Bestuurders van stichting aansprakelijk voor verdwenen subsidiegeld? Tijdig verjaring gestuit? Rectificatie…

Bij besluit van 4 december 2012 hebben de Gedeputeerde Staten van Gelderland voor het project ‘Atletiekschool Overstag’ aan ASN een subsidie verstrekt van € 20.000,-. In het besluit staat:

“Activiteiten

U ontvangt subsidie voor de volgende activiteiten:

? Het oprichten van een talentencentra om het topatletiekklimaat in Gelderland te verbeteren voor jeugd in de leeftijdscategorie 13 jaar t/m 23 jaar met bovengemiddelde aanleg voor atletiek.

Hiervoor worden extra trainingsprogramma’s verzorgd door toptrainers.
Het begeleiden in het vormen en omgaan met ambitie.
Het begeleiden in omgaan met sport en privé.
Het begeleiden en ondersteunen van opvoeders in het omgaan met (sub) topsport.
Het deelnemen aan landelijke en internationale atletiekwedstrijden.

De omschrijving van deze activiteiten is gebaseerd op uw aanvraag.

Verplichtingen

Meldingsplicht

Indien u de activiteiten niet gaat uitvoeren, informeert u ons schriftelijk binnen twee weken na het bekend worden daarvan.”

[gedaagden] voert gemotiveerd verweer dat neerkomt op het volgende. De vordering op [gedaagden] is verjaard. In maart 2014 was Provincie Gelderland al bekend met het feit dat de activiteiten voor de subsidie niet waren uitgevoerd. Ook was het voor Provincie Gelderland duidelijk dat sprake was van wanbestuur en [gedaagden] ernstige persoonlijke fouten te verwijten waren. Blijkbaar heeft Provincie Gelderland bij brief van 23 juli 2014 ASN op de hoogte gesteld van het voornemen tot intrekking. Provincie Gelderland was dus bekend met de schade (ter hoogte van het subsidiebedrag) en met de dader, vgl. artikel 3:310 BW. Vanaf dat moment is de verjaringstermijn van 5 jaar gaan lopen. Het exploot van 4 oktober 2019 is de eerste keer dat een stuitingshandeling is verricht, zodat de vordering is verjaard.

In de tweede plaats voert [gedaagden] aan dat de Gedeputeerde Staten van Provincie Gelderland geen procespartij zijn. Zij hebben dus geen vordering op [gedaagden]

betwist tenslotte dat hem een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Hij heeft zich naar behoren en gedurende jaren ingespannen om het project tot een goed einde te brengen. Daarnaast betwist hij de causaliteit tussen het handelen van [gedaagden] en de gestelde schade. Voor zover er al schade is, is dit te wijten aan de eigen schuld van Provincie Gelderland. Zij heeft geen, althans onvoldoende, maatregelen getroffen om de schade te beperken. Verder verzet de redelijkheid en billijkheid zich tegen de vordering van Provincie Gelderland. Zo is [gedaagden] apart gehoord en heeft hij daarna nooit meer wat gehoord. Hij hoefde daarom geen claim van Provincie Gelderland te verwachten. Ook staan de beginselen van behoorlijk bestuur aan toewijzing van de vordering in de weg.

[gedaagden] voert ook verweer tegen de gevorderde rente en buitengerechtelijke kosten.

Bij akte heeft [gedaagden] verzocht om een reële proceskostenvergoeding. Er is sprake van misbruik van procesrecht, aldus [gedaagden]

Rectificatie van een aanvankelijk onjuiste partij-aanduiding is een aanvaardbaar middel tot herstel van een gemaakte vergissing wanneer het onder de gegeven omstandigheden voor de processuele wederpartij (in dit geval [gedaagden]) kenbaar was dat van een vergissing sprake was, die wederpartij door de vergissing en de rectificatie daarvan niet is benadeeld of in zijn verdediging geschaad, en de rectificatie tijdig heeft plaatsgevonden (vgl. HR 4 december 1998, ECLI:NL:HR:1998:ZC2798 en HR 14 december 2007, ECLI:NL:HR:2007:BB4765). Dit sluit aan bij de deformalisering van het procesrecht, waarbij het gaat om een streven om gebreken in de naleving van formele regels waar mogelijk te herstellen.

In dit geval heeft Provincie Gelderland onder haar eigen naam [gedaagden] bij exploot van 4 oktober 2019 gesommeerd tot betaling, zodat het voor hem ook kenbaar kon zijn dat Provincie Gelderland de eisende partij was in deze procedure. Daarnaast is [gedaagden] niet benadeeld of in zijn verdediging geschaad door de rectificatie. [gedaagden] heeft immers ook inhoudelijk verweer gevoerd. Verder is de rectificatie, hoewel deze eerder plaats had kunnen vinden, tijdig in het geding gebracht. Er is daarom, mede gelet op de deformalisering, voldaan aan de vereisten voor de rectificatie. De kantonrechter leest om die reden ‘de gedeputeerde staten van de Provincie Gelderland’ als ‘publiekrechtelijke rechtspersoon Provincie Gelderland’ en neemt in het vonnis ook deze partij als eiser op.

Verjaring

Met betrekking tot het verjaringsverweer overweegt de kantonrechter als volgt. De Hoge Raad heeft bepaald dat de korte verjaringstermijn (van vijf jaar) van artikel 3:310 BW niet kan gaan lopen voordat de vordering tot schadevergoeding opeisbaar is geworden en daarmee ook niet voordat deze is ontstaan (zie HR 06-04-2012, ECLI:NL:HR:2012:BU3784). Voor de aanvang van de verjaring is dus niet voldoende dat al eerder bekend is dat schade geleden zal gaan worden en wie daarvoor aansprakelijk is. Provincie Gelderland heeft de subsidie bij besluit van 7 oktober 2014 ingetrokken. De vordering van Provincie Gelderland op [gedaagden] was daarom pas op zijn vroegst vanaf 7 oktober 2014 opeisbaar. In de periode vóór de intrekking was er immers nog geen mogelijkheid om de schade op te eisen van [gedaagden] Ook al had Provincie Gelderland vanaf de verhoren in april 2014 het vermoeden dat het subsidiegeld niet goed was aangewend, pas om 7 oktober 2014 is een formeel besluit tot terugvordering genomen. Voor die tijd was het nog mogelijk dat één van de vennootschappen van [gedaagden] of [gedaagden] zelf de subsidiegelden zou terugbetalen. Immers bij brief van 23 juli 2014 heeft Provincie Gelderland het voornemen tot intrekking van de subsidie kenbaar gemaakt aan de voorzitter van ASN ([gedaagde 1]), waarop ASN kon reageren.

De verjaring is daarom op zijn vroegst gaan lopen per 7 oktober 2014, zodat Provincie Gelderland op 4 oktober 2019 tijdig de verjaring heeft gestuit. Het verweer dat de vordering is verjaard wordt dan ook verworpen.

Bestuurdersaansprakelijkheid

Voor bestuurdersaansprakelijkheid is vereist dat de bestuurder zijn bestuurszaak niet behoorlijk heeft uitgeoefend en hem daarvan een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Of een bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt,

is afhankelijk van alle omstandigheden van het geval (HR 8 december 2006, ECLI:NL:HR:2006:AZ0758 (Ontvanger/Roelofsen)).

[gedaagden] heeft niet betwist dat al voordat ASN (via de bankrekening van CIKO) de subsidie had ontvangen, een groot deel (€ 17.500,-) was uitgeleend aan AMM. [gedaagden] heeft die lening bewust verstrekt aan zijn eigen vof, die op dat moment kampte met financiële problemen. Duidelijk was dus dat met de som van € 17.500,- een gat werd gedicht en dat het bedrag niet is gebruikt waarvoor het bedoeld was. Het voornemen om dat bedrag over te hevelen naar de noodlijdende vof heeft [gedaagden] bewust niet aan Provincie Gelderland gemeld. De passage op bladzijde 6 uit het verhoor van 3 april 2014, welke volgt op een vragenreeks over de lening aan de vof AMM, toont dat aan (schuin gedrukt is de vraag van de toezichthouders):

“U heeft de bestemming van het geld op korte termijn bewust niet doorgegeven omdat u vermoedde dat daarmee het subsidiegeld op korte termijn niet zou worden overgemaakt

Mevrouw [gedaagde 1] ja, dat is correct.”

Gesteld noch gebleken is dat AMM de lening, waar [gedaagden] als vennoot hoofdelijk aansprakelijk voor is, heeft terugbetaald. ASN is vervolgens door [gedaagden] opgeheven bij een gebrek aan baten. Die opheffing is door [gedaagden] niet kenbaar gemaakt aan Provincie Gelderland. De overige € 2.500,- stond op de ‘gewone betaalrekening’ van CIKO en is in de loop van 2013 opgegaan aan ‘allerlei betalingen voor de exploitatie van CIKO’ (aldus [gedaagde 2] in het verhoor van 3 april 2014). Die som is dus opgemaakt door een door [gedaagden] bestuurde andere stichting, aan wie de subsidie niet was toegekend. [gedaagden] wist dat hij de subsidie enkel mocht besteden aan de daarvoor genoemde doelen, zoals beschreven in het besluit bij de toekenning van de subsidie. Het uitlenen en/of uitgeven van het geld aan/door een andere vennootschap valt niet onder deze doelen. De slotsom is dat het gehele subsidiebedrag verdwenen is door handelingen van [gedaagden] en ten goede is gekomen aan vennootschappen van [gedaagden] Daardoor heeft [gedaagden] bewerkstelligd dat ASN haar contractuele verplichtingen niet is nagekomen. Dat hij te kampen zou hebben gehad met ‘weerstand en politiek’ en ‘zakelijke geschillen’, zoals is betoogd, vormt hiervoor geen rechtvaardiging. Het voorgaande brengt met zich dat ASN onrechtmatig heeft gehandeld jegens Provincie Gelderland en dat [gedaagden] als bestuurder een ernstig verwijt hiervan kan worden gemaakt.

Buitengerechtelijke kosten

Wettelijke rente

[gedaagden] betwist dat de rente vanaf 3 september 2019 verschuldigd is. Provincie Gelderland stelt dat zij aansluiting heeft gezocht bij de als productie 7 overgelegde aanmaningen.

[gedaagden] heeft echter de ontvangst van die aanmaningen betwist. Daarop heeft Provincie Gelderland onvoldoende gesteld dat die aanmaningen wel zijn ontvangen. De wettelijke rente wordt daarom, gelet op de betalingstermijn van twee dagen in het exploot van 4 oktober 2019, toegewezen vanaf 7 oktober 2019.

Proceskosten