet met voldoende zekerheid uit het bewijs volgt. Het hof oordeelt daarover anders.

Uit het onderzoek blijkt dat bij de loods van [A] aan de [d-straat 1] in [plaats] in de periode tussen 4 november 2021 en 8 december 2021 geen bedrijvigheid werd waargenomen die past bij een garagebedrijf. Op 8 december 2021 werden in deze loods dozen aangetroffen die in totaal bijna 2000 kilo cocaïne bleken te bevatten. Uit het bewijs wordt duidelijk dat de getallen die genoemd worden te maken hebben met gewicht. Op de vroege ochtend van 4 november 2021 vertelt [verdachte] namelijk aan [betrokkene 4] dat hij inmiddels vier busjes heeft geregeld omdat hij bang is dat het te zwaar wordt. [betrokkene 4] reageert daarop door te zeggen dat het niet te zwaar wordt, hij spreekt overeen busje dat meer dan ‘1t' kan meenemen. Gelet op de inhoud gaat het gesprek onmiskenbaar om de vraag hoeveel gewicht de busjes kunnen vervoeren. Het gaat daarbij om aantallen van hetzelfde type goederen. Bij de aantallen die in de communicatie worden genoemd, zowel in deze communicatie tussen [verdachte] en [betrokkene 4] als tussen anderen later op 4 november 2021, wordt immers nergens een nadere uitleg gegeven. Voldoende is dat men weet hoeveel naar welke locatie moet.

De lading die op 4 november 2021 met de bussen werd vervoerd, wordt beveiligd. Als [medeverdachte 4] met de Mercedes Vito aankomt bij de [e-straat] wordt hij begeleid door [medeverdachte 6] die een vuurwapen bij zich heeft, of een voorwerp dat daarop lijkt. Als blijkt dat de Volkswagen Crafter niet in de garage aan de [a-straat] past, moet de lading in andere busjes worden overgeladen, terwijl de lading moet worden bewaakt. Als [medeverdachte 4] later met de Mercedes Vito op de [a-straat] komt, wordt hij vergezeld door [medeverdachte 2] die daarbij ook een vuurwapen bij zich draagt. Op de [a-straat] doen anderen een poging de lading van de Mercedes Vito te stelen, of een deel daarvan. Ook deze personen gebruiken daarbij een vuurwapen. Bij zijn laatste rit hopen [medeverdachte 4] en [verdachte] dat het snel klaar is in verband met de politie die in de buurt aanwezig is. Uit de bewijsmiddelen volgt dan ook dat het gaat om een kostbare illegale lading.

De woningen waar de lading van de bussen wordt afgeleverd, worden gebruikt als stashes; geheime plekken waar verdovende middelen worden opgeslagen. Uit de communicatie wordt duidelijk dat het niet de bedoeling is dat de chauffeurs weten waar deze woningen zich precies bevinden in het wooncomplex waar zij de garage binnenrijden. In deze woningen worden goederen aangetroffen die worden gebruikt bij het verpakken van verdovende middelen, zoals huishoudfolie, zwarte tape en vacumeermachines. In de woning [a-straat 1] worden 68 blokken cocaïne aangetroffen. Op deze blokken was een logo aangebracht dat bestaat uit een gespiegelde E en een B. Ook wordt in deze woning een schrift gevonden met een lijstje met steeds een datum, met daarachter onder meer een logo en daarachter een getal. De logo's lijken sterk op de logo's op de verpakkingen van de aangetroffen blokken cocaïne. Op de telefoon van [medeverdachte 4] is een foto aangetroffen van een wit blok met eenzelfde logo. Deze foto is gemaakt op 30 september 2021.

Het hof stelt dan ook vast dat een deel van de lading moest worden afgeleverd op de [a-straat 1] in [plaats] die op dat moment als opslagplek voor cocaïne werd gebruikt. De daar aangetroffen aantekeningen en de foto op de telefoon van [medeverdachte 4] wijzen erop dat de opslag van cocaïne niet plaatsvond op één moment, er werden namelijk meerdere data genoteerd met dezelfde symbolen die waren aangebracht op de blokken cocaïne. Ook aantekeningen in de telefoon van [medeverdachte 3] wijzen erop dat het ging om een handel gedurende een langere tijd. Op de telefoon van [medeverdachte 3] is een chatgesprek aangetroffen tussen [medeverdachte 3] en ‘ [betrokkene 4] ’ op 17 oktober 2021. Dat gesprek gaat over rekeningen en betalingen. [medeverdachte 3] gaat aan [bijnaam 1] vragen of hij ergens notities heeft liggen. Vervolgens worden notities uitgewisseld. Op deze notities komen verschillende data voor, aantallen en onder meer de woorden 'boliv' en ‘colo’. Het hof leest deze termen als verwijzingen naar Bolivia en Colombia, bekende bronlanden van cocaïne.

Al de hiervoor beschreven feiten en omstandigheden wijzen erop dat het vervoer betrekking had op cocaïne. Een solide aanknopingspunt dat het vervoer op 4 november 2021 betrekking had op andere goederen of andere stoffen, ontbreekt. De verdachten hebben evenmin een verklaring afgelegd die de belastende betekenis van het bewijs wegneemt dat het gaat om cocaïne. Onder al deze omstandigheden stelt het hof vast dat op 4 november 2021 een grote hoeveelheid cocaïne is vervoerd, in twee busjes werden elk (ongeveer) 600 kilo vervoerd en in één busje (ongeveer) 800 kilo.

4.2.3.6. Conclusie

Uit het voorgaande volgt dat [verdachte] op 4 november 2021 met anderen een grote hoeveelheid cocaïne heeft vervoerd. [verdachte] had een coördinerende rol bij het transport van 2.060 kilo cocaïne vanuit [plaats] naar verschillende locaties in [plaats] en één in [plaats] . Voor die dag had hij contact met een onbekend gebleven ander over de wijze waarop het transport georganiseerd moest worden en heeft hij daarvoor drie bestelbusjes geregeld. Kort na het vertrek vanuit [plaats] heeft [verdachte] zicht gehouden op de drie bestelbusjes en hij geeft dan aan [medeverdachte 3] de instructie dat de chauffeurs niet bekend mogen worden met de (naar het hof begrijpt: exacte) locaties waar de cocaïne werd opgeslagen. Gedurende de dag stuurt [verdachte] - al dan niet na overleg met onbekend gebleven medeverdachten - anderen naar verschillende afleveradressen in [plaats] en [plaats] en naar de garage in [stadswijk 1] , waar de inhoud van de Volkswagen Crafter moest worden overgeladen. Vanaf die garage is [verdachte] met de Mercedes Vito mee opgereden naar de [a-straat] . Toen het afleveren van de cocaïne daar mis ging, heeft hij [medeverdachte 3] meegenomen in zijn Mini Cooper. Vervolgens heeft [verdachte] zich ook bezig gehouden met het ergens anders afleveren van de cocaïne die in de Mercedes Vito lag. Toen dat uiteindelijk was gelukt, heeft hij een aantal mededaders in zijn taxi meegenomen.

Het hof vindt dan ook op grond van de inhoud van de bewijsmiddelen en wat daarover hiervoor is overwogen, bewezen dat de verdachte samen met anderen ongeveer 2.060 kilo cocaïne heeft vervoerd.”

2.5

Het hof heeft, in cassatie niet betwist, vastgesteld i) dat op 8 december 2021 bijna 2.000 kilo cocaïne is aangetroffen in de loods in [plaats] waarvandaan in de vroege ochtend van 4 november 2021 drie busjes zijn vertrokken, ii) dat gelet op de inhoud van de gesprekken die medeverdachten in de ochtend van 4 november 2021 voeren duidelijk wordt gesproken over de vraag hoeveel gewicht de busjes kunnen vervoeren en dat het daarbij gaat om aantallen van hetzelfde type goederen, iii) dat het ging om een kostbare lading, hetgeen het hof afleidt uit de omstandigheid dat de verschillende ladingen die op 4 november 2021 werden vervoerd, werden beveiligd door middel van in elk geval twee vuurwapens, waarvan gebruik wordt gemaakt op het moment dat wordt getracht de lading (of een deel daarvan) te stelen, iv) dat de woningen waar de ladingen worden afgeleverd stashes (geheime plekken waar verdovende middelen worden opgeslagen) zijn, nu daar onder meer goederen zijn aangetroffen die worden gebruikt bij het verpakken van verdovende middelen, v) dat een deel van de lading moest worden afgeleverd in zo’n stashwoning, aan de [a-straat 1] , waar op 4 november 2021 68 blokken cocaïne zijn aangetroffen, vi) dat voorafgaand aan het vervoer van 4 november 2021 door medeverdachten notities werden uitgewisseld waarin onder meer verschillende data en aantallen voorkomen en de woorden ‘boliv’ en ‘colo’, hetgeen het hof leest als verwijzingen naar Bolivia en Colombia, bekende bronlanden van cocaïne en tot slot vii) dat solide aanknopingspunten ontbreken dat het vervoer op 4 november 2021 betrekking had op andere goederen.

2.6

Dat het hof het op grond van die omstandigheden – in onderling verband en in samenhang bezien – heeft geoordeeld dat door de verdachte en medeverdachten cocaïne werd vervoerd, acht ik niet onbegrijpelijk. Daarbij neem ik in aanmerking dat de aanwezigheid van een dergelijke stof ook zonder chemisch deskundigenrapport bewezen kan worden. De bezwaren die door de steller van het middel worden geformuleerd tegen de afzonderlijke vaststellingen van het hof maken dat niet anders. De steller van het middel miskent in zoverre dat de door het hof voor het bewijs redengevend geachte feiten en omstandigheden in onderlinge samenhang dienen te worden bezien.

2.7

Het eerste middel faalt.

3 Het tweede middel

3.1

Het tweede middel bevat de klacht dat het hof een onjuiste maatstaf heeft gehanteerd bij de bewijsmotivering van het onder 2 primair bewezenverklaarde.

3.2

In de toelichting op het middel wordt aangevoerd dat het hof door te overwegen dat “de verdachten (…) evenmin een verklaring [hebben] afgelegd die de belastende betekenis van het bewijs wegneemt dat het gaat om cocaïne” de bewijslast ten onrechte bij de verdachte heeft gelegd.

3.3

Het hof heeft het ontbreken van een de redengevendheid ontzenuwende verklaring, betrokken bij zijn oordeel dat een grote hoeveelheid cocaïne werd vervoerd. Naar het oordeel van het hof vindt het (voor de hand liggende) scenario – dat het vervoer betrekking had op cocaïne – bevestiging in de vastgestelde feiten en omstandigheden. Tegelijkertijd constateert het hof dat een solide aanknopingspunt dat het vervoer betrekking had op andere goederen of andere stoffen ontbreekt en dat de verdachten geen verklaring hebben afgelegd die de belastende betekenis van het bewijs wegneemt dat het gaat om cocaïne. Een dergelijke redenering getuigt niet van een onjuiste maatstaf en is niet in strijd met de onschuldpresumptie, aangezien de constatering dat een de redengevendheid ontzenuwende verklaring ontbreekt niet zelfstandig aan het bewijs bijdraagt. Alleen de door het hof vastgestelde feiten en omstandigheden dragen daaraan zelfstandig bij.

3.4

Het tweede middel faalt.

4 Het derde middel

4.1

Het derde middel komt op tegen het onder 3 bewezenverklaarde feit en bevat de klacht dat hof het verweer van de verdediging dat de verdachte ten aanzien van de in deze zaak bestaande witwasverdenking een in voldoende mate verifieerbare verklaring heeft afgelegd onvoldoende gemotiveerd heeft weerlegd.

4.2

Het hof heeft ten laste van de verdachte onder 3 bewezenverklaard dat:

“hij op 4 november 2021 te [plaats] , een voorwerp, te weten een (contant) geldbedrag van in totaal €22.500,- heeft voorbanden gehad terwijl hij wist dat dat voorwerp geheel of gedeeltelijk - onmiddellijk of middellijk - afkomstig was uit enig misdrijf.”

4.3

Het hof heeft de bewezenverklaring als volgt gemotiveerd:

“4.4. Het onder 3 tenlastegelegde (witwassen € 28.500,00)

4.4.1.

Standpunt van het openbaar ministerie

Het openbaar ministerie heeft zich op het standpunt gesteld dat kan worden bewezen dat [verdachte] op 4 november 2021 een bedrag van € 28.500 heeft witgewassen.

4.4.2.

Standpunt van de verdediging

De verdediging heeft aangevoerd dat geen sprake is van een zogenoemd witwasvermoeden. Als het hof daar anders over zou oordelen, dan heeft de verdachte een concrete verifieerbare verklaring gegeven voor de aanwezigheid van het geld. Naar die verklaring heeft het openbaar ministerie onvoldoende onderzoek gedaan.

4.4.3.

Oordeel van het hof

Voor het bewijs dat een voorwerp ‘afkomstig is uit enig misdrijf", is niet vereist dat uit de bewijsmiddelen blijkt dat het voorwerp afkomstig is uit een nauwkeurig aangeduid misdrijf. Wel is voor een veroordeling vereist dat vaststaat dat het voorwerp afkomstig is uit enig misdrijf.

Dat een voorwerp 'afkomstig is uit enig misdrijf kan, indien op grond van de beschikbare bewijsmiddelen geen rechtstreeks verband valt te leggen met een bepaald misdrijf, toch bewezen worden geacht, indien het op grond van de vastgestelde feiten en omstandigheden niet anders kan zijn dan dat het in de tenlastelegging genoemde voorwerp uit enig misdrijf afkomstig is.

Als door het openbaar ministerie feiten en omstandigheden zijn aangedragen die een vermoeden rechtvaardigen dat het niet anders kan zijn dan dat het voorwerp uit enig misdrijf afkomstig is, mag van de verdachte worden verlangd dat hij een concrete, verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijke verklaring geeft dat het voorwerp niet van misdrijf afkomstig is.

In de woning van [verdachte] is op vier plekken geld aangetroffen, in totaal een bedrag van € 28.500.00. Een deel van het geld bestond uit coupures van 100 en 200 euro, die in het reguliere betaalverkeer in Nederland niet gangbaar zijn. Verder is uit financieel onderzoek gebleken dat de inkomsten van [verdachte] en zijn partner vanaf 2017 terugliepen en in de jaren 2020 en 2021 - afgezet tegen de jaarlijkse minimale kosten voor levensonderhoud, zoals berekend door het NIBUD - ontoereikend waren om in hun levensonderhoud te voorzien. Ten slotte is gebleken dat de verdachte betrokken was bij de handel in verdovende middelen. Deze feiten en omstandigheden maken dat sprake is van een vermoeden van witwassen.

Van [verdachte] mag dus een concrete, verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijke verklaring worden verlangd dat het geld niet van misdrijf afkomstig is. De verklaring van [verdachte] over het aangetroffen geld luidt - samengevat - dat het afkomstig is uit (i) contant verdiend geld, (ii) giften bij zijn verlovingsfeest en de geboorte van zijn kinderen, (iii) € 8.000.00 schadevergoeding na een beroving en (iv) € 6.000.00 schenking van zijn vader.

De verklaring van [verdachte] ten aanzien van (i) het contant verdiende geld en (ii) de giften is zo vaag dat het hof daaraan geen betekenis toekent. Deze verklaring is niet concreet en verifieerbaar. De verklaring ten aanzien van (iii) de schadevergoeding is op zichzelf concreet, maar van zo weinig nadere toelichting voorzien dat het voor het openbaar ministerie niet goed mogelijk is daar nader onderzoek naar te verrichten. De verdachte weet niet meer op welke bankrekening het geld is overgemaakt, deze rekening bestaat niet meer. De verdachte weet ook niet meer wanneer hij het geld van de bankrekening heeft opgenomen. Belangrijker nog is dat [verdachte] ter terechtzitting in hoger beroep heeft verklaard dat hij niet meer weet wat hij met het geld heeft gedaan. Dat betekent dat als uit nader onderzoek zou blijken dat [verdachte] inderdaad ooit een schadevergoeding van € 8,000,00 heeft ontvangen, niet kan worden vastgesteld dat hij dat geld (al dan niet deels) contant heeft bewaard. Ook aan deze verklaring gaat het hof dus voorbij. Dat is anders ten aanzien van (iv) het contante geldbedrag dat [verdachte] van zijn vader zou hebben ontvangen. Die verklaring is concreet, verifieerbaar en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijk. Het openbaar ministerie heeft nagelaten deze verklaring van [verdachte] te onderzoeken, zodat niet kan worden vastgesteld dat het niet anders kan dan dat dat deel uit misdrijf afkomstig is.

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat [verdachte] moet worden vrijgesproken van het witwassen van een bedrag van € 6.000.00. Voor het overige stelt het hof vast dat het niet anders kan dan dat het geld uit misdrijf afkomstig is. Dit betekent dat het feit kan worden bewezen, te weten het witwassen van in totaal € 22.500.00.”

4.4

Het middel richt zich in het bijzonder tegen het oordeel van het hof dat de verklaring van de verdachte dat hij € 8.000,- aan schadevergoeding heeft gekregen op zichzelf voldoende concreet is, maar van zo weinig toelichting is voorzien dat het voor het openbaar ministerie niet goed mogelijk is daar nader onderzoek naar te verricht. Aangevoerd wordt dat het hof door aldus te overwegen de bewijslast bij de verdachte gelegd.

4.5

Het hof heeft – in cassatie niet betwist – geoordeeld dat jegens de verdachte sprake is van een vermoeden van witwassen en dat van hem een concrete, verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijk verklaring mag worden verlangd dat het geld niet van misdrijf afkomstig is. Uit de overweging van het hof volgt dat het hof de verklaring van de verdachte over de ontvangen schadevergoeding weliswaar concreet, maar niet voldoende verifieerbaar acht. Dat oordeel acht ik niet onbegrijpelijk, mede gelet op hetgeen het hof daaraan ten grondslag heeft gelegd, onder andere dat uit de verklaring niet volgt dat het bedrag contant is bewaard. Van het omkeren van de bewijslast is geen sprake.

4.6

Het derde middel faalt.

5 Afronding

5.1

Alle middelen falen. Het derde middel kan worden afgedaan met de aan art. 81 lid 1 RO ontleende motivering. Het eerste en het tweede middel gaan over het bewijs van een feit waarvan de verdachte in eerste aanleg is vrijgesproken en daarom ligt afdoening op de voet van art. 81 lid 1 RO niet voor de hand.

5.2

Ambtshalve merk ik op dat namens de verdachte op 29 april 2025 cassatieberoep is ingesteld. De Hoge Raad zal uitspraak doen nadat meer dan zestien maanden sinds het instellen van het cassatieberoep zijn verstreken. Dat betekent dat de redelijke termijn als bedoeld in art. 6 lid 1 EVRM is overschreden. Dat dient tot vermindering van de opgelegde gevangenisstraf te leiden.

5.3

Verder heb ik ambtshalve geen gronden aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden uitspraak aanleiding behoren te geven.

5.4

Deze conclusie strekt tot vernietiging van de bestreden uitspraak, maar uitsluitend wat betreft de hoogte van de opgelegde gevangenisstraf, tot vermindering daarvan aan de hand van de gebruikelijke maatstaf en tot verwerping van het beroep voor het overige.

De Procureur-Generaal

bij de Hoge Raad der Nederlanden

AG

ECLI:NL:GHAMS:2025:1117. De rechtbank heeft bij vonnis van 16 januari 2023 de verdachte vrijgesproken van het onder 2 tenlastegelegde feit. Zie HR 27 mei 2025, ECLI:NL:HR:2025:799 en de daaraan voorafgaande conclusie van mijn hand. Zie bijvoorbeeld HR 20 december 2022, ECLI:NL:HR:2022:1864, rov 3.2.2-3.2.5. HR 24 januari 2023, ECLI:NL:HR:2023:40.