Vervolgings-EAB Roemenië. Overlevering toegestaan. Grondslag en inhoud van het EAB. Duidelijk dat de…

Standpunt van de raadsvrouw

De raadsvrouw heeft verzocht om de behandeling van de zaak aan te houden om nadere informatie op te vragen bij de uitvaardigende justitiële autoriteit over de aard van de beslissing die aan dit EAB ten grondslag ligt. Daartoe heeft de raadsvrouw aangevoerd dat het onduidelijk is of het gaat om een overlevering ten behoeve van een vervolging of ten behoeve van de tenuitvoerlegging van een opgelegde straf. Het EAB vermeldt immers enerzijds dat het is uitgevaardigd met als doel de executie van een “pretrial arrest warrant’. Anderzijds staat in de aanhef van het EAB onder meer “I request that the person mentioned below be arrested and surrendered to the judicial authorities for the execution of a custodial sentence”.

Standpunt van de officier van justitie

Volgens de officier van justitie gaat het om een overlevering ten behoeve van een vervolging. Op de eerste pagina van het EAB staat immers dat overlevering wordt verzocht voor een "arrest for a period of 30 days, starting from the date of enforcement of the preventive arrest warrant". De officier van justitie heeft hieruit afgeleid dat er in Roemenië een preventive arrest warrant is uitgevaardigd op basis waarvan vervolgens een EAB is uitgevaardigd. Dat in dit verband wordt gesproken over een termijn voor de voorlopige hechtenis van 30 dagen, acht de officier van justitie niet ongebruikelijk. Ook in Nederland is het gebruikelijk dat er termijnen worden verbonden aan de duur van de voorlopige hechtenis. Volgens de officier van justitie blijkt voldoende duidelijk uit het EAB dat het in de onderhavige zaak om vervolging van twee strafbare feiten gaat, te weten rijden zonder geldig rijbewijs en rijden onder invloed van alcohol. Subsidiair heeft de officier van justitie verzocht om de antwoorden op de reeds gestelde vragen aan de uitvaardigende justitiële autoriteit af te wachten.

Artikel 2, tweede lid, onder c, OLW schrijft voor dat het EAB de vermelding moet bevatten van een voor tenuitvoerlegging vatbaar vonnis, een aanhoudingsbevel of een andere voor tenuitvoerlegging vatbare gelijkwaardige rechterlijke beslissing.

Uit het EAB blijkt dat overlevering wordt verzocht voor een "arrest for a period of 30 days, starting from the date of enforcement of the preventive arrest warrant”. Voorts blijkt uit onderdeel b) van het EAB dat daaraan een “Preventive Arrest Warrant” ten grondslag ligt. Bij het kopje “enforceable judgment” is N/A (not applicable) ingevuld. Ook het onderdeel waarin de duur van de opgelegde vrijheidsstraf dient te worden vermeld is oningevuld gebleven. Wel bevat het EAB informatie over de maximale duur van de eventueel op te leggen straffen voor de feiten waarvoor de overlevering wordt gezocht en die in onderdeel e) van het EAB worden omschreven. Naar het oordeel van de rechtbank is derhalve duidelijk dat de overlevering wordt verzocht ten behoeve van een vervolging en dat aan het EAB geen voor tenuitvoerlegging vatbaar vonnis, maar een aanhoudingsbevel ten grondslag ligt. De rechtbank verwerpt het verweer van de raadsvrouw.

Gelet op het voorgaande komt de rechtbank niet toe aan de bespreking van het subsidiaire verweer van de raadsvrouw dat ziet op artikel 12 OLW.

De rechtbank heeft eerder vastgesteld dat uit de algemene detentieomstandigheden in Roemenië een algemeen reëel gevaar van onmenselijke of vernederende behandeling in de zin van artikel 4 Handvest van de grondrechten van de EU (Handvest) voortvloeit voor personen die in een Roemeense penitentiaire instelling worden gedetineerd, met name vanwege de overbevolking in de penitentiaire instellingen.

Bij brief van 5 oktober 2026 heeft the Chief Commissioner of Prison Police, Deputy Director General de volgende garantie gegeven:

“(…) B. Custody within the prison system while remanded in custody pending trial

Therefore, should the person concerned, [de opgeëiste persoon], be transferred to Romania and placed in prison custody for the purpose of serving the remand in custody order panding (de rechtbank leest: pending) trial, he will most likely be held at Märgineni Prison for the purpose of being brought before the court at the hearings scheduled by the judicial authorities in Prahova County, namely Ploiesti District Court, for which summonses have been issued in his name.

(...)

The person concerned, [de opgeëiste persoon], will be provided with a minimum individual living space of 3 square metres throughout the period of imprisonment, except when assigned to the open regime, during which period he will be provided with 4 square metres, including the bed and associated furniture, but excluding the space allocated to the sanitary facilities. (...)”

Standpunt van de raadsvrouw

De raadsvrouw heeft primair verzocht om de beslissing over de overlevering op grond van artikel 11, tweede lid, OLW aan te houden om aan de uitvaardigende justitiële autoriteit informatie te vragen over de detentieomstandigheden in de penitentiaire inrichting waar de opgeëiste persoon na overlevering terecht zal komen. Hoewel door de Roemeense autoriteiten een detentiegarantie is verstrekt, neemt de garantie het eerder vastgestelde algemene reële gevaar van een onmenselijke of vernederende behandeling voor de opgeëiste persoon niet weg. Daartoe heeft de raadsvrouw gewezen op het rapport van the European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment (CPT) van 3 september 2026. Hieruit volgt dat dat de gevangenissen op 119,5% van hun capaciteit werken en dat voorlopige hechtenis- en opnameafdelingen doorgaans het zwaarst overbevolkt waren waardoor voorlopig gehechten in de gevangenis in Botoșani slechts een cel van 2,57 m2 per persoon ter beschikking hebben. Voorts heeft de opgeëiste persoon gesteld dat hij uit eigen ervaring weet dat de detentieomstandigheden in de gevangenis van Märgineni niet humaan zijn. Bovendien heeft hij geen gebruik kunnen maken van de voorzieningen in het zogenoemde “closed regime”.

Standpunt van de officier van justitie

Volgens de officier van justitie staat artikel 11 OLW niet aan de overlevering in de weg. Daartoe heeft de officier van justitie zich, onder verwijzing van een uitspraak van deze rechtbank, op het standpunt gesteld dat de verstrekte individuele detentiegarantie volstaat. De opgeëiste persoon wordt aanvankelijk in de gevangenis van Märgineni geplaatst en vervolgens, indien hij onherroepelijk wordt veroordeeld, geplaatst in een gesloten regime in de gevangenis van Märgineni. Het door de raadsvrouw geschetste beeld bevestigt weliswaar het eerder vastgestelde algemene reële gevaar van een onmenselijke of vernederende behandeling, maar met de verstrekte individuele garantie is dit algemene gevaar voor de opgeëiste persoon weggenomen. Er is geen informatie voorhanden waaruit blijkt dat getwijfeld moet worden of de verstrekte individuele garantie niet kan worden nageleefd. De enkele verklaring van de opgeëiste persoon over zijn detentie in het verleden in Roemenië doet daar niet aan af.

De rechtbank overweegt dat zij gelet op het arrest Generalstaatsanwaltschaft (detentieomstandigheden in Hongarije) van het Hof van Justitie van de Europese Unie uitsluitend de detentieomstandigheden dient te onderzoeken in de penitentiaire inrichting(en) waar de opgeëiste persoon, volgens de informatie waarover zij beschikt, naar alle waarschijnlijkheid zal worden gedetineerd, mede op tijdelijke of voorlopige basis.

Uit de aanvullende informatie van de Roemeense autoriteiten van 5 oktober 2026, leidt de rechtbank af dat de opgeëiste persoon hoogstwaarschijnlijk na zijn overlevering in het kader van zijn voorlopige hechtenis en in afwachting van het proces in de gevangenis van Märgineni zal worden geplaatst. Nu uit de aanvullende informatie niet blijkt dat de opgeëiste persoon daar aanvankelijk slechts voor (zeer) korte duur zal worden gedetineerd, moet de rechtbank alleen de detentieomstandigheden in de gevangenis van Märgineni onderzoeken.

Aan de hand van een globale beoordeling van alle gegevens waarover zij beschikt, gaat de rechtbank uit van de geboden zekerheid in voorgaande garantie. De rechtbank is, gelet op de op 5 oktober afgegeven garantie, van oordeel dat er voor de opgeëiste persoon na overlevering geen reëel gevaar bestaat van een onmenselijke of vernederende behandeling in de zin van artikel 4 Handvest. Het algemene gevaar, dat de rechtbank ten aanzien van de detentieomstandigheden in Roemeense penitentiaire inrichtingen heeft aangenomen, wordt door de garantie immers uitgesloten ten aanzien van de opgeëiste persoon, nu voor hem in de gevangenis van Märgineni een persoonlijke ruimte van minimaal drie m2 (exclusief sanitaire voorzieningen) wordt gegarandeerd.

Verder stelt de rechtbank vast dat het door de raadsvrouw aangehaalde CPT-rapport van 3 september 2026 een bevestiging vormt van het reeds aangenomen reëel gevaar van onmenselijke of vernederende behandeling vanwege de algemene detentieomstandigheden in Roemenië, in het bijzonder vanwege de overbevolking, voor volwassen gedetineerden. De rechtbank ziet in het CPT-rapport dan ook geen aanleiding om te concluderen dat de verstrekte individuele garantie niet (meer) voldoende is. De enkele verklaring van de opgeëiste persoon kan niet als een zodanig gegeven worden beschouwd. De detentieomstandigheden vormen daarom geen beletsel voor de overlevering. Het verweer van de raadsvrouw wordt verworpen.