Verbintenissenrecht
Civiel recht, kort geding, overheidszaak, verbintenissenrecht Procedure over de vraag of de tenuitvoerlegging…
Rechtbank Den Haag, 29 september 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:32714 · Rechtbank Den Haag · 29 september 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/civiel-recht/verbintenissenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-32714
Zaakgegevens
Op 29 september 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over verbintenissenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Den Haag
- Datum uitspraak
- 29 september 2026
- Datum publicatie
- 6 november 2026
- Zaaknummer
- C/09/712689 / KG ZA 26/997
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Verbintenissenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. N. Claassen, mr. T.J. Crom
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:32714
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Civiel recht, kort geding, overheidszaak, verbintenissenrecht
Procedure over de vraag of de tenuitvoerlegging van een gevangenisstraf is verjaard. De vordering van eiser om de tenuitvoerlegging te staken wordt afgewezen. Na erkenning van een in België gewezen vonnis zijn op de tenuitvoerlegging van de straf de Nederlandse regels van toepassing. De Belgische verjaringsregels zijn niet van toepassing.
Uitspraak
Rechtbank den haag
Team handel - voorzieningenrechter
zaak- / rolnummer: C/09/712689 / KG ZA 26/997
Vonnis in kort geding van 29 september 2026
in de zaak van
[eiser] te [woonplaats],
eiser, hierna te noemen: [eiser],
advocaat: mr. N. Claassen,
tegen:
DE STAAT DER NEDERLANDEN (Ministerie van Justitie en Veiligheid) te Den Haag,
gedaagde, hierna te noemen: de Staat,
advocaat: mr. T.J. Crom.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 17 september 2026 met producties 1 tot en met 13;
- de op 22 september 2026 overgelegde aanvullende producties 13 en 14;
- de akte wijziging eis van 23 september 2026 met de nadere productie 15 van de zijde van [eiser];
- de door de Staat overgelegde pleitnotities.
Op 23 september 2026 heeft de mondelinge behandeling van de zaak plaatsgevonden.
2 De feiten
Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting wordt in dit geding van het volgende uitgegaan.
De rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen te België heeft bij vonnis van 29 juli 2021 (hierna ook: het vonnis) [eiser] een gevangenisstraf opgelegd voor de duur van drie jaren.
[eiser] heeft zijn vaste woon- en verblijfplaats in Nederland. Hij is aanvankelijk, met het oog op zijn vervolging, overgeleverd aan België. Daar heeft hij ook in voorlopige hechtenis gezeten.
Op 9 augustus 2022 is door het Openbaar Ministerie in België aan [eiser] een zogenoemd gevangenisbriefje overhandigd waarin onder meer staat: “gevangenisstraf van 3 jaar” en “verjaring van deze straf op 29 augustus 2026”.
De procureur des Konings Antwerpen heeft op 31 augustus 2023 op grond van het Kaderbesluit 2008/909/JBZ (hierna: het Kaderbesluit) de Nederlandse autoriteiten verzocht om het vonnis te erkennen en in te staan voor de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf. Als bijlage bij het verzoek is een certificaat als bedoeld in artikel 4 van het Kaderbesluit gevoegd (hierna: het Certificaat). Daarop staat onder meer dat het vonnis op 31 augustus 2021 definitief is geworden. Onder l van het Certificaat staat het volgende:
“l) Andere voor de zaak relevante omstandigheden (facultatieve informatie):
De straf verjaart ten vroegste op 31/08/2026.
De verjaring van de straf wordt door de aanhouding van de veroordeelde gestuit (artikel 96 Strafwetboek).”
In bijlage II van het Certificaat (Kennisgeving aan de gevonniste persoon) staat onder meer dat de tenuitvoerlegging van de sanctie wordt beheerst door het recht van Nederland (tenuitvoerleggingsstaat)..
Op 12 januari 2024 heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden overeenkomstig artikel 2:11 van de WETVVS geoordeeld dat:
-
er geen gronden zijn om erkenning van de uitspraak te weigeren;
-
de feiten waarvoor de ten uitvoer te leggen vrijheidsbenemende sanctie is opgelegd ook naar Nederlands recht strafbaar zijn en strafbare feiten opleveren en
-
er geen wettelijke gronden zijn tot aanpassing van de opgelegde vrijheidsbenemende sanctie.
Op 24 januari 2024 heeft de minister van Justitie en Veiligheid positief beslist op het verzoek van de procureur des Konings Antwerpen. Het vonnis is erkend en de gevangenisstraf zal worden voortgezet in Nederland.
Het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) heeft bij brief van 25 juni 2026 [eiser] opgeroepen zich op 30 september 2026 om 10.00 uur te melden bij de Penitentiaire Inrichting (PI) [plaats], voor het ondergaan van zijn gevangenisstraf.
Bij e-mail van 31 augustus 2026 heeft de advocaat van Maikoui de landsadvocaat aangeschreven en de Staat gesommeerd de tenuitvoerlegging van de bij vonnis van 29 juli 2021 aan [eiser] opgelegde vrijheidsstraf, waaronder de meldplicht van 30 september 2026, met onmiddellijke ingang te staken en gestaakt te houden. Een reactie daarop is uitgebleven.
De advocaat van [eiser] in België heeft het Parket van de procureur des Konings Antwerpen gevraagd schriftelijk te bevestigen dat de gevangenisstraf van [eiser] naar Belgisch recht is verjaard en niet langer ten uitvoer kan worden gelegd.
3 Het geschil
[eiser] vordert na wijziging van eis dat de voorzieningenrechter bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:
( I) de Staat gebiedt om met onmiddellijke ingang de tenuitvoerlegging van de bij vonnis van de rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen, van 29 juli 2021 aan [eiser] opgelegde en door de Staat bij brief van 24 januari 2024 overgenomen vrijheidsstraf, te staken en gestaakt te houden, waaronder begrepen het buiten werking stellen van de meldplicht van 30 september 2026 en het achterwege laten van iedere aanhouding of vrijheidsbeneming van [eiser] uit hoofde van die straf;
-
subsidiair een en ander totdat de bevoegde Belgische autoriteit schriftelijk en ondubbelzinnig heeft medegedeeld of de bij vonnis van 29 juli 2021 opgelegde straf naar Belgisch recht nog voor tenuitvoerlegging vatbaar is;
-
meer subsidiair totdat het Hof van Justitie van de Europese Unie dan wel (subsidiair) de Hoge Raad de navolgende prejudiciële vraag heeft beantwoord en in de onderhavige procedure, met inachtneming van dat antwoord, nader is beslist:
“Dient artikel 17, lid 1, van kaderbesluit 2008/909/JBZ zo uitgelegd te worden dat het de tenuitvoerleggingsstaat toestaat om, door toepassing van de voorwaarden van zijn nationale recht, te oordelen dat de straf nog niet is verjaard en kan worden uitgevoerd wanneer de straf overeenkomstig het recht van de beslissingsstaat inmiddels verjaard is?”,
althans een door de voorzieningenrechter in goede justitie te bepalen prejudiciële vraag;
( II) meest subsidiair in deze zaak een voorziening treft die de voorzieningenrechter in goede justitie zal vermenen te behoren;
( III) en de Staat veroordeelt in de kosten van het geding, de nakosten daaronder begrepen.
Daartoe voert [eiser] – samengevat – het volgende aan. De in 2021 aan [eiser] opgelegde gevangenisstraf mag niet meer ten uitvoer worden gelegd omdat deze naar Belgisch recht is verjaard. Op de aan [eiser] opgelegde straf zijn de Belgische verjaringsregels van toepassing, zoals volgt uit het overgelegde Certificaat en het aan hem uitgereikte gevangenisbriefje. Zou dit niet het geval zijn en zou de Nederlandse verjaringstermijn gelden, dan zou sprake zijn van een ontoelaatbare verzwaring van de eerder opgelegde straf. Vanwege de verjaring is de Staat gehouden de tenuitvoerlegging te staken, zo nodig totdat de bevoegde Belgische autoriteit heeft meegedeeld of de straf nog naar Belgisch recht voor tenuitvoerlegging vatbaar is, of totdat het Hof van Justitie van de Europese Unie dan wel subsidiair de Hoge Raad zich heeft uitgelaten over de uitleg van artikel 17 Kaderbesluit.
De Staat voert verweer, dat hierna, voor zover nodig, zal worden besproken.
4 De beoordeling van het geschil
De beslissing in het kort
De vorderingen van [eiser] zijn gebaseerd op de stelling dat de gevangenisstraf die hem op 29 juli 2021 in België is opgelegd niet meer ten uitvoer mag worden gelegd omdat die straf is verjaard. De voorzieningenrechter volgt [eiser] daarin niet. Daarbij is van belang dat het niet zozeer gaat om verjaring van de opgelegde straf, maar om verjaring van het recht om de opgelegde straf ten uitvoer te leggen.
Tussen partijen is niet in geschil dat naar Belgisch recht de gevangenisstraf die aan [eiser] is opgelegd niet meer ten uitvoer kan worden gelegd tenzij de verjaring daarvan is gestuit vóór 31 augustus 2026. Maar na de erkenning van het vonnis door Nederland in 2024 zijn op de tenuitvoerlegging van de straf de Nederlandse regels van toepassing. Daartoe behoren ook de Nederlandse regels over verjaring van het recht om de straf ten uitvoer te leggen en de regels over stuiting van de verjaring. Volgens die regels mag de straf nog ten uitvoer gelegd worden. De vorderingen worden daarom afgewezen. Hieronder wordt dat verder uitgelegd.
Tenuitvoerlegging straf volgens Nederlands recht
Tussen partijen is in geschil of na de erkenning van het vonnis, de Belgische verjaringstermijn (nog) geldt voor de straf die nu door Nederland ten uitvoer wordt gelegd.
[eiser] meent dat dit het geval is omdat die termijn, kort gezegd, verbonden is aan de hem opgelegde gevangenisstraf. Hij heeft erop gewezen dat in het Certificaat bij het verzoek van de Belgische autoriteit om het vonnis te erkennen en de vrijheidsstraf in Nederland ten uitvoer te leggen expliciet staat dat de straf ten vroegste verjaart op 31 augustus 2026 en dat verjaring wordt gestuit door aanhouding. [eiser] wijst er verder op dat de in België opgelegde straf niet is aangepast. Als na overname door Nederland een langere verjaringstermijn geldt, is in feite sprake van een zwaardere straf. [eiser] heeft verder aangevoerd dat hij erop mocht vertrouwen dat de straf na 31 augustus 2026 niet meer zou worden uitgevoerd.
De Staat voert aan dat na erkenning van het vonnis door Nederland er voor wat betreft de tenuitvoerlegging geen verschil meer is met Nederlandse vonnissen. Door de overname is sprake van een Nederlandse straf waarvan de tenuitvoerlegging wordt beheerst door het Nederlandse recht. De Staat wijst op artikel 2:15 eerste lid WETVVS (waarmee artikel 17 eerste lid van het Kaderbesluit is geïmplementeerd) op grond waarvan geldt dat een vonnis na erkenning overeenkomstig de regels van het Nederlandse recht ten uitvoer wordt gelegd. Volgens de Staat gelden daarom ook de verjaringsregels van Nederland.
Het betoog van de Staat vindt steun in het arrest van de Hoge Raad van 14 februari 2017 (ECLI:NL:HR:2017:243) met conclusie van 17 januari 2017 (ECLI:NL:PHR:2017:65) over de executieverjaring op grond van de toenmalige Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen (Wots). Daarom is naar het oordeel van de voorzieningenrechter voldoende aannemelijk dat de bevoegdheid om de straf ten uitvoer te leggen wordt beheerst door Nederlands recht. Naar Nederlands recht is de bevoegdheid om de [eiser] opgelegde straf ten uitvoer te leggen nog niet verjaard. Van een (verboden) verzwaring van de opgelegde straf is geen sprake omdat de verjaringsregels geen onderdeel zijn van de opgelegde straf.
Daarbij overweegt de voorzieningenrechter dat de opmerking over de verjaringstermijn in het Certificaat geen steun biedt aan de stelling dat de verjaringstermijn deel uitmaakt van de straf. Het is een opmerking van de Belgische autoriteit bij het verzoek aan Nederland om de tenuitvoerlegging van de straf over te nemen en bij de beoordeling van zo’n verzoek is van belang dat duidelijk is dat de verjaringstermijn voor de tenuitvoerlegging nog niet is verstreken. [eiser] kan aan die opmerking niet het vertrouwen hebben ontleend dat na erkenning van het vonnis en overname van de straf dezelfde verjaringstermijn zou gelden. Ook het hem in 2022 uitgereikte gevangenisbriefje leidt niet tot die conclusie omdat de straf daarna is overgenomen door Nederland.
Of juist is, zoals [eiser] de Belgische autoriteiten heeft gevraagd te bevestigen, dat de straf naar Belgisch recht niet meer ten uitvoer gelegd kan worden is in het licht van het voorgaande niet van belang. Evenmin is naar het oordeel van de voorzieningenrechter sprake van een rechtsvraag waarover vragen moeten worden gesteld aan de Hoge Raad of het Hof van Justitie. Er is dan ook geen aanleiding om – zoals subsidiair en meer subsidiair gevorderd - in afwachting van uitsluitsel daarover of een uitspraak van het Hof of de Hoge Raad een voorziening te treffen.
Voor het treffen van een andersoortige voorziening bestaat evenmin aanleiding. Daarvoor is van belang dat [eiser] in juni 2026 werd opgeroepen om zich te melden en dus ruim vóór 31 augustus 2026 wist dat hij de gevangenisstraf volgens het CJIB moest gaan uitzitten. Dat hij er niettemin op vertrouwde en erop mocht vertrouwen dat het recht om de straf ten uitvoer te leggen eind augustus 2026 zou zijn verjaard tenzij hij daarvoor nog zou worden aangehouden, is niet aannemelijk geworden.
[eiser] is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van de Staat worden begroot op:
- griffierecht € 735
- salaris advocaat € 1.177
- nakosten € 189 (plus de verhoging zoals vermeld in de
beslissing)
Totaal € 2.101
De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.
5 De beslissing
De voorzieningenrechter:
wijst de vorderingen af;
veroordeelt [eiser] in de proceskosten van de Staat van € 2.101, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe. Als [eiser] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend, dan moet hij € 98 extra betalen, plus de kosten van betekening;
veroordeelt [eiser] in de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 Burgerlijk Wetboek over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn voldaan;
verklaart deze kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. P. Dondorp en in het openbaar uitgesproken op 29 september 2026.
ddg