Strafrecht overig
Conclusie AG. Vervoeren cocaïne, voorhanden hebben vuurwapen en aanwezig hebben hennep (art. 2 onder B…
Parket bij de Hoge Raad, 1 september 2026
ECLI:NL:PHR:2026:831 · Parket bij de Hoge Raad · 1 september 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/parket-bij-de-hoge-raad/strafrecht/strafrecht-overig/ecli-nl-phr-2026-831
Zaakgegevens
Op 1 september 2026 heeft het Parket bij de Hoge Raad een conclusie genomen in een zaak over strafrecht.
- Instantie
- Parket bij de Hoge RaadParket bij de Hoge RaadHet onafhankelijke parket van de procureur-generaal en de advocaten-generaal, die de Hoge Raad adviseren in conclusies.Meer uitleg
- Datum uitspraak
- 1 september 2026
- Datum publicatie
- 31 augustus 2026
- Zaaknummer
- 25/01551
- Rechtsgebied
- Strafrecht » Strafrecht overig
- ECLI
- ECLI:NL:PHR:2026:831
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Conclusie AG. Vervoeren cocaïne, voorhanden hebben vuurwapen en aanwezig hebben hennep (art. 2 onder B Opiumwet, 26 WWM en 3 onder C Opiumwet). M1 klaagt over bewezenverklaring dat de vervoerde stof cocaïne was, terwijl de betreffende lading niet is aangetroffen. M2 over bewezenverklaring wetenschap bij verdachte van voorhanden hebben wapen bij medepleger. M3 over bewezenverklaring aanwezig hebben hennep in ruimte die de verdachte niet langer vast in gebruik had. Alle middelen falen. Conclusie strekt tot verwerping van het beroep.
Procesgang
Rechtbank Amsterdam · 16 januari 2023
ECLI:NL:RBAMS:2023:122Gerechtshof Amsterdam · 17 april 2025
ECLI:NL:GHAMS:2025:1172(Gedeeltelijke) vernietiging en zelf afgedaanVernietigingDe hogere rechter zet de eerdere uitspraak (deels) opzij en beslist zelf, of laat een andere rechter de zaak opnieuw doen.Meer uitleg
Conclusie A-GConclusie A-GEen onafhankelijk advies aan de Hoge Raad over hoe de zaak beslist moet worden. De Hoge Raad hoeft dat advies niet te volgen.Meer uitleg · 1 september 2026deze uitspraak
ECLI:NL:PHR:2026:831
Hoge Raad · 10 november 2026
ECLI:NL:HR:2026:1873
Conclusie
PROCUREUR-GENERAAL
BIJ DE
HOGE RAAD DER NEDERLANDEN
Nummer 25/01551
Zitting 1 september 2026
CONCLUSIE
M.E. van Wees
In de zaak
[verdachte] ,
geboren in [plaats] op [geboortedatum] 1991,
hierna: de verdachte.
1 Inleiding
De verdachte is bij arrest van 17 april 2025 door het gerechtshof Amsterdam (parketnr. 23000292-23) wegens 2. primair "medeplegen van opzettelijk handelen in strijd met een in artikel 2 onder B van de Opiumwet gegeven verbod", 3. “de eendaadse samenloop van medeplegen van handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie, terwijl het feit wordt begaan met betrekking tot een vuurwapen van categorie III en medeplegen van handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie” en 4. “opzettelijk handelen in strijd met het in artikel 3 onder C van de Opiumwet gegeven verbod”, veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van vier jaren en elf maanden. Ook heeft het hof de teruggave gelast van een in beslag genomen en nog niet teruggegeven voorwerp.
Er bestaat samenhang met de zaken 25/01666, 25/01642, 25/01485, 25/01684 en 25/01660. In deze zaken zal ik vandaag ook concluderen.
Het cassatieberoep is ingesteld namens de verdachte. L.C. de Lange, advocaat in Utrecht, heeft drie middelen van cassatie voorgesteld. Voordat ik overga tot de bespreking van deze middelen geef ik eerst de bewezenverklaring en bewijsvoering weer.
2 Bewezenverklaring en bewijsvoering
Het hof heeft ten laste van de verdachte bewezenverklaard dat:
“2.
primair
hij op 4 november 2021 te [plaats] en [plaats] en [plaats] , tezamen en in vereniging met anderen, opzettelijk heeft vervoerd en opzettelijk aanwezig heeft gehad, ongeveer 1.300 kilogram cocaïne;
3
hij op of omstreeks 4 november 2021 te [plaats] , tezamen en in vereniging met een ander,
- een wapen van categorie III onder I van de Wet wapens en munitie, te weten een pistool (van het merk Heckler & Koch, model USP Compact, kaliber 9x19mm ), zijnde een vuurwapen in de vorm van een pistool en
- 12 patronen (van het merk Sellier & Bellot, kaliber. 9x19mm) zijnde munitie van categorie III van de Wet wapens en munitie, voorhanden heeft gehad;
4.
hij op of omstreeks 4 november 2021 te [plaats] opzettelijk aanwezig heeft gehad (ongeveer) 870 gram hennep(toppen).”
De bewijsmiddelen voor deze feiten zijn opgenomen in de aanvulling bewijsmiddelen, waarnaar ik hier kortheidshalve verwijs.
Het hof heeft daarnaast nog het volgende overwogen:
“4.1. Inleiding
Het onderzoek Chakwo 1 is gestart naar aanleiding van een 112-melding op 4 november 2021 over een mogelijke ontvoering vanuit de parkeergarage van een appartementencomplex aan de [a-straat] in [plaats] . Er zou iemand een busje zijn ingeduwd waarna het met hoge snelheid wegreed. De situatie bleek anders. Uiteindelijk werd Chakwo 1 een onderzoek naar een transport van verdovende middelen.
In de veronderstelling dat sprake was van een ontvoering werd een observatie- en arrestatieteam ingeschakeld en werd het kenteken van de bestelbus, een Mercedes Vito in het ANPR-systeem gezet. Het observatieteam zag de bestelbus op enig moment in [stadswijk 1] rijden. Daar stapten (zoals later bleek) [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] vanuit de Mercedes Vito over in een Mercedes taxi op naam van [medeverdachte 3] . Om 14:45 uur werd op de [b-straat] te [plaats] [verdachte] als bestuurder van de Mercedes Vito aangehouden. Om 15:10 uur werd op de [c-straat] , [medeverdachte 3] als bestuurder van de Mercedes taxi aangehouden, net als de inzittenden [medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] en [medeverdachte 4] .
Achteraf is duidelijk geworden dat [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] de gebruikers waren van de woning aan de [a-straat 1] . Op het moment dat de Mercedes Vito de parkeergarage van dit wooncomplex was ingereden - met [verdachte] als bestuurder en [medeverdachte 2] als bijrijder - kwam [medeverdachte 1] , vanuit de woning, de parkeergarage ingelopen met twee koffers. Op dat moment verschenen een aantal, verder onbekend gebleven, mannen die buiten [medeverdachte 4] mishandelden, zich toegang tot de garage verschaften en met een vuurwapen dreigden richting degenen die bij de Mercedes Vito hoorden. [verdachte] en [medeverdachte 2] zijn weer ingestapt en weggereden, nadat [medeverdachte 1] achterin de laadruimte was gestapt.
In de woning aan de [a-straat 1] is bij de latere doorzoeking 68 kilo cocaïne aangetroffen. De verdachte en de medeverdachten [medeverdachte 3] , [medeverdachte 4] . [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] wordt verweten dat zij deze drugs samen voorhanden hebben gehad (feit 1). Daarnaast wordt deze verdachten verweten dat zij met ook de medeverdachten [medeverdachte 5] en [medeverdachte 6] , in de vroege ochtend van 4 november 2021 vanuit een loods in [plaats] 2.060 kilo cocaïne naar [plaats] hebben gebracht (feit 2).
De verdachte wordt verder verweten dat hij samen met anderen een vuurwapen en munitie voorhanden heeft gehad (feit 3) en dat hij 870 gram hennep voorhanden heeft gehad (feit 4).
De verdachte is door de rechtbank veroordeeld voor feit 4. Hij is vrijgesproken van de overige feiten. Zowel de verdachte als het openbaar ministerie heeft tegen het vonnis hoger beroep ingesteld. Voor de leesbaarheid worden de verdachte en de medeverdachten bij hun achternaam genoemd. Een deel van de beschreven communicatie is in het Engels gevoerd. Wanneer de vertaling van deze berichten evident is beschrijft het hof deze communicatie hieronder in het Nederlands. Ook zijn de tijdstippen van de communicatie omgezet naar wintertijd in Nederland (UTC +1).
Het onder 2 tenlastegelegde (2.060 kilo)
Standpunt van het openbaar ministerie
Het openbaar ministerie heeft zich op het standpunt gesteld dat bewezen kan worden dat [verdachte] met anderen 2.060 kilo cocaïne heeft vervoerd en aanwezig heeft gehad. Het was een gemeenschappelijke organisatie en actie waaraan hij een zodanige bijdrage heeft geleverd dat hij als medepleger moet worden aangemerkt. Hoewel niet exact kan worden vastgesteld hoeveel kilo's hij heeft vervoerd, is wel duidelijk geworden dat het een aanmerkelijk gedeelte van de ruim 2.060 kilo is geweest.
Standpunt van de verdediging
De verdediging heeft naar voren gebracht dat niet bewezen kan worden dat het transport betrekking had op cocaïne of een andere stof die wordt genoemd op lijst I van de Opiumwet. De verdediging heeft daarvoor verwezen naar de overwegingen in een andere zaak van het hof. waarin dat niet bewezen kon worden.
Oordeel van het hof
(…)
4.2.3.2. Panden
[d-straat 1] in [plaats]
[d-straat 1] in [plaats] is een pand van [A] . Op camerabeelden wordt in de periode van 13 oktober 2021 tot 3 november 2021 bij het pand nauwelijks bedrijvigheid waargenomen, totdat op 3 november 2021 een vrachtwagen naar binnen wordt gereden. Hetzelfde gebrek aan bedrijvigheid geldt voor de periode tussen 4 november 2021 en 8 december 2021. Op 8 december 2021 arriveerde er weer een vrachtwagen die naar binnen werd gereden. Na binnentreden door de politie werd ongeveer 1.992 kilo cocaïne base in beslag genomen. Ook werd een groot aantal nieuwe bigshoppers van Lidl aangetroffen.
[f-straat 1] in [plaats]
Bij de doorzoeking van de woning aan de [f-straat 1] in [plaats] op 9 november 2021 was de verdachte [medeverdachte 6] aanwezig. In de woning werden rollen zwart tape en een vacumeermachine aangetroffen. In de berging bevond zich een wasmachine waarin zeventien bigshoppers van Lidl zaten. Ook lag er plastic verpakkingsmateriaal dat bestemd is voor een vacumeermachine.
[a-straat 1] in [plaats] […]
De woning aan de [a-straat 1] in [plaats] is gehuurd door [medeverdachte 4] , zoals hiervoor al is toegelicht. [medeverdachte 1] heeft verklaard dat hij in deze woning heeft verbleven. In de woning werd een tandenborstel aangetroffen waarvan de kop is bemonsterd. Uit de bemonstering van deze tandenborstel is een DNA-profiel afgeleid dat overeenkomt met het DNA-profiel van [medeverdachte 2] . De frequentie van het DNA-profiel is kleiner dan één op één miljard. Het hof stelt op basis van de inhoud van het bewijs vast dat [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] in deze woning hebben verbleven. In één van de slaapkamers zijn 68 blokken aangetroffen, ingepakt in zwart plastic en met een teken erop. Van deze blokken zijn monsters genomen, die cocaïne bleken te bevatten. De blokken hadden inclusief de verpakking een gewicht van 1.06 tot 1.07 kilo. Daarnaast werden ook verpakkingsmateriaal (rollen zwart tape en transparant plastic), een vacumeermachine en bigshoppers aangetroffen. Op de salontafel in de woonkamer lag een bril.
[c-straat 1] in [plaats]
De woning [c-straat 1] in [plaats] werd gehuurd door [medeverdachte 4] . Bij zijn aanhouding beschikte [medeverdachte 4] over de sleutels van deze woning. Bij een doorzoeking op 10 november 2021 werden in deze woning een vuurwapen, een vacumeermachine, diverse rollen met zwart tape en een tas met bigshoppers aangetroffen. De [c-straat 1] ligt vlakbij [D] .
[b-straat 1] in [plaats]
De woning [b-straat 1] in [plaats] werd gehuurd door [medeverdachte 4] . Bij een doorzoeking op 16 november 2021 werden in deze woning vacuumzakken en ductape aangetroffen. Ook lagen er diverse bigshopper tassen, twee vacumeermachines en een weegschaal. De [b-straat 1] ligt in [stadswijk 1] .
[g-straat 1] in [plaats]
Op het adres [g-straat 1] in [plaats] bevindt zich garage [B] . De eigenaar van de garage is [betrokkene 1] . Het adres [g-straat 1] te [plaats] is op 210 meter afstand van het adres [h-straat 1] te [plaats] . Deze locaties bevinden zich in [stadswijk 1] .
4.2.3.3. Voertuigen
Mercedes Vito
De Mercedes Vito is een witte bestelbus en heeft [kenteken 1] . De bestelbus is op 4 november 2021 om 2:00 uur gehuurd door [verdachte] . De Mercedes Vito is na de aanhouding van [verdachte] doorzocht. In de laadruimte lagen lege bananendozen en lege bigshoppers van Lidl. Dit voertuig is voorzien van GPS.
Renault Trafic
De Renault Trafic met [kenteken 2] staat op de naam van [betrokkene 2] .
Volkswagen Crafter
Volkswagen Crafter met [kenteken 3] werd gehuurd door [betrokkene 3] , de partner van [betrokkene 2] . Het voertuig is op 3 november 2021 afgehaald. [betrokkene 3] heeft verklaard dat zij dit voertuig heeft meegegeven aan haar man. [betrokkene 2] heeft verklaard dat hij het voertuig heeft opgehaald. [medeverdachte 5] heeft dit voertuig op 4 november 2021 ‘s ochtends vroeg op de [i-straat] in [plaats] gezet. Dit is vlakbij het woonadres van zijn broer [medeverdachte 5] . Dit voertuig is voorzien van GPS.
Mini Cooper/Mercedes taxi
De Mini Cooper met [kenteken 4] staat op naam van [betrokkene 4] , de partner van [medeverdachte 3] . Dit voertuig werd (ook) gebruikt door [medeverdachte 3] . Ook de Mercedes taxi met [kenteken 5] werd door [medeverdachte 3] gebruikt. Dit voertuig stond op zijn naam. Bij een doorzoeking in de Mercedes taxi werden sleutels en tags aangetroffen. Met een aangetroffen transponder kon de garagedeur van de parkeergarage van het appartementencomplex aan de [c-straat] worden geopend en gesloten. Met een andere transponder kon de deur van de parkeergarage van de [a-straat] worden geopend. Eén van de sleutels paste op het slot van de voordeur van de woning [a-straat 1] . Uit de feiten en omstandigheden die hierna nog worden beschreven, volgt dat [medeverdachte 3] op 4 november 2021 eerst in de Mini Cooper heeft gereden en dat hij deze op enig moment heeft omgeruild voor de Mercedes taxi.
4.2.3.4. Gebeurtenissen
Vooraf
Op 3 november 2021 werd tussen 19:35 uur en 19:54 uur een vrachtwagen van [C] de loods binnengereden aan de [d-straat 1] in [plaats] . De vrachtwagen verliet de loods weer om 20:33 uur.
Iets later op die avond vindt er een chatgesprek plaats tussen [betrokkene 5] en [medeverdachte 3] . [betrokkene 5] zegt tegen [medeverdachte 3] dat hij ‘1.8’ moet nemen en dat hij het daarom goed moet organiseren met bussen. [medeverdachte 3] reageert daarop dat hij drie bussen heeft, elke bus neemt 600. [medeverdachte 3] bericht [betrokkene 5] ook over auto's, één voor en achter elke bus. [betrokkene 5] zegt [medeverdachte 3] dat hij in totaal 1860 neemt. Om 23:05 uur vraagt [betrokkene 5] aan [medeverdachte 3] om hem 3 tokens te sturen. Om 23:07 uur en 23:09 uur stuurt [medeverdachte 3] drie afbeeldingen naar [betrokkene 5] . Op de telefoon van [medeverdachte 3] staan drie afbeeldingen van bankbiljetten, deze afbeeldingen zijn gemaakt om 23:07 uur en 23:09 uur. Iets later bericht [betrokkene 5] aan [medeverdachte 3] dat hij 2060 moet nemen, omdat 200 voor een andere groep is. [betrokkene 5] vraagt [medeverdachte 3] ten slotte om hen te helpen met plekken.
[plaats]
Uit de GPS-data van de Mercedes Vito blijkt dat dit voertuig op 4 november 2021 om 5:14 uur zich bevindt op [j-straat] te [plaats] , bij het woonadres van [verdachte] . Later rijdt de bestelbus via de A4 naar [plaats] . De telefoon van [verdachte] peilt om 7:02 uur uit in de omgeving van de [d-straat 1] in [plaats] . Het hof gaat er daarom vanuit dat [verdachte] met de bestelbus naar de loods in [plaats] is gegaan. De verklaring van [verdachte] dat - samengevat - iemand anders met de bestelbus naar [plaats] moet zijn gereden, terwijl zijn telefoon in die bestelbus is achtergebleven, acht het hof niet geloofwaardig ook niet aannemelijk geworden.
Uit de GPS-gegevens van de Volkswagen Crafter blijkt dat deze bestelbus rond 04:00 uur in beweging komt en deze, met een korte tussenstop op de [i-straat 1] te [plaats] , doorrijdt naar de [k-straat] te [plaats] via de A4/A44. Vanaf 5:59 uur is deze bus in [plaats] . De telefoon van [betrokkene 6] - waar het hof nog op terugkomt - peilt op dat moment ook uit in [plaats] . De [i-straat] is vlakbij het woonadres van de broer van [betrokkene 2] , [medeverdachte 5] .
Op de vroege ochtend van 4 november 2021 vindt er een chatgesprek plaats tussen [betrokkene 5] en [medeverdachte 3] . Op vragen van [betrokkene 5] antwoordt [medeverdachte 3] dat hij er op tijd zal zijn, om ‘5.50’. [medeverdachte 3] zegt dat hij vier busjes heeft geregeld, voor het geval dat, hij kan dan 600, 600, 600 doen en het laatste busje 260. [medeverdachte 3] is bang dat het te zw aar is om in elke bus 700 te doen. [betrokkene 5] reageert dat het niet te veel is. dit busje kan meer nemen dan '1t' (liet hof begrijpt: 1 ton. dus 1.000 kilo).
Op camerabeelden is te zien dat op 4 november 2021 om 6:10 uur de Mercedes Vito. Volkswagen Crafter en de Renault Trafic met slechts enkele meters tussenruimte het industrieterrein oprijden aan de [d-straat] . Om 6:11 uur rijden de busjes de loods aan de [d-straat 1] in [plaats] binnen. Om 7:08 uur rijden de busjes de loods weer uit.
In de tussentijd stuurt [betrokkene 5] aan [medeverdachte 3] een bericht dat hij 200 in de bus moet houden: 'I gibe ather add we drop for them. Thev ask me faver’. Het hof begrijpt dit bericht zo dat [betrokkene 5] zegt: ‘Ik geef je een ander adres waar we dit voor hen afleveren. Ze hebben mij om een gunst gevraagd'.
Ook de telefoon van [medeverdachte 4] heeft zich in de ochtend naar [plaats] verplaatst en peilt tussen 6:43 uur en 7:13 uur uit in [plaats] . [medeverdachte 4] vraagt om 6:34 uur aan [medeverdachte 3] om een adres in de buurt, waarop [medeverdachte 3] hem antwoordt: ' [l-straat] , [ [plaats] ]’.
Om 7:27 uur bericht [medeverdachte 4] aan [medeverdachte 3] dat hij alle busjes ziet en dat zij er aankomen. [medeverdachte 3] zegt tegen [medeverdachte 4] : 'Don't let see the driv where is our places’. Het hof begrijpt deze mededeling als: 'Laat de chauffeurs niet zien waar onze plekken (waar de cocaïne werd opgeslagen) zijn. [medeverdachte 4] vraagt [medeverdachte 3] of alle busjes in één lijn rijden.
Mercedes Vito naar [f-straat]
Om 7:42 uur bericht [medeverdachte 3] aan [medeverdachte 4] dat hij direct naar 'doctor' moet rijden. Gelet op de route van de Mercedes Vito en wat hierna nog zal worden beschreven, gaat het hof ervan uit dat [medeverdachte 3] met 'doctor' de [f-straat] in [plaats] bedoelt.
Uit de GPS-gegevens blijkt dat de Mercedes Vito via de A44 weer naar [plaats] rijdt. Op camerabeelden is te zien dat de Mercedes Vito op enig moment aankomt bij de parkeergarage van het wooncomplex aan de [f-straat] . Te zien is dat de bijrijder een voorwerp pakt dat op een vuurwapen lijkt. Een Volkswagen Polo staat achter de bus. Om 07:52 uur rijdt de bestelbus de parkeergarage in met behulp van een tag die hoort bij huisnummer […] . Zeer dicht daarachter rijdt ook de Volkswagen Polo de garage in. De bestuurder van de Mercedes Vito wordt herkend als [verdachte] , in het midden zit een nog onbekend gebleven persoon en aan de bijrijderskant zit [medeverdachte 6] . Op andere camerabeelden is te zien dat [medeverdachte 6] en de onbekende persoon met een kennelijk zwaar beladen karretje met de lift naar de eerste verdieping gaan (waar nummer […] is). De goederen op het karretje zijn afgedekt met een doek. [medeverdachte 6] en de onbekende man gaan meerdere keren heen en weer waarbij een zwaar beladen karretje naar boven wordt gebracht.
Om 8:44 uur verlaat [verdachte] met de Mercedes Vito de parkeergarage aan de [f-straat] . waar [medeverdachte 6] en de onbekende man achterblijven.
Volkswagen Crafter naar [a-straat] en vervolgens naar [B]
Op camerabeelden van het wooncomplex aan de [a-straat] is te zien dat [medeverdachte 1] om 7:57 uur de parkeergarage in loopt met een lege koffer en een boodschappentrolley. Op datzelfde moment komt de Volkswagen Crafter de parkeergarage binnen. Onderaan de schuine afloop blijft de Volkswagen Crafter staan omdat het voertuig kennelijk te hoog is. De Volkswagen Crafter rijdt vervolgens achteruit de parkeergarage uit.
Om 7:59 uur vraagt [betrokkene 7] aan [medeverdachte 4] om de sleutels van het huis bij [D] . [betrokkene 7] vraagt [medeverdachte 4] om met [bijnaam medeverdachte 3] (het hof begrijpt: [medeverdachte 3] ) naar [D] te gaan omdat het busje niet past bij deze.
Om 8:19 uur en 8:32 uur bevindt de Volkswagen Crafter zich op de [m-straat] in [plaats] . Deze straat kruist met de [c-straat] waar zich op nummer […] de woning bevindt die door [medeverdachte 4] werd gehuurd. De [c-straat] ligt in de directe omgeving van de ‘ [D] ’, [D] . Ook [medeverdachte 4] is daar dan in de buurt, zijn telefoon peilt rond dat tijdstip uit op de [c-straat] . [medeverdachte 4] klaagt dan in een bericht aan [betrokkene 7] over het busje dat deze sukkels hebben. Er moet iets op verzonnen worden, bijvoorbeeld dat het in een klein busje wordt overgebracht en vervolgens verder wordt gedistribueerd. Een ander is even aan het kijken of hij een garage ergens 'boven' kan regelen. Gelet op de gebeurtenissen die hierna nog beschreven zullen worden, begrijpt het hof 'boven' als ' [stadswijk 1] '. Het moet op een veilige locatie worden overgebracht waarbij de ander de garantie moet geven dat er niets gebeurt of één van hun eigen mensen moet daar gaan staan om het te bewaken.
De telefoon van [betrokkene 2] peilt om 8:30 uur uit op de [b-straat] in [stadswijk 1] . Het hof stelt op grond van die omstandigheid vast dat [betrokkene 2] niet de bestuurder was van de Volkswagen Crafter. aangezien de Volkswagen Crafter op dat moment op de [m-straat] in [stadswijk 2] is. De [b-straat] ligt niet in de omgeving van de [m-straat] .
[betrokkene 2] vraagt om 8:24 uur aan [betrokkene 1] of hij al op zijn werk is. [betrokkene 1] is de eigenaar van garage [B] aan de [g-straat 1] in [plaats] . Om 9:07 uur bevindt de telefoon van [betrokkene 2] zich op de [h-straat 2] in [plaats] . Dit is in de directe omgeving van autogarage [B] . Om 9:39 is ook de Volkswagen Crafter op de [h-straat] . De telefoon van [medeverdachte 4] peilt van 9:37 tot 11:20 uur uit in de wijk [stadswijk 3] , waar garage [B] is gevestigd.
Mercedes Vito naar [n-straat] in [plaats] en vervolgens naar [B]
Op de telefoon van [medeverdachte 3] staat een schermafdruk van Google Maps met het adres [n-straat 1] [plaats] . De foto is genomen om 7:30 uur.
Om 8:44 uur heeft [verdachte] met de Mercedes Vito de parkeergarage aan de [f-straat] verlaten. De Mercedes Vito verplaatst zich via de A4 naar [plaats] waar het voertuig om 9:37 op de [n-straat 2] is. Vervolgens rijdt de Mercedes Vito weer terug naar [plaats] .
Om 10:00 uur stuurt [medeverdachte 3] aan ' [betrokkene 8] ' een bericht dat hij de andere persoon naar [stadswijk 1] moet laten rijden, waarbij [medeverdachte 3] een foto stuurt met het adres [h-straat 1] [plaats] . [medeverdachte 3] vraagt hoe laat hij op dat adres kan zijn. [betrokkene 8] vraagt daarop of er nog wat moet gebeuren. [medeverdachte 3] antwoordt dat er nog wat moet gebeuren: 'Die grote bus paste in geen enkele garage, effe splitten hier. Heb hier een loods'.
Om 10:43 uur vraagt [medeverdachte 3] aan [verdachte] hoe ver hij van het adres vandaan is. Om 11:05 uur zegt [verdachte] dat hij er is, waarop [medeverdachte 3] reageert dat hij er ook staat. Om 11:16 uur maakt de telefoon van [verdachte] gebruik van een zogenoemde Cell-ID aan de [o-straat 1] in [plaats] die dekking geeft aan de locatie van de autogarage [B] .
Het hof stelt op grond van de inhoud van de bewijsmiddelen vast dat de Volkswagen Crafter te hoog was om de garage aan de [a-straat] in te rijden. De Volkswagen Crafter is om die reden naar [B] gereden waar de lading verdeeld kon worden over andere voertuigen. Nadat [verdachte] 200 in [plaats] had afgeleverd, is hem gevraagd om ook naar [B] te komen. Wat hij kennelijk, nog steeds rijdend in de Mercedes Vito, heeft gedaan.
Mercedes Vito naar [a-straat] in [plaats]
De Mercedes Vito rijdt daarna via de [p-straat] naar de [a-straat 1] in [plaats] . [medeverdachte 3] stuurt [verdachte] om 11:19 uur een bericht dat hij voor [verdachte] rijdt. Om 11:23 uur wordt de Mini Cooper door de ANPR geregistreerd op de A10 Links bij de [p-straat] . Om 11:25 uur wordt de Mercedes Vito door de ANPR op die locatie geregistreerd. Uit deze ANPR-gegevens volgt dat de Mini Cooper onderweg naar de [a-straat] voor de Mercedes Vito reed.
Rond het moment waarop de Mercedes Vito aankomt bij de [a-straat] vindt er een gesprek plaats tussen [betrokkene 7] en [medeverdachte 4] . [betrokkene 7] vraagt aan [medeverdachte 4] hoe hij het gaat verdelen: ‘Hoeveel wil je bij A laten/brengen? En hoeveel bij de bril?'. [medeverdachte 4] bericht [betrokkene 7] dat zij inmiddels bij de bril zijn, daarna gaan ze het in een rit ophalen. 200 gaan ze 'boven' (het hof begrijpt: in [stadswijk 1] ) laten liggen. 166 gaat naar [D] en 134 heeft hij in de ruimte in het busje gedaan. [medeverdachte 4] gaat de bril vragen om hem te helpen bij [D] . Omdat uit het bewijs ook blijkt dat [medeverdachte 4] aanwezig is bij de confrontatie op de [a-straat] , gaat het hof ervan uit dat 'de bril' een persoon is die hoort bij de woning aan [a-straat 1] . Zoals al eerder opgemerkt, is er op de salontafel in deze woning een bril aangetroffen.
De Mercedes Vito is om 11:43 uur de parkeergarage van het wooncomplex aan de [a-straat] binnengereden. Om 11:44 uur komt [medeverdachte 1] aanlopen met twee koffers. Op dat moment wordt de Mercedes Vito bestuurd door [verdachte] . [medeverdachte 2] wordt herkend als de bijrijder.
Vanaf 11:46 uur is op de camerabeelden te zien dat vijf onbekend gebleven mannen het hek van de parkeergarage proberen te openen. Twee daarvan rennen naar binnen. De andere drie slaan [medeverdachte 4] , die zich buiten de parkeergarage bevindt. In de parkeergarage richt één van de mannen een vuurwapen op [medeverdachte 2] . Kennelijk schrikken beide mannen ergens van en rennen zij weer naar buiten. Vervolgens is te zien dat [medeverdachte 2] met een vuurwapen in zijn hand in beeld verschijnt en in de Mercedes Vito stapt. [verdachte] gaat achter het stuur zitten en rijdt om 11:52 uur weg. Vanuit de wegrijdende bestelbus richt [medeverdachte 2] een vuurwapen uit het raam.
Op grond van de bewijsmiddelen stelt het hof vast dat ook [medeverdachte 1] met de bestelbus is meegegaan. [medeverdachte 1] was immers aanwezig in de parkeergarage en op de beelden is niet te zien dat er iemand achterblijft. Uit het bewijs zoals dat hierna nog wordt beschreven, volgt verder dat [medeverdachte 1] na het bezoek van de Mercedes Vito aan de [b-straat] weer uit de laadruimte van de Mercedes Vito stapt.
[medeverdachte 3] was bij de [a-straat] aanwezig en rijdt daar in zijn Mini Cooper weg om 11:51 uur. Om 11:48 uur berichtte [medeverdachte 4] aan [betrokkene 7] dat er motherfuckers kwamen die ze hebben weggejaagd. Ze moeten het busje waar het spuI in zit wegbrengen. [betrokkene 7] bericht om 11:52 uur aan [medeverdachte 3] : 'Past. Someone want to still (het hof begrijpt: steal)’. [medeverdachte 3] bevestigt dat en zegt dat hij samen met [betrokkene 9] is. Het hof begrijpt dat [medeverdachte 3] hier doelt op [medeverdachte 4] met wie hij kennelijk samen is weggereden.
Mercedes Vito naar [f-straat] en later naar [b-straat]
De telefoon van [medeverdachte 4] peilt om 12:00 uur uit op de [f-straat] in [plaats] . Ook de telefoon van [medeverdachte 3] peilt om 12:05 uur in die omgeving uit. Op camerabeelden van de parkeergarage aan de [f-straat] is te zien dat de Mercedes Vito om 12:20 uur voor het toegangshek staat met [verdachte] als bestuurder en [medeverdachte 2] als passagier. [medeverdachte 4] komt vanaf de parkeerplaats aangelopen en stapt ook in de bus.
Om 12:57 uur vraagt ‘ [betrokkene 10] ’ aan [medeverdachte 3] of hij wil blijven om de 'ppl' (het hof begrijpt: people/mensen) van [betrokkene 7] te helpen totdat zij klaar zijn. Er moeten mensen blijven om de plek te beveiligen. Als [betrokkene 10] vraagt om een adres voor 300 stuks, en ook een andere voor 300 stuks, stuurt [medeverdachte 3] een afbeelding van het adres [h-straat 1] . [betrokkene 10] stuurt [medeverdachte 3] om 13:05 uur een afbeelding van het adres [q-straat 1] en zegt daarbij dat daar mensen zijn. Direct daarna bericht [medeverdachte 3] aan [medeverdachte 4] dat ze ook naar [stadswijk 1] kunnen gaan, waarop [medeverdachte 4] tegen [medeverdachte 3] zegt dat hij de ‘drv‘ (het hof begrijpt: ‘driver/chauffeur’) moet zeggen naar [stadswijk 1] te rijden. [medeverdachte 4] vraagt [medeverdachte 3] om hem op te pikken. Direct daarna bericht [medeverdachte 3] aan [verdachte] dat hij naar [stadswijk 1] moet gaan. [r-straat 1] .
Uit de GPS-gegevens van de Mercedes taxi van [medeverdachte 3] blijkt dat dit voertuig zich om 13:24 uur bevindt op [r-straat] . Rond dat tijdstip peilen ook de telefoons van [medeverdachte 3] en [medeverdachte 4] uit op de [b-straat] . Iets later wordt ook de Mercedes Vito waargenomen in de omgeving van de [b-straat] . De straten [q-straat] en [r-straat] liggen in de directe omgeving van de [b-straat] .
Om 13:37 uur vraagt [verdachte] aan [medeverdachte 3] of het nog lang gaat duren en zegt hij dat hij het afgehandeld wil hebben. [medeverdachte 3] meldt dat er een ‘scotoe waggie' (het hof begrijpt: een politieauto) op het plein staat. [verdachte] maakt zich inmiddels druk om ‘blauw’ (het hof begrijpt: politie), ‘mocro' en ‘abba’ in een ‘waggie’ is namelijk geen goede combi. Het hof begrijpt die mededeling zo dat [verdachte] bang is dat de combinatie van mensen van Marokkaanse komaf en mensen van Albanese afkomst bij de politie vragen oproept.
Om 13:58 uur vraagt [medeverdachte 3] aan [betrokkene 7] of hij een ander in de garage zal laten komen. Hij vraagt [betrokkene 7] de jongen naar beneden te laten komen, hij is namelijk al bijna twee uur op straat met 500. [medeverdachte 3] bericht aan [verdachte] dat er iemand naar de garage komt om te openen waarop [verdachte] zegt dat hij eraan komt. [medeverdachte 3] vraagt aan [verdachte] om ze desnoods te helpen. Om 14:20 uur vraagt [medeverdachte 3] aan [verdachte] of hij klaar is. [verdachte] reageert van niet, nog 9. En iets later dat er nog 1 rondje moet, dan zijn ze klaar.
Om 14:30 uur wordt waargenomen dat op [r-straat] [medeverdachte 2] uit de Mercedes Vito stapt aan de bijrijderskant. [medeverdachte 1] stapt uit de laadruimte van het voertuig. Iets later wordt [verdachte] aangehouden als bestuurder van de Mercedes Vito. Om 14:50 uur wordt waargenomen dat [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] in de Mercedes taxi van [medeverdachte 3] stappen. De inzittenden van deze taxi worden om 15:10 uur aangehouden: [medeverdachte 3] als bestuurder. [medeverdachte 4] als passagier rechts achterin. [medeverdachte 2] als passagier links achterin en [medeverdachte 1] als passagier op de bijrijdersstoel.
[betrokkene 6] gaat kleine auto ophalen
Eerder op de middag, om 13:06 uur, vroeg [betrokkene 2] aan zijn vrouw of zijn auto thuis staat, hij heeft hem namelijk nodig. Om 14:24 uur zegt [medeverdachte 3] tegen ‘ [betrokkene 6] ' dat hij 50 moet geven van wat ze in de garage hebben. Hij kan gewoon met die kleine gaan. [betrokkene 6] zegt dat hij naar huis is gegaan om de kleine auto op te halen. Hij vraag [medeverdachte 3] of hij de rest in de garage moet laten. [medeverdachte 3] bevestigt dat en zegt: "Maar wees jij of je bro (het hof begrijpt: broer) actief". [betrokkene 6] zegt tegen [medeverdachte 3] dat hij zal gaan, de ander is moe. [betrokkene 6] gaat met die kleine, vier uur, half vijf. Hij heeft de sleutels van de garage meegekregen.
Om 14:59 uur peilt de telefoon van [betrokkene 2] uit in de omgeving van zijn woonadres in [plaats] . Om 20:05 uur vraagt [betrokkene 1] aan [betrokkene 2] of alles is gelukt. [medeverdachte 5] antwoordt "niet helemaal' en zegt dat hij de sleutel heeft meegenomen, hij komt morgen om 9:00 uur terug. Op 5 november 2021 vindt in de ochtend een gesprek plaats tussen [betrokkene 2] en [betrokkene 1] over de sleutel.
Verdere distributie op 5 november 2021 vanuit [B]
Op 5 november 2021 om 9:21 uur peilt de telefoon van [betrokkene 2] uit in de omgeving van garage [B] . Ook de telefoon van [medeverdachte 5] peilt om 9:33 uur in die omgeving uit. Om 14:57 uur wordt op de telefoon van [betrokkene 2] een afbeelding gemaakt of opgeslagen van een gesprek met [betrokkene 11] . [betrokkene 11] heeft het over nieuwe nummers, het activeren daarvan en zegt: 'Kom straks naar jullie wisselen we nr uit". Iets later worden afbeeldingen van bankbiljetten opgeslagen met de mededeling van [betrokkene 11] dat deze voor straks is. Om 18:29 uur wordt op de telefoon van [betrokkene 2] een afbeelding opgeslagen met een bankbiljet met het bericht dat die 40 daar in 12 minuten is. Een uur later verstuurt [betrokkene 2] aan [medeverdachte 5] een afbeelding met de tekst: 'Zetten daar 10 en dan kunnen jullie... vanaf daar door’, iets later gevolgd door ' [s-straat] '.
Samengevat
Uit de hiervoor beschreven feiten en omstandigheden blijkt het volgende. Op 4 november 2021 is er in de loods [d-straat 1] in [plaats] met drie bestelbussen een lading opgehaald van 2.060, in twee bussen (ongeveer) 600 en in één bus (ongeveer) 800. [verdachte] heeft zijn lading met de Mercedes Vito afgeleverd bij de [f-straat] waarbij hij werd vergezeld door [medeverdachte 6] . [verdachte] is later doorgereden naar [plaats] om daar 200 af te leveren voor een andere groep. [betrokkene 2] is naar de [b-straat] gereden. De Volkswagen Crafter is naar de [a-straat] gereden, maar bleek te hoog om de parkeergarage in te kunnen rijden. Via een tussenstop bij de [c-straat] is de Volkswagen Crafter naar [B] gereden, waar de lading kon worden verdeeld over andere voertuigen. Als [verdachte] op de terugweg is uit [plaats] , wordt hem gevraagd om ook naar [B] te komen. Vervolgens vindt een tweede poging plaats om de lading af te leveren aan de [a-straat] , ditmaal door [verdachte] met de Mercedes Vito waarbij hij wordt vergezeld door [medeverdachte 2] . Als anderen proberen de lading te stelen, vertrekt de Mercedes Vito met [verdachte] . [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] naar de [f-straat] om later door te rijden naar de [b-straat] . Nadat de lading op de [b-straat] is afgeleverd, wordt eerst [verdachte] aangehouden in de Mercedes Vito en iets later ook [medeverdachte 3] , [medeverdachte 4] , [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] .
4.2.3.5. Wat werd er vervoerd?
Kan worden bewezen dat er op 4 november 2021 cocaïne werd vervoerd? De verdediging heeft naar voren gebracht dat dit niet met voldoende zekerheid uit liet bewijs volgt. Het hof oordeelt daarover anders.
Uit het onderzoek blijkt dat bij de loods van [A] aan de [d-straat 1] in [plaats] in de periode tussen 4 november 2021 en 8 december 2021 geen bedrijvigheid werd waargenomen die past bij een garagebedrijf. Op 8 december 2021 werden in deze loods dozen aangetroffen die in totaal bijna 2000 kilo cocaïne bleken te bevatten.
Uit het bewijs wordt duidelijk dat de getallen die genoemd worden te maken hebben met gewicht. Op de vroege ochtend van 4 november 2021 vertelt [medeverdachte 3] namelijk aan [betrokkene 5] dat hij inmiddels vier busjes heeft geregeld omdat hij bang is dat het te zwaar wordt. [betrokkene 5] reageert daarop door te zeggen dat het niet te zwaar wordt, hij spreekt over een busje dat meer dan '1t' kan meenemen. Gelet op de inhoud gaat het gesprek onmiskenbaar om de vraag hoeveel gewicht de busjes kunnen vervoeren. Het gaat daarbij om aantallen van hetzelfde type goederen. Bij de aantallen die in de communicatie worden genoemd, zowel in deze communicatie tussen [medeverdachte 3] en [betrokkene 5] als tussen anderen later op 4 november 2021, wordt immers nergens een nadere uitleg gegeven. Voldoende is dat men weet hoeveel naar welke locatie moet.
De lading die op 4 november 2021 met de bussen werd vervoerd, wordt beveiligd. Als [verdachte] met de Mercedes Vito aankomt bij de [f-straat] wordt hij begeleid door [medeverdachte 6] die een vuurwapen bij zich heeft, of een voorwerp dat daarop lijkt. Als blijkt dat de Volkswagen Crafter niet in de garage aan de [a-straat] past, moet de lading in andere busjes worden overgeladen, terwijl de lading moet worden bewaakt. Als [verdachte] later met de Mercedes Vito op de [a-straat] komt, wordt hij vergezeld door [medeverdachte 2] die daarbij ook een vuurwapen bij zich draagt. Op de [a-straat] doen anderen een poging de lading van de Mercedes Vito te stelen, of een deel daarvan. Ook deze personen gebruiken daarbij een wapen. Bij zijn laatste rit hopen [verdachte] en [medeverdachte 3] dat het snel klaar is in verband met de politie die in de buurt aanwezig is. Uit de bewijsmiddelen volgt dan ook dat het gaat om een kostbare illegale lading.
De woningen waar de lading van de bussen wordt afgeleverd, worden gebruikt als stashes; geheime plekken waar verdovende middelen worden opgeslagen. Uit de communicatie wordt duidelijk dat het niet de bedoeling is dat de chauffeurs weten waar deze woningen zich precies bevinden in het wooncomplex waar zij de garage binnenrijden. In deze woningen worden goederen aangetroffen die worden gebruikt bij het verpakken van verdovende middelen, zoals huishoudfolie, zwarte tape en vacumeermachines. In de woning [a-straat 1] worden 68 blokken cocaïne aangetroffen. Op deze blokken was een logo aangebracht dat bestaat uit een gespiegelde E en een B. Ook wordt in deze woning een schrift gevonden met een lijstje met steeds een datum, met daarachter onder meer een logo en daarachter een getal. De logo's lijken sterk op de logo's op de verpakkingen van de aangetroffen blokken cocaïne. Op de telefoon van [verdachte] is een foto aangetroffen van een wit blok met eenzelfde logo. Deze foto is gemaakt op 30 september 2021.
Het hof stelt dan ook vast dat een deel van de lading moest worden afgeleverd op de [a-straat 1] in [plaats] die op dat moment als opslagplek voor cocaïne werd gebruikt. De daar aangetroffen aantekeningen en de foto op de telefoon van [verdachte] wijzen erop dat de opslag van cocaïne niet plaatsvond op één moment, er werden namelijk meerdere data genoteerd met dezelfde symbolen die waren aangebracht op de blokken cocaïne. Ook aantekeningen in de telefoon van [medeverdachte 4] wijzen erop dat het ging om een handel gedurende een langere tijd. Op de telefoon van [medeverdachte 4] is een chatgesprek aangetroffen tussen [medeverdachte 4] en ‘ [betrokkene 12] ’ op 17 oktober 2021. Dat gesprek gaat over rekeningen en betalingen. [medeverdachte 4] gaat aan [bijnaam medeverdachte 3] vragen of hij ergens notities heeft liggen. Vervolgens worden notities uitgewisseld. Op deze notities komen verschillende data voor, aantallen en onder meer de woorden ‘boliv’ en ‘colo’. Het hof leest deze termen als verwijzingen naar Bolivia en Colombia, bekende bronlanden van cocaïne.
Al de hiervoor beschreven feiten en omstandigheden wijzen erop dat het vervoer betrekking had op cocaïne. Een solide aanknopingspunt dat het vervoer op 4 november 2021 betrekking had op andere goederen of andere stoffen, ontbreekt. De verdachten hebben evenmin een verklaring afgelegd die de belastende betekenis van het bewijs wegneemt dat het gaat om cocaïne. Onder al deze omstandigheden stelt het hof vast dat op 4 november 2021 een grote hoeveelheid cocaïne is vervoerd, in twee busjes werden elk (ongeveer) 600 kilo vervoerd en in één busje (ongeveer) 800 kilo.
4.2.3.6. Conclusie
Uit het voorgaande volgt dat [verdachte] op 4 november 2021 met anderen een grote hoeveelheid cocaïne heeft vervoerd. Ongeveer 600 kilo heeft hij afgeleverd op de [f-straat] en ongeveer 200 kilo heeft hij daarna naar [plaats] gebracht. Dit betekent dat [verdachte] toen hij bij de [f-straat] aankwam, ongeveer 800 kilo cocaïne vervoerde. De verdachte deed dat in een nauwe en bewuste samenwerking met anderen. Nadat hij het laatste deel in [plaats] had afgeleverd, is aan de verdachte gevraagd om naar [stadswijk 1] te komen waar bij de garage [B] de lading van de Volkswagen Crafter, of een aanzienlijk deel daarvan, is overgeladen in de bestelbus waar de verdachte in reed. Vervolgens heeft hij ook die hoeveelheid vervoerd, eerst naar de [a-straat] en daarna naar de [b-straat] . Uit de communicatie rond de aflevering op de [b-straat] blijkt dat het toen ging om 500 kilo, ze waren namelijk al bijna twee uur op straat ‘with 500 inside’. Ook dit vervoer heeft de verdachte in nauwe en bewuste samenwerking met anderen verricht. Het hof vindt dan ook op grond van de inhoud van de bewijsmiddelen en wat daarover hiervoor is overwogen, bewezen dat de verdachte samen met anderen ongeveer 1.300 kilo cocaïne heeft vervoerd.
Het onder 3 tenlastegelegde (vuurwapen en munitie)
Standpunt van het openhaar ministerie
Het openbaar ministerie acht dit feit bewezen. [verdachte] had niet alleen wetenschap van, maar ook beschikkingsmacht over het vuurwapen dat [medeverdachte 2] bij zich droeg en waarmee [medeverdachte 2] heeft gedreigd bij het wegrijden uit de parkeergarage aan de [a-straat] .
Standpunt van de verdediging
De verdediging heeft betoogd dat [verdachte] van dit feit moet worden vrijgesproken. [medeverdachte 2] trok het wapen plotseling, er bevinden zich geen DNA-sporen of vingerafdrukken van [verdachte] op. [verdachte] zegt het wapen niet te hebben gezien. Zelfs als het hof oordeelt dat dit anders zou zijn, dan is het beschikbare bewijsmateriaal onvoldoende om tot een bewezenverklaring te komen, ook langs de weg van medeplegen.
Oordeel van het hof
Aan de verdachte is ten laste gelegd dat hij een vuurwapen 'voorhanden' heeft gehad. Voor het bewijs van het voorhanden hebben van een wapen of munitie is vereist dat de verdachte het wapen of de munitie bewust aanwezig had. De rechtspraak van de Hoge Raad spreekt in dit verband over 'een meerdere of mindere mate' van bewustheid; het gaat erom dat de verdachte zich bewust was van de (waarschijnlijke) aanwezigheid van het wapen of de munitie. Die bewustheid hoeft zich niet uit te strekken tot de specifieke eigenschappen en kenmerken van het wapen of de munitie of tot de exacte locatie van dat wapen of die munitie. Voor het bewijs van dergelijke bewustheid geldt dat daarvan ook sprake kan zijn in een geval dat het niet anders kan dan dat de verdachte zich daarvan bewust was.
Daarnaast moet uit het bewijs volgen dat de verdachte feitelijke macht over het wapen of de munitie kon uitoefenen in de zin dat hij daarover kan beschikken. Daarvoor hoeft het wapen of de munitie zich niet noodzakelijkerwijs in de directe nabijheid van de verdachte te bevinden. In bijzondere gevallen volstaat de enkele mogelijkheid tot het uitoefenen van feitelijke macht over het wapen of de munitie niet voor het oordeel dat de verdachte dat wapen of die munitie voorhanden had. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer iemand onverhoeds of ongewild kortstondig een wapen of munitie van een ander in handen krijgt of wanneer iemand onverwacht kennis krijgt van de aanwezigheid in zijn nabijheid van een wapen of munitie van een ander, terwijl hij redelijkerwijs daarvan niet direct afstand kan nemen.
In het geval dat het medeplegen van het voorhanden hebben van een wapen of munitie is ten laste gelegd, moet komen vast te staan dat sprake is geweest van een nauwe en bewuste samenwerking door de verdachte met een of meer anderen die was gericht op het voorhanden hebben van een wapen of munitie.
[verdachte] wordt verweten dat hij samen met één of meer anderen een vuurwapen voorhanden heeft gehad. Het betreft het vuurwapen dat [medeverdachte 2] bij zich droeg en tevoorschijn haalde op het moment dat de onbekend gebleven mannen de inhoud van de Mercedes Vito wilden afpakken. Vervolgens zijn [medeverdachte 2] en [verdachte] de bestelbus ingestapt en weggereden. [medeverdachte 2] zat naast [verdachte] en richtte - zo blijkt zeer duidelijk uit de camerabeelden - liet vuurwapen uit de auto. [verdachte] heeft verklaard dat hij op dat moment het vuurwapen niet heeft gezien. Dat is gegeven de omstandigheden zo onwaarschijnlijk, dat het hof dat niet gelooft. Duidelijk is echter ook dat [verdachte] niet zelf het vuurwapen feitelijk in handen had. De vraag is dan of hij zo nauw en bewust met [medeverdachte 2] heeft samengewerkt dat geconcludeerd moet worden dat hij het vuurwapen als medepleger voorhanden heeft gehad.
Uit hetgeen ten aanzien van feit 2 is overwogen, volgt dat [verdachte] deel uitmaakte van een groep personen die op 4 november 2021 grote hoeveelheden cocaïne moest verdelen over verschillende locaties en dat het transport - om voor de hand liggende redenen - werd beveiligd met vuurwapens. Nog daargelaten dat [verdachte] zich daar bewust van zal zijn geweest, heeft hij bij zijn begeleider [medeverdachte 2] een vuurwapen gezien toen het door hem gereden transport werd overvallen. Vervolgens zijn ze samen weggereden, terwijl [medeverdachte 2] het vuurwapen uit de rijdende bus richtte. Hierna is [verdachte] met [medeverdachte 2] naar een andere stash gereden, terwijl [medeverdachte 2] dus ook tijdens dat transport de bewapende begeleider was. Het (geladen) vuurwapen werd immers bij [medeverdachte 2] aangetroffen toen hij werd aangehouden kort nadat hij uit de bus van [verdachte] was gestapt. Op geen enkele wijze heeft [verdachte] daarvan afstand genomen. Dat handelen levert een zo nauwe en bewuste samenwerking op dat geconcludeerd moet worden dat [verdachte] het vuurwapen, en de daarbij behorende patronen, tezamen en in vereniging met [medeverdachte 2] voorhanden heeft gehad.
Het onder 4 tenlastegelegde (870 gram hennep)
Standpunt van het openbaar ministerie
Het openbaar ministerie concludeert tot bewezenverklaring van dit feit op grond van dezelfde redenering die de rechtbank heeft gevolgd. De henneptoppen zijn immers aangetroffen in de slaapkamer van [verdachte] , zodat hij daarvan wetenschap en daarover beschikkingsmacht had.
Standpunt van de verdediging
Er is geen bewijs dat de ruimte waar de hennep werd aangetroffen de slaapkamer van [verdachte] was of dat hij wist van de hennep, aldus de verdediging. Bij afwezigheid van wetenschap van de aanwezigheid van de henneptoppen, ontbreekt het opzet - ook in voorwaardelijke zin - bij [verdachte] , zodat hij moet worden vrijgesproken.
Oordeel van het hof
[verdachte] woonde bij zijn vader en (wijlen) moeder op het adres [t-straat 1] te [plaats] . Bij de woning hoorde een opslagruimte op de bovenste verdieping van het pand. Van deze opslagruimte was een slaapkamer gemaakt, waarin stukken op naam van [verdachte] zijn aangetroffen. [verdachte] heeft in hoger beroep verklaard dat het een tijd zijn slaapkamer was. Niet is gebleken dat deze slaapkamer daarna door een ander in gebruik is genomen. Voorafgaande aan de doorzoeking van de slaapkamer heeft de vader van [verdachte] het slot geopend. In de slaapkamer is, verstopt achter een nachtkastje, een plastic zak met daarin ongeveer 870 gram hennep aangetroffen.
Deze feiten en omstandigheden zijn redengevend voor het bewijs dat de hennep van [verdachte] was. terwijl hij geen aannemelijke verklaring heeft gegeven die de belastende betekenis van dit bewijs wegneemt. Die verklaring houdt namelijk niet veel meer in dan dat de verdachte ten tijde van de doorzoeking geen gebruik maakte van de slaapkamer, hij dacht dat deze niet op slot was en dat dus mogelijk ook anderen toegang hadden tot de slaapkamer.”
3 Het eerste middel
Het eerste middel komt op tegen het onder 2 primair bewezenverklaarde feit en bevat de klacht dat uit de bewijsvoering niet kan worden afgeleid dat de verdachte (samen met anderen) ongeveer 1300 kilo cocaïne heeft vervoerd en opzettelijk aanwezig heeft gehad. De klacht richt zich in de kern tegen het oordeel van het hof dat de lading cocaïne bevatte.
Het hof heeft, in cassatie niet betwist, vastgesteld i) dat op 8 december 2021 bijna 2.000 kilo cocaïne is aangetroffen in de loods in [plaats] waarvandaan in de vroege ochtend van 4 november 2021 drie busjes zijn vertrokken, ii) dat gelet op de inhoud van de gesprekken die medeverdachten in de ochtend van 4 november 2021 voeren duidelijk wordt gesproken over de vraag hoeveel gewicht de busjes kunnen vervoeren en dat het daarbij gaat om aantallen van hetzelfde type goederen, iii) dat het ging om een kostbare lading, hetgeen het hof afleidt uit de omstandigheid dat de verschillende ladingen die op 4 november 2021 werden vervoerd, werden beveiligd door middel van in elk geval twee vuurwapens, waarvan gebruik wordt gemaakt op het moment dat wordt getracht de lading (of een deel daarvan) te stelen, iv) dat de woningen waar de ladingen worden afgeleverd stashes (geheime plekken waar verdovende middelen worden opgeslagen) zijn, nu daar onder meer goederen zijn aangetroffen die worden gebruikt bij het verpakken van verdovende middelen, v) dat een deel van de lading moest worden afgeleverd in zo’n stashwoning, aan de [a-straat 1] , waar op 4 november 2021 68 blokken cocaïne zijn aangetroffen, vi) dat voorafgaand aan het vervoer van 4 november 2021 door medeverdachten notities werden uitgewisseld waarin onder meer verschillende data en aantallen voorkomen en de woorden ‘boliv’ en ‘colo’, hetgeen het hof leest als verwijzingen naar Bolivia en Colombia, bekende bronlanden van cocaïne en tot slot vii) dat solide aanknopingspunten ontbreken dat het vervoer op 4 november 2021 betrekking had op andere goederen.
Dat het hof op grond van die omstandigheden – in onderling verband en in samenhang bezien – heeft geoordeeld dat door de verdachte en medeverdachten cocaïne werd vervoerd, acht ik niet onbegrijpelijk. Daarbij neem ik in aanmerking dat de aanwezigheid van een dergelijke stof ook zonder chemisch deskundigenrapport bewezen kan worden. Dat, zoals de steller van het middel aanvoert, het hof Amsterdam in een eerdere zaak - waarnaar in de toelichting wordt verwezen – een ander uitgangspunt hanteerde, maakt het voorgaande niet anders. Daarnaast maken evenmin de bezwaren die door de steller van het middel worden geformuleerd tegen de afzonderlijke vaststellingen van het hof het voorgaande niet anders. De steller van het middel miskent in zoverre namelijk dat de door het hof voor het bewijs redengevend geachte feiten en omstandigheden in onderlinge samenhang dienen te worden bezien.
Het middel faalt.
4 Het tweede middel
Het tweede middel komt op tegen het onder 3 bewezenverklaarde feit en behelst de klacht dat uit de bewijsvoering niet kan worden afgeleid dat sprake is van medeplegen van het voorhanden hebben van een vuurwapen en munitie.
De bewezenverklaring heeft betrekking op een pistool (van het merk Heckler & Koch) en twaalf patronen die voorhanden zijn geweest in de Mercedes Vito, waarin zich hebben bevonden: de [verdachte] in de hoedanigheid van bestuurder en i) op de locatie aan de [f-straat] [medeverdachte 6] als bijrijder met een onbekend gebleven persoon en ii) in de parkeergarage van het wooncomplex aan de [a-straat] [medeverdachte 2] als bijrijder en op enig moment ook [medeverdachte 1] – als bijrijder in de laadruimte. Uit de vaststellingen van het hof blijkt onder andere dat op de onder i) genoemde locatie te zien is dat “de bijrijder een voorwerp pakt dat op een vuurwapen lijkt”. [verdachte] was op dat moment bestuurder van de Mercedes Vito. De bewezenverklaring ziet echter op het vuurwapen dat [medeverdachte 2] volgens de vaststellingen van het hof op de onder ii) genoemde locatie bij zich droeg en tevoorschijn haalde, waarover later meer.
Naar ik begrijp is aan het middel ten grondslag gelegd dat uit de bewijsvoering niet kan volgen dat de verdachte de voor een bewezenverklaring van het voorhanden hebben van een wapen en munitie vereiste bewustheid en beschikkingsmacht heeft gehad. De verdachte zou door als bestuurder van de auto te fungeren waarin [medeverdachte 2] met dat wapen op zak als bijrijder meereed slechts in de nabijheid van het wapen zijn geweest. Volgens de steller van het middel zou de verdachte op geen enkel moment de wetenschap van de aanwezigheid van het wapen hebben gehad en het wapen ook niet “feitelijk in handen hebben gehad”. De verdachte zou het wapen kortgezegd niet hebben gezien en daarnaast, ik begrijp voor zover hij dat wapen wel heeft gezien, er onverhoeds en ongewild mee zijn geconfronteerd, zodat ook daarom niet van beschikkingsmacht over het wapen kan worden gesproken. Evenmin zou uit de bewijsvoering volgen dat de verdachte daarin voor het bewezenverklaarde medeplegen, nauw en bewust heeft samengewerkt met [medeverdachte 2] .
Volgens HR 31 maart 2020, ECLI:NL:HR:2020:504 is voor een veroordeling van het als pleger voorhanden hebben van een wapen of munitie in de zin van art. 26 Wet Wapens en Munitie (WWM) vereist dat de verdachte het wapen of de munitie bewust aanwezig had. In deze formule liggen drie cumulatieve criteria besloten, namelijk i) de aanwezigheid van het wapen in de (directe) nabijheid van de verdachte, ii) de bewustheid van ten aanzien van dat wapen en een iii) beschikkingsmacht over dat wapen. Wat betreft die ii) bewustheid dient bij de verdachte sprake te zijn van een meer of mindere mate van bewustheid ten aanzien van de aanwezigheid van dat wapen of die munitie. De aanduiding van meer of mindere mate van bewustheid geeft aan dat de verdachte zich bewust was van de (waarschijnlijke) aanwezigheid van het wapen of de munitie, zonder dat die bewustheid zich hoeft uit te strekken tot de specifieke eigenschappen en kenmerken van het wapen of de munitie of tot de exacte locatie van dat wapen of die munitie. Voor het bewijs van dergelijke bewustheid geldt dat daarvan ook sprake kan zijn in een geval dat het niet anders kan dan dat de verdachte zulke bewustheid heeft gehad.
Zoals gezegd vergt het aanwezig hebben van een wapen of munitie voorts dat de verdachte iii) feitelijke macht over het wapen of de munitie kan uitoefenen in de zin dat hij daarover kan beschikken. Daarvoor hoeft het wapen of de munitie zich niet noodzakelijkerwijs in de directe nabijheid van de verdachte te bevinden. In bijzondere gevallen volstaat de enkele mogelijkheid tot het uitoefenen van feitelijke macht over het wapen of de munitie niet voor het oordeel dat de verdachte dat wapen of die munitie voorhanden had in de zin van art. 26, eerste lid, WWM. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer iemand onverhoeds of ongewild kortstondig een wapen of munitie van een ander in handen krijgt of wanneer iemand onverwacht kennis krijgt van de aanwezigheid in zijn nabijheid van een wapen of munitie van een ander, terwijl hij redelijkerwijs daarvan niet direct afstand kan nemen.
In het geval, zoals het onderhavige, dat het medeplegen van het voorhanden hebben van een wapen of munitie is tenlastegelegd, moet komen vast te staan dat sprake is geweest van een nauwe en bewuste samenwerking door de verdachte met een of meer anderen die was gericht op het voorhanden hebben van een wapen of munitie. Ook dan is vereist dat de verdachte zich bewust was van de (waarschijnlijke) aanwezigheid van het wapen of de munitie, zonder dat die bewustheid zich hoeft uit te strekken tot de specifieke eigenschappen en kenmerken van het wapen of de munitie of tot de exacte locatie van dat wapen of die munitie. Daarnaast moet vaststaan dat de verdachte tezamen met de mededader(s) feitelijke macht over het wapen of de munitie heeft kunnen uitoefenen in de hiervoor weergegeven zin.
In de onderhavige zaak heeft het hof vastgesteld dat: i) op 4 november 2021 met drie bestelbussen in totaal 2060 kilo cocaïne naar verschillende locaties werd vervoerd, ii) dat [verdachte] als bestuurder van de Mercedes Vito die dag 600 kilo cocaïne heeft afgeleverd op de [f-straat] en 200 kilo cocaïne in [plaats] , om vervolgens om vervolgens op verzoek naar [B] te rijden zodat hij nog een lading kon overnemen van een andere bestelbus (Volkswagen Crafter), iii) [verdachte] vergezeld door [medeverdachte 2] op de bijrijdersstoel deze overgenomen lading cocaïne poogt af te leveren op de [a-straat] , op welk moment vijf onbekend gebleven mannen het hek van de parkeergarage proberen te openen, dat drie mannen medeverdachte [medeverdachte 4] slaan en twee mannen naar binnen rennen en in de parkeergarage één van die mannen een vuurwapen richt op [medeverdachte 2] , iv) [medeverdachte 2] (in reactie) vervolgens duidelijk zichtbaar met een vuurwapen in zijn hand staat en daarmee de Mercedes Vito – bestuurd door [verdachte] – instapt, v) terwijl [verdachte] wegrijdt, [medeverdachte 2] wederom (op camerabeelden) duidelijk zichtbaar een vuurwapen uit het raam van de auto richt.
Aan deze feiten heeft het hof onder meer de gevolgtrekking verbonden dat het zo onwaarschijnlijk is dat [verdachte] het vuurwapen niet heeft gezien, dat het hof die verklaring als ongeloofwaardig terzijde schuift. Vervolgens overweegt het hof dat de verdachte deel uitmaakte van een groep personen die op 4 november 2021 grote hoeveelheden cocaïne moest verdelen over verschillende locaties. En dat het transport, “om voor de hand liggende redenen” en ik begrijp dat het hof daar kennelijk onder verstaat: gelet op de kostbare en illegale aard van de lading, werd beveiligd met vuurwapens. Kennelijk heeft het hof geoordeeld dat het niet anders kan zijn dan dat de verdachte zich in meerdere of mindere mate bewust is geweest van de aanwezigheid van de wapens en munitie in de Mercedes Vito, omdat het beoogde gezamenlijk gebruik van die wapens een onderdeel vormde van een plan om de lading cocaïne ‘veilig’ van A naar B te brengen. Dat vind ik zeker geen onbegrijpelijke uitleg van de hiervoor genoemde feiten. Het hof overweegt daarnaast nog dat indien en voor zover de verdachte bij aanvang van het transport mogelijk niet op de hoogte was van de aanwezigheid van dat wapen, hij vervolgens [medeverdachte 2] met een vuurwapen heeft gezien toen zij tijdens het transport werden overvallen. Waarna de verdachte bewust “met [medeverdachte 2] naar een andere stash is gereden, terwijl [medeverdachte 2] dus ook tijdens dat transport de bewapende begeleider was” en de verdachte dus op geen enkele wijze afstand heeft genomen van dat vuurwapen. Dit leidt het hof af uit de vaststelling dat het (geladen) vuurwapen bij [medeverdachte 2] werd aangetroffen toen hij werd aangehouden kort nadat hij uit de bus van [verdachte] was gestapt. Al het voorgaande in acht nemend meen ik dat de verdachte, in elk geval, niet onverwacht kennis kreeg van de aanwezigheid van het wapen, terwijl hij daarvan niet redelijkerwijs afstand kon nemen, en dat het bewezenverklaarde ‘voorhanden hebben’ evenals het ‘medeplegen’ daarvan toereikend en niet onbegrijpelijk is gemotiveerd en dat het middel faalt.
5 Het derde middel
Het derde middel richt zich tegen het onder 4 bewezenverklaarde feit en bevat de klacht dat uit de bewijsvoering niet kan worden afgeleid dat de verdachte opzettelijk 870 gram hennep(toppen) aanwezig heeft gehad. In het bijzonder wordt geklaagd dat het oordeel van het hof dat de verdachte wetenschap had van de aanwezigheid van deze hennep onbegrijpelijk is, althans ontoereikend is gemotiveerd, omdat uit de bewijsvoering blijkt dat de verdachte “niet de enige persoon was die toegang had tot de ruimte waar de verdovende middelen zijn aangetroffen”.
Uit de rechtspraak van de Hoge Raad volgt dat voor een bewezenverklaring van het bestanddeel (opzettelijk) ‘aanwezig hebben’ in de zin van art. 3 onder c jo artikel 11 van de Opiumwet in zijn algemeenheid moet komen vast te staan dat de verdachte over de verdovende middelen feitelijke macht kan uitoefenen in de zin dat hij daarover de facto kan beschikken. In dat verband hoeft niet te kunnen worden vastgesteld dat de middelen toebehoren aan de verdachte, in de zin dat het zijn eigendom is, of dat hij bevoegd is over deze middelen beschikkingsmacht of beheer uit te oefenen, maar wel dat de hennep zich in de feitelijke machtssfeer van de verdachte bevindt. Aanwezig hebben in vorenbedoelde zin geldt als misdrijf wanneer wordt tenlastegelegd en bewezenverklaard dat sprake is van opzet (daaronder begrepen voorwaardelijk opzet) op dat aanwezig hebben. Dat betekent dat de verdachte wetenschap moet hebben gehad van de aanwezigheid van de verdovende middelen, of dat hij bewust de aanmerkelijke kans op de aanwezigheid daarvan moet hebben aanvaard. A-G Spronken overweegt in haar conclusie van 27 februari 2024 over de vereiste wetenschap het volgende:
“Het enkele feit dat iemand bewoner is van een woning waar drugs zijn aangetroffen rechtvaardigt niet zonder meer de conclusie dat hij hier wetenschap van had. Dit hangt af van de omstandigheden van het geval. Daarbij kan meespelen of ook anderen in de woning wonen, althans daartoe toegang hebben op een wijze dat niet onaannemelijk is dat zij de drugs daar hebben achtergelaten. Ook de ruimte waar de drugs in de woning worden aangetroffen kan een rol spelen: verborgen of voor iedereen direct zichtbaar. Het voorgaande neemt niet weg dat het uitgangspunt dat een hoofdbewoner weet welke voorwerpen er in huis aanwezig zijn, wel mag worden gebruikt bij de beoordeling of iemand wist van de aanwezigheid van de verdovende middelen. Daarnaast mag de feitenrechter bij de bewezenverklaring betekenis toekennen aan het ontbreken van een aannemelijke verklaring van de verdachte.
Het hof heeft bewezenverklaard dat de verdachte de hennep die in de woning is aangetroffen opzettelijk aanwezig heeft gehad als bedoeld in de Opiumwet. Daartoe heeft het hof vastgesteld dat de henneptoppen zijn aangetroffen in een Albert Heijn tas achter het nachtkastje in een kamer die de verdachte in elk geval “een periode” als slaapkamer heeft gebruikt. Het hof heeft voorts vastgesteld dat de kamer, die voorheen dienst deed als opslagruimte, zich bevond op de zolderverdieping in de woning van zijn vader en – wijlen – moeder. Naast de verdachte, verbleef aldus ook de vader van de verdachte in diezelfde woning. In dat verband is van belang dat het hof heeft vastgesteld dat niet is gebleken dat deze slaapkamer, nadat de verdachte daarin verbleef, door een ander in gebruik is genomen. Daarin ligt besloten dat de verdachte (in die periode) aldus hoofdgebruiker was van deze slaapkamer waar de henneptoppen uiteindelijk in zijn aangetroffen. Ik merk op dat van een hoofdgebruiker kan worden verwacht dat hij weet welke voorwerpen er in die ruimte aanwezig zijn.
Hoewel het bewijs er niet duimendik bovenop ligt, meen ik in het licht van het voorgaande dat het oordeel van het hof dat dat de verdachte wetenschap had van de aanwezigheid van de hennep in zijn slaapkamer begrijpelijk is en ook toereikend is gemotiveerd. Daarbij neem ik mede in aanmerking dat het hof tot uitdrukking heeft gebracht dat de verdachte geen redelijke verklaring heeft gegeven die de redengevendheid van het bewijs dat de hennep van de verdachte was, ontzenuwt. De verdachte zou hebben verklaard dat “hij dacht dat deze [slaapkamer] niet op slot was en dat dus mogelijk ook anderen toegang hadden tot de slaapkamer”, terwijl uit de bewijsvoering blijkt dat “voorafgaande aan de doorzoeking van de slaapkamer (…) de vader van de verdachte het slot [heeft] geopend”. Een gegeven dat bovendien indiceert dat de vader van de verdachte niet ‘zomaar’ de slaapkamer betrad, of dat de slaapkamer als ruimte in de woning onderdeel uitmaakte van het gangbare gebruik – los van het gebruik door de verdachte. Tot slot doet aan het voorgaande mijns inziens bovendien niet af dat de verdachte op het moment van de doorzoeking naar eigen zeggen geen gebruik meer maakte van de slaapkamer, omdat dat, wat daar ook van zij, niet wegneemt dat hij alsnog toegang had tot de slaapkamer.
Het middel faalt.
6 Afronding
Het eerste en tweede middel falen. Beide middelen gaan over het bewijs van een feit waarvan de verdachte in eerste aanleg is vrijgesproken. Afdoening op de voet van art. 81 lid 1 RO ligt daarom niet voor de hand niet voor de hand. Het derde middel faalt en kan worden afgedaan met de aan art. 81 lid 1 RO ontleende motivering.
Ambtshalve heb ik geen gronden aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden uitspraak aanleiding behoren te geven.
Deze conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep.
De Procureur-Generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden
AG