Geoordeeld wordt dat eiseres valt onder de werkingsfeer van de cao Fonds Collectieve Belangen Sociaal Werk…

Civiel recht

Kantonrechter

Zittingsplaats Utrecht

Zaaknummer: 12068656 \ UC EXPL 26-660 MS/1270

Vonnis van 30 september 2026

in de zaak van

STICHTING SUPPORTPUNT,

gevestigd te Eindhoven,

eisende partij,

hierna te noemen: Supportpunt,

gemachtigde: mr. M.J.G. Pennings,

tegen

STICHTING FCB DIENSTVERLENEN IN ARBEIDSMARKTVRAAGSTUKKEN,

gevestigd te Utrecht,

gedaagde partij,

hierna te noemen: FCB,

gemachtigden: mr. C.E.G. Koopman en mr. C.A. van Hooff.

Ten slotte is vonnis bepaald.

Tussen partijen is in geschil of Supportpunt valt onder de werkingssfeer van de cao Fonds Collectieve Belangen Sociaal Werk, Jeugdzorg en Kinderopvang (hierna: cao FCB). De kantonrechter oordeelt dat dit het geval is en wijst de vordering van Supportpunt om voor recht te verklaren dat zij niet onder de cao FCB valt en niet de jaarlijkse FCB-bijdragen dient te voldoen af. FCB hoeft ook de FCB-bijdragen die Supportpunt over de jaren 2023 tot en met 2025 al heeft betaald niet terug te betalen.

Inleiding

FCB houdt zich onder meer bezig met de uitvoering van de cao FCB. Zij int op grond van deze cao zogenoemde FCB-bijdragen van werkgevers die vallen onder de werkingssfeer van de cao FCB. Deze cao is sinds 1992 steeds algemeen verbindend verklaard. De laatste perioden van algemeenverbindendverklaring liepen van 22 januari 2022 tot 1 januari 2025 en van 11 januari 2025 tot 1 januari 2027.

Supportpunt houdt zich bezig met administratieve, financiële en bestuurlijke ondersteuning van verenigingen en stichtingen in en rond Eindhoven en ondersteunt hen op het gebied van communicatie. Zij ontvangt hiervoor subsidie van de gemeente Eindhoven.

Supportpunt en FCB hebben sinds 2017 - met tussenpozen - een discussie gevoerd over de vraag of Supportpunt valt onder de werkingssfeer van de cao FCB en FCB-bijdragen moet betalen. Supportpunt heeft zich daarbij op het standpunt gesteld dat zij niet onder deze cao valt en FCB heeft het standpunt ingenomen dat dit wel het geval is.

Supportpunt heeft op 25 juli 2023 een bezwaarschrift ingediend tegen een verzoek van FCB tot toezending van loonsomgegevens voor het bepalen van de FCB-bijdrage. De bezwarencommissie van FCB heeft het bezwaar op 20 november 2023 ongegrond verklaard.

Hierna is op verzoek van Supportpunt een werkingssfeeronderzoek uitgevoerd door de Commissie Werkingssfeer cao FCB. De Commissie Werkingssfeer heeft in een uitspraak van 26 september 2024 geoordeeld dat in ieder geval een deel van de organisatie van Supportpunt onder de werkingssfeer van de cao FCB valt en dat Supportpunt daarom verplicht is de FCB-bijdrage aan FCB te voldoen over de perioden dat de cao FCB algemeen verbindend is verklaard.

Supportpunt heeft op 7 mei 2025 bij de cao-tafel Sociaal Werk een verzoek tot ontheffing van de cao Sociaal Werk ingediend. De cao-tafel Sociaal werk heeft het verzoek niet in behandeling genomen omdat dit niet compleet was.

Supportpunt vordert te verklaren voor recht dat zij niet valt onder de werkingssfeer Sociaal Werk van de CAO FCB en niet de jaarlijkse FCB-bijdragen dient te voldoen, met veroordeling van FCB tot terugbetaling van de bedragen van in totaal € 1.043,09 die zij al aan FCB heeft betaald en tot vergoeding van de proceskosten.

Supportpunt stelt zich op het standpunt dat zij niet onder de werkingssfeer van de cao FCB valt, omdat het niet haar specifieke doel is om ondersteunende activiteiten te verrichten voor organisaties als bedoeld in artikel 1.1 onder A van de cao en/of activiteiten zoals bedoeld onder B 1 t/m 6 van de cao. Zij stelt dat zij geen bijzondere focus heeft op het sociale domein en dat zij ook geen medewerkers heeft die in het bijzonder deze doelgroep ondersteunen. Zij maakt in haar dienstverlening geen enkel onderscheid en bedient de klanten die zich bij haar melden. Dat kan bijvoorbeeld ook een sportvereniging, culturele instelling, buurtcomité of studentenvereniging zijn. Supportpunt vindt dat FCB de cao FCB veel te ruim uitlegt. Hierdoor zouden ook accountants, advocaten en reclamebureaus onder de werking van de cao FCB vallen als zij een paar klanten hebben in het sociale domein. Dat is volgens Supportpunt geen redelijke uitleg van de werkingssfeerbepalingen van deze cao.

FCB voert verweer. Zij concludeert tot afwijzing van de vorderingen van Supportpunt, met veroordeling van Supportpunt in de kosten van deze procedure.

FCB stelt dat Supportpunt blijkens haar website, het uittreksel van de Kamer van Koophandel en haar eigen stellingen, ondersteunende activiteiten verricht als bedoeld in artikel 1.1.1 C onder b van de cao FCB aan sociaalwerkorganisaties die vallen onder artikel 1.1.1 A en B van de cao FCB. Daarmee valt Supportpunt onder de werkingssfeer van artikel 1.1.1 C. Het maakt volgens FCB niet uit in welke mate een organisatie (ondersteunende) diensten verleent aan organisaties in de zin van artikel 1.1.1 A en B en of het al dan niet de bedoeling van een organisatie is om zich op dergelijke organisaties te richten. Uit informatie die Supportpunt zelf heeft verstrekt, blijkt dat haar klanten voor een aanzienlijk deel sociaalwerkorganisaties zijn. In 2022 was dit ruim 57%.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

Bij de beantwoording van de vraag of Supportpunt valt onder de werkingssfeerbepaling van de cao FCB komt het aan op de uitleg van die bepaling. Uitleg van een bepaling van een cao dient te geschieden aan de hand van de cao-norm. Deze houdt in dat aan een bepaling van een cao een uitleg naar objectieve maatstaven moet worden gegeven, waarbij in beginsel de bewoordingen van die bepaling, gelezen in het licht van de gehele tekst van de cao, van doorslaggevende betekenis zijn, zodat het niet aankomt op de bedoelingen van de partijen die de cao tot stand hebben gebracht, voor zover deze niet uit de daarin opgenomen bepalingen kenbaar zijn, maar op de betekenis die naar objectieve maatstaven volgt uit de bewoordingen waarin de cao is gesteld. Bij deze uitleg kan onder meer acht worden geslagen op de elders in de cao gebruikte formuleringen en op de aannemelijkheid van de rechtsgevolgen waartoe de onderscheiden, op zichzelf mogelijke tekstinterpretaties zouden leiden. Ook de bewoordingen van de eventueel bij de cao behorende schriftelijke toelichting moeten bij de uitleg van de cao worden betrokken. Indien de bedoeling van de partijen bij de cao naar objectieve maatstaven volgt uit de cao-bepalingen en de eventueel daarbij behorende schriftelijke toelichting, en dus voor de individuele werknemers en werkgevers die niet bij de totstandkoming van de overeenkomst betrokken zijn geweest, kenbaar is, kan ook daaraan bij de uitleg betekenis worden toegekend.

In de werkingssfeeromschrijving van de cao FCB is onder meer het volgende bepaald:

Werkgever

Tussen partijen is niet in geschil dat Supportpunt ondersteuning verleent aan instellingen en/of organisaties (of delen daarvan) in de zin van artikel 1.1. onder A die zich bezighouden met activiteiten en/of voorzieningen in de zin van artikel 1.1.1 B 1 tot en met 6 van de cao FCB (hierna: sociaalwerkorganisaties). Partijen verschillen wel van mening over vraag of Supportpunt hiermee onder de werkingssfeeromschrijving van artikel 1.1.1 C van de cao FCB valt, omdat zij dit artikel verschillend uitleggen. Volgens Supportpunt is hiervoor nodig, dat het haar specifieke doelstelling is om diensten te verlenen of activiteiten te verrichten voor sociaalwerkorganisaties. FCB meent dat deze uitleg niet uit artikel 1.1.1 C van de cao FCB volgt. Volgens FCB is van slechts belang of Supportpunt, gelet op haar doelstelling en feitelijke werkzaamheden, onder de werkingssfeer van de cao FCB valt. FCB stelt dat het daarbij niet nodig is dat de ondersteuning van sociaalwerkorganisaties de enige of belangrijkste doelstelling van Supportpunt is of de meerderheid van haar klanten moet betreffen.

Naar het oordeel van de kantonrechter volgt uit de bewoordingen van artikel 1.1.1 C van de cao FCB dat het - om onder de werkingssfeer van deze cao te vallen - voldoende is dat een organisatie het doel heeft om ondersteuning te bieden aan sociaalwerkorganisaties, maar niet - zoals Supportpunt bepleit - dat zij hiervoor een specifieke doelstelling moet hebben in die zin dat dit haar enige of belangrijkste doelstelling is. In de andere bepalingen van de cao staan ook geen aanwijzingen dat de werkingssfeerbepaling op die manier moet worden uitgelegd en de kantonrechter is ook geen bij de cao behorende schriftelijke toelichting bekend die het standpunt van Supportpunt ondersteunt.

Supportpunt stelt dat de uitleg van FCB tot het onaannemelijke rechtsgevolg zou leiden dat ook accountantskantoren en advocatenkantoren die ondersteuning aan sociaalwerkorganisaties bieden onder de werkingssfeer van de cao FCB zouden vallen. De kantonrechter volgt Supportpunt hierin niet: om op grond van artikel 1.1.1 C onder de werkingssfeer van de cao te vallen, is het niet voldoende dat alleen feitelijk ondersteuning aan sociaalwerkorganisaties wordt geboden. Een organisatie moet op grond van dit artikel ook het doel hebben om dit te doen. Dit doel kan bijvoorbeeld blijken uit statuten, de inschrijving bij de Kamer van Koophandel en de website van een organisatie. Een accountantskantoor of een advocatenkantoor zal dus niet onder de werkingssfeer van de cao FCB vallen vanwege het enkele feit zij een opdracht van een sociaalwerkorganisatie aanneemt. De rechtsgevolgen van de uitleg die FCB aan de werkingssfeerbepaling van artikel 1.1.1 C geeft zijn daarom niet onaannemelijk.

Supportpunt stelt verder dat de salarissen van haar medewerkers jaarlijks met de in de cao overeengekomen indexering zouden stijgen als zij onder de werkingssfeer van de cao FCB zou vallen, terwijl op de subsidie die zij van de gemeente Eindhoven ontvangt een lagere indexering van toepassing is. Het gevolg daarvan zou zijn dat zij haar tarieven zou moeten verhogen. Dit terwijl de financiële mogelijkheden van de Eindhovense stichtingen en verenigingen waarvoor zij werkzaamheden verricht beperkt zijn. Als zij dit niet zou doen, zou zij afscheid moeten nemen van werknemers. FCB stelt echter terecht dat het moeten toepassen van arbeidsvoorwaarden van een algemeen verbindend verklaarde cao de essentie is van een algemeenverbindendverklaring. Dit is geen onaannemelijk rechtsgevolg van een uitleg die meebrengt dat Supportpunt onder de cao FCB valt.

De kantonrechter is daarom van oordeel dat artikel 1.1.1 C van de cao FCB in redelijkheid zo moet worden uitgelegd, dat een organisatie - om onder de werkingssfeer van de cao te vallen - het doel moet hebben om ondersteuning te bieden aan sociaalwerkorganisaties, maar niet dat zij hiervoor een specifieke doelstelling moet hebben in die zin dat dit haar enige of belangrijkste doelstelling is.

De kantonrechter is van oordeel dat uit de statuten, de inschrijving bij de Kamer van Koophandel en de website van Supportpunt voldoende blijkt dat Supportpunt als doel heeft om sociaalwerkorganisaties te ondersteunen. Dit omdat in deze documenten specifiek naar de doelgroep van welzijnsorganisaties wordt verwezen. Dit wordt hierna toegelicht.

In de statuten van Supportpunt staat in artikel 3.1 onder a dat Supportpunt ten doel heeft: “de vorming, instandhouding en aanbieding van een structurele facilitaire voorziening voor onder andere (kleine) kunst-, cultuur,-, welzijn-, bewonersorganisaties en sportinstellingen”. De kantonrechter leidt hieruit af dat een van de doelen van Supportpunt is het ondersteunen van welzijnsorganisaties. Zij doet dit blijkens artikel 3.2 onder a en b van haar statuten door diensten aan te bieden op het gebied van administratieve en financiële administratie en werkgeverschap.

Ook op de website van Supportpunt worden welzijnsinstellingen dus specifiek als doelgroep genoemd.

Tussen partijen is niet in geschil dat Supportpunt ook feitelijk ondersteunende werkzaamheden voor sociaalwerkorganisaties verricht. Dit blijkt ook uit de klantenlijst 2022 en de factsheet 2022 van Supportpunt die FCB in het geding heeft gebracht. FCB heeft op basis hiervan gesteld dat de klanten van Supportpunt voor een aanzienlijk deel sociaalwerkorganisaties zijn. Supportpunt heeft dit niet betwist.

Op grond van het voorgaande luidt de conclusie dat Supportpunt tot doel heeft om ondersteunende diensten te verlenen aan sociaalwerkorganisaties in de zin van artikel 1.1. onder A die zich bezighouden met activiteiten en/of voorzieningen in de zin van artikel 1.1.1 B 1 tot en met 6, en dit ook feitelijk doet. Zij valt daarom op grond van artikel 1.1.1 C onder de werkingssfeer van de cao FCB. Dit betekent dat de vorderingen van Supportpunt worden afgewezen.

Supportpunt is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van FCB worden begroot op:

De kantonrechter

wijst de vorderingen van Supportpunt af,

veroordeelt Supportpunt in de proceskosten van € 360,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als Supportpunt niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

verklaart dit vonnis wat betreft de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.