Vreemdelingenrecht

De voorzieningenrechter ziet voorshands geen aanleiding voor het oordeel dat tijdelijke bescherming niet…

Rechtbank Den Haag, 3 november 2026

Zaakgegevens

Op 3 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in een voorlopige voorziening uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
's-Hertogenbosch
Datum uitspraak
3 november 2026
Datum publicatie
6 november 2026
Zaaknummer
26.652
Procedure
Voorlopige voorziening
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:32734
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

De voorzieningenrechter ziet voorshands geen aanleiding voor het oordeel dat tijdelijke bescherming niet achtereenvolgens door verschillende lidstaten kan worden verleend

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats ‘s-Hertogenbosch

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.65200 HERSTELUITSPRAAK


uitspraak van de voorzieningenrechter in de zaak tussen

[verzoekster], V-nummer: [nummer], verzoekster

(gemachtigde: mr. C.E. van Diepen),

en

de minister van Asiel en Migratie,

(gemachtigde: ).

Samenvatting

1. Deze uitspraak op het verzoek om een voorlopige voorziening gaat over de afwijzing van de aanvraag van verzoekster om in Nederland te verblijven onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (de Richtlijn). Verzoekster is het hier niet mee eens. Zij verzoekt daarom om een voorlopige voorziening en voert daartoe een aantal gronden aan. De voorzieningenrechter beoordeelt bij de vraag of hij een voorlopige voorziening zal treffen of het bezwaar een redelijke kans van slagen heeft. Dat kan een reden zijn om het bestreden besluit te schorsen. Deze vraag beantwoordt hij aan de hand van de gronden van verzoekster.

1.1.

De voorzieningenrechter wijst in deze uitspraak het verzoek toe. Hierna legt de voorzieningenrechter uit hoe hij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Procesverloop

2. Verzoekster heeft op 23 oktober 2026 een aanvraag ingediend om in Nederland te verblijven onder de Richtlijn. De minister heeft deze aanvraag met het besluit van 23 oktober 2026 afgewezen.

2.1.

De locatiecoördinator Opvang en Migratie van de gemeente [gemeente] heeft verzoekster aangezegd de opvang waar zij verblijft uiterlijk vrijdag 30 oktober 2026 om 12.00 uur te verlaten.

2.2.

Verzoekster heeft tegen het besluit van de minister van 23 oktober 2026 bezwaar gemaakt en gelet op het bericht van de opvanglocatie de voorzieningenrechter gevraagd om een voorlopige voorziening te treffen.

Totstandkoming van het besluit

3. Verzoekster is geboren op [geboortedag] 2005 en heeft de Oekraïense nationaliteit.

3.1.

Na het uitbreken van de oorlog in 2022 is verzoekster naar Duitsland gegaan en heeft daar tijdelijke bescherming gehad. Niet is in geschil dat de tijdelijke bescherming in Duitsland inmiddels is geëindigd.

3.2.

Op 23 oktober 2026 heeft verzoekster in Nederland de hier aan de orde zijnde aanvraag ingediend.

3.3.

Wat er verder is gebeurd staat onder het kopje ‘procesverloop’.

Beoordeling door de voorzieningenrechter

4. Op grond van artikel 8:81, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) kan, indien tegen een besluit bij de bestuursrechter beroep is ingesteld dan wel, voorafgaand aan een mogelijk beroep bij de bestuursrechter, bezwaar is gemaakt of administratief beroep is ingesteld, de voorzieningenrechter van de bestuursrechter die bevoegd is of kan worden in de hoofdzaak, op verzoek een voorlopige voorziening treffen indien onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen, dat vereist.

Spoedeisend belang

4.1.

Op grond van 8:83, vierde lid, van de Awb kan de voorzieningenrechter, indien onverwijlde spoed dat vereist en partijen daardoor niet in hun belangen worden geschaad, uitspraak doen zonder dat partijen worden uitgenodigd om op een zitting te verschijnen.

4.2.

De voorzieningenrechter ziet aanleiding om van deze bevoegdheid gebruik te maken, nu aan verzoekster is meegedeeld dat zij als gevolg van het bestreden besluit uiterlijk op 30 oktober 2026 de gemeentelijke opvang moeten verlaten. Gelet hierop is sprake van onverwijlde spoed.

De standpunten van partijen

5. Volgens de minister komt verzoekster niet in aanmerking voor verblijf in Nederland onder de Richtlijn, omdat verzoekster eerder verblijfsrecht onder de Richtlijn heeft gehad in Duitsland. Volgens de minister heeft de Nederlandse overheid besloten dat personen die op of na 15 juni 2026 tijdelijke bescherming in Nederland aanvragen en in een andere lidstaat tijdelijke bescherming hebben of hebben gehad niet in aanmerking komen voor verblijfsrecht onder de Richtlijn in Nederland. Dit heeft de minister vastgelegd in het IB 2026/20. Dat verzoekster een relatie heeft met een persoon die wel tijdelijke bescherming geniet in Nederland, maakt niet dat verzoekster ook onder de Richtlijn valt. Ook heeft verzoekster volgens de minister verklaard geen gezinslid te zijn van een persoon die tijdelijke bescherming geniet in Nederland.

5.1.

In de gronden van haar verzoek heeft verzoekster aangevoerd dat de minister ten onrechte heeft geconcludeerd dat zij niet onder de Richtlijn valt. Verzoekster is in 2022 naar Duitsland gegaan, maar is in december 2023 weer teruggekeerd naar Oekraïne. De tijdelijke bescherming in Duitsland is toen beëindigd. Op 10 oktober 2026 is verzoekster naar Nederland gereisd en heeft zij op 23 oktober 2026 haar aanvraag ingediend. Volgens verzoekster is het bestreden besluit onrechtmatig genomen. De Europese regelgeving biedt volgens haar geen aanknopingspunten voor een weigering als de tijdelijke bescherming in de andere lidstaat al is geëindigd. Ook is het bestreden besluit volgens verzoekster in strijd met het verbod van detournement de pouvoir. De bevoegdheid tot afwijzing van een verzoek om tijdelijke bescherming is uitsluitend verleend met het oog op het voorkomen van dubbele, gelijktijdige bescherming. Volgens verzoekster is de aanleiding van het door de minister gevoerde beleid echter niet het voorkomen van dubbele bescherming, maar het verminderen van de instroom van ontheemden in de Nederlandse gemeentelijke opvang, ongeacht of zij elders nog bescherming genieten. Dit doel valt volgens verzoekster buiten de reikwijdte van de verleende bevoegdheid.

Het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter

6. Niet is in geschil dat verzoekster op het moment van de aanvraag in Nederland op 23 oktober 2026 geen tijdelijke bescherming meer had in Duitsland.

6.1.

De minister heeft de afwijzing van de aanvraag van verzoekster gebaseerd op overweging 4 van het Uitvoeringsbesluit 2025/1460 van 15 juli 2025. Daaruit blijkt dat een persoon slechts in één lidstaat tegelijk de aan tijdelijke bescherming verbonden rechten kan genieten. Daarom moeten de lidstaten, om ervoor te zorgen dat dat beginsel wordt geëerbiedigd en om meerdere registraties voor tijdelijke bescherming te voorkomen, verzoeken om een verblijfsvergunning op basis van artikel 8, lid 1, van Richtlijn 2001/55/EG afwijzen wanneer duidelijk is dat de betrokken persoon op die basis reeds een verblijfsvergunning in een andere lidstaat heeft verkregen.

6.2.

De keuze om mensen die op of na 15 juni 2026 tijdelijke bescherming in Nederland aanvragen en in een andere lidstaat tijdelijke bescherming hebben of hebben gehad niet in aanmerking te brengen voor verblijfsrecht onder de Richtlijn in Nederland heeft de minister neergelegd in het IB 2026/20. Hierin is opgenomen”

“De opvang zit vol en tegelijkertijd zijn er signalen dat ontheemden in meerdere lidstaten staan geregistreerd voor tijdelijke bescherming. Dat is niet de bedoeling en ondermijnt het draagvlak voor opvang van ontheemden. De IND gaat daarom, in opdracht van de Minister van Asiel en Migratie, personen weigeren die reeds elders in de EU tijdelijke bescherming hebben gekregen.

(…)

RTB-aanvragen van personen die op het moment van toetsen al tijdelijke bescherming hebben gekregen in een andere lidstaat worden afgewezen. Het is daarbij irrelevant of de tijdelijke beschermingsstatus nog actueel is (…)”

6.3.

De minister heeft allereerst niet inzichtelijk gemaakt hoe het beleid zoals neergelegd in IB 2026/20 zich verhoudt tot het Uitvoeringsbesluit 2025/1460. In het Uitvoeringsbesluit is enkel vastgelegd dat een persoon slechts in één lidstaat tegelijk tijdelijke bescherming kan krijgen. In het verweerschrift heeft de minister zich op het standpunt gesteld dat in Europees verband is afgesproken dat de tijdelijke bescherming nationaalrechtelijk wordt verleend en niet dat begunstigden na toekenning van een tijdelijke beschermde status de keus hebben om zich met die status elders in de Eu te vestigen. Volgens de minister is er bij verlening van tijdelijke bescherming geen vrije domiciliekeuze en is het niet zo dat de beleidsvoorwaarden zoals de minister die nu hanteert niet in overeenstemming zijn met de Richtlijn en het Uitvoeringsbesluit.

De voorzieningenrechter volgt de minister hierin niet. De tekst van het Uitvoeringsbesluit verzet zich er niet tegen dat eerst tijdelijke bescherming in de ene lidstaat wordt verleend en na beëindiging daarvan tijdelijke bescherming in een andere lidstaat. In het Uitvoeringsbesluit wordt onder overweging 4 verwezen naar het arrest Krasiliva. Onder punt 30 van dit arrest is overwogen dat het de autoriteiten van een lidstaat vrijstaat om in het kader van de behandeling van een dergelijke aanvraag na te gaan of de personen die een verblijfstitel als bedoeld in artikel 8, lid 1, van richtlijn 2001/55 aanvragen, behoren tot de in artikel 2 van Uitvoeringsbesluit 2022/382 bedoelde categorieën van personen en tijdelijke bescherming genieten, en of zij reeds een verblijfstitel in een andere lidstaat hebben verkregen. Ook dit arrest biedt er geen aanknopingspunten voor dat de Richtlijn en het Uitvoeringsbesluit zich verzetten tegen tijdelijke bescherming door twee lidstaten, zolang die bescherming maar niet gelijktijdig wordt geboden.

6.4.

Verder lijkt de werkwijze van de minister ook in strijd met de nog geldende Werkinstructie (WI) 2025/6 van de minister. In die WI is opgenomen:

“De lidstaten zijn overeengekomen dat een tijdelijk beschermde niet wordt teruggestuurd naar een lidstaat van eerder verblijf. Dit betekent dat als een ander EU-land al tijdelijke bescherming heeft verleend maar de ontheemde besluit zich toch in Nederland te vestigen, hij niet hoeft terug te keren naar het land dat hem tijdelijke bescherming heeft verleend. Nederland zal dan zijn eigen beoordeling van de RTB moeten doen. Dat een ander land de ontheemde tijdelijke bescherming heeft gegeven, betekent niet dat Nederland dit ook moet doen. Als de tijdelijke bescherming wel wordt gegeven, zal het andere EU-land de tijdelijke bescherming moeten beëindigen. Een ontheemde kan dus maar in één lidstaat op een specifiek moment tijdelijke bescherming hebben.”

6.5.

Gelet op het voorgaande komt de voorzieningenrechter tot het voorlopig oordeel dat zowel het Uitvoeringsbesluit 2025/1460 als het arrest Krasivila zich niet verzetten tegen het eerst bescherming verlenen door de ene lidstaat en het na beëindiging daarvan verlenen van tijdelijke bescherming in een andere lidstaat. Ook is niet duidelijk geworden hoe de weigering van de minister om verzoekster tijdelijke bescherming in Nederland te bieden zich verhoudt tot WI 2025/6. De voorzieningenrechter is daarom van oordeel dat niet gezegd kan worden dat het bezwaar van verzoekster geen redelijke kans van slagen heeft. De voorzieningenrechter zal het verzoek om voorlopige voorziening daarom toewijzen. Wat verzoekster voor het overige heeft aangevoerd behoeft daarom geen bespreking meer.

Conclusie en gevolgen

7. De voorzieningenrechter wijst het verzoek toe en treft de voorlopige voorziening dat het besluit van 23 oktober 2026 is geschorst tot zes weken na bekendmaking van de beslissing op bezwaar. Het gevolg van toewijzing van het verzoek is dat de uitzetting van verzoekster wordt verboden tot zes weken na bekendmaking van de beslissing op bezwaar. Verder moeten de aan verzoeker geboden gemeentelijke opvang en voorzieningen worden voortgezet voor die periode en is het verzoeker toegestaan werkzaamheden te verrichten zonder dat daarvoor een tewerkstellingsvergunning is vereist.

7.1.

Er bestaat in dit geval aanleiding voor een proceskostenvergoeding. De minister moet deze vergoeding betalen. De vergoeding is met toepassing van het Besluit proceskosten bestuursrecht als volgt berekend. Voor de rechtsbijstand door een gemachtigde krijgt verzoekster een vast bedrag per proceshandeling. De gemachtigde heeft het verzoekschrift ingediend. Elke proceshandeling heeft een waarde van € 934,-. De vergoeding bedraagt dan in totaal € 934,-.

Beslissing

De voorzieningenrechter:

- schorst het primaire besluit tot zes weken na bekendmaking van de beslissing op bezwaar;

- bepaalt dat verzoekster wordt behandeld als ware zij begunstigde van tijdelijke bescherming op grond van de RTB en bepaalt dat de verstrekte voorzieningen en rechten worden gecontinueerd tot 6 weken na bekendmaking van de beslissing op bezwaar;

- veroordeelt de minister tot betaling van € 934,- aan proceskosten aan verzoekster.

Deze uitspraak is gedaan door mr. A.F.C.J. Mosheuvel, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van drs. J.A. Habraken, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op: 30 oktober 2026.

Deze hersteluitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op: 3 november 2026.

Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.

Deze hersteluitspraak bevat de correctie van twee omissies onder het kopje ‘conclusie en gevolgen’ en in het dictum van de uitspraak van 30 oktober 2026 in zaak NL26.65200. Richtlijn 2001/55/EG Informatiebericht 2026/20 Nieuwe weigerings- en beëindigingsbevoegdheid RTB (tijdelijke bescherming in andere EU-lidstaat). Uitvoeringsbesluit (EU) 2025/1460 van de Raad van 15 juli 2025 tot verlenging van de tijdelijke bescherming die is ingevoerd bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 De laatste twee volzinnen van rechtsoverweging 7 zijn toegevoegd in deze hersteluitspraak. Het tweede gedachtenstreepje van het dictum is toegevoegd in deze hersteluitspraak.